Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi T.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego; uchyla zaskarżoną decyzję.

Decyzją z dnia 20 października 2011 r. Prezydent Miasta P. odmówił T. A. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w niniejszej sprawie ustalono, że powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu wynosząca 60,00 m2 przekracza normatywną powierzchnię o więcej niż 30%. Ustalono również, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej zajmowanego mieszkania przekracza 60%. W powyższej sprawie ustalono także, iż w lokalu zamieszkuje osoba niepełnosprawna, która nie posiada uprawnień określonych w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, to jest nie porusza się na wózku inwalidzkim i nie posiada uprawnień do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Czyniąc powyższe ustalenia faktyczne Prezydent Miasta P. wskazał, że w świetle art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%.

Z decyzją powyższą nie zgodził się T. A, który w terminie prawem przewidzianym wniósł od niej odwołanie.

W złożonym środku odwoławczym T. A. podniósł, iż jego rodzina znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej oraz, że mieszkanie zajmowane przez niego usytuowane jest na poddaszu, na którym występują liczne skosy, które winny mieć wpływ na wyliczoną przez organ powierzchnię użytkową zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego.

Decyzją z dnia [...] 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu odwołania T. A. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2011 r..

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że tryb i zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych regulują przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz.734 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) w sprawie dodatków mieszkaniowych. Decyzje w sprawach dodatków mieszkaniowych nie mają charakteru uznaniowego. Organy administracyjne zobowiązane są do przestrzegania ścisłych reguł w sprawach dodatków mieszkaniowych wynikających z cytowanych przepisów. Dodatki mieszkaniowe przyznawane są osobom, które spełniają łącznie wymogi przewidziane w przepisach o dodatkach mieszkaniowych, to jest posiadają tytuł prawny do lokalu oraz spełniają kryterium dochodowe, a zajmowane mieszkanie kryterium metrażowe.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało nadto, że z akt sprawy wynika, że T. A. z rodziną zajmuje mieszkanie o powierzchni 60 m2, bowiem dane dotyczące powierzchni lokalu potwierdził na wniosku zarządca, a nadto w umowie najmu lokalu mieszkalnego zawartej 28 grudnia 2001 r. w § 1 wskazano, że wynajęty stronie lokal mieszkalny ma powierzchnię 60 m2 .

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało, iż jeżeli T. A. kwestionuje powierzchnię mieszkania wynikającą z umowy najmu i potwierdzoną na wniosku, to musi zwrócić się do wynajmującego o zweryfikowanie jej. Kwestia ta w ocenie organu odwoławczego wykracza jednakże poza zakres niniejszej sprawy, a wszelkie ewentualne zmiany pomiarów mieszkania będą mogły mieć wpływ w przyszłości przy składaniu kolejnych wniosków.

Organ odwoławczy podniósł, iż regulacja zawarta w artykule 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych daje możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez 3 osoby przekracza powierzchnię normatywną o nie więcej niż 30% - 58,50 m2 i nie więcej niż 50% - 67,50 m2 pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%. W niniejszej sprawie powierzchnia użytkowa lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30% i mniej niż o 50%, przy czym udział powierzchni pokoi i kuchni 38,75 m2 (dane z wniosku) w powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60% gdyż wynosi 64,58 %.

Stąd też jak wskazał organ odwoławczy niespełnienie kryterium metrażowego wynikającego z cytowanej ustawy wyklucza możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego, bez względu na sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawcy.

W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. A. ponownie powołał się na trudną sytuację materialną swojej rodziny uniemożliwiającą ponoszenie kosztów najmu zajmowanego lokalu mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Występując na rozprawie T. A. wnosił i wywodził jak w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) kontrola sądu administracyjnego, ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu między innymi wówczas, gdy narusza przepisy postępowania w sposób, mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W realiach niniejszej sprawy podkreślić nadto trzeba, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty i ich uzasadnienie nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt I SA 2027/02, publ. Lex 146756 i z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 2819/02, publ. Lex 146750).

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie choć nie okazały się trafne zarzuty podniesione w skardze.

Odnosząc się do jedynego argumentu podniesionego w skardze podzielić bowiem należy stanowisko wyrażone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę, iż ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz.734 z 2001 r. ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2001 r. (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 z 2001 r. ze zm.) w sprawie dodatków mieszkaniowych nie przewidują możliwości uznaniowego przyznawania dodatków mieszkaniowych w przypadku niespełnienia kryteriów określonych w ustawie i to niezależnie od sytuacji materialnej osób ubiegających się o taki dodatek.

Jak trafnie wskazał organ II instancji dodatki mieszkaniowe przyznawane są osobom spełniającym łącznie wymogi przewidziane w przepisach o dodatkach mieszkaniowych, to jest posiadającym tytuł prawny do lokalu oraz spełniającym kryterium dochodowe, przy czym zajmowane mieszkanie musi spełniać kryterium metrażowe.

Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać:

1) 35 m2 - dla 1 osoby,

2) 40 m2 - dla 2 osób,

3) 45 m2 - dla 3 osób,

4) 55 m2 - dla 4 osób,

5) 65 m2 - dla 5 osób,

6) 70 m2 - dla 6 osób, a w razie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym większej liczby osób dla każdej kolejnej osoby zwiększa się normatywną powierzchnię tego lokalu o 5 m2.

Jednocześnie ust. 5 tego samego artykułu stanowi, iż dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo o więcej niż 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%.

Analiza przytoczonej powyżej regulacji pozwala na stwierdzenie, iż ustawodawca nie pozostawił organowi orzekającemu w przedmiocie dodatku mieszkaniowego jakiegokolwiek marginesu swobody uznania, uzależniając prawo do dodatku mieszkaniowego wyłącznie od spełnienia określonych w ustawie kryteriów dochodowych oraz dotyczących normatywnej powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu, a każde przekroczenie określonej w ustawie wartości powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego niezależnie od wielkości tego przekroczenia, skutkuje ex lege utratą prawa do dodatku mieszkaniowego, bez jakiejkolwiek uznaniowości, czy też kierowania się zasadami słuszności przez organy administracji orzekające w przedmiocie tego dodatku.

Pomimo oczywistej bezzasadności argumentacji podniesionej skardze zaskarżona decyzja nie może jednakże się ostać jako wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie można bowiem zgodzić się z tezą Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. jakoby cyt. "Jeżeli Pan T. A. kwestionuje powierzchnię mieszkania wynikającą z umowy najmu i potwierdzoną na wniosku, to musi zwrócić się do wynajmującego o zweryfikowanie jej. Kwestia ta jednak wykracza poza zakres niniejszej sprawy."

Takie stanowisko organu odwoławczego sprowadza się bowiem de facto zakwestionowanie jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego – to jest zasady prawdy obiektywnej i co za tym idzie stanowi naruszenie art. 7, art. 75 § 1 k.p.a., art. 76 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych nie wyłączają stosowania w postępowaniu w przedmiocie przyznania takiego dodatku przepisów k.p.a. oraz co do zasady nie modyfikują na potrzeby postępowania w przedmiocie dodatku mieszkaniowego zasad postępowania dowodowego określonych w przepisach k.p.a., a jedyne wyjątki dotyczą:

- ustalenia urzędowego wzoru podania o przyznanie dodatku,

- ustalenia urzędowego wzoru deklaracji o dochodach,

- nałożenia na właścicieli domów jednorodzinnych ubiegających się o dodatek mieszkaniowy obowiązku dołączania do wniosku, dokumentów albo oświadczenia o wielkości powierzchni użytkowej, w tym łącznej powierzchni pokoi i kuchni, oraz o wyposażeniu technicznym domu, zawierającego klauzulę o wskazanej w ustawie treści zastępującej pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań,

- wprowadzenia zasady, iż jedynym środkiem dowodowym służącym wykazaniu, iż w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju jest orzeczenie powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, o którym mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.).

Co za tym idzie w postępowaniu w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego stosuje się przepis art. 7 k.p.a. stanowiący, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz przepis art. 75 § 1 k.p.a. stanowiący, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zastosowanie w tego rodzaju sprawach znajdzie także przepis art. 77 § 1 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W świetle wskazanych powyżej przepisów oczywistym jawi się, iż wbrew sugestiom Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. organy administracji nie są związane danymi co do powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego wskazanymi w informacji zarządcy nieruchomości oraz w umowie najmu lokalu, lecz winny tą istotną dla sprawy okoliczność faktyczną ustalić samodzielnie w oparciu o kompletny (czyli wyczerpująco zebrany i rozpatrzony) materiał dowodowy, w szczególności gdy dane zawarte w obu wskazanych powyżej dokumentach były przez stronę kwestionowane w odwołaniu w sposób co najmniej uprawdopodobniający jej zarzuty.

O tym, iż zarzuty strony podnoszone w odwołaniu wymagają szczegółowego zbadania przesądza chociażby okoliczność, iż ustawodawca w art. 5 ust. 1 posługuje się pojęciem "normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego", a więc pojęciem różnym od "powierzchni lokalu mieszkalnego". Powyższe pozwala na stwierdzenie, iż "normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego" nie zawsze odpowiadać będzie jego powierzchni rozumianej jako wielkość geometryczna podłogi lokalu, albowiem skoro racjonalny ustawodawca używa rożnych określeń, to ma na celu zdefiniowanie różnych pojęć. Stąd tez koniecznym jest merytoryczne rozpoznanie przez organ administracji twierdzeń strony, iż nie cała powierzchnia lokalu zajmowanego przez wnioskodawcę i jego rodzinę, winna być wliczana do normatywnej powierzchni użytkowej tegoż lokalu, względnie, iż nie powinna być wliczana do normatywnej powierzchni użytkowej lokalu w pełnym zakresie.

Gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy wskazać w tym miejscu należy, iż istotne wątpliwości prawne może budzić sposób ustalania parametru jakim jest "normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego". W ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych nie zawarto bowiem definicji legalnej tego pojęcia, zaś w innych obowiązujących w polskim systemie prawnych aktach normatywnych pojęcie "powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego" jest różnie definiowane.

W ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 31, poz. 266 z 2005 r. ze zm.) w art. 2 ust. 1 pkt 7 wskazano, iż ilekroć w ustawie jest mowa o powierzchni użytkowej lokalu - należy przez to rozumieć powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności pokoi, kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek oraz innych pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom lokatora, bez względu na ich przeznaczenie i sposób używania; za powierzchnię użytkową lokalu nie uważa się powierzchni balkonów, tarasów i loggii, antresoli, szaf i schowków w ścianach, pralni, suszarni, wózkowni, strychów, piwnic i komórek przeznaczonych do przechowywania opału.

W rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. poz. 462 z 2012 r.) w § 11 ust. 2 pkt 2 określono natomiast, że opis techniczny stanowiący część projektu architektoniczno-budowlanego winien zawierać w stosunku do budynku mieszkalnego jednorodzinnego i lokali mieszkalnych - zestawienie powierzchni użytkowych obliczanych według Polskiej Normy dotyczącej określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych wymienionej w załączniku do rozporządzenia, z uwzględnieniem zasady, iż powierzchnię pomieszczeń lub ich części o wysokości w świetle równej lub większej od 2,20 m należy zaliczać do obliczeń w 100%, o wysokości równej lub większej od 1,40 m, lecz mniejszej od 2,20 m - w 50%, natomiast o wysokości mniejszej od 1,40 m pomija się całkowicie.

Odmienny od powyższych sposób określania powierzchni użytkowej lokalu ustawodawca przyjął na gruncie prawa podatkowego wskazując w art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jednolity Dz. U. Nr 93, poz. 768 z 2009 r. ze zm.), iż za powierzchnię użytkową budynku (lokalu) w rozumieniu ustawy uważa się powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian pomieszczeń na wszystkich kondygnacjach (podziemnych i naziemnych, z wyjątkiem powierzchni piwnic i klatek schodowych oraz szybów dźwigów), przy czym zgodnie z ust. 5 tegoż artykułu powierzchnie pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m - powierzchnię tę pomija się. Analogiczny sposób określania powierzchni użytkowej pomieszczeń z uwzględnieniem ich wysokości w świetle ustawodawca przyjął także w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. Nr 95, poz. 613 z 2010 r. ze zm.).

Wreszcie w Polskiej Normie PN-ISO 9836:1997 Właściwości użytkowe w budownictwie - Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych wskazano, iż pomiaru powierzchni dokonuje się na poziomie podłogi, w stanie całkowicie wykończonym, przy czym powierzchnia pomieszczenia ze skośnym sufitem liczy się w całości, zgodnie z powierzchnią jego podłogi ale dzieli się ją na dwie części: część o wysokości 1,90 m i więcej oraz część o wysokości poniżej 1,90 m która może być zaliczona wyłącznie do powierzchni pomocniczej.

Z analizy wszystkich przytoczonych powyżej przepisów oraz zapisów Polskiej Normy PN-ISO 9836:1997 można w pierwszym rzędzie wysnuć wniosek, iż normodawca posługując się pojęciem powierzchni użytkowej lokalu (względnie budynku), aczkolwiek w różny sposób to jednak uwzględnił w definicjach tegoż pojęcia okoliczność, iż użyteczność poszczególnych części lokalu nie jest równa i zależy od ich wysokości w świetle, sposobu zabudowy i wydzielenia, względnie przeznaczenia.

Dokonując wykładni pojęcia "normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego" na gruncie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych zauważyć zaś trzeba, iż wskazanie w art. 5 ust. 1 na to, iż powierzchnia lokalu ma charakter użytkowy, pozwala na przyjęcie, iż chodzi tu tylko o taką powierzchnię, którą można wykorzystywać zgodnie z normalnym sposobem korzystania z lokalu mieszkalnego, zaś użycie przymiotnika normatywna, wskazuje, iż użyteczność danej części powierzchni lokalu mieszkalnego musi być związana ze spełnianiem przez nią kryteriów określonych prawnie (a więc o charakterze normatywnym).

W ocenie Sądu odrzucić przy tym należy ustalanie w tego rodzaju sprawach normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego w sposób wskazany w Polskiej Normie PN-ISO 9836:1997, albowiem Polskie Normy nie są przepisami prawa, a jedynie dopuszczalne jest powoływanie ich w przepisach prawnych po ich opublikowaniu w języku polskim (art. 5 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji – Dz. U. Nr 169, poz. 1386 z 2002 r. ze zm.). Skoro zaś w przepisach ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych nie powołano Polskiej Normy, to brak jest przesłanek do orzekania w oparciu o nią.

Zasadnym jawi się natomiast pomocnicze zastosowanie w sprawie definicji powierzchni użytkowej lokalu przyjętej na gruncie prawa podatkowego, albowiem najpełniej zdaje się ona realizować wskazane powyżej wymogi, by powierzchnia lokalu ,od wielkości której uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego miała charakter użytkowy i normatywny, czyli wynikający z norm prawnych.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż zarówno informacja pochodząca od zarządcy nieruchomości, jak i umowa najmu lokalu nie mają waloru dokumentów urzędowych, a więc nie podlegają domniemaniu określonemu w art. 76 § 1 k.p.a., zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zarówno umowę najmu lokalu jak i informację zarządcy nieruchomości uznać zatem należy za dokumenty prywatne. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera wprawdzie przepisów o dokumentach prywatnych, to jednak przyjąć należy, iż dokument taki stanowi w postępowaniu administracyjnym (nie inaczej niż w postępowaniu cywilnym) dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokumenty prywatne stanowią zatem jedynie zupełny dowód na to, że zawarte w nich oświadczenia pochodzą od wystawcy, lecz nie przesądzają o zgodności zawartych w nich twierdzeń ze stanem faktycznym. Pamiętać przy tym należy, że wiarygodność zawartych w dokumentach oświadczeń winna być oceniania tak samo, jak innych dowodów w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2009 r. sygn. akt II FSK 107/08 publ. LEX nr 549314). W realiach niniejszej sprawy powyższe oznacza, iż tak informacja zarządcy nieruchomości, jak i umowa najmu nie powinny zostać przez organy administracji bezkrytycznie uznane za wyłączne i wystarczające środki dowodowe służące ustaleniu normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego.

Wskazać nadto trzeba, iż tam gdzie ustawodawca zamierza wprowadzić zamknięty katalog środków dowodowych służących wykazaniu danej okoliczności faktycznej wskazuje to wprost w treści przepisu, czego przykładem jest art. 5 ust. 3 zdanie drugie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych stanowiący, iż o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przepis ten przesądza tym samym, iż jedynym dowodem służącym do wykazania powyższej okoliczności w postępowaniu w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego jest dokument urzędowy w postaci odpowiedniego orzeczenia powyższej komisji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. winno rozpoznać odwołanie T. A. z uwzględnieniem wytycznych zawartych w niniejszym wyroku, w tym w szczególności rozpoznać merytorycznie zarzuty strony dotyczące niezgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy ustalenia przez organ I instancji normatywnej powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz normatywnych powierzchni użytkowych poszczególnych pomieszczeń składających się na ten lokal. Organ odwoławczy winien przy tym rozważyć przeprowadzenie jakich dowodów konieczne jest dla poczynienia w tym zakresie prawidłowych ustaleń faktycznych i ocenić czy dowody te jest w stanie przeprowadzić samodzielnie, bądź też zlecić ich przeprowadzenie organowi I instancji (art. 136 k.p.a.), czy też w sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Przykładowo jedynie Sąd pragnie wskazać, iż dowodami takimi mogą być zarówno oględziny lokalu zajmowanego przez T. A. połączone z pomiarami obejmującymi powierzchnie podłóg i wysokość poszczególnych pomieszczeń i ich części w świetle jak i analiza planów przedmiotowego mieszkania, czy też uzyskanie od zarządcy nieruchomości informacji w jaki sposób i przy użyciu jakiej metody obliczona został powierzchnia użytkowa lokalu i poszczególnych pomieszczeń wskazana w informacji z k. 12 akt administracyjnych.

Dopiero poczynienie powyższych szczegółowych ustaleń pozwoli na prawidłowe rozpoznanie podania T. A. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Mieć bowiem trzeba na uwadze, iż rzekome przekroczenie kryteriów metrażowych o jakich mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych jest o tyle nieznaczne, iż nawet niewielka weryfikacja ustalonej wielkości normatywnej powierzchni użytkowej lokalu jako całości i jego poszczególnych części może skutkować zmianą rozstrzygnięcia w sprawie.