Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

K. S., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w dniu 29 stycznia 2026r. skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. P. (dalej jako "organ") w przedmiocie jego wniosku z dnia [...] grudnia 2025r. o udzielenie informacji publicznej zgodnie ze wskazanym zakresem:

1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy?

2. Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?

3. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?

4. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?

5. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?

6. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

Skarżący podniósł, że organ wprawdzie udzielił mu odpowiedzi na piśmie z [...] grudnia 2025r., ale jego zdaniem jest to odpowiedź niepełna, odsyłająca do publikacji.

W związku z tym skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku, orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że w piśmie z [...] grudnia 2025r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek w następujący sposób:

W odniesieniu do pytania 1., organ wyjaśnił skarżącemu, że nie prowadzi badań, które dotyczą utrzymania odporności po podaniu szczepionki, zaś odporność poszczepienna zależy od wielu czynników, a przede wszystkim od rodzaju szczepionki i cech indywidualnych osoby szczepionej op. wiek, wcześniejsza ekspozycja na antygen, obecność p/ciał matczynych, stanu klinicznego, czynników genetycznych. W związku z tym należy zwrócić uwagę, że indywidualna odpowiedź układu immunologicznego na podanie szczepionki może być różna u różnych osób. Literatura podaje, że odporność przeciw tężcowi i błonicy utrzymuje się 10 lat, natomiast przeciw krztuścowi spada szybciej, w przypadku gruźlicy odporność utrzymuje się około 10 - 15 lat, natomiast w przypadku ostrego nagminnego porażenia dziecięcego (poliomyeliłis) prawdopodobnie do końca życia. Szczepionka przeciw Inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b zapewnia długotrwałą ochronę, aczkolwiek dokładny okres jej utrzymywania się nie jest znany.

W odpowiedzi na pytanie 2., organ poinformował, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r., poz. 1675, dalej jako "u.z.c.z."), lekarze POZ (podstawowej opieki zdrowotnej) są zobowiązani do przeprowadzania badań kwalifikacyjnych do szczepień w celu ustalenia przeciwwskazań do przeprowadzenia szczepienia lub wskazań do czasowego odroczenia jego wykonania. Jednocześnie, zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2024 r., poz. 1287), lekarz ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że lekarz w trakcie badania kwalifikacyjnego ustala ewentualne przeciwwskazania, jak i wskazania do przeprowadzenia szczepień w oparciu o aktualną wiedzę medyczną zawartą m. in. w wytycznych i rekomendacjach ośrodków zajmujących się problematyką szczepień ochronnych takich jak: Komitet Doradczy do spraw Praktyki Szczepień (ACIP), czy zalecenia Komitetu Chorób Zakaźnych Amerykańskiej Akademii Pediatrii, Polskiego Towarzystwa Wakcynologii oraz kartach charakterystyki produktu leczniczego. Jednocześnie organ poinformował, że orzekanie o ponoszeniu odpowiedzialności za powzięte ustalenia dotyczące przeciwwskazań do szczepień nie leży w kompetencjach Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W odniesieniu do pytania 3., organ podniósł, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, gdyż jest to żądanie dokonania analizy prawnej. Wskazał, że zgodnie z art 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności istnieje możliwość ingerencji władzy publicznej w korzystanie z prawa do poszanowania życia prywatnego w przypadkach przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi m. in. na ochronę zdrowia, co ma miejsce w przypadku obowiązkowych szczepień. Również w świetle art. 68 ust. 4 Konstytucji RP władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych (w tym zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi), co przejawia się m.in. w formie szczepień ochronnych, a zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w demokratycznym państwie prawa konstytucyjne wolności i prawa mogą być ograniczane w drodze ustawy, m. in. gdy jest to niezbędnie dla ochrony zdrowia. Obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym oraz zasady szczepień został określony w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.c.z. dotyczy ogółu osób przebywających na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, w tym zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.c.z. w odniesieniu do osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku szczepień ponosi osoba sprawująca pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekun faktyczny.

Odpowiadając na pytanie 4. organ wskazał, że łącznie w latach od 01.01.2020r. do 29.12.2025r, PSSE w R. P. zarejestrowała 3 niepożądane odczyny poszczepienne o charakterze ciężkim po szczepieniu przeciw inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus penumoniae, po szczepieniu przeciw COVID-19 i szczepieniu przeciw tężcowi, błonicy, krztuścowi, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, WZW typu B i gruźlicy (BCG).

W odpowiedzi na pytanie nr 5 organ poinformował skarżącego, że nie posiada wiedzy o wypłaconych odszkodowaniach z tytułu ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych.

Podobnie odpowiedział na pytanie nr 6 wyjaśniając, że nie posiada wiedzy co do rodzaju badań jakie należy wykonać w celu wykluczenia niedoboru odporności lub nadwrażliwości na składniki szczepionki. Dodał, że decyzja o ewentualnym wykonaniu i sposobie przeprowadzenia badań wykluczających nadwrażliwość na składniki szczepionki lub niedoborów odporności należy do lekarza POZ, który zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi jest zobowiązany do przeprowadzania badania kwalifikacyjnego poprzedzającego szczepienie.

W ocenie organu, w związku z udzieleniem skarżącemu odpowiedzi na wniosek w terminie ustawowym, nie można mu zasadnie zarzucić bezczynności.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026r., poz.143, dalej jako "p.p.s.a.").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U z 2022r., poz.902, dalej jako "u.d.i.p.") informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 u.d.i.p.), do których należy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny.

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce w sytuacji, gdy podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach tej ustawy: nie udostępni więc informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) bądź nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, a także w przypadku, gdy organ jej nie posiada, organ powinien poinformować o tym wnioskodawcę. (zob. wyroki NSA z 23 czerwca 2022 r., III OSK 4955/21; z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06; z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 707/10.).

W świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p, organ ma obowiązek rozpatrzeć złożony w trybie u.d.i.p. wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni, a w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku - art. 13 ust. 2 u.d.i.p.

Skarga w niniejszej sprawie podlega oddaleniu, ponieważ organ załatwił wniosek skarżącego z [...] grudnia 2025r. (data wpływu [...] grudnia 2025r.) pismem z [...] grudnia 2025r., a więc w ustawowym terminie. Udzielił obszernych informacji na pytania 1,2 i 4, w odniesieniu do informacji objętej pytaniem nr 3 wyjaśnił, że nie stanowi ona informacji publicznej, zaś w odniesieniu do informacji z pytań 5 i 6 podniósł, że ich nie posiada.

Organ załatwił więc wniosek skarżącego w całości, w różny, ale dopuszczalny przepisami u.d.i.p. sposób, a więc organowi nie można zarzucić bezczynności.

Należy wyjaśnić, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca zdefiniował w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Stosownie do pierwszego z tych przepisów, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych, rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2024 r., poz. 416, dalej jako "u.p.i.s."), została ona powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego. Wykonywanie zadań określonych w art. 1 u.p.i.s. polega na sprawowaniu zapobiegawczego (art. 3 u.p.i.s.) i bieżącego (art. 4 u.p.i.s.) nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska (art. 5 u.p.i.s.), a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej (art. 6 u.p.i.s.). W orzecznictwie wskazuje się, że informację publiczną stanowią informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., czyli w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.c.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Źródłami danych do rejestru są m. in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 u.z.c.z., dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze (zob. m. in. wyrok NSA z 12 stycznia 2023 r., III OSK 6176/21 i cyt. tam orzecznictwo).

Rację ma organ, że informacja objęta pytaniem 3 wniosku leży poza obszarem publicznej działalności nadzorczej inspektora sanitarnego. Pytanie dotyczy zgodności ustawy nakładającej obowiązek wykonywania szczepień z Konstytucją RP, natomiast inspektor sanitarny nie ma kompetencji do badania konstytucyjności przepisów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 kwietnia 2024 r., II SAB/Bd 16/24). Skoro więc informacja nie stanowiła informacji publicznej, to na organie nie ciążył obowiązek jej udostępnienia, nie można więc mu zarzucić bezczynności. To samo dotyczy wskazania przez organ, że nie posiada określonej informacji (pytania 5 i 6).

W przedstawionych okolicznościach skarga na bezczynność nie zasługiwała na uwzględnienie.

Dodać należy, że skuteczne zarzucenie organowi udzielenia niewyczerpujących informacji publicznych wymagało sprecyzowania, które odpowiedzi są niepełne (niejasne) oraz w jakim zakresie wymagają uzupełnienia. Ogólne wskazanie, że organ udzielił niewystarczającej, niepełnej odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku nie pozwala na zweryfikowanie stanowiska strony (por. wyroki WSA w Poznaniu z 24 listopada 2022 r., II SAB/Po 162/22 i II SAB/Po 163/22). Skarżący – reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika – nie sprecyzował, w jakim zakresie odpowiedź organu jest dla niego niesatysfakcjonująca, a nie jest rolą sądu doprecyzowanie wniosku o dostęp do informacji publicznej.

Z powyższych przyczyn, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.