drukuj    zapisz    Powrót do listy

6553, Administracyjne postępowanie, Prezes Agencji Rynku Rolnego, Uchylono zaskarżoną decyzję, V SA/Wa 771/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-06-20, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

V SA/Wa 771/08 - Wyrok WSA w Warszawie

Data orzeczenia
2008-06-20 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Mleczko-Jabłońska
Dorota Mydłowska /przewodniczący/
Krystyna Madalińska-Urbaniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6553
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezes Agencji Rynku Rolnego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 106 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania indywidualnej ilości referencyjnej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego, na rzecz P. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w P. z dnia [...] września 2006 r. w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie przyznania indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej dla dostawcy hurtowego i odmówił przyznania P. W. IIR z krajowej rezerwy.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku kontroli w gospodarstwie P. W. stwierdzono, że dostawy mleka zrealizowane przez niego do podmiotu skupującego, są ponad trzykrotnie wyższe od możliwości produkcyjnych posiadanego przez skarżącego stada krów. W świetle powyższego w wyniku zgromadzonych dokumentów i nowych dokumentów w sprawie organ I instancji stwierdził, że składając wniosek o przyznanie IIR z krajowej rezerwy P. W. nie spełniał ustawowego warunku uzyskania dodatkowej IIR w związku z faktem, iż dostarczał do podmiotu skupującego mleko pochodzące z innego gospodarstwa - gospodarstwa swojej matki.

Organ odwoławczy podniósł, że na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (tj. Dz.U. z 2005r, Nr 244 poz. 2081 ze zm.) decyzję w sprawie przyznania indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy wydaje na wniosek producenta właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji. Zgodnie z treścią art. 16 ust 1 ww. ustawy, w przypadku producenta rozwijającego produkcję mleka, warunkiem przydziału indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy w danym roku kwotowym jest zwiększenie sprzedaży mleka lub przetworów mlecznych w stosunku do IIR stanowiącej własność producenta w dniu 31 marca roku kwotowego poprzedzającego rok kwotowy, w którym złożono wniosek. Natomiast zwiększenie sprzedaży mleka lub przetworów mlecznych producent dokonuje fakturami lub innymi dokumentami potwierdzającymi sprzedaż mleka lub przetworów mlecznych za okres co najmniej 3 kolejnych miesięcy danego roku kwotowego poprzedzającego miesiąc, w którym złożono wniosek. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem z dnia 1 czerwca 2005 r. w sprawie wielkości zwiększenia sprzedaży mleka lub przetworów mlecznych (Dz.U. Nr 106 poz. 900) ustalił, że wielkość zwiększenia sprzedaży mleka lub przetworów mlecznych przez dostawców hurtowych i bezpośrednich, na podstawie której są przyznawane indywidualne ilości referencyjne z krajowej rezerwy wynosi 5.000 kg. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie stwierdzono, że P. W. dostarczył do podmiotu skupującego mleko nie pochodzące z jego własnej produkcji i wysokość dostaw w sposób znaczący przewyższała możliwości produkcyjne posiadanego stada krów mlecznych. Dlatego organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do uznania zrealizowanych przez skarżącego dostaw mleka do podmiotu skupującego jako uzasadniających IIR z rezerwy krajowej.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. W., podnosząc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 kpa, bowiem w przedmiotowej sprawie wznowiono postępowanie pomimo braku koniecznych przesłanek wymienionych w tym przepisie, a także naruszenia art. 32 ustawy o organizacji rynku rolnego i przetworów mlecznych przez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie została spełniona przesłanka do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 5 pkt 5 kpa, bowiem okoliczności podane przez organy nie stanowią ustawowej przesłanki wznowienia postępowania. Skarżący podniósł, że poza sporem jest, iż dostarczył do podmiotu skupującego mleko właściwą jego ilość i jakość. Jego zdaniem twierdzenie organu, że wysokość dostaw w sposób znaczący przewyższała możliwości produkcyjne posiadanego przez niego stada krów jest sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania i ujawnionymi dowodami w sprawie, bowiem we wniosku o przyznanie indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy były zawarte wszelkie dane na tę okoliczność. Zdaniem skarżącego chybione jest również twierdzenie organów, iż dostarczał mleko pochodzące z innego gospodarstwa. Matka skarżącego odstawiła tylko część mleka i tym spowodowana była różnica w ilościach odstawionego mleka w sierpniu, wrześniu i października 2005r. Wynikało to z faktu, że matka skarżącego zgodnie z treścią umowy dzierżawy z dnia 25 lipca 2005 r. była uprawniona do podejmowania decyzji związanych z prowadzeniem jego gospodarstwa. Zdaniem skarżącego mniejsza ilość odstawionego mleka mogła co najwyżej powodować zmniejszenie indywidualnej ilości referencyjnej zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku rolnego i przetworów mlecznych. Jego zdaniem okoliczność ta została pominięta i Dyrektor Oddziału Terenowego ARR pochopnie, bez przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego odmówił skarżącemu IIR z

krajowej rezerwy. W tych warunkach należało co najmniej ustalić jaka ilość przyznanej mu ilości referencyjnej została zachowana stosownie do art. 32 powołanej ustawy. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił przy tym, że skarżący ubiegał się o indywidualną ilość referencyjną z krajowej rezerwy jako dostawca hurtowy rozwijający produkcję mleka. W oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej przez Agencję Rynku Rolnego ustalono, iż w okresie od sierpnia do października 2005 r. skarżący wykazał sprzedaż mleka przekraczającą jego zdolności produkcyjne, w związku z wydajnością posiadanych krów o 354,14 % ilości szacunkowych, ponadto ustalono, iż prowadził on produkcję mleka tylko w trzech miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia wniosku, a część dostarczanego mleka pochodziła z gospodarstwa matki. Organ wyliczył szacunkową produkcję mleka, ale stwierdził, że skarżący nie może wykazać się faktyczną produkcją i sprzedażą mleka w miesiącach od sierpnia do października 2005 r. i nie można dokonać wyliczenia w oparciu o przepis art. 16 ust 4 - 6 ustawy. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające zdaniem organu dało podstawę do stwierdzenia, iż realizowane przez skarżącego dostawy mleka nie pochodziły z produkcji prowadzonej w gospodarstwie, nie wystąpił więc wymagany rozwój produkcji warunkujący prawem ubiegania się o dodatkowe ilości referencyjne.

Wyrokiem z dnia 2 lipca 2007 r. (sygn. akt [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w P. z dnia [...] września 2006 r. o uchyleniu decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2005 r. przyznającej P. W. indywidualną ilość referencyjną z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej dla dostawcy hurtowego w wysokości [...] kg.

Sąd I instancji uznał, iż zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, ponieważ w niniejszej sprawie nie wystąpiły takie okoliczności, czy też dowody, które mogłyby skutkować uchyleniem kontrolowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji.

Sąd wskazał, iż celem wznowienia postępowania w tej sprawie było zbadanie, czy zaistniały istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Okoliczności te mogą stanowić podstawę do uchylenia dotychczasowej decyzji i wydania nowego merytorycznego rozstrzygnięcia wtedy, gdy będą miały znaczenie w sprawie i przy ich uwzględnieniu organ dokona odmiennych ustaleń, które w konsekwencji doprowadzą do zupełnie odmiennych wniosków. Zdaniem Sądu, taką okolicznością nie mógł być fakt odstawienia mleka jedynie w trzech miesiącach poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy, bowiem w dacie wydawania decyzji w tej sprawie fakt ten był znany organowi.

W ocenie Sądu, nową okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania i odmowę przyznania skarżącemu dodatkowej indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy mógł być fakt dostarczania przez niego do podmiotu skupującego mleka pochodzącego z innego gospodarstwa. W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego organ dokonał jednak błędnych ustaleń co do tego, że skarżący odstawiał do skupu mleko, które nie pochodziło z jego gospodarstwa. Sąd wskazał, iż z akt sprawy wynika, że skarżący zawarł ze swoją matką – W. W. w dniu 25 lipca 2005 r. "umowę dzierżawy i współpracy". Umowa ta została zawarta na okres od 1 sierpnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r., z możliwością jej przedłużenia, a przedmiotem dzierżawy były krowy mleczne i budynki, w których możliwa jest produkcja mleka, a podczas nieobecności dzierżawcy wydzierżawiający zobowiązał się doglądać stada i podejmować wszystkie decyzje związane z produkcją mleka. Sąd wskazał, iż z zaświadczenia dla dostawcy hurtowego o dostawach z dnia 2 listopada 2005 r. wystawionego przez Okręgową Spółdzielnię Mleczarską w K. wynika, że skarżący sprzedał mleko w miesiącach: sierpień, wrzesień, październik w ilości [...] kg, zatem w czasie obowiązywania przywołanej wyżej umowy dzierżawy. W ocenie Sądu, niezrozumiałe zatem jest twierdzenie organów, że realizowane przez skarżącego dostawy mleka, przed złożeniem wniosku o przyznanie ilości referencyjnej z krajowej rezerwy, nie pochodziły z produkcji prowadzonej w jego gospodarstwie. Umowa dzierżawy zgodnie z uregulowaniami kodeksu cywilnego powoduje, że dzierżawca jest posiadaczem zależnym dzierżawionych przedmiotów. Ponadto konstrukcja samej umowy dzierżawy powoduje, że dzierżawca otrzymuje rzecz do używania i pobierania pożytków. Jak wynika z powołanej umowy przedmiotem dzierżawy były krowy mleczne, zatem z pewnością pożytkami z dzierżawionych zwierząt było mleko, którym następnie skarżący mógł dysponować. Ponadto przedmiotem dzierżawy były także budynki gospodarskie, zatem należy uznać, że gospodarstwo stanowiło zorganizowaną całość gospodarczą ukierunkowaną na produkcję mleka.

Sąd I instancji stwierdził, iż z treści art. 16 ustawy wynika, że jedynym warunkiem ubiegania się o zwiększenie ilości referencyjnej jest zwiększenie ilości wyprodukowanego mleka w stosunku do posiadanej ilości referencyjnej. Przepisy ustawy nie zawierają ograniczenia, że mleko ma pochodzić jedynie od krów będących własnością danego producenta rolnego, a zatem nic nie stoi na przeszkodzie do zwiększenia produkcji mleka poprzez dzierżawę dodatkowych krów, zważywszy, że zwiększenie sprzedaży mleka lub przetworów mlecznych producent dokumentuje jedynie fakturami lub innymi dokumentami potwierdzającymi sprzedaż za okres co najmniej 3 kolejnych miesięcy danego roku kwotowego poprzedzających miesiąc (art. 16 ust. 2 cyt. ustawy).

W konkluzji Sąd pierwszej instancji wskazał, że przestawione okoliczności nie stanowią wystarczającej podstawy do uchylenia decyzji przyznającej skarżącemu indywidualną ilość referencyjną w wysokości [...] kg i odmówienia przyznania indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy. Skarżący mógł sprzedać mleko pochodzące od dzierżawionych krów, ponieważ tak ukształtowano umowę dzierżawy. Jednocześnie Sąd ocenił, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły takie okoliczności czy też dowody, które mogłyby skutkować uchyleniem kontrolowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji.

Skargę kasacyjną od tego wyroku Prezes Agencji Rynku Rolnego oparł na podstawach:

- naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., przez błędne przyjęcie, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz nieuzasadnione uznanie, że organy nieprawidłowo zastosowały art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. przy braku istnienia przesłanek warunkujących wznowienie postępowania,

- naruszenia prawa materialnego tj. art. 65 § 2 k.c. przez jego niezastosowanie i dokonanie błędnej oceny treści umowy cywilnoprawnej, niezgodnie z intencją i zamierzonym celem tej umowy poprzez uznanie, że skarżący był dzierżawcą stada krów i posiadaczem uzyskanego z nich mleka.

Powołując się na powyższe podstawy kasacyjne, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, iż nową okolicznością faktyczną, które istniała w dniu wydania decyzji, lecz nie była organowi znana było to, że skarżący ubiegający się o ilość referencyjną z krajowej rezerwy dostarczał do podmiotu skupującego mleko pochodzące z gospodarstwa, które nie należało do niego. Wskazuje na to treść zawartej przez skarżącego umowy dzierżawy, z której wynika, iż stroną wydzierżawiającą jest producent P. W., który z powodu podjęcia studiów w systemie stacjonarnym nie był w stanie osobiście prowadzić gospodarstwa, wobec czego wszystkie decyzje związane z prowadzeniem gospodarstwa przekazał swojej matce. Wydzierżawiający w zamian za opiekę nad stadem zobowiązał się wobec dzierżawcy do pracy na polu w okresie wakacyjnym. Zdaniem organu, w umowie tej strony posługują się błędną terminologią, używając zamiennie określeń "dzierżawca" i "wydzierżawiający", natomiast prawidłowo złożyły podpisy pod umową. Z oświadczeń skarżącego wynika, iż faktycznie nie prowadzi on gospodarstwa rolnego, gdyż przebywa za granicą, a więc treść umowy odpowiada faktycznie istniejącemu stanowi rzeczy. W ocenie organu, Sąd I instancji, opierając się na dosłownym brzemieniu treści tej umowy, w uzasadnieniu wyroku błędnie wywiódł, iż stroną wydzierżawiającą jest matka skarżącego W. W., zaś skarżący, będąc dzierżawcą, uzyskał prawo do mleka pochodzącego z jej gospodarstwa.

Organ wskazał ponadto, że przesłanką ustawową uzyskania prawa do dodatkowej indywidualnej ilości referencyjnej było wykazanie zwiększenia sprzedaży mleka o 5000 kg w stosunku do indywidualnej ilości referencyjnej przysługującej producentowi w dniu 31 marca roku kwotowego poprzedzającego złożenie wniosku (art. 16 ust. 1 ustawy). W przedmiotowej sprawie kwestią wymagającą ustalenia było więc to, czy skarżący faktycznie dokonał sprzedaży mleka, którym miał prawo dysponować. Zdaniem organu, nową istotną okolicznością w tym zakresie był fakt, że skarżący nie miał możliwości wyprodukowania w swoim gospodarstwie ilości mleka wykazanej w przedłożonym zaświadczeniu z podmiotu skupującego. W wyniku kontroli ustalono, że w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 grudnia 2005 r., przy uwzględnieniu krów będących własnością skarżącego byłby on w stanie wyprodukować [...] kg mleka, a nie jak wynika z zaświadczenia - powyżej 30 000 kg. Zdaniem organu, biorąc pod uwagę zawartą umowę "dzierżawy i współpracy", skarżący nie miał uprawnień nawet do mleka wyprodukowanego we własnym gospodarstwie, gdyż prawo do pożytków naturalnych przysługiwało dzierżawcy, czyli jego matce.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie. Jego zdaniem, powoływanie się przez organ na przepis art. 65 § 2 k.c. jest próbą wypaczenia treści zawartej przez skarżącego umowy dzierżawy, na mocy której uzyskał on uprawnienie do sprzedaży mleka pochodzącego od wydzierżawionych krów.

Na rozprawie dnia 10 stycznia 2008r. pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną wskazał, że nawet gdyby zsumować dwa stada krów: P. W. i W. W. to nie nastąpiłoby zwiększenie produkcji mleka uzasadniające przyznanie dodatkowej indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy, co uzasadnia stwierdzenie, że zawarta umowa dzierżawy i współpracy zmierzała do obejścia prawa.

Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do sposobu interpretacji umowy dzierżawy i współpracy zawartej dnia 25 lipca 2005r. pomiędzy skarżącym P. W. a jego matką W. W. a w konsekwencji jej wpływu na treść decyzji z dnia [...] listopada 2005r. Kontrolowana bowiem przez Sąd decyzja została wydana w wyniku przeprowadzenia postępowania wznowieniowego, a zatem jednego z postępowań nadzwyczajnych. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd pierwszej instancji wskazał, że organy administracji dokonały błędnych ustaleń co do tego, że skarżący odstawiał do skupu mleko, które nie pochodziło z jego gospodarstwa albowiem zawarł on z matką W. W. umowę dzierżawy i współpracy, która uprawniała go do sprzedaży mleka pochodzącego od dzierżawionych krów. Jednocześnie Sąd dokonał analizy treści tej umowy przyjmując, że stroną wydzierżawiającą (właścicielem krów) była W. W. natomiast ich dzierżawcą P. W.

NSA nie podzielił stanowiska wnoszącego kasację, że wydzierżawiającym był P. W. a dzierżawcą W. W.. Jego zdaniem dokonana przez Sąd pierwszej instancji analiza literalnego brzmienia treści umowy jest prawidłowa. Zgodnie z treścią art. 693 §1 kc przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. Omawiana umowa określa przedmiot, jakim są krowy i budynki, w których możliwa jest produkcja mleka oraz czynsz dzierżawny. NSA wskazał, że z dalszej części zapisów umowy wynika natomiast, że P. W., w związku z tym, że osobiście nie może dozorować gospodarstwa zleca doglądania stada i podejmowania wszelkich decyzji matce za odpłatnością w postaci pracy fizycznej w gospodarstwie w okresie letnim. Taki zapis - przy wcześniejszym ustaleniu wysokości czynszu dzierżawnego wskazuje, że dzierżawcą krów i budynków był P. W. natomiast ich wydzierżawiającym – W. W.. Literalna treść umowy wskazywałaby natomiast, że w istocie oprócz umowy dzierżawy stanowi ona oddanie stada (w zakresie objętym umową) w dzierżenie wydzierżawiającej (art. 338 kc). Taka czynność – w ocenie sądu kasacyjnego - nie skutkuje utratą posiadania przez dzierżawcę. Powyższe wskazuje na to, że strony nieprawidłowo podpisały się pod umową, gdyż w miejscu wydzierżawiającego powinna podpisać się W. W. zaś dzierżawcy – P. W.

Pomimo, iż Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd Sądu pierwszej instancji co do literalnego brzmienia umowy, uznał za zasadny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego - art. 65 § 2 kc i przyjął, że Sąd pierwszej instancji dokonał niepełnej analizy treści umowy. Podkreślił, że zgodnie z treścią wskazanego przepisu w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Dokonując analizy umowy Sąd winien zatem, oprócz dosłownego brzmienia złożonych oświadczeń (co uczynił), wziąć także pod uwagę zamiar stron oraz cel umowy. W ocenie NSA z akt postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, że wtedy gdy sprzedaż mleka przez P. W. (za którego działała W. W.) wzrastała ponad przyznaną mu indywidualną ilość referencyjną, sprzedaż mleka przez W. W. - malała. Okoliczność ta została także potwierdzona przez P. W. w złożonym przez niego odwołaniu od decyzji organu I instancji. W konsekwencji zatem Sąd pierwszej instancji , zdaniem NSA, winien rozważyć czy zamiarem stron było faktycznie zawarcie umowy dzierżawy krów będących własnością W. W. a przez to rozwijanie produkcji mleka przez P. W. czy też zmierzała ona jedynie do obejścia prawa co skutkowałoby jej nieważnością. (art. 58 § 1 kc). Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny ocenił rozstrzygnięcie Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji i odmowy przyznania indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej, za przedwczesne, a zatem Sąd ponownie rozpoznając sprawę powinien dokonać ponownej analizy treści umowy mając na uwadze także jej cel oraz zamiar stron.

Dodatkowo NSA zwrócił uwagę, że kontrolowana decyzja została wydana po uprzednim wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Sąd winien zatem dodatkowo wziąć pod uwagę - podniesioną przez pełnomocnika Agencji okoliczność - czy skarżący P.W. nawet przy uwzględnieniu produkcji mleka przez krowy przez niego dzierżawione mógł zwiększyć sprzedaż mleka do ilości wskazanej we wniosku o przyznanie mu dodatkowej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej. W ocenie NSA sąd I instancji nie odniósł się do tej kwestii.

W toku ponownego rozpoznania sprawy strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska. Dodatkowo P. W. w piśmie procesowym z 12 czerwca 2008r. wskazał, że okoliczność, iż zamiarem stron, tj. jego i W. W., było zawarcie rzetelnej umowy dzierżawy krów jest niewątpliwa i wynika z następujących faktów:

1. W kolejnych latach obowiązywania umowy ilość mleka dostarczanego przez P. W. wzrastała, ale wzrastała również ilość dostarczanego mleka przez W. W., a zatem celem umowy był rozwój produkcji;

2. Z umowy dzierżawy wynika, że średnia wydajność jednej krowy waha się w przedziale 20-48 litrów dziennie, co podważa zarzut Prezesa Agencji o braku możliwości produkcyjnych stada;

3. W 2005r. część krów chorowała, wobec czego przejściowo była obniżona produkcja mleka u W. W.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie.

W związku z tym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że poza przypadkiem wymienionym pod literą b), warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonego postanowienia jest stwierdzenie, że naruszenie prawa, którego dopuścił się organ administracji, miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku opisanym pod literą c) wymaga się ponadto, aby wpływ ten był istotny. Jedynie w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) możliwe jest uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Sąd zwraca również uwagę na dyspozycję przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia organu podatkowego.

Za istotną dla wyniku przedmiotowej sprawy należy także uznać normę prawną wyrażoną w art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którą Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa, o której mowa w powyższym przepisie obejmuje zarówno wykładnię prawa materialnego, jak i prawa procesowego.

Rozpoznając kasację Prezesa Agencji Rynku Rolnego Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ocena wyrażona przez WSA w uzasadnieniu wyroku z 2 lipca 2007r. o braku podstaw do wznowienia postępowania i uchylenia przyznanej skarżącemu indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy była przedwczesna i zapadłą bez rozważenia czy umowa dzierżawy z 25 lipca 2005r. nie byłą czynnością prawną zmierzającą do obejścia prawa. Rozważając możliwe drogi do wypełnienia powyższych zaleceń trzeba mieć na uwadze fakt, iż sądy administracyjne – o czym wspomniano już wyżej – sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że generalnie orzekają w oparciu o stan faktyczny ustalony w toku postępowania administracyjnego. Przeprowadzenie własnych ustaleń możliwe jest jedynie wyjątkowo, subsydiarnie i wyłącznie w oparciu o dowody z dokumentów ( art. 106 § 3 p.p.s.a. ). W niniejszej sprawie jest to z całą pewnością niewystarczające, gdyż Prezes Agencji nie rozważał w ogóle znaczenia twierdzeń skarżącego, że mleko było dostarczane od krów dzierżawionych od W. W. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych ( tj. Dz.U. z 2005r, Nr 244 poz. 2081 ze zm.) nie zawiera ograniczenia, że mleko ma pochodzić jedynie od krów będących własnością danego producenta rolnego, warunkiem przydziału producentowi rozwijającemu produkcję mleka ilości referencyjnej z krajowej rezerwy jest zwiększenie sprzedaży mleka lub przetworów mlecznych w stosunku do posiadanej indywidualnej ilości referencyjnej. Zatem jedynym warunkiem ubiegania się o zwiększenie ilości referencyjnej jest zwiększenie ilości wyprodukowanego mleka , zaś mleko może pochodzić od dzierżawionych krów.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Prezesa Agencji Rynku Rolnego twierdziła, że nawet gdyby zsumować dwa stada to i tak nie nastąpiłoby zwiększenie produkcji mleka o IIR produkcji krajowej. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia przez organ w sposób i formach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego – obok rzecz jasna kwestii czy umowa dzierżawy nie była zawarta w celu obejścia prawa . Takie przypuszczenie mogłoby nasuwać wiele faktów – sama treść umowy, a przede wszystkim fakt, że wszelkie obowiązki związane z prowadzeniem gospodarstwa przejął wydzierżawiający, nadto stwierdzone w czasie kontroli błędy w dokumentacji stada .

Prowadząc powyższe ustalenia organ winien mieć na uwadze fakt, iż toczą się one w trybie nadzwyczajnym i wznowienie postępowania może nastąpić nie w oparciu o inną ocenę faktów znanych organowi w chwili wydania decyzji, ale jedynie w oparciu o nowe fakty i dowody, istniejące w dniu wydania decyzji lecz nie znane organowi.

Mając powyższe okoliczności na uwadze i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.



Powered by SoftProdukt