Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi K. w Warszawie na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2025 r. nr: Adm.026.22.2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2025 r. znak Adm.026.22.2025 utrzymano w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 8 września 2025 r. znak Adm.0123.149.2025 orzekającą o odmowie udostępnienia informacji publicznej na wniosek K. z dnia 11 lipca 2025 r.

Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 11 lipca 2025 r. z K. reprezentowana przez r.pr. Z. T., wróciła się z prośbą o udostępnienie informacji publicznej w zakresie następujących zapytań:

Ile postanowień o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu zostało przez tutejszy Sąd skierowanych w latach 2022 - 2024 do właściwej okręgowej rady adwokackiej celem wyznaczenia adwokata?

Ile postanowień o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu zostało przez tutejszy Sąd skierowanych w latach 2022 - 2024 do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych celem wyznaczenia radcy prawnego?

Ile zostało wydanych przez tutejszy Sąd/prezesa/referendarza w łatach 2022 - 2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym, w których pełnomocnikiem został ustanowiony adwokat?

Ile zostało wydanych przez tutejszy Sąd/prezesa/referendarza w łatach 2022 - 2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu obrońcy z urzędu, w których obrońcą został ustanowiony adwokat?

Ile zostało wydanych przez tutejszy Sąd/prezesa/referendarza w latach 2022 - 2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym, w których pełnomocnikiem został ustanowiony radca prawny?

Ile zostało wydanych przez tutejszy Sąd/prezesa/referendarza w latach 2022 - 2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu obrońcy z urzędu, w których obrońcą został ustanowiony radca prawny?

W dniu 25 lipca 2025 r. pismem o znaku Adm.0123.149.2025 Wiceprezes Sądu Okręgowego w Kielcach zawiadomił Z. T., że odpowiedź na zapytania skierowane do Sądu, z uwagi na konieczność dokonania szczegółowych ustaleń, analizy poszczególnych akt, zostanie udzielona w terminie do 1 września 2025 r. Wiceprezes Sądu Okręgowego w Kielcach wskazał, że dane, o których udostępnienie zwrócił się wnioskodawca, a dotyczące spraw prowadzonych w I Wydziale Cywilnym (punkty 1 i 2 wniosku) oraz w IX Wydziale Karnym Odwoławczym Sądu Okręgowego w Kielcach (punkty 3-6 wniosku) mają charakter informacji przetworzonej. Przyczyną, dla której wskazane dane zakwalifikowane zostały przez organ, jako informacja przetworzona była okoliczność dotycząca tego, że sąd nie był w posiadaniu gotowego zestawienia o jakiego udostępnienie wniósł wnioskodawca. Organ odniósł się do danych, jakie posiada dla łat 2022-2024 wskazując, że w I Wydziale Cywilnym wydano łącznie 164 postanowienia w przedmiocie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. Dane te zostały podane w oparciu o sprawozdania roczne w sprawach cywilnych, lecz wskazany system nie ewidencjonuje informacji ile orzeczeń dotyczy wyznaczenia adwokata z urzędu, a ile orzeczeń dotyczy radcy prawnego. Tym samym na podstawie danych gromadzonych w urządzeniach ewidencyjnych ww. Wydziału również brak było możliwości ustalenia żądanych informacji z rozróżnieniem na osobę adwokata i radcy prawnego. Organ wskazał, że przygotowanie tej informacji, dotyczącej punktu 1 i 2 złożonego wniosku spowodowałoby konieczność podjęcia następujących działań obejmujących m.in. wykonanie analizy 164 akt spraw, oddelegowania pracownika I Wydziału Cywilnego sądu do sporządzenia i wyodrębnienia danych, a tym samym uniemożliwiłoby to wyznaczonemu pracownikowi realizowanie codziennych, służbowych obowiązków. Organ wskazał, że w IX Wydziale Karnym Odwoławczym, w łatach 2022 -2024, nie skierowano żadnych postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu do właściwej okręgowej rady adwokackiej celem wyznaczenia adwokata ani do właściwej okręgowej izby radców prawnych, celem wyznaczenia radcy prawnego (punkty 1 i 2 wniosku). Niemniej jednak wyodrębnienie z danych, w których dyspozycji jest IX Wydział Kamy Odwoławczy, a dotyczących punktów 3-6 wniosku, wymagałoby analizy około 6180 akt. Wobec powyższego celem udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte we wskazanych powyżej punktach wniosku należałoby oddelegować pracownika na okres około ł tygodnia, odsuwając go od wykonywania terminowych zadań służbowych.

W tym stanie rzeczy, wobec poczynionych przez organ ustaleń zobowiązano Z. T. do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni, poprzez wskazanie szczególnego interesu publicznego, wymaganego dla uzyskania informacji przetworzonej. Wnioskodawca nie udzielił, jednak żadnej odpowiedzi.

Decyzją z dnia 8 września 2025 r. Prezes Sądu Okręgowego w Kielcach odmówił uwzględnienia wniosku Z. T. z dnia 11 lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej - w zakresie danych I Wydziału Cywilnego (dane z punktów 1 i 2 wniosku są przedstawione łącznie, nie zaś w rozbiciu na poszczególne dane) i IX Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Kielcach (dane z punktów 3, 4, 5 i 6 wniosku).

W uzasadnieniu wskazanej decyzji organ wskazał, że żądane informacje, dotyczące I Wydziału Cywilnego (punkt 1 i 2 wniosku) i IX Wydziału Karnego Odwoławczego (punkty 3-6 wniosku) są w posiadaniu Sądu Okręgowego w Kielcach, jednakże, by je wyodrębnić i utworzyć wykaz, należałoby przeanalizować ponad 6000 spraw. Tym samym w ocenie organu wnioskowana informacja wymaga dodatkowego angażowania zasobów kadrowych, a realizacja czynności związanych z wnioskiem wiąże się z koniecznością poniesienia bardzo dużych nakładów pracy, kosztem terminowych działań podejmowanych przez podmiot.

Rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji, organ II instancji zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że przygotowanie informacji publicznej w zakresie i kształcie żądanym przez wnioskodawcę wymagałoby przeprowadzenia czasochłonnych i wymagających znacznego nakładu środków czynności oraz wiązałoby się z istotnym wysiłkiem o charakterze organizacyjnym i kadrowym. Proces przygotowania wnioskowanej informacji publicznej wymagałby bowiem analizy ponad 6000 akt spraw, które prowadzone były w I Wydziale Cywilnym oraz IX Wydziale Karnym Odwoławczym Sądu Okręgowego w Kielcach.

Mając na uwadze zakres ustawowych zadań administracji Sądu Okręgowego w Kielcach i konieczność ich terminowej realizacji, należało w pierwszej kolejności poddać wstępnej analizie wniosek o udostępnienie informacji publicznej pod kątem tego czy jest to informacja przetworzona.

Wskazać należy, że utworzenie zbioru informacji, o jakich udostępnienie wystąpił wnioskodawca wymagałoby w realiach przedmiotowej sprawy takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpłynęłoby na tok realizacji ustawowych zadań, nałożonych na obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. W świetle powyższego należy uznać, że informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składałaby się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej, co potwierdzone zostało w wyrokach NSA: z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11; z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; z 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14 wszystkie w CBOSA.

Przygotowanie informacji według kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę wymagałoby od pracowników poszczególnych wydziałów sądu weryfikacji znacznej ilości postanowień czy zarządzeń, zatem nie ulega wątpliwości, że przygotowanie wnioskowanej informacji byłoby czasochłonne, ponadto wiązałoby się z intelektualnym zaangażowaniem pracowników, a w konsekwencji zakłóciłoby normalny tok działania wydziałów Sądu Okręgowego w Kielcach i utrudniło wykonywanie przypisanych im zadań.

Wobec powyższego oraz wobec faktu, że na podstawie danych z systemu repertoryjno-biurowego Sądu Okręgowego w Kielcach oraz w oparciu o sprawozdania statystyczne nie było możliwości uzyskania informacji o liczbie spraw spełniających kryteria podane przez wnioskodawcę, należało uznać zażądaną przez wnioskodawcę informację publiczną za informację przetworzoną.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie nie zostało wykazane, iż pozyskanie tej informacji jest uzasadnione szczególnym interesem publicznym.

Wskazana regulacja ustanawia uprawnienie do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Uznać należy, że wnioskodawca nie wykazał, że dostęp do zażądanej przez niego informacji ma szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego. Twierdzenia wnioskodawcy w tym zakresie, zawarte zarówno w samym wniosku, jak i powtórzone w odwołaniu, sprowadzają się wyłącznie do zasygnalizowania potrzeby dokonania analizy istniejącej praktyki sądowej. Wskazanego zapotrzebowania (nawet w połączeniu z ustawowymi zadaniami samorządu zawodowego radiów prawnych) nie można zakwalifikować jako realnej i konkretnej możliwości wykorzystania wnioskowanej informacji dla dobra ogółu. Tym samym należy uznać, że wnioskodawca nie wykazał, że uzyskana przez niego informacja przetworzona jest szczególnie istotna dla interesu publicznego.

Wskazano, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego "wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., dla jej uzyskania powinien wskazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, której "znaczność" jest wyznaczona materią żądanej informacji - ale również, że jej otrzymanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego" (wyrok NSA z 27 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 30/24; podobne: wyrok NSA z 11 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2484/22; wyrok NSA z 11 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2110/22).

Pomimo tego, że wnioskodawca powołuje się na prowadzone badania w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej, to nie przedstawił on konkretnego projektu badawczego, w ramach którego informacja miałaby zostać wykorzystana. Co najistotniejsze, wnioskodawca nie wykazał, w jaki sposób wyniki prowadzonej analizy wpłyną realnie i bezpośrednio na interes publiczny. Tym samym uznać należy, że twierdzenie o zamiarze poprawy systemu wyznaczania pełnomocników z urzędu pozostaje jedynie na poziomie deklaratywnym, co stoi w sprzeczności z wymogiem przedstawienia konkretnej, rzeczywistej potrzeby wykorzystania informacji oraz sposobu jej przełożenia na działania w interesie ogółu. Podkreślić również należy, że irrelewantny jest podnoszony w odwołaniu argument o tym, że wnioskodawca podobne dane otrzymał już od innych jednostek sądownictwa. W innych organach mogą być bowiem stosowane inne systemy komputerowe zarządzające danymi i pozwalające na szybsze i prostsze wydobycie poszukiwanych informacji. Jednakowoż inne jednostki sądownictwa dysponują także innym zasobem kadrowym, niekiedy realizują inne funkcje ustawowe związane z administracyjnym funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości i otrzymują też one inną liczbę wniosków o informację publiczną.

Z tych przyczyn, w oparciu o wskazane powyżej przepisy i okoliczności faktyczne. Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się Skarżąca – K. – reprezentowana przez pełnomocnika r.pr. Z. T..

W skardze na tę decyzję zarzucono naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja przetworzona jest udostępniania w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o odmowie udostępnienia Skarżącej wnioskowanej informacji ze względu na błędne przyjęcie, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a Skarżąca nie wykazała, że jej uzyskanie przez nią jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, podczas gdy wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej przetworzonej, a nadto Skarżąca wykazała, że uzyskanie przez nią tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, przedstawiając w tym zakresie stosowną argumentację, wskazując, że prowadzi działania zmierzające do przeanalizowania obecnej praktyki w zakresie wyznaczania pełnomocnika/obrońcy z urzędu, a w zakresie zadań ustawowych samorządu radców prawnych mieści się prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej, jak również do zadań samorządu należy również współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa, a w zakresie działania K. zawarte zostało udzielanie opinii o projektach aktów prawnych, jak również przedstawianie wniosków dotyczących unormowań prawnych - w więc organ II instancji powinien uchylić decyzję organu I instancji i przekazać ją do ponownego rozpatrzenia.

K. stoi na stanowisku, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej przetworzonej, a co więcej - nawet w sytuacji gdyby wnioskowana informacja stanowiła informację przetworzoną, powinna być ona udostępniona ze względu na zaktualizowanie się w przedmiotowej sprawie przesłanki szczególnej istotności wnioskowanej informacji dla interesu publicznego. W związku z powyższym w ocenie Krajowej Izby Radców Prawnych w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja przetworzona jest udostępniania w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o odmowie udostępnienia Skarżącej wnioskowanej informacji ze względu na błędne przyjęcie, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a Skarżąca nie wykazała, że jej uzyskanie przez nią jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, podczas gdy wnioskowana informacja nie dość że nie stanowi informacji publicznej przetworzonej, to jeszcze Skarżąca wykazała, że uzyskanie przez nią tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Odnosząc się do zakwalifikowania wnioskowanej informacji jako informacji publicznej przetworzonej, Skarżąca podnosi, co wskazywała już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że udzielenie tej informacji nie powoduje konieczności wnikliwego i szczegółowego przeanalizowania bardzo szerokiego zakresu informacji i przygotowania rozbudowanego i szczegółowego zestawienia wymagającego dużego nakładu pracy i środków, które uzasadniać mogłoby zakwalifikowanie żądanej informacji jako informacji przetworzonej. W ocenie Skarżącej, wnioskowana informacja jest możliwa do pozyskania, bez angażowania nadmiernych zasobów kadrowych z dostępnych organowi źródeł, szczególnie zważywszy na zakres wnioskowanych informacji, który jest ograniczony i obejmuje tylko trzy lata tj. okres na przestrzeni lat 2022-2024. Jak wskazywano już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zauważyć należy, że Skarżąca otrzymała już informacje w tym zakresie od prezesów części sądów, do których zwrócono się z wnioskiem i charakter wnioskowanej informacji jako prostej nie był przez nich kwestionowany. Podkreślenia wymaga nadto, że często nawet nie było potrzeby wskazywania nowego terminu udzielenia informacji, na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Może być oczywiście tak, jak wskazuje organ II instancji, że sądy te dysponują innymi systemami biurowymi czy innym zasobem kadrowym, ale należy mieć również na uwadze możliwość przewidzianą właśnie w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., która powinna być przez organ wykorzystana, jeśli informacja nie może być udostępniona bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Rozłożenie przygotowania tej informacji w czasie aż na 2 miesiące umożliwiłoby przygotowanie wnioskowanej informacji i jednocześnie nie obciążyło znacząco delegowanych do tych czynności pracowników sądu, a tym samym nie wpłynęłoby na bieżącą pracę i funkcjonowanie Sądu.

W ocenie Skarżącej możliwe byłoby więc pozyskanie takich informacji bez zakłócania pracy sądu i bez nadmiernego zaangażowania pracowników sądu w sposób uniemożliwiający im wykonywanie swoich bieżących obowiązków. Brak możliwości automatycznego wygenerowania informacji z systemu informatyczno-biurowego nie przesądza jeszcze o tym, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną. Organ II instancji nie odniósł się do argumentacji Skarżącej przedstawionej w odwołaniu zmierzającej do zakwestionowania oceny charakteru wnioskowanej informacji jako informacji publicznej przetworzonej. Skarżąca wskazywała w odwołaniu, że przedstawione liczby spraw do zweryfikowania nie są duże, bowiem mowa jest o 150 sprawach w jednym wydziale i 6180 spraw w drugim wydziale (przy czym w tym przypadku jest to weryfikacja w systemie informatycznym, a więc łatwiejsza do przeprowadzenia). Wnioskodawca argumentował również, że przy uwzględnieniu możliwości z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. przypisanie zadań związanych z przygotowaniem odpowiedzi na wniosek jednemu pracownikowi w każdym z wydziałów przy założeniu rozłożenia ich w czasie na okres 2 miesięcy nie powinno powodować znaczących utrudnień w funkcjonowaniu tych wydziałów. Zaznaczenia przy tym wymaga. że uzyskanie wnioskowanej informacji nie powoduje konieczności przeprowadzenia wnikliwej analizy akt sprawy i zebrania obszernych i szczegółowych informacji, a następnie ich ustrukturyzowania w formie wskazanej przez wnioskodawcę, a jedynie ustalenia jednej informacji, o którą zwraca się wnioskodawca tj. faktu ustanowienia pełnomocnika/obrońcy z urzędu z dookreśleniem, czy był to adwokat czy radca prawny. Wobec powyższego Skarżąca stoi na stanowisku, że udostępnienie wnioskowanej informacji nie powinno powodować nadmiernych problemów organizacyjnych, w szczególności, biorąc pod uwagę możliwość rozłożenia przygotowania tej informacji w czasie. Z przedstawionych wyżej względów Skarżąca podtrzymuje swoje stanowisko co do tego, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej przetworzonej i wskazuje, że ani organ I instancji ani organ II instancji nie wykazali w uzasadnieniu decyzji w sposób przekonujący, że w sprawie zachodzą okoliczności, które pozwalają przypisać wnioskowanej informacji charakter informacji przetworzonej. Przywołać w tym miejscu należy cytowany już w odwołaniu do decyzji organu I Instancji fragment uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2025 roku, sygn. akt III OSK 6624/21: "W każdym wypadku, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powołuje się na to, że ma ona charakter przetworzony i okoliczność ta stanowi podstawę decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, zobowiązany jest w uzasadnieniu tej decyzji podać fakty, które będą tę ocenę potwierdzać. Konieczne jest więc wykazanie, jakie konkretnie działania należy podjąć celem przetworzenia informacji, ilu pracowników i przez jaki czas będzie zaangażowanych w ten proces, czy żądane informacje składają się z informacji prostych, a jeżeli tak, to gdzie i w jakich kategoriach zbiorów się znajdują, w jakim zakresie i przez jaki okres praca organu będzie zakłócona, czy przetworzenie informacji będzie się wiązało z ponadstandardowymi nakładami finansowymi, etc. Chodzi więc o podanie takiego zbioru informacji, które pozwolą sądowi na pozytywną weryfikację przyjętego w decyzji stanowiska, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną.". Ponadto w związku z zakwalifikowaniem - mimo wyżej przedstawionej argumentacji - przez organ wnioskowanej informacji jako informacji przetworzonej, co jak wskazano wyżej Skarżąca uważa za niezasadne, uznać należy, że organ II instancji odmówił wnioskowanej informacji szczególnej istotności dla interesu publicznego, wskazując, że wnioskodawca nie przedstawił konkretnego projektu badawczego, w ramach którego mógłby wykorzystać wnioskowane informacje, jak również, że nie wskazał, w jaki sposób wyniki tej analizy wpłyną na interes publiczny i uznał że twierdzenia wnioskodawcy co do poprawy systemu wyznaczania pełnomocników pozostają na poziomie deklaratywnym. Nie sposób zgodzić się z tym stanowiskiem organu II instancji. Co prawda wnioskodawca nie przytoczył konkretnych projektów badawczych, jednak wskazał na wyraźnie wskazane zadania ustawowe w tym zakresie samorządu, jak również zasygnalizował prace legislacyjne, w jakich samorząd uczestniczy i w ramach których wyniki analiz mogą zostać wykorzystane. Skarżąca wyjaśniła, w jaki sposób wnioskowane przez nią dane mogą być wykorzystane, wskazując na narzędzia w tym zakresie, jakimi ustawowo dysponuje. Zaznaczyć należy bowiem, że prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej jest ustawowym zadaniem samorządu radców prawnych (art. 41 pkt 6 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych). Nie można zaprzeczyć temu, że działania podejmowane w celu usprawnienia działania instytucji pełnomocnika czy obrońcy z urzędu są szczególnie istotne dla interesu publicznego, bowiem niewątpliwie są one podejmowane w interesie całego społeczeństwa. W odwołaniu od decyzji organu I instancji przedstawiono realną i konkretną możliwość wykorzystania przez samorząd radców prawnych dla dobra ogółu wnioskowanej informacji. Oprócz wskazanego wyżej ustawowego zadania samorządu polegającego na prowadzeniu badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej, wskazano również, że do zadań samorządu należy również współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa, a w zakresie działania Krajowej Rady Radców Prawnych zawarte zostało udzielanie opinii o projektach aktów prawnych, jak również przedstawianie wniosków dotyczących unormowań prawnych (art. 41 pkt 3 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych). Bez wątpienia więc samorząd radców prawnych ma realne możliwości wykorzystania wnioskowanej informacji dla dobra ogółu, która posłuży mu do przeanalizowania obecnej praktyki w obszarze objętym wnioskowaną informacją w kontekście obowiązujących przepisów prawa, a to z kolei pozwoli wysnuć wnioski na przyszłość i ewentualnie zaproponować zmiany obowiązującego prawa. Jak wyżej podniesiono, wskazywano w odwołaniu również w tym kontekście na aktualnie toczące się prace legislacyjne dotyczące m.in. obrońcy i pełnomocnika procesowego, a także przymusu adwokacko-radcowskiego w k.p.k. i k.p.c., w których uczestniczy Krajowa Rada Radców Prawnych. Niewątpliwie możliwość zaproponowania zmian w prawie po przeprowadzeniu analizy obecnie obowiązujących przepisów w zestawieniu z praktyką, które mogą stanowić doskonałą bazę do uzasadnienia proponowanych zmian, stwarzają możliwość realnego wykorzystania uzyskanych danych. Nie można antycypować wyników analizy, która ma być dopiero przeprowadzona i już teraz przesądzić, jakie konkretne działania należy podjąć w celu usprawnienia pomocy prawnej z urzędu. Organ II instancji nie odniósł się do tej argumentacji, nie przedstawił swojej oceny, a jedynie w sposób arbitralny uznał, twierdzenia wnioskodawcy mają charakter deklaratywny i w związku z tym uznał że szczególnie istotny interes publiczny w tym przypadku nie występuje. Uzupełniająco, odnosząc się do zarzutu organu II instancji co do tego, że nie zostały wskazane konkretne projekty badawcze realizowane przez samorząd, wskazuję, że w ramach Krajowej Rady Radców Prawnych funkcjonuje Ośrodek Badań Studiów i Legislacji, który zgodnie ze swoim planem pracy na rok 2025 zawartym w uchwale Nr 18/XII/2025 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 7 marca 2025 r. realizuje projekty badawcze: "Badania prawnoporównawcze instytucji przymusu adwokackiego w Europie oraz implikacje powyższych rozwiązań dla polskiego porządku prawnego" oraz "Obrony w sprawach karnych - doświadczenia i perspektywy". Ponownego przywołania wymaga w tym miejscu cytowany w odwołaniu od decyzji organu I instancji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 243/21, w którym wskazano, że ocena tego, czy uzyskanie przez wnioskodawcę żądanej informacji przetworzonej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego musi się odbywać w kontekście potencjalnej możliwości wykorzystania przez wnioskodawcę objętych wnioskiem informacji dla dobra ogółu, a więc w interesie publicznym. W wyroku tym podkreślono, że ocena taka dotyczy informacji przyszłych i potencjalnego ich przyszłego wykorzystania w interesie publicznym, a więc zawsze będzie miała ona charakter hipotetyczny. Zauważono wobec tego, że w tego rodzaju przypadku chodzi więc nie tyle o udowodnienie pewności wystąpienia szczególnej istotności dla interesu publicznego, ale o wykazanie jak największego prawdopodobieństwa wykorzystania żądanych informacji publicznych dla ochrony interesu publicznego i poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej. Samorząd zawodowy radców prawnych niewątpliwie jak wyżej wykazano takimi możliwościami dysponuje, a więc nawet przy uznaniu, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną, spełniona została przesłanka jej udostępnienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz.U. z 2026 r., poz.143). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach:

1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym,

2) dochowania wymaganej prawem procedury,

3) respektowania reguł kompetencji.

Istotą sądowej kontroli administracji jest ochrona wolności i praw jednostki (podmiotów prawa) w stosunkach z administracją publiczną oraz budowanie i utrwalanie zasady państwa prawa i wyprowadzanych z niej standardów. Podstawową funkcją sądownictwa administracyjnego jest ochrona praw podmiotowych jednostki. Przyjęcie tej funkcji wypływa z założeń systemu weryfikacji administracji publicznej w państwie prawa, co ma związek z realizacją zasad praworządności (por. J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne jako gwarant ochrony wolności i praw jednostki, referat wygłoszony na L Konferencji Katedr i Zakładów Prawa Konstytucyjnego, Gdynia 24-16 kwietnia 2008 r., s. 1-8; B. Adamiak, Model sądownictwa administracyjnego a funkcje sądownictwa administracyjnego (w:) Polski model sądownictwa administracyjnego, Lublin 2003, s. 21-22).

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej zwanej u.d.i.p.), informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania od określonych podmiotów informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje, że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).

Zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zgodnie zaś z art. 16 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W orzecznictwie wskazuje się, że "informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona." (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2025 r. sygn. akt III OSK 18/24).

Ponadto w orzecznictwie NSA podnosi się, iż "w każdym wypadku, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powołuje się na to, że ma ona charakter przetworzony i okoliczność ta stanowi podstawę decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, zobowiązany jest w uzasadnieniu tej decyzji podać fakty, które będą tę ocenę potwierdzać. Konieczne jest więc wykazanie, jakie konkretnie działania należy podjąć celem przetworzenia informacji, ilu pracowników i przez jaki czas będzie zaangażowanych w ten proces, czy żądane informacje składają się z informacji prostych, a jeżeli tak, to gdzie i w jakich kategoriach zbiorów się znajdują, w jakim zakresie i przez jaki okres praca organu będzie zakłócona, czy przetworzenie informacji będzie się wiązało z ponadstandardowymi nakładami finansowymi itd. Chodzi więc o podanie takiego zbioru informacji, które pozwolą sądowi na pozytywną weryfikację przyjętego w decyzji stanowiska, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną. Proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego." (wyrok NSA z dnia 28 marca 2025 r. sygn. akt III OSK 18/24).

Kwestia, czy żądana informacja stanowi informację prostą (tak jak wskazał skarżący), czy też informację przetworzoną (tak jak przyjął organ), może stanowić przedmiot oceny sądu kontrolującego zgodność decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydanej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że poza sporem pozostaje okoliczność, że wniosek dotyczył informacji publicznej, zaś organ, do którego wniosek został skierowany jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Okolicznością sporną jest natomiast to, czy jest to informacja prosta, czy przetworzona oraz czy w sprawie zachodzi przesłanka szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji publicznej.

Odnosząc się do kwestii charakteru informacji w ocenie Sądu jest to, jak słusznie wskazuje organ, informacja przetworzona. Przede wszystkim zauważyć należy, że organ nie jest w posiadaniu gotowych informacji, o które Skarżąca zwróciła się we wniosku z 11 lipca 2025 r. Organ wskazuje konkretne czynności, które muszą zostać podjęte, aby taką informację przygotować. Proces przygotowania wnioskowanej informacji publicznej wymagałby bowiem analizy ponad 6000 akt spraw, które prowadzone były w I Wydziale Cywilnym oraz IX Wydziale Karnym Odwoławczym Sądu Okręgowego w Kielcach. Przygotowanie informacji według kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę wymagałoby od pracowników poszczególnych wydziałów sądu weryfikacji znacznej ilości postanowień czy zarządzeń, zatem nie ulega wątpliwości, że przygotowanie wnioskowanej informacji byłoby czasochłonne, ponadto wiązałoby się z intelektualnym zaangażowaniem pracowników, a w konsekwencji zakłóciłoby normalny tok działania wydziałów Sądu Okręgowego w Kielcach i utrudniło wykonywanie przypisanych im zadań. Z tą argumentacja należy się zgodzić. Tym samym Sąd nie podziela argumentacji Skarżącej, jakby żądana informacja nie była przetworzona.

Odnosząc się do kwestii przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego wskazać należy, co następuje. Przez szczególny interes publiczny, w kontekście dostępu do informacji publicznej, rozumiana jest taka sytuacja, gdy uzyskana przez wnioskodawcę informacja przysłuży się całemu społeczeństwu (lub określonej zbiorowości obywateli) i zostanie wykorzystana dla dobra wspólnego. Wnioskodawca musi przy tym mieć realną możliwość takiego wykorzystania uzyskanej informacji, aby odbyło się to w szczególnym interesie publicznym. Wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji lepszej ochrony interesu publicznego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1737/11, wyrok WSA w Warszawie z 29 maja 2024 r., II Sa/Wa 1696/23wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 stycznia 2026 r. sygn. II SA/Kr 1367/25).

W istocie jest tak, jak wskazuje Skarżąca, że prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej jest ustawowym zadaniem samorządu radców prawnych (art. 41 pkt 6 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych). Nie bez racji Skarżąca wskazuje także na aktualnie toczące się prace legislacyjne dotyczące m.in. obrońcy i pełnomocnika procesowego, a także przymusu adwokacko-radcowskiego w k.p.k. i k.p.c., w których uczestniczy K. . Postawić jednak należy pytanie, czy realizacja tych celów powinna nastąpić z wykorzystaniem trybu dostępu do informacji publicznej. W ocenie Sądu realizacja dostęp do informacji publicznej nie jest jedynym możliwym sposobem realizacji tych celów. Innymi słowy informacja publiczna, o którą ubiega się Skarżąca może, ale nie musi przyczynić się do realizacji w/w celów. Dodatkowo należy zauważyć, że przygotowanie żądanej informacji wymaga zaangażowania pracowników biurowych wymiaru sprawiedliwości, co jak wskazuje słusznie organ, wpływa na normalny tok pracy poszczególnych wydziałów. W tym stanie faktycznym i prawnym nie sposób przyjąć, że interes publiczny, który ma być interesem szczególnym, uzasadnia zapewnienie tego dostępu.

Twierdzenia skarżącej w tym zakresie są bardzo ogólne, zatem zasadnie organy obu instancji uznały, że nie można mówić o wykazaniu przez nią możliwości realnego wykorzystania tych informacji. Ze wskazanych przez skarżącą okoliczności nie wynika, w jaki realny sposób informacje dotyczące ilości wydanych postanowień (zarządzeń o wyznaczeniu adwokata) radcy prawnego miałyby być wykorzystane i jaki miałyby wpływ na określone działania. Sam fakt prowadzenia badań dotyczących funkcjonowania pomocy prawnej czy bardzo ogólnie opisanych prac legislacyjnych nie oznacza, że uzyskanie przedmiotowych informacji miałoby znaczenie - i to szczególnie istotne - dla interesu publicznego. Dodatkowo zauważyć należy, że zadania Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Izby Radców Prawnych w zakresie m.in. funkcjonowania pomocy prawnej są realizowane również w inny sposób - w drodze współpracy instytucjonalnej z organami władzy publicznej, organami samorządów zawodowych, instytucjami oraz placówkami naukowymi i badawczymi.

Należy dodać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że posiadanie przez samorząd zawodowy określonych uprawnień publicznych nie może być potraktowane jako automatyczne posiadanie szczególnie istotnego interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie jest zatem możliwe wykazywanie przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez wskazywanie na określone uprawnienia publicznoprawne samorządu zawodowego. Dostęp do określonych informacji w przypadku organów samorządu zawodowego musi wynikać albo z normy szczególnej albo opierać się na ogólnych zasadach uregulowanych w u.d.i.p. To zaś pociąga za sobą konieczność wykazania przez taki podmiot przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego jak każdy inny podmiot (patrz np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2024 r. sygn. akt III OSK 3410/21, CBOSA, wyrok WSA w Gdański z dnia 5 lutego 2026 r. III SA/Gd 567/25).

Zatem pozycja prawna skarżącej, wynikająca w realiach niniejszej sprawy z art. 41 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych nie przemawia za posiadaniem przez nią szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu przedmiotowych informacji.

Nie można przy tym nie zauważyć, że celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest uzyskanie informacji publicznej, której wnioskodawca nie posiada, a którą jest zainteresowany. Tymczasem część żądanych informacji - co do liczby radców prawnych realizujący pomoc prawną – jest w posiadaniu samorządu radców prawnych. Wymaga podkreślenia, że wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej (o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, której "znaczność" jest wyznaczona materią żądanej informacji - ale również, że jej otrzymanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego (por. wyrok NSA z 27 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 30/24). Taka okoliczność nie została w niniejszej sprawie wykazana. Nie jest nią bowiem udzielanie opinii o projektach aktów prawnych czy też przedstawianie wniosków dotyczycących przepisów prawa. Udział Skarżącej w procesie legislacyjnym nie ma charakteru wiążącego i nie dowodzi o posiadaniu przez nią decydującego, ostatecznego wpływu na kształtowanie prawa (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 lutego 2026 r. sygn. akt III SA/Gl 1056/25).

Wobec powyższego, po stwierdzeniu braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.