drukuj    zapisz    Powrót do listy

6191 Żołnierze zawodowi, Żołnierze zawodowi, Minister Obrony Narodowej, Oddalono skargę kasacyjną, I OSK 1376/07 - Wyrok NSA z 2008-08-13, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

I OSK 1376/07 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2008-08-13 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-08-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janusz Furmanek
Małgorzata Borowiec /przewodniczący/
Małgorzata Jaśkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 10 poz 55 art. 78 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia NSA: Janusz Furmanek Sędzia NSA: Małgorzata Jaśkowska (spr.) Protokolant Iwona Sadownik po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 425/07 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2007 roku, w sprawie oznaczonej sygnaturą akt II SA/Wa 425/07, oddalił skargę J. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sąd I instancji podał, że zostało ono wydane w następujących okolicznościach faktycznych sprawy.

Zgodnie z rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego Nr [...] z dnia [...], jednostka wojskowa, w której J. D. pełnił zawodową służbę wojskową, z dniem [...] uległa rozformowaniu. Stanowisko służbowe skarżącego uległo likwidacji i brak było możliwości zaproponowania mu innego stanowiska służbowego, stosownie do posiadanego stopnia wojskowego oraz kwalifikacji wojskowych (zawodowych). W związku z tym, Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) oraz § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.), wypowiedział [...] stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Skarżący nie odwoływał się od tejże decyzji. W dniu [...] skarżący wniósł natomiast o stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego. Skarżący podniósł, że decyzja została podjęta i doręczona mu przed planowanym przeformowaniem jednostki wojskowej. Decyzją z dnia [...], nr [...] Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...], a następnie decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną. Motywując swoje rozstrzygnięcie Minister podał, że zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy, dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy mogło nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełnił zawodową służbę wojskową, podlegała rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Organ wskazał, że brak było możliwości zaproponowania oficerowi innego równorzędnego lub wyższego stanowiska służbowego odpowiedniego do posiadanych kwalifikacji wojskowych. Minister zaznaczył, że pomiędzy dokonanym oficerowi wypowiedzeniem stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, a przekształceniami w strukturze organizacyjno-etatowej w jednostce wojskowej, w której zainteresowany pełnił zawodową służbę wojskową, musi być zachowany związek przyczynowo-skutkowy. W związku z tym, decyzja Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON z dnia [...], nr [...] została wydana zgodnie z obowiązującym wówczas prawem i nie ma podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

Od opisanej wyżej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. D. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez przyjęcie, że istniał czasowy związek przyczynowy pomiędzy rozformowaniem jednostki wojskowej, a dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Wskazał również na brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, czym naruszono art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi. Poza argumentami powołanymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zauważył, że wskazane w art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy dwie przesłanki wypowiedzenia stosunku służbowego, czyli rozformowanie jednostki oraz zmniejszenie jej stanu etatowego, nie są tożsame. Rozformowanie jednostki wojskowej należy uznać za podstawę wypowiedzenia, gdy jest ono pierwotną, zasadniczą jego przyczyną i gdy zmniejszenie stanu etatowego jednostki stanowi jedynie skutek tego rozformowania. W ocenie organu, ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie wymagała bezwzględnie, aby rzeczywiste zmniejszenie stanu etatowego nastąpiło, zanim żołnierzowi zawodowemu wypowiedziany zostanie stosunek służbowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał we wstępie uzasadnienia wyroku na wyrażoną w art. 16 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych, a co za tym idzie na nadzwyczajne tryby wzruszania takich decyzji, których wszczęcie inicjuje nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania, w którym wydany został zaskarżony akt. W dalszej części, Sąd I instancji przedstawił, charakter i elementy "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Sądu o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia sprawy. W tego typu przypadkach nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W związku z tym organ prowadzący postępowanie nadzorcze nie gromadzi nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej.

Zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, które mogłoby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Wypowiedzenie stosunku służbowego J. D. nastąpiło w oparciu o art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Podstawą faktyczną wypowiedzenia było rozformowanie jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową i brak możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Rozformowanie Centrum Szkolenia [...] nastąpiło w wyniku rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...]. Sąd I instancji stanął na stanowisku, że dla prawidłowości rozkazów personalnych istotne jest, aby były one wydane najwcześniej z chwilą wejścia w życie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...], a zatem w dniu [...]. Zatem wypowiedzenie skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonane decyzją z dnia [...], nastąpiło po wejściu w życie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP.

Sąd I instancji przyjął, że w przedmiotowej sprawie bezsprzecznie istnieje związek przyczynowy między reorganizacją jednostki wojskowej lub zmniejszeniem jej stanu etatowego, a wypowiedzeniem żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego. Podzielił ponadto pogląd organu, który wskazuje na wielopłaszczyznowość procesu przeformowania, w ramach którego można wyróżnić płaszczyznę organizacyjną, personalną, lokalową i techniczną. Rozkaz o przeformowaniu określa zarówno początek, jak i koniec tego procesu.

WSA w Warszawie zaznaczył, że w związku z granicami sprawy, o których mowa w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie mógł w niniejszym postępowaniu odnieść się, co do zasadności powołanej przez skarżącego decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON z dnia [...], nr [...] oraz przeformowania Wojskowej Komendy Uzupełnień w G., w której skarżący jednocześnie pełnił zawodową służbę wojskową.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. D. reprezentowany przez radcę prawnego, żądając alternatywnie: zmiany zaskarżonego wyroku w całości poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji wydanej w I instancji w całości, zmiany zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej albo uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto autor skargi kasacyjnej wniósł o skierowanie sprawy na rozprawę oraz rozpoznanie jej także pod nieobecność skarżącego lub pełnomocnika.

Zaskarżonemu wyrokowi kasator zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

- błędną wykładnię art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r., Nr 10, poz. 55 ze zm.) w związku z art. 110 k.p.a. , polegającą na przyjęciu, iż w świetle przytoczonego przepisu wbrew jego brzmieniu, dopuszczalne jest wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej, przy braku rzeczywistego, w a tym przypadku czasowego związku przyczynowego pomiędzy rozformowaniem jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę w chwili doręczenia mu decyzji o wypowiedzeniu, a tym wypowiedzeniem, którego okres przypada po rozformowaniu jednostki wojskowej;

- błędną wykładnię art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, polegające na przyjęciu na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy, iż żołnierz w chwili doręczenia mu decyzji o wypowiedzeniu zajmował stanowisko służbowe w strukturach Centrum Szkolenia [...] w P., które przestało istnieć od dnia [...]

Ponadto wnoszący skargę kasacyjną zarzucił Sądowi I instancji naruszenie norm postępowania administracyjnego poprzez oddalenie skargi na decyzję odnoszącą się do decyzji obciążonej następującymi naruszeniami prawa formalnego posiadającymi wpływ na treść rozstrzygnięcia t. j.

- art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku dostatecznego uzasadnienia decyzji o wypowiedzeniu żołnierzowi stosunku służbowego;

- art. 16 § 1 k.p.a., poprzez zakwestionowanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zasadności ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] o odmowie przeniesienia wnioskodawcy do rezerwy kadrowej, mimo iż decyzja ta nigdy nie została uchylona i Sąd jest nią związany jako decyzją ostateczną;

- art. 100 § 1 k.p.a. w związku z art. 109 § 1 i 110 k.p.a., polegające na przyjęciu, iż organ administracji publicznej może dokonać rozstrzygnięcia kwestii wstępnej dla wypowiedzenia stosunku służbowego, jakim było przeniesienie skarżącego do rezerwy kadrowej, o czym organ powinien ostateczną decyzją rozstrzygnąć przed dokonaniem wypowiedzenia, a nie po jego dokonaniu.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, autor skargi kasacyjnej wskazał, że nie powinien on mieć zastosowania w sprawie skarżącego. W ocenie kasatora, organ wojskowy pominął fakt, że skarżący otrzymał wypowiedzenie stosunku służbowego, gdy jego jednostka była w trakcie rozformowywania, ale okres wypowiedzenia biegł w momencie, gdy ta jednostka przestała już istnieć. Brak zatem było związku przyczynowego pomiędzy rozformowaniem, a wypowiedzeniem. Wskazał ponadto, że w niniejszej sprawie mogły mieć zastosowanie przepisy art. 78 ust. 2 pkt 1 i 3 wspomnianej ustawy.

Wskazując na naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych autor skargi kasacyjnej, zwrócił uwagę na niedopuszczalność sytuacji w której, żołnierz służby stałej, ani nie zajmował stanowiska służbowego, ani nie pozostawał w rezerwie kadrowej, a pobierał uposażenie.

Zatem w ocenie kasatora, skoro skarżącemu wypowiedziano stosunek służbowy w momencie gdy zajmował stanowisko służbowe, a okres wypowiedzenia przypadał wówczas gdy jednostka wojskowa nie podlegała już rozformowaniu, gdyż już było rozformowana, to decyzja o wypowiedzeniu została wydana bez podstawy faktycznej i z rażącym naruszeniem art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy. Zaznaczył ponadto, że decyzję o wypowiedzeniu powinna poprzedzać, w sytuacji skarżącego decyzja o przeniesieniu do dyspozycji określonego organu wojskowego. Wskazał, że pogląd ten znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 26 lipca 2001 roku, sygn. akt II SA 2673/00.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisu procesowego tj. art. 107 § 3 k.p.a. skarżący wskazał, że organ w uzasadnieniu decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego nie wykazał, jakie podjął czynności w celu umożliwienia wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. W ocenie kasatora brak jest w aktach administracyjnych śladu, aby skarżącemu w ogóle szukano innego stanowiska i nie złożono mu żadnej propozycji. Zatem organ nie dopełnił warunków określonych w art. 78 ust. 2 pkt ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 16, 110, 100 § 1 i 109 § 1 k.p.a. wnoszący skargę kasacyjną zaznaczył, że w związku z toczącym się postępowaniem o przeniesienie skarżącego do rezerwy kadrowej, nie było możliwe wszczynanie postępowania zmierzającego do wypowiedzenia stosunku służbowego. Dopiero ostateczne rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej przeniesienia do rezerwy mogło uzasadniać wszczęcie postępowania o wypowiedzenie. Zatem, Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nie był uprawniony do wydania decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego bez wydawania przez Ministra Obrony Narodowej ostatecznej decyzji rozstrzygającej kwestie wstępne.

Ponadto, autor skargi kasacyjnej wniósł o przedstawienie składowi siedmiu sędziów NSA pytania prawnego o treści: "czy stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, a konkretnie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego żołnierzowi zawodowemu, motywowanego tym, iż jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni służbę uległa rozformowaniu, brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, ani przeniesienia do rezerwy kadrowej i nie zbadano możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe w strukturach Sil Zbrojnych RP, a okres wypowiedzenia biegnie w chwili gdy jednostka już nie istnieje, żołnierz nadal pełni w niej służbę, gdyż stanowisko nie zostało zlikwidowane, a wypowiedzenie wręczono żołnierzowi przed datą rozformowania jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni służbę, a w związku z tym, czy zachodzi pomiędzy tym wypowiedzeniem, a owym rozformowaniem związek przyczynowo-skutkowy".

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach : 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej powinny zatem zostać powołane konkretne przepisy prawne, którym, zdaniem skarżącego, uchybił sąd administracyjny. W uzasadnieniu skargi powinny zostać natomiast wskazane argumenty przemawiające za takim zarzutem uchybienia, a w przypadku gdy podnoszone jest uchybienie przepisom postępowania, wskazanie, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Sąd ten, w odróżnieniu od Sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy z punktu widzenia stanu prawnego, który legł u podstaw zaskarżonego orzeczenia. Bada natomiast zasadność przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zakres kontroli jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., NSA mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż wprawdzie pełnomocnik skarżącego nie powołał przepisu art. 174 P.p.s.a. to jednak wskazane przez niego podstawy obejmują zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie prawa procesowego. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności ocenie podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego mogły podlegać ocenie dopiero wtedy, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwał wątpliwości.

Przedstawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania nie został sformułowany w sposób odpowiadający wymogom określonym w powołanych na wstępie przepisach art. 174 i 176 P.p.s.a. Przypomnieć należy, że zarzut naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jako podstawa skargi kasacyjnej dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania przed organami administracji publicznej. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji, który wydał zaskarżony wyrok działał na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz autor skargi kasacyjnej naruszenia jakiegokolwiek przepisu tej ustawy nie wskazał. Ogólnikowe stwierdzenie w skardze kasacyjnej naruszenia przez Sąd norm postępowania administracyjnego poprzez oddalenie skargi na decyzję obciążoną wadami formalnymi, a zwłaszcza art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego przez brak w decyzji dostatecznego uzasadnienia bez powiązania tego zarzutu z przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie pozwala traktować go, jako podstawy skargi kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 tej ustawy. Jeżeli zamierzeniem skarżącego było podniesienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, należało wskazać jaki konkretnie przepis ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszył Sąd pierwszej instancji i jaki wpływ to uchybienie miało na wynik sprawy w sytuacji, gdy zaakceptował ewentualne uchybienia procesowe organów wojskowych.

Brak skutecznego powołania się na zarzut naruszenia przepisów procesowych, które miały zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym powoduje związanie Naczelnego Sądu stanem faktycznym, ustalonym przez Sąd I instancji, na podstawie którego wydano zaskarżony wyrok.

Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia przepisów materialnoprawnych , tj. podstawy skargi kasacyjnej wynikającej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., w pierwszej kolejności należało przypomnieć, że stosownie do treści tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie podciągnięto pod hipotezę określonej normy prawnej (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 245-246 oraz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 328-329).

Ponadto zauważyć należy, że przedmiotem tej sprawy nie było zbadanie zgodności z prawem decyzji administracyjnej wydanej w trybie zwykłym, którą na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wypowiedziano skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej lecz decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym - nieważnościowym, w którym organ nadzoru badał jedynie, czy kwestionowana w postępowaniu decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 K.p.a. Zatem Sąd pierwszej instancji kontrolując legalność zaskarżonej decyzji stosował prawo materialne w kontekście przesłanek stwierdzenia nieważności. Przepisu określającego przesłankę rażącego naruszenia prawa w omawianej podstawie kasacyjnej skarżący nie wskazał.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nietrafny, a także częściowo niezrozumiały.

Skarżący upatruje naruszenie pierwszego z tych przepisów przez przyjęcie, że dopuszczalnym było wypowiedzenie mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przy braku rzeczywistego, a w tym czasowego związku przyczynowego między rozformowaniem jednostki wojskowej, w której nie pełnił służby w chwili doręczenia decyzji o wypowiedzeniu. Z akt sprawy wynika, że decyzja Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej została mu doręczona w dniu [...]. Jednakże nie ma to w niniejszej sprawie znaczenia. Bowiem dla prawidłowości wypowiedzenia stosunku służbowego nie jest istotne, czy wypowiedzenia tego dokonano przed czy po dacie rozformowania, lecz istotne jest, czy zachodzi związek pomiędzy likwidacją etatu a wypowiedzeniem stosunku służbowego, a ta okoliczność została wykazana przez organ i prawidłowo oceniona przez Sąd I instancji.

Natomiast przepis art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że "organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile Kodeks nie stanowi inaczej". Zauważyć należy, iż przepis ten nie był przez Sąd pierwszej instancji stosowany i nie można łączyć go z dopuszczalnością stwierdzenia nieważności. Jak wyżej wskazano, ocena zaskarżonej decyzji wydanej w trybie stwierdzenia nieważności wymagała rozważenia wadliwości z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nawet przyjmując, że autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w świetle którego "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została (...) z rażącym naruszeniem prawa" to podkreślić należy, że rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawa, która nie wymaga wykładni. Natomiast w skardze kasacyjnej jej autor zarzuca błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie zauważając, że przepis prawa, który wymaga wykładni, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że zawiera on element oceny zastosowania wypowiedzenia, a następne elementy stanu hipotetycznego, jak "podlega rozformowaniu", "brak możliwości wyznaczenia na inne stanowisko" służbowe, są pozostawione ocenie organu wojskowego. Oznacza to, że nie można normy prawnej zawartej w art. 78 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zakwalifikować do normy prawnej, która nie podlega wykładni i z tego względu zakwalifikować do rażącego naruszenia prawa.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zastosowanie przy wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych było zgodne z prawem, a więc nie może być mowy o jego rażącym naruszeniu (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji w szczególności z powodu rażącego naruszenia prawa jest brany pod uwagę stan faktyczny i prawny z dnia wydania decyzji, której dotyczy postępowanie.

Nie można także uznać za zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 20 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, gdyż przepis ten nie miał w tej sprawie zastosowania. Czyni to zarzut jego naruszenia nieskutecznym.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł również uzasadnionych podstaw do wystąpienia do poszerzonego składu o podjęcie uchwały na podstawie art. 187 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.



Powered by SoftProdukt