drukuj    zapisz    Powrót do listy

6550, Środki unijne, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Oddalono skargę kasacyjną, II GSK 266/08 - Wyrok NSA z 2008-07-15, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II GSK 266/08 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2008-07-15 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-01-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Bała
Krystyna Anna Stec /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Jagielska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
II SA/Bk 421/07 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2007-09-17
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 133 par. 1, art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 73 poz 657 Zał. nr 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Jan Bała Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 17 września 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 421/07 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 17 września 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 421/07 oddalił skargę J. B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Sąd orzekał w następującym stanie sprawy.

Zaskarżoną decyzją Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] o odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] maja 2006 r. J. B. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. Wnioskodawca zgłosił do płatności ONW działki rolne oznaczone symbolami A, B i C o łącznej powierzchni 2,64 ha, położone na działkach ewidencyjnych: nr [...] (obręb: W. P., gmina: W., powiat: b., woj.: p.), nr [...], [...], [...], [...], [...], (obręb: W., gmina: W., powiat: b., woj. podlaskie).

W wyniku przeprowadzonej przez organ I instancji kontroli administracyjnej stwierdzono błąd dotyczący deklaracji działki rolnej. Ustalono, iż suma powierzchni działek rolnych, zadeklarowanych we wniosku, położonych w strefie niekorzystnych warunków gospodarowania ONW wynosi 0,79 ha, czyli mniej niż 1 ha.

Z uwagi na powyższe w dniu [...] stycznia 2007 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w kwestii wykrytych nieścisłości w sprawie. W odpowiedzi na wezwanie w dniu [...] stycznia 2007 r. J. B. oświadczył, iż w strefie ONW posiada jedną działkę rolną o powierzchni 0,79 ha, która położona jest w obrębie W. P., gmina W., powiat, b., woj. p.

W tym stanie rzeczy organ I instancji wydał decyzję o odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że odnośnie działek B i C - jako położonych w obrębie miasta W. - płatności z ONW nie przysługują, natomiast działka rolna A o powierzchni 0,79 ha, która jest położona w strefie ONW jest mniejsza niż 1 ha. Stąd rozstrzygnięcie organu I instancji uznał za prawidłowe.

Organ II instancji powołał § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. - w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. 2004 r. Nr 73, poz. 657 ze zm.), zgodnie z którym płatność ONW jest udzielana producentowi rolnemu, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwana dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Wskazano, że według załącznika nr 2 do w/w rozporządzenia płatności z tytułu ONW przysługują do wiejskiej części gminy miejsko - wiejskiej W.

Wywiedziono też, że przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Prowadziłoby to do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki i stałoby w sprzeczności nie tylko z bezwzględnie obowiązującymi przepisami, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności.

Rozpoznając skargę na ww. decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego. Uznał, iż podjęte rozstrzygnięcie poprzedzono szczegółową i wyczerpującą analizą zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ustalony zaś na tej podstawie stan faktyczny oraz zastosowane przepisy prawa, jak i sposób ich interpretacji nie budził wątpliwości.

Sąd I instancji wskazał, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 powołanego wyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. - w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, płatność ONW udzielana jest producentowi rolnemu, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwana dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Według zaś z § 4 ust. 5 rozporządzenia wykaz obszarów ONW z wyszczególnieniem gmin wiejskich i części wiejskiej gmin miejsko - wiejskich oraz obrębów geodezyjnych zaliczonych do poszczególnych stref w ramach obszarów ONW zawiera załącznik nr 2 do rozporządzenia. W części A załącznika - Gminy zaliczone do poszczególnych stref w ramach obszarów ONW - ONW nizinne strefa II - województwo p. - kod statystyczny [...], istnieje zapis "w. W.". Zapis ten według legendy oznacza wiejską część gminy miejsko - wiejskiej. A zatem podzielić należy podgląd organów, iż zgodnie z tym załącznikiem płatności z tytułu ONW przysługują do wiejskiej części gminy miejsko - wiejskiej W., z wyłączeniem z tych obszarów terenów miejskich.

W konsekwencji Sąd uznał, iż działki rolne znajdujące się w obrębie miasta W., na których prowadzona jest działalność rolnicza nie są położone w obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

WSA nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że przez część wiejską Gminy W., wskazaną w części A załącznika, należy rozumieć obszar Gminy, na którym faktycznie prowadzona jest działalność rolnicza, o której mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia - ponieważ nie znajduje to odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawa. Sąd podkreślił, iż wykaz obszarów ONW stanowiący załącznik Nr 2 rozporządzenia zaliczając do tych obszarów część wiejską gminy W. nie operuje obrębami ewidencyjnymi. Jednakże powyższe rozporządzenie należy interpretować w zgodności z unijnymi unormowaniami regulującymi kwestie wsparcia producentów rolnych przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFO i GR). Do regulacji unijnych nawiązuje wprost § 2 ust 1 pkt 2 rozporządzenia przywołujący Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej. W preambule tegoż rozporządzenia w punkcie 9-tym stwierdzono, iż ramy zreformowanej polityki rozwoju wsi powinny objąć wszystkie obszary wiejskie Wspólnoty. Obowiązkiem organów administracji publicznej państw członkowskich jest stosowanie wewnętrznego prawa w odniesieniu do porządku prawnego unijnego i w zgodności z celami norm wspólnotowych. W sytuacji, gdy wykaz obszarów ONW stanowiący załącznik nr 2 do rozporządzenia do takich obszarów zaliczył grunty wiejskie gminy W., obowiązkiem agencji było wyjaśnienie położenia działek ewidencyjnych skarżącego i określenia, które z nich i w jakiej części stanowią obszar wiejski gminy W., a które leżą w granicach administracyjnych miasta i jako grunty wiejskie dopłatami ONW nie mogą być objęte.

W ocenie WSA analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do wniosku, iż przeprowadzone w tej mierze ustalenia odpowiadają prawu. Położenie działek zgłoszonych przez skarżącego we wniosku zostało jasno i precyzyjnie określone. Sąd podzielił przy tym stanowisko organu, iż w indywidualnych sprawach nie występuje konieczność występowania o udostępnienie do starosty zawiadującego powiatowym zasobem geodezyjnym, bowiem Agencja prowadzi w formie elektronicznej ewidencję producentów gospodarstw rolnych oraz ewidencję wniosków o przyznanie płatności oparte na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków corocznie aktualizowaną na podstawie danych pobranych od starosty z bazy danych ewidencji gruntów i budynków na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Fakt położenia działek oznaczonych symbolem B i C w obrębie miasta W. nie budził wątpliwości, powyższego nie kwestionował również sam skarżący. W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, iż jedynie działka o nr [...] położona jest w obrębie ONW, jednakże jej objętość jest za mała do otrzymania płatności.

Konkludując Sąd stwierdził, że przy podejmowaniu skarżonej decyzji nie naruszono również przepisów prawa procesowego. Stosownie do treści art. 77 i 7 k.p.a. organy administracji publicznej podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego i dokonały jego rzetelnej oceny. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia reguł wyrażonych w ustawie zasadniczej.

J. B. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.;

- art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. - poprzez dokonanie ustaleń nieznajdujących żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy, że sporne działki rolne (B i C) znajdujące się w obrębie ewidencyjnym W. nie są położone w obszarze wiejskim gminy miejsko - wiejskiej W. objętym wykazem ON W załącznika nr 2 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. - w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. 2004 r. Nr 73, poz. 657 ze zm.)

- art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak ustosunkowania się w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku do podnoszonego w skardze zarzutu wykładni prawa przez organy Agencji w sposób, który prowadzi do nierównego traktowania producentów rolnych bez istotnych powodów, uzasadniających różnicowanie sytuacji prawnej producentów rolnych gospodarujących na terenach rolnych spełniających takie same kryteria niekorzystnych warunków gospodarowania.

W uzasadnieniu wskazał, że z materiału dowodowego sprawy wynika tylko tyle, że sporne działki (B i C) rolne leżą w Gminie W., w obrębie ewidencyjnym nr [...] o nazwie W. Natomiast nie można z niego wywieść, jak to uczynił Sąd, że nie są położone w obszarze wiejskim tej Gminy, tylko miejskim, niewymienionym w wykazie ONW załącznika nr 2 powoływanego w sprawie rozporządzenia.

Z tych względów strona nie zaakceptowała stanowiska Sądu, że położenie działek w obrębie W. w sposób niebudzący wątpliwości przesądza o tym, że nie znajdują się one w obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Autor skargi kasacyjnej twierdził, że wskazywana przez Sąd część A załącznika, dotycząca płatności ONW, nie posługuje się kryterium obrębu, dlatego też samo ustalenie położenia działek rolnych (B i C) w obrębie ewidencyjnym W. nie uzasadnia tezy, że znajdują się one w miejskiej części gminy miejsko - wiejskiej nie objętej płatnościami z tytułu ONW. Podniesiono, iż skarżący od początku postępowania podkreślał też, że w obrębie ewidencyjnym W. położonych i użytkowanych rolniczo jest szereg gruntów rolnych. Granice tego obrębu ewidencyjnego nie pokrywają się bowiem z terenem zurbanizowanym (obszar miejski) i obejmują znaczną część obszaru wiejskiego. Ponieważ kwestia powyższa również nie została - w ocenie autora skargi kasacyjnej - wyjaśniona przez organy I i II instancji, uzasadniony jest także zarzut naruszenia przez Sąd art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy agencji art. 7 i 77 k.p.a.

W ocenie strony nie wynika z przepisów wywód Sądu, że normy europejskie przesądzają, iż spornych działek rolnych skarżącego nie można zaliczyć do położonych w obszarze wiejskim gminy miejsko - wiejskiej W. objętym wykazem ONW, ponieważ znajdują się w obrębie W. Powyższe stanowisko pozwala natomiast na stwierdzenie, że Sąd niewłaściwie zastosował prawo materialne (błąd w subsumpcji). Autor skargi kasacyjnej z rozmysłem jednak - jak wskazał - zrezygnował z zarzutu naruszenia prawa materialnego, ponieważ pierwszeństwo mają podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Oprócz uzasadnionego powyżej zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. - za bardziej istotne strona uznała wskazanie, że przy rozważaniach Sądu, dotyczących stosowania przepisów rozporządzenia ONW w zgodności z prawem wspólnotowym, zabrakło odniesienia się do kwestii podstawowej, jaką była tu wobec zarzutów skarżącego - kwestia nierównego traktowania producentów rolnych. Zasadniczo stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia reguł wyrażonych w ustawie zasadniczej - nie spełnia wymogu, wynikającego z normy prawnej art. 141 § 4 p.p.s.a.

Kasator przywołał art. 8 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP oraz wskazał na obowiązek sądów dokonywania wykładni przepisów prawa w sposób zapewniający poszanowanie tej zasady. Tymczasem w jego ocenie wykładnia przepisów rozporządzenia ONW została dokonana przez Sąd z pominięciem konstytucyjnych zasad. Sąd bowiem podzielając stanowisko zajęte przez organy administracji oddalił skargę nie odnosząc się do podnoszonego zarzutu wykładni prawa w sposób, który prowadzi do nierównego traktowania producentów rolnych bez istotnych powodów (bo za takie nie można uznać granic obrębów ewidencyjnych), które uzasadniałyby różnicowanie sytuacji prawnej producentów rolnych gospodarujących na terenach rolnych spełniających takie same kryteria niekorzystnych warunków gospodarowania. Pozostawienie poza rozważaniami Sądu istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 141 § 4 p.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, oparto ją bowiem na podstawach, które nie są usprawiedliwione.

Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (...)".

Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny władny jest wypowiadać się tylko w kwestiach objętych podstawami skargi kasacyjnej, sąd ten nie rozpoznaje zaś sprawy w jej całokształcie, nie jest uprawiony do odniesienia się do wszelkich zagadnień łączących się z kontrolą legalności aktu administracyjnego, dokonaną przez Sąd I instancji. Nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślanie się, jakie zarzuty składający skargę kasacyjną zamierzał podnieść, jeżeli nie zostały one określone w skardze kasacyjnej wprost jako naruszone.

Tak określone granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny zostały zatem ukształtowane odmiennie od wyrażonej w art. 134 p.p.s.a. zasady rozstrzygania przez sąd administracyjny I instancji.

Zważywszy, iż w niniejszej sprawie nie występowała nieważność postępowania w ujęciu przewidzianym art. 183 § 2 p.p.s.a., odnieść należało się jedynie do sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Dla przypomnienia: w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została jedynie na podstawie przewidzianej art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. na naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie - w ocenie autora skargi kasacyjnej - mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowany w ramach tej podstawy zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 p.p.s.a. nie uzasadnia zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o uchylenie zaskarżanego kasacyjnie wyroku.

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. (...)".

Wyjaśnienia wymaga, że "akta sprawy" obejmują zgromadzony w sprawie materiał, w szerokim tego słowa znaczeniu, zatem nie tylko materiał dowodowy, ale także pisma stron, ewentualne notatki, protokoły itp. "Akta sprawy", w rozumieniu przywołanego przepisu, oznaczają przy tym nie tylko akta zebrane przez organ i przedstawione Sądowi I instancji wraz ze skargą (zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a.), ale także materiał zebrany przez Sąd (także w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.).

W świetle powyższego naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. ma miejsce przede wszystkim wówczas, gdy Sąd - orzekając w sprawie - nie dysponował kompletnymi aktami sprawy. W takiej sytuacji bowiem w sposób jednoznaczny wydany wyrok i jego uzasadnienie nie znajdują oparcia na aktach sprawy.

Za uchybienie regulacji zawartej w art. 133 § 1 p.p.s.a. uznaje się także uwzględnienie przy ocenie stanu faktycznego sprawy dowodów i faktów, które nastąpiły po dniu wydania zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy i z tego względu nie mogły być znane temu organowi (np. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2006r., sygn. akt II FSK 659/05 - ONSA i WSA 2007/2/35). Powyższe jest konsekwencją przyjęcia, że omawiany przepis odnosi się do takich aspektów orzekania przez Sąd I instancji jak ustalenie momentu decydującego dla oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy (vide "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" T. Woś i in.; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis; Warszawa 2005, str. 423 teza 6 i nast.).

W końcu naruszenie zasady wyrażonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. następuje również jeśli przyjęty - jako prawidłowo ustalony - stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę orzekania, obejmuje fakt nieznajdujący żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy. Zasada orzekania przez Sąd na podstawie akt sprawy pozostaje wszak w ścisłym związku z tym, że Sąd I instancji - badając legalność zaskarżonej decyzji - zobowiązany jest w pierwszym rzędzie ocenić czy na dzień wydania zaskarżonego aktu ustalenia faktyczne znajdują oparcie w prawidłowo zgromadzonym materiale.

W rozpatrywanym przypadku naruszenie przez WSA art. 133 § 1 p.p.s.a. nastąpiło, w ocenie autora skargi kasacyjnej, poprzez dokonanie ustaleń - nieznajdujących żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy - że sporne działki nie są położone w obszarze wiejskim gminy wiejsko - miejskiej W.

Odnosząc się do powyższego zarzutu przede wszystkim podnieść trzeba, że Sąd I instancji nie dokonywał samodzielnych ustaleń. Za podstawę orzekania Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął stan faktyczny ustalony przez organ administracyjny, uznając, że ustalenia te poczyniono prawidłowo, zgodnie z obowiązującą w tym zakresie procedurą.

Co do ustalenia położenia spornych działek B i C Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał wyraźnie, że podziela wyrażony w sprawie przez organ administracyjny pogląd, iż nie zachodzi konieczność występowania w tym przedmiocie do organu zawiadującego zasobem geodezyjnym - skoro ARiMR prowadzi w formie elektronicznej krajowy system ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych.

W świetle powyższego zarzut, że kwestionowana okoliczność faktyczna nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy jest chybiony.

Podkreślenia wymaga, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu postępowania sądowoadministracyjnego, jakim jest art. 133 § 1 p.p.s.a., nie można utożsamiać z zarzutem wadliwego niedostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że organ uchybił procedurze administracyjnej, w konsekwencji czego dokonał nieprawidłowych ustaleń stanu faktycznego.

Jeżeli autor skargi kasacyjnej zamierza zarzucić Sądowi wadliwe przyjęcie, że organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy a w szczególności błędnie przyjął, że materiał zgromadzony w sprawie uprawniał organ administracyjny do dokonania poczynionych ustaleń faktycznych - to skargę kasacyjną należałoby oprzeć na zarzucie naruszenia stosownych przepisów postępowania sądowo administracyjnego (np. 141 § 4 - przez przedstawienie przez Sąd stanu faktycznego sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" - przez błędne przyjęcie, że decyzja nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy czy też art. 151 - przez wadliwe oddalenie skargi), przy czy zarzut uchybienia ww. przepisom zawsze równolegle wskazywać musi, jakim to przepisom k.p.a. organ uchybił, a czego wadliwie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzegł.

Tak sformułowaną podstawę skargi kasacyjnej jej autor zawarł wprawdzie w uzasadnieniu rozpoznawanego środka odwoławczego.

W szczególności zdaniem kasatora Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 151 w zw. z art. 145 § pkt. 1 lit. "c" p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. (bez dookreślenia jednostki redakcyjnej tego artykułu do uchybienia którego według strony doszło, ze wskazaniem jednak w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że nie zebrano całego materiału dowodowego).

Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że w myśl objętego pośrednio skargą kasacyjną art. 7 k.p.a. - wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej - niewątpliwie na organach administracyjnych spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Według zaś precyzującego te zasadę art. 77 § 1 k.p.a. organy zobligowane są do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy.

Ocena, jaki stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie uznać należy za wystarczający do jej załatwienia wymaga uwzględnienia, że - jak wynika z niekwestionowanych co do wykładni i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, na których oparto rozstrzygniecie - płatność ONW udziela się producentowi rolnemu jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar (§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. - w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 73, poz. 657 ze zm.).

Przy tym wykaz obszarów ONW, z wyszczególnieniem gmin wiejskich i części wiejskiej gmin miejsko-wiejskich oraz obrębów geodezyjnych, zaliczonych do poszczególnych stref w ramach obszarów ONW, określono w załączniku nr 2 do rozporządzenia (§ 4 ust. 5 ww. aktu wykonawczego). Zgodnie z tym załącznikiem w przypadku gminy miejsko-wiejskiej W. do obszarów ONW należą tylko wiejskie części gminy miejsko-wiejskiej.

Jak wynika z akt w sprawie przyjęto, że wykładnia powyższych unormowań, wadliwości której - co wyraźnie należy raz jeszcze podkreślić - nie zarzuca skarga kasacyjna, wskazuje, iż o tym czy objęty ONW obszar - w przypadku gminy miejsko-wiejskiej - jest "częścią wiejską" decyduje nie to jakiego rodzaju działalność jest na tym obszarze fatycznie prowadzona lecz to czy w świetle danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków obszar ten nie leży w obrębie miasta.

W konsekwencji powyższego uznać należy, iż celem merytorycznego załatwienia sprawy - konieczne było ustalenie, czy sporny grunt znajdował się w części wiejskiej gminy miejsko-wiejskiej W., w wyżej przedstawionym rozumieniu.

W ocenie NSA ustalenia te zostały poczynione bez uchybienia zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Niezasadne byłoby też stwierdzenie, że WSA wadliwie nie dostrzegł, iż organy nie wywiązały się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (77 § 1 k.p.a.).

Niewątpliwie materiał dowodowy to ogół dowodów, zebranie których jest konieczne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Pamiętać jednak należy, że prawo przewiduje fakty niewymagające dowodu - a to fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu (art. 77 § 4 k.p.a.).

Godzi się przypomnieć, iż ARiMR prowadzi krajowy system ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych (...) oparty na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków i corocznie aktualizowanych na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków ( vide art. 2, 4, 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. - o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm. oraz art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) - znaczy, iż dane nim zawarte są mu znane z urzędu.

W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, iż dane zawarte w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - prowadzonym przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - uznać należy za dane co do faktów w tym zakresie znane temu organowi z urzędu, zatem niewymagające dowodu - zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a. Do faktów niewymagających dowodu, znanych organowi z urzędu zalicza się bowiem informacje, które są temu organowi (lub pracownikom kierowanego przez niego urzędu) znane, jak również te, które są możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

Inną rzeczą jest, że w myśl powołanego art. 77 § 4 k.p.a. fakty znane z urzędu organ winien stronie zakomunikować. Wyraźnie jednak w tym miejscu zaznaczyć trzeba, że w podstawach skargi kasacyjnej nie podniesiono, iż WSA wadliwie nie dostrzegło po stronie organu administracyjnego uchybienia w tym zakresie.

Nie można też pominąć, że strona wnosząca skargę kasacyjną zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i w postępowaniu przed Sądem I instancji nie przeczyła, że sporne działki leżą w części miejskiej gminy wiejsko-miejskiej, dokonywała jedynie odmiennej wykładni obszaru wiejskiego. W skardze kasacyjnej ogranicza się zaś do twierdzenia, że ustalenie to nie znajduje odzwierciedlenia w aktach.

Z tych względów oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania - a to art. 133 § 1 p.p.s.a. czy art. art. 151 w zw. z art. 145 § pkt. 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. - nie stanowi usprawiedliwionej jej podstawy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi kasacyjnej nie czyni zasadną również ostatni z zarzutów, tj. zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. - stanowiącego, że "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie (...)".

Przede wszystkim zauważyć trzeba, że oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania może być skuteczne tylko i wyłącznie, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie każde zatem naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną. Podzielić przy tym należy pogląd, że to przede wszystkim obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów nie doszło, wyrok Sądu I instancji byłby inny. W tej sprawie powyższego nie wykazano. Kasator ograniczył się do stwierdzenia, że pozostawienie poza rozważaniami Sądu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności mogło mieć - w jego ocenie - wpływ na wynik sprawy.

Ponadto w ocenie autora skargi kasacyjnej do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. doszło poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu wyroku do podnoszonego w skardze zarzutu wykładni prawa przez organy Agencji w sposób, który prowadzi do nierównego traktowania producentów rolnych.

Tak sformułowana podstawa kasacyjna przy jednoczesnym braku zarzutu naruszenia prawa materialnego - przez błędną jego wykładnię - nie pozwala stwierdzić, że gdyby nie ewentualna wadliwość uzasadnienia to doszłoby do odmiennego rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje żadnych podstaw by przyjąć, że sposób uzasadnienia przez Sąd I instancji dokonanej w sprawie wykładani przepisów prawa materialnego mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro bowiem - jak już wskazano - wykładnia tych przepisów nie jest w postępowaniu kasacyjnym kwestionowana to tym samym nie podlega kontroli kasacyjnej - w myśl przywołanej wyżej zasady związania NSA granicami skargi kasacyjnej.

Z tych wszystkich względów uznać należało, że rozpoznawana skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Skutkowało to koniecznością jej oddalenia.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 184 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.



Powered by SoftProdukt