Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Paweł Daniel Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2026 r. w sprawie ze skargi F. M. na bezczynność Szpitala w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Szpitala do rozpoznania wniosku F. M. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 19 stycznia 2026 r.; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Szpitala na rzecz skarżącego kwotę 597,00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z dnia 19 stycznia 2026 r. F. M. (dalej również jako "Skarżący") za pośrednictwem poczty elektronicznej wystąpił do Szpitala (dalej jako "Szpital" lub "Organ") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie

1. listy spraw toczących się przeciwko szpitalowi w Sądzie Okręgowym w [...] z uwzględnieniem sygnatury akt, wartości przedmiotu sporu, roszczeń dochodzonych przez powodów ze wskazaniem ich kwoty oraz podstawy (odszkodowanie, zadośćuczynienie, renta cywilna).

2. skanu zanonimizowanego zestawienia przekazanego biegłemu rewidentowi zawierającego informację o sprawach sądowych, których stroną jest szpital, które zostało sporządzone i przekazane biegłemu rewidentowi w roku 2025, przy czym wskazał, że anonimizacji nie powinny podlegać informacje w zakresie sygnatury sprawy, sądu przed jakim toczy się sprawa, wartości przedmiotu sporu oraz wysokości i podstawy roszczeń.

Pismem z dnia 5 lutego 2026 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Szpitala zarzucając mu naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, polegające na braku udostępnienia informacji publicznej mimo skutecznego złożenia wniosku na oficjalny adres e-mail organu i upływu terminu do jego załatwienia.

Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o:

1. stwierdzenie, że Szpital dopuścił się bezczynności,

2. zobowiązanie Szpitala do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 19 stycznia 2026 r. poprzez udostępnienie żądanych informacji w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy,

3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie 597 zł (wynagrodzenia pełnomocnika 480 zł, kosztów sądowych - wpisu 100 zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej 17 zł).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia, a w razie uznania, że organ dopuścił się bezczynności o uznanie, iż nie miała ona charakteru rażącego oraz o niewymierzalnie organowi grzywny. Ponadto organ wniósł o oddalenie wniosku Skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż po wpływie wniosku podjął działania w celu oceny możliwości udostępnienia danych objętych wnioskiem a następnie przygotowania dokumentów zawierających żądany zakres informacji. Są to dokumenty, które wymagały daleko idącej anonimizacji z uwagi na liczbę szczegółów dotyczących opisu przebiegu postępowań oraz danych osobowych, które nie podlegały ujawnieniu z uwagi na ograniczenia ustawowe. Z przyczyn organizacyjnych związanych z koniecznością odszukania i zredagowania żądanych danych Organ udzielił informacji w dniu 17 lutego 2026 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 w skrócie "p.p.s.a.").

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. mających za przedmiot m.in. decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), w tym przybierające postać tzw. czynności materialno-technicznych.

W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jednakże zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie judykaty przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. – a w ślad za tym także do art. 52 § 2 p.p.s.a. – z dniem 1 czerwca 2017 r., mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanych w takich przypadkach: zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa). W konsekwencji w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a. w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28.1.2020 r., I OSK 2433/18).

Poza tym do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 716/11; z 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27 października 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 01 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b ab initio p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie".

Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.

W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie.

Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, istotne znaczenie ma ustalenie, czy dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 i uszczegółowionym w art. 6 u.d.i.p., jak również czy jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) we wskazanym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 d.i.p.).

Należy zwrócić uwagę, że kwestia tego, iż Szpital należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, jak również że żądana informacja stanowi informację publiczną, nie jest sporna pomiędzy stronami.

Sąd zatem porządkowo wskazuje, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Użyte w treści przepisu sformułowanie "w szczególności" wskazuje, że katalog podmiotów podlegających przepisom ustawy zawarty w art. 4 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przepis ten znajduje zastosowanie m.in. do podmiotów leczniczych prowadzonych w formie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, które wykonują zadania publiczne oraz dysponują majątkiem publicznym. Szpital, jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej jest podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 991 ze zm.) i udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością (art. 44 ustawy).

Nie ulega zatem wątpliwości, że Szpital jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jako jednostka dysponującą majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne, tj. zadania z zakresu ochrony zdrowia (por. m.in. wyrok WSA w Olsztynie z 18 maja 2023 r. II SAB/Ol 61/23 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.).

W świetle okoliczności sprawy Sąd uznał, że poza sporem pozostaje również kwalifikacja prawna żądanej informacji.

Mając powyższe na uwadze ocenie Sądu pozostała kwestia czy działania podjęte przez podmiot zobowiązany nastąpiły w zgodzie z przepisami u.d.i.p.

Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną następuje w formie pisma. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (zob. art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) – to jest, gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

W świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p.

Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Podkreślić w tym miejscu należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła do przepisów k.p.a. jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 16 u.d.i.p.). We wcześniejszym etapie postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest natomiast postępowaniem odformalizowanym, a przepisy u.d.i.p. nie wskazują jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku.

Mając na uwadze powyższe uznać należało, że Szpital dopuścił się zarzucanej bezczynności – rozumianej ogólnie jako niezałatwienie sprawy w terminie ustawowym lub terminie przedłużonym przez organ (por. odpowiednio art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) – w rozpoznaniu wniosku Skarżącego.

W tym miejscu jeszcze raz należy przypomnieć, iż na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej przyjmuje się, że stan bezczynności może mieć miejsce w przypadku podmiotu, który będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w odpowiedni sposób i formie, wbrew przepisom prawa, w okolicznościach w nich przewidzianych ani nie udostępnia w nakazanym terminie, w drodze tzw. czynności materialno-technicznej, żądanej informacji, ani też nie podejmuje innego działania mającego na celu załatwienie wniosku, we właściwej formie.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż w dniu 19 stycznia 2026 r. Skarżący (za pośrednictwem poczty elektronicznej) wystąpił o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

- listy spraw toczących się przeciwko szpitalowi w Sądzie Okręgowym w [...] z uwzględnieniem sygnatury akt, wartości przedmiotu sporu, roszczeń dochodzonych przez powodów ze wskazaniem ich kwoty oraz podstawy (odszkodowanie, zadośćuczynienie, renta cywilna).

- skanu zanonimizowanego zestawienia przekazanego biegłemu rewidentowi zawierającego informację o sprawach sądowych, których stroną jest szpital, które zostało sporządzone i przekazane biegłemu rewidentowi w roku 2025, przy czym wskazał, że anonimizacji nie powinny podlegać informacje w zakresie sygnatury sprawy, sądu przed jakim toczy się sprawa, wartości przedmiotu sporu oraz wysokości i podstawy roszczeń.

Z akt sprawy wynika, iż powyższa wiadomość wpłynęła do organu tego samego dnia o godz. 22:18. Przyjmując na korzyść organu, jak uczynił to również Skarżący, iż organ miał możliwość zapoznania się z treścią wniosku dopiero dnia 20 stycznia i licząc termin 14 dni od dnia następnego to ostatnim dniem terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek był dzień 3 lutego 2026 r.

W okresie od złożenia wniosku do dnia 3 lutego 2026 r. organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek jak również nie przedłużył terminu załatwienia sprawy – stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p.

Tym samym uznać należy, iż upływ 14 dniowego terminu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji, spowodował, że w dniu wniesienia skargi organ był bezczynny w rozpoznaniu wniosku Skarżącego z dnia 19 stycznia 2026 r. .

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznał, że Szpital dopuściła się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącego, o czym orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku.

Z uwagi na to, że ostatecznie w niniejszej sprawie, po wniesieniu skargi, żądana informacja została udzielona Sąd w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Szpitala do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej (pkt 1 sentencji wyroku).

Sąd uznał zarazem, że stwierdzony stan bezczynności nie miał miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie.

Za rażące naruszenie prawa zostanie bowiem uznane naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 197/19, CBOSA). Postawę Szpitala musiałaby cechować długotrwała i niezrozumiała bierność. Tymczasem organ podjął działania celem rozpoznania wniosku Skarżącego, a udzielenie informacji nastąpiło z nieznacznym przekroczeniem terminu.

O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Szpitala na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 118).