![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Inne, Oddalono skargę, II SAB/Po 61/26 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2026-04-29, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SAB/Po 61/26 - Wyrok WSA w Poznaniu
|
|
|||
|
2026-03-02 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu | |||
|
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/ Jacek Rejman Tomasz Świstak /przewodniczący/ |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
Inne | |||
|
Oddalono skargę | |||
|
Dz.U. 2022 poz 902 art. art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 4 ust. 3 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2026 r. w sprawie ze skargi S. G. na bezczynność Komendanta Straży w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. |
||||
|
Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 września 2024 r. S. G. zwrócił się do Komendanta Straży (dalej powoływany również jako Komendant, organ) o szczegółowy opis zdarzenia drogowego w dniu [...]., wynikający z zapisu monitoringu wizyjnego będącego w dyspozycji Straży Miejskiej w [...], który został zabezpieczony na jego prośbę z dnia 17 czerwca 2024 r. Pismem z dnia 11 października 2024 r. znak: [...] Komendant Straży Miejskiej odpowiedział skarżącemu, iż został zabezpieczony zapis z monitoringu wizyjnego przedstawiający opisane zdarzenie drogowe, a nagrania te zostaną udostępnione na zasadach regulujących postępowania dowodowe w sprawach o przestępstwa i wykroczenia, a więc wyłącznie policji, prokuraturze oraz innym organom ochrony bezpieczeństwa państwa. Pismem z dnia 07 listopada 2024r. S. G. ponowił prośbę o szczegółowy opis okoliczności przebiegu przedmiotowego zdarzenia drogowego przez Straż Miejską podając, iż w piśmie z 19 września 2024 r. nie wnosił o wydanie kopii zapisu z monitoringu. Wyrokiem z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt II SAB/Po 68/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S. G. na bezczynność Komendanta Straży w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż zarówno w tytule obu pism skierowanych do Komendanta Straży, jak i w ich treści, skarżący nie odwołał się do przepisów u.d.i.p., tym samym organ nie miał podstaw aby przypuszczać, że skarżący złożył wniosek w oparciu o u.d.i.p. Komendant Straży nie był zatem zobligowany ani do udzielenia informacji w trybie u.d.i.p., ani do wyjaśniania tej kwestii wobec braku przesłanek do powzięcia wątpliwości co do charakteru wniosku. Należy bowiem mieć na uwadze, że skarżący był uczestnikiem zdarzenia drogowego, którego zapis został zarejestrowany przez kamery miejskie i jak wynika ze stanowiska organu oraz z akt sprawy, zapisy te zostały zabezpieczone i udostępnione Policji w związku z prowadzonym dochodzeniem (postępowaniem o wykroczenie). Jednocześnie w doręczonej skarżącemu korespondencji Komendant wyjaśnił skarżącemu, że z przedmiotowego monitoringu nie został sporządzony zapis/notatka, tym samym wniosek skarżącego nie mógł zostać pozytywnie załatwiony. W świetle powyższego nie przekazując żądanych informacji (opisu z monitoringu), organ nie pozostawał w bezczynności. Wobec braku powołania we wniosku przepisów u.d.i.p., organ mógł potraktować wniosek skarżącego jako złożony w innym trybie - w tym przypadku Kodeksu wykroczeń w zw. z przepisami K.p.k., o czym organ miał wiedzę w związku z wnioskiem KPP w [...] z dnia 21 maja 2024 r. W orzecznictwie wypracowany został pogląd, zgodnie z którym strony tych "własnych spraw" mają dostęp do wszelkich informacji prawnie dostępnych, w tym również do informacji publicznych, w oparciu o unormowania poszczególnych procedur. Inne osoby, niż uczestnicy "spraw własnych" mają dostęp do informacji publicznych w "sprawach własnych" innych osób na podstawie u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 15 maja 2025 r. sygn. akt III OSK 1062/24 – CBOSA). Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że skarżący nie zażądał kopii zapisu kamer z monitoringu miejskiego, lecz opisu z nagrania monitoringu. Gdyby taki opis (ew. notatka) został przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej w [...] sporządzony, to z uwagi na prowadzone przez KPP w [...] dochodzenie, również nie mógłby zostać skarżącemu przekazany. Pismem z dnia 14 lipca 2025 r. Skarżący, powołując się na art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art.2 ust. 1 u.d.i.p. zwrócił się do Komendanta o udostępnienie informacji w formie pisemnej - z ograniczeniami wynikającymi z przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. - w zakresie okoliczności zdarzenia drogowego wynikających z zapisu monitoringu miejskiego, mającego miejsce w dniu [...] maja 2024 r. około godz. 19:30, na zakręcie tworzącym skrzyżowanie ul. [...] z ulicą [...] w [...]. Prowadzonym przeze mnie samochodem osobowego marki [...] nr rejestracyjny [...], z samochodem osobowym marki [...] nr rejestracyjny [...] Odpowiadając na powyższy wniosek organ w piśmie z dnia 19 sierpnia 2025 r. wskazał, iż wnioskowana informacja nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p., jak również poinformował, że brak jest podstaw do rozpoznania wniosku. Organ zaznaczył, iż jest to kolejny wniosek a samo żądanie było przedmiotem postępowania (na skutek złożonej przez skargi) przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 68/25. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt II SAB/Po 68/25, Sąd oddalił skargę, w całości podzielając stanowisko Organu w zakresie braku podstaw do udostępnienia w trybie u.d.i.p. wnioskowanych informacji. Z tych też względów w ocenie organu złożony wniosek jest całkowicie bezprzedmiotowy i stanowi wyłącznie polemikę z prawomocnym rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W piśmie z dnia 22 września 2025 r. Skarżący wniósł o udzielenie przez Organ odpowiedzi na wniosek z dnia 14 lipca 2025 r. zgodnie z zasadą wynikającą z obowiązujących przepisów prawa w niniejszym zakresie tj. art. art. 16, ust. 1 u.d.i.p., tj. w formie decyzji administracyjnej. Skarżący zaznaczył, iż wbrew stanowisku organu nie mamy do czynienia z kolejnym wnioskiem w tej samej sprawie. W piśmie z dnia 6 października 2025 r. organ wskazał, iż odmowa udostępnienia wnioskowanych informacji nie nastąpi w formie decyzji administracyjnej, a wynika to z faktu, na który Organ wielokrotnie zwracał uwagę — a mianowicie, iż w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy u.d.i.p. Organ podkreślił, iż w pełni zachowuje aktualność stanowisko, że wnioskowana informacja nie należy do informacji udostępnianych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższego faktu nie zmienia subiektywna ocena treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt II SAB/Po 68/25, dokonana przez Skarżącego w piśmie z dnia 22 września 2025 r. Organ zaznaczył, iż wbrew interpretacji Skarżącego, ww. wyrok w żadnej mierze Sąd nie wskazywał, jakoby na Komendancie Straży spoczywał obowiązek udostępnienia żądanej informacji, jak również nie doszło do zakwalifikowania przez Sąd wnioskowanej informacji jako informacji udostępnianej w trybie ustawy u.d.i.p. Komendant podniósł, iż przedmiot żądania stanowi tożsama informacja, która stała się meritum postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pod sygn. akt II SAB/Po 68/25, stąd aktualne pozostają wywody prawne odnoszące się do powagi rzeczy osądzonej, zawarte w piśmie Organu z dnia 19 sierpnia 2025 r. Komendant ponadto wyjaśnił, iż w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 833/12, co prawda przesądzono, iż na organie ciążył obowiązek udostępnienia skarżącej Spółce żądanej informacji z ograniczeniami wynikającymi z art. 5 ust. 2 ustawy o odstępie do informacji publicznej - niemniej jednak wnioskodawca żądał udostępnienia informacji dotyczącej zakończonego postępowania karnego, które (co nigdy nie było kwestionowane) podlegają regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie postępowania w toku, a ponadto informacji, której dysponentem był organ prowadzący postępowanie, tj. Komenda Miejska Policji. Tymczasem, co było już wielokrotnie wskazywane, Straż Miejska w [...] nie była dysponentem wnioskowanej przez Pana informacji dot. okoliczności zdarzenia drogowego z dnia [...]., bowiem postępowanie w sprawie tej kolizji prowadzone było przez Komendę Powiatową Policji w [...], a nie Straż Miejską w [...]. Pismem z dnia 22 stycznia 2026 r. S. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Komendanta Straży wnosząc o zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Skarżący wskazał, iż wobec sprzecznych w sprawie stanowisk organu z całą mocą należy podkreślić wyrażone przez Sąd stanowisko w szczególności, iż "W orzecznictwie wypracowany został pogląd, zgodnie z którym strony tych "własnych spraw" mają dostęp do wszelkich informacji prawnie dostępnych, w tym również do informacji publicznych" Skarżący wskazał, iż w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dna 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt [...], orzekającym, iż: "Obwinionego uznaje za winnego zarzucanego mu czynu (...), tj. wykroczenia z art. 86 par.l kw". Opartym o nieprawdziwe ustalenie okoliczności niniejszego zdarzenia drogowego przez funkcjonariuszy policji, nieprawdziwych ich zeznania stosownie do nieprawdziwego ich ustalenia i współuczestnika tego zdarzenia, wybranego wycinka z nagrania monitoringu obrazującego sam skutek niniejszego zdarzenia natomiast jego okoliczności hermetycznie zostały zakamuflowane oraz jednej fotografii odzwierciedlającej także ten wybrany wycinek niniejszego nagrania monitoringu. Skarżący podkreślił, iż w pismach organu brak jest spójności i to nie tylko z jego wcześniej zajętym stanowiskiem, iż: "obowiązkiem organu było wyłącznie zawiadomienie Pana jako wnioskodawcy, iż żądana informacja nie może zostać udostępniona w trybie przewidzianym w omawianej ustawie - co nastąpiło pismem z dnia 19 sierpnia 2025 r.", z którego to wynika jakoby niniejszym pismem (z dnia 19 sierpnia 2025r.), Organ w przedmiotowej sprawie spełnił swój urzędniczy obowiązek . Skarżący wskazał, iż sprawa przedmiotowej kolizji w dniu [...] została zakończona w tym samym dniu: "Zastosowane środki karne: Sprawcę pouczono z art. 41 KW". Natomiast wznowienie postępowania w sprawie niniejszego zdarzenia drogowego przez Organ Policji w [...], nastąpiło dopiero wnioskiem z dnia 23 grudnia 2024 r. o ukaranie przez Sąd. W ocenie Skarżącego zarówno Kierownik jak i Komendant Straży w rażący sposób naruszyli zasadę wynikającą z przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantujących prawo każdemu obywatelowi do uzyskania informacji publicznej oraz Ustawy o dostępie do informacji publicznej, regulującej jej zasady, tryb i podmioty zobowiązane do jej udostępnienia. Także, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie nosi znamiona możliwości niedopełnienia obowiązku urzędniczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie. Komendant wskazał, iż żądanie zgłoszone przez Skarżącego było już przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 68/25. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt II SAB/Po 68/25, Sąd oddalił skargę p. S. G. wskazując w uzasadnieniu, że w ani w tytułach, ani w treści kierowanych do Komendanta Straży pism Skarżący nie odwoływał się do przepisów u.d.i.p., a tym samym Organ nie miał podstaw, aby przypuszczać, że Skarżący złożył wniosek w oparciu o u.d.i.p. Komendant Straży nie był zatem zobligowany ani do udzielenia informacji w trybie u.d.i.p., ani do wyjaśniania tej kwestii wobec braku przesłanek do powzięcia wątpliwości co do charakteru wniosku. WSA w Poznaniu podkreślił też, że Skarżący był uczestnikiem zdarzenia drogowego, którego zapis został zarejestrowany przez kamery miejskie i jak wynika ze stanowiska Organu oraz z akt sprawy, zapisy te zostały zabezpieczone i udostępnione Policji w związku z prowadzonym dochodzeniem (postępowaniem o wykroczenie). Jednocześnie w doręczonej Skarżącemu korespondencji Komendant wyjaśnił Skarżącemu, że z przedmiotowego monitoringu nie został sporządzony zapis/notatka, a tym samym wniosek Skarżącego nie mógł zostać pozytywnie załatwiony. W świetle powyższego, w przedmiotowym wyroku WSA w Poznaniu jasno przesądzono, że nie przekazując żądanych informacji (opisu z monitoringu) Organ nie pozostawał w bezczynności. Komendant zaznaczył, iż kolejny złożony w niniejszej sprawie przez Skarżącego wniosek jest całkowicie bezprzedmiotowy i stanowi wyłącznie bezpodstawną polemikę z prawomocnym rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Z tego też względu w ocenie organu mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej, co winno skutkować odrzuceniem skargi. Ponadto Komendant wyjaśnił, iż na Komendancie Straży Miejskiej, jak również na funkcjonariuszach tej jednostki nie ciążył obowiązek sporządzenia i udostępnienia Skarżącemu opisu zdarzenia wynikającego z zapisów monitoringu miejskiego. Zarówno przepisy procedury karnej, jak i postępowania w sprawach o wykroczenia nie zawierają żadnych zapisów, które zobowiązywałyby Organ prowadzący postępowanie do sporządzania na wniosek strony postępowania informacji wynikającej z dowodów zgromadzonych w sprawie - tj. w nawiązaniu do niniejszej sprawy, informacji w zakresie okoliczności wynikających z zapisów utrwalonych przez kamery monitoringu miejskiego. Podkreślić przy tym należy, iż prawo dostępu strony do akt nie oznacza, iż Organ prowadzący postępowanie zobligowany jest do udzielania na wniosek strony informacji o treści dowodów zgromadzonych w sprawie, wyjaśniania treści i znaczenia tych dowodów, czy też dokonywania ich oceny względem strony postępowania - a obejmuje ono jedynie możliwość zapoznania się z treścią akt i możność wykonywania z nich odpisów lub kopii (tak [w:] Komentarz do KPK; red. Skorupka 2023, wyd. 6/Pachowicz). Organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma obowiązku jej udostępnienia. Nie ma również obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Ponadto, oceny czy organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może kształtować wyłącznie przypisywanie organowi powinności dysponowania żądaną informacją. Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować Zaznaczyć jednocześnie trzeba, iż organ prowadzący postępowanie - tj. w niniejszej sprawie Policja - sporządza protokół odtworzenia utrwalonych na monitoringu zapisów. Właściwym trybem w przedmiotowej sprawie byłoby zatem zwrócenie się przez Skarżącego o udostępnienie mu akt postępowania, w szczególności zabezpieczonych nagrań z monitoringu wraz z protokołem odtworzenia utrwalonego zapisu. Raz jeszcze zatem wyjaśnić trzeba, iż Organ - w tym przypadku Straż Miejska - nie był w żadnej mierze zobowiązany, ani też uprawniony do sporządzania na wniosek Skarżącego odrębnych dokumentów, czy notatek innych, niż poza tymi zgromadzonymi w aktach sprawy. W piśmie procesowym z dnia 15 kwietnia 2026 r. Skarżący powtórzył argumentację skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 w skrócie "p.p.s.a."). Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. mających za przedmiot m.in. decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), w tym przybierające postać tzw. czynności materialno-technicznych. W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie judykaty przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. – a w ślad za tym także do art. 52 § 2 p.p.s.a. – z dniem 1 czerwca 2017 r., mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanych w takich przypadkach: zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa). W konsekwencji w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a. w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28.1.2020 r., I OSK 2433/18). Poza tym do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 716/11; z 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27 października 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 01 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b ab initio p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie". Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną. W tym miejscu odnosząc się do wniosku organu o odrzucenie skargi z uwagi na powagę rzeczy osądzonej wskazać należy, iż wbrew stanowisku organy nie mamy do czynienia z taka sytuacją w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu pomiędzy sprawą zakończoną prawomocnym wyrokiem z dnia 21 maja 2025 r., II SAB/Po 68/25, a niniejszym postępowaniem nie zachodzi tożsamość. W ugruntowanym w piśmiennictwie i orzecznictwie stanowisku dotyczącym instytucji res iudicata zgodnie przyjęto, że decyzja ostateczna (postanowienie) ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Res iudicata następuje w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Do zaistnienia przypadku res iudicata w ramach podstaw nieważnościowych konieczne jest ustalenie stosunku tożsamości pomiędzy sprawą rozstrzygniętą decyzją, która ma zostać unieważniona, a sprawą, której dotyczy uprzednio wydana decyzja ostateczna (Borkowski/Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck 2021, s. 1018-1020, nb 65-72; M. Jaśkowska w: A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2020, s. 896-900, uw. 1-10; także M. Jaśkowska w: A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, cz. III Uprzednie rozstrzygnięcie sprawy jako przyczyna nieważności; T. Kiełkowski w: red. H. Knysiak-Sudyka, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2019, s. 1080-1084, uw. 12; K. Glibowski w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck 2021, s. 1308-1312, nb 63-78; B. Kuś w: red. M. Karpiuk, P. Krzykowski, A. Skóra, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 127-269. Tom III, Olsztyn 2021; wyroki NSA z: 27 stycznia 2016 r. I OSK 787/14, Lex 2032840; 28 listopada 2000 r. I SA/Ka 1458/99, Lex 47122). Wobec powyższego w niniejszej sprawie wskazać należy, iż wyrokiem z dnia 21 maja 2025 r., II SAB/Po 68/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę S. G. na bezczynność Komendanta Straży w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z uzasadnienia wyroku wynika, iż Skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o szczegółowy opis zdarzenia drogowego w dniu [...] wynikający z zapisu monitoringu wizyjnego będącego w dyspozycji Straży Miejskiej w [...], który został zabezpieczony na jego prośbę z dnia 17 czerwca 2024 r. W niniejszej sprawie Skarżący ponownie zwrócił się o udostępnienie tożsamej informacji, to jednakże powyższe nie przesądza o istnieniu powagi rzeczy osądzonej. Dokonując powyższej oceny zwrócić należy uwagę na motywy wyroku oddalającego skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w przytoczonym wyroku wskazał, że "zarówno w tytule obu pism skierowanych do Komendanta Straży, jak i w ich treści, skarżący nie odwołał się do przepisów u.d.i.p., tym samym organ nie miał podstaw aby przypuszczać, że skarżący złożył wniosek w oparciu o u.d.i.p. Komendant Straży nie był zatem zobligowany ani do udzielenia informacji w trybie u.d.i.p., ani do wyjaśniania tej kwestii wobec braku przesłanek do powzięcia wątpliwości co do charakteru wniosku. Należy bowiem mieć na uwadze, że skarżący był uczestnikiem zdarzenia drogowego, którego zapis został zarejestrowany przez kamery miejskie i jak wynika ze stanowiska organu oraz z akt sprawy, zapisy te zostały zabezpieczone i udostępnione Policji w związku z prowadzonym dochodzeniem (postępowaniem o wykroczenie). Jednocześnie w doręczonej skarżącemu korespondencji Komendant wyjaśnił skarżącemu, że z przedmiotowego monitoringu nie został sporządzony zapis/notatka, tym samym wniosek skarżącego nie mógł zostać pozytywnie załatwiony. W świetle powyższego nie przekazując żądanych informacji (opisu z monitoringu), organ nie pozostawał w bezczynności. Wobec braku powołania we wniosku przepisów u.d.i.p., organ mógł potraktować wniosek skarżącego jako złożony w innym trybie - w tym przypadku Kodeksu wykroczeń w zw. z przepisami K.p.k., o czym organ miał wiedzę w związku z wnioskiem KPP w [...] z dnia 21 maja 2024 r. W orzecznictwie wypracowany został pogląd, zgodnie z którym strony tych "własnych spraw" mają dostęp do wszelkich informacji prawnie dostępnych, w tym również do informacji publicznych, w oparciu o unormowania poszczególnych procedur. Inne osoby, niż uczestnicy "spraw własnych" mają dostęp do informacji publicznych w "sprawach własnych" innych osób na podstawie u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 15 maja 2025 r. sygn. akt III OSK 1062/24 – CBOSA). Ponadto należy mieć na uwadze, że skarżący nie zażądał kopii zapisu kamer z monitoringu miejskiego, lecz opisu z nagrania monitoringu. Gdyby taki opis (ew. notatka) został przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej w [...] sporządzony, to z uwagi na prowadzone przez KPP w [...] dochodzenie, również nie mógłby zostać skarżącemu przekazany. Jednak w tym przypadku organ wyjaśnił, że na podstawie zapisu z monitoringu nie został sporządzony jakikolwiek opis/notatka. Ponownie zatem należy podkreślić, że wobec braku podania przez skarżącego w złożonych do Komendanta Straży wnioskach, że żąda udostępnienia informacji publicznej, organ ten nie miał obowiązku rozpatrzenia wniosku skarżącego w trybie przepisów u.d.i.p.". W powyższym wyroku Sąd jedynie przesądził, iż z uwagi na fakt, że wniosek nie zawierał powołania się na przepisy u.d.i.p., to organ nie miał obowiązku rozpoznawania go na podstawie przepisów tej ustawy. W reakcji na powyższe uzasadnienie oddalenia skargi Skarżący pismem z dnia 14 lipca 2025 r., a więc nowym wnioskiem, odwołując się w sposób jednoznaczny do zapisów u.d.i.p., wniósł o udostępnienie ww. informacji. Z tych też względów uwzględniając fakt, iż mamy do czynienia z nowym wnioskiem i to odwołującym się do przepisów u.d.i.p., to niewątpliwie nie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej, gdyż w sposób istotny uległ zmianie stan faktyczny sprawy. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, iż w przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu od razu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej – także takiej, której organ nie posiada – podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12; por. też wyrok NSA z 22.02.2019 r., I OSK 414/17, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie wątpliwości Sądu nie budzi, że Komendant Straży Miejskiej - na mocy art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1763) kierujący strażą gminną jako jednostką organizacyjną gminy (miasta) i samorządową umundurowaną formacją powołaną do ochrony porządku publicznego na terenie gminy (miasta), której koszty funkcjonowania są ponoszone z budżetu gminy i do zadań której należy w szczególności czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym (art. 1 ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 1 i art. 11 ust. 1 pkt 2 tej ustawy) – jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na mocy art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. W tym miejscu wskazać należy, iż we wniosku z dnia 14 lipca 2025 r. Skarżący domagał się udostępnienia w formie pisemnej informacji w zakresie okoliczności zdarzenia drogowego wynikających z zapisu monitoringu miejskiego, mającego miejsce w dniu [...]. około godz. 19:30, na zakręcie tworzącym skrzyżowanie ul. [...] z ulicą [...] w [...]. Odnosząc się do tak sformułowanego wniosku o udzielenie informacji publicznej podkreślenia wymaga, iż organ ma obowiązek udzielić informacji publicznej tylko wtedy, gdy taką informację publiczną rzeczywiście sam posiada. Oczywistym jest zatem, że gdy dany organ nie posiada informacji publicznej, bo nie jest ona związana z jego kompetencjami, a tym bardziej wtedy, gdy nie została ona w ogóle wytworzona, nie ma obowiązku udzielić wnioskodawcy żądanej przez niego informacji. Powyższe znajduje umocowanie w ustawie, to jest w art. 4 ust. 3 u.d.i.p. stanowiącym, że podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej będącej w ich posiadaniu. Zasadą zatem pozostaje, ze organy władzy publicznej obowiązane są do udostępnienia informacji, mających charakter informacji publicznych, ale tylko wtedy gdy są to informacje, które posiadają. W sytuacji zatem, gdy dany organ, do którego skierowany został wniosek nie dysponuje żądanymi informacjami publicznymi, nie wydaje decyzji, ponieważ nie ma do tego podstaw prawnych, ale zobowiązany jest do wyjaśnienia wnioskodawcy, że z uwagi na ich brak nie ma możliwości ich udostępnienia, o czym może poinformować wnioskodawcę zwykłym pismem informacyjnym. Co prawa w niniejszej sprawie Komendant w odpowiedzi na kolejny wniosek tj. w piśmie z dnia 19 sierpnia 2025 r. nie poinformował wprost, że żądanej informacji nie posiada, to jednakże szeroko opisując kwestię powagi rzeczy osądzonej podtrzymał swoje stanowisko z poprzednich pism zapadłych przed wyrokiem z dnia 21 maja 2025 r., II SAB/Po 68/25. W pismach tych, na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 21 maja 2025 r., II SAB/Po 68/25, Komendant wyjaśnił skarżącemu, że z przedmiotowego monitoringu nie został sporządzony zapis/notatka. Natomiast na gruncie niniejszej sprawy z szczególności w piśmie z dnia 6 października 2025 r. w odpowiedzi na kolejne pisma skarżącego organ wskazał, że "w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 833/12, co prawda przesądzono, iż na organie ciążył obowiązek udostępnienia skarżącej Spółce żądanej informacji z ograniczeniami wynikającymi z art. 5 ust. 2 ustawy o odstępie do informacji publicznej - niemniej jednak wnioskodawca żądał udostępnienia informacji dotyczącej zakończonego postępowania karnego, które (co nigdy nie było kwestionowane) podlegają regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie postępowania w toku, a ponadto informacji, której dysponentem był organ prowadzący postępowanie, tj. Komenda Miejska Policji. Tymczasem, co było już wielokrotnie wskazywane, Straż Miejska w [...] nie była dysponentem wnioskowanej przez Pana informacji dot. okoliczności zdarzenia drogowego z dnia [...]., bowiem postępowanie w sprawie tej kolizji prowadzone byto przez Komendę Powiatową Policji w [...], a nie Straż Miejską w [...]. Z tych samych względów Straż Miejska w [...] nie dysponuje informacją, czy postępowanie w sprawie przedmiotowego zdarzenia zostało już zakończone, czy też sprawa w dalszym ciągu jest w toku. Przekazanie zabezpieczonego monitoringu przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej w [...] nastąpiło wyłącznie na podstawie ustawowego obowiązku współpracy z Policją (art. 9 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz.U. Nr 123, poz. 779, z póżn. zm.). W świetle powyższego, na Straży Miejskiej w [...], jako na Organie, który nie był w posiadaniu wnioskowanej informacji, nie spoczywał obowiązek jej udostępnienia" Wobec powyższego organ w sposób jednoznaczny wskazał, iż nie jest w posiadaniu informacji o której udostępnienie Skarżący wnioskuje. Z tych też względów organ nie miał obowiązku specjalnego przygotowywania i sporządzania notatki, która następnie miałaby być udostępniona skarżącemu. Z tych też względów nie kwestionując stanowiska wyrażonego w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 833/12 wskazać należy, iż na gruncie tamtej sprawy mieliśmy do czynienia z istniejącą notatką policyjną z miejsca zdarzenia drogowego, a nie z żądaniem wytworzenia nowej informacji, jak mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy. Z tych też względów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na marginesie, co z uwagi na powyższe nie ma istotnego znaczenia w sprawie, Sąd wskazuje, iż w wyroku z dnia 21 maja 2025 r., II SAB/Po 68/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż "gdyby taki opis (ew. notatka) został przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej w [...] sporządzony, to z uwagi na prowadzone przez KPP w [...] dochodzenie, również nie mógłby zostać skarżącemu przekazany". Sąd mając na uwadze, iż obecny wniosek z dnia 14 lipca 2025 r. został złożony po wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dna 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt II W 1044/24, a nie w trakcie prowadzonego dochodzenia wskazuje , iż zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza stosowanie u.d.i.p., wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej w u.d.i.p., a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępnienia informacji i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić – pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej. Natomiast tam, gdzie dana sprawa uregulowana jest tylko częściowo albo w ogóle nie jest uregulowana w ustawie szczególnej, zastosowanie mają odpowiednie przepisy u.d.i.p., przy czym w pierwszym przypadku stosowane są uzupełniająco, w drugim zaś stanowią wyłączną regulację prawną w danym zakresie – uchwała 7 sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13, wyrok NSA z 30 kwietnia 2024 r., III OSK 942/22. Wyłączenie, o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., ma miejsce tylko wówczas, gdy inny akt prawny w sposób całościowy reguluje problematykę dostępu do informacji publicznej. W sytuacji, gdy akt prawny na podstawie, którego działa podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, nie przewiduje żadnego, odrębnego rodzaju tajemnicy lub trybu udostępniania informacji, wówczas nie można tak go interpretować, aby faktycznie tworzyć rodzaj tajemnicy, który uniemożliwi otrzymanie informacji (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OSK 780/23, Legalis). Zgodnie z dyspozycją art. 156 § 1 k.p.k., stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie. Na gruncie powyższego w orzecznictwie podnosi się, że w świetle art. 61 Konstytucji RP prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w u.d.i.p. Stąd prawo do informacji jest zasadą i dlatego wyjątki od niej powinny być ściśle interpretowane. Z tego względu art. 156 K.p.k. nie może być stosowany rozszerzająco. Jednocześnie należy nadmienić, że dostęp do akt, reglamentowany przepisami komentowanej ustawy, jest czym innym niż wniosek osoby o udzielenie określonej informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem dostęp do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji, nie zaś o niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeniach podejmowania określonych działań (wyr. NSA w Warszawie z 20.6.2002 r., II SAB 70/02, Wok. 2002, Nr 11, poz. 31; patrz: Art. 156 KPK red. Sakowicz 2025, wyd. 11/Andrzej Sakowicz). Tym samym kwestia czy na obecnym etapie postępowania tj. jak wynika a akt sprawy na potrzeby postępowania apelacyjnego, opis zdarzenia zarejestrowanego przez kamery monitoringu miejskiego nie podlegałby udostępnieniu wymagałby szerszej analizy, po zapoznaniu się z takim opisem. Jednakże powyższe z uwagi na fakt, iż taki opis nie został przygotowany, nie jest możliwe. Jeszcze raz należy podkreślić, że organ ma obowiązek udzielić informacji publicznej tylko wtedy, gdy taką informację publiczną rzeczywiście sam posiada. Zatem skoro na gruncie niniejszej sprawy brak jest utrwalonej w formie pisemnej informacji w zakresie okoliczności zdarzenia drogowego wynikających z zapisu monitoringu miejskiego, to tym samym nie można uznać, że organ jest dysponentem takiej informacji, a o za tym idzie zobowiązanym do jej udostępnienia. W świetle powyższych okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. |
||||