Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędzia WSA Magda Froncisz Protokolant: starszy referent sądowy Adrianna Garus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Krajowej Izby Radców Prawnych na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 4 września 2025 r. znak: Adm.026.19.2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej skargę oddala.

Wnioskiem z 11 lipca 2025 r. Krajowa Izba Radców Prawnych w Warszawie zwróciła się do Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:

1) Ile postanowień o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu zostało przez tut. Sąd skierowanych w latach 2022-2024 do właściwej okręgowej rady adwokackiej celem wyznaczenia adwokata?

2) Ile postanowień o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu zostało przez tut. Sąd skierowanych w latach 2022-2024 do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych celem wyznaczenia radcy prawnego?

3) Ile zostało wydanych przez tut. Sąd/prezesa/referendarza tut. Sądu w latach 2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym, w których pełnomocnikiem został ustanowiony adwokat?

4) Ile zostało wydanych przez tut. Sąd/prezesa/referendarza tut. Sądu w latach 2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu obrońcy z urzędu, w których obrońcą został ustanowiony adwokat?

5) Ile zostało wydanych przez tut. Sąd/prezesa/referendarza tut. Sądu w latach 2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym, w których pełnomocnikiem został ustanowiony radca prawny?

6) Ile zostało wydanych przez tut. Sąd/prezesa/referendarza tut. Sądu w latach2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu obrońcy z urzędu, w których obrońcą został ustanowiony radca prawny?

W odpowiedzi na powyższe Prezes Sądu Okręgowego

w Krakowie wydał w dniu 25 lipca 2025 r. decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902).

W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że informacja objęta wnioskiem nie występuje w systemach informatycznych sądu w formie gotowego zestawienia oraz nie jest prowadzona w ramach oficjalnych statystyk sądowych. Dlatego też udostępnienie jej wymagałoby dokonania selekcji dokumentów sądowych, analizy treści postanowień i zarządzeń, agregacji danych według kryteriów określonych we wniosku, w tym rozróżnienia pełnomocników na adwokatów i radców prawnych oraz rozdzielenia spraw cywilnych i karnych, przetworzenia materiału źródłowego poprzez stworzenie nowego zestawienia statystycznego oraz zaangażowania pracowników poszczególnych wydziałów sądów, a więc wielu osób. Prezes Sądu Okręgowego uznał, że żądana informacja spełnia definicję informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Udzielenie takiej informacji możliwe jest z kolei wyłącznie po wykazaniu przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zdaniem organu przedstawione we wniosku argumenty mają charakter ogólny i nie zawierają konkretnego wykazania, w jaki sposób uzyskanie informacji w postulowanym kształcie spełnia przesłankę interesu publicznego w sposób szczególnie istotny.

Od powyższej decyzji Krajowa Izba Radców Prawnych wniosła odwołanie.

Decyzją z 4 września 2025 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ w całości podzielił stanowisko zawarte w decyzji z dnia 25 lipca 2025 r., że żądane informacje są informacją przetworzoną. Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W niniejszej sprawie, zdaniem organu, przygotowanie informacji według kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę wymagałoby od pracowników poszczególnych wydziałów sądu weryfikacji znacznej ilości postanowień czy zarządzeń. Według odpowiedzi Zastępcy Przewodniczącej III Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Krakowie: (...) w systemie Currenda znajduje się 11.500 postanowień oraz 7.053 protokoły, w których Sąd mógł wyznaczyć obrońcę lub pełnomocnika

z urzędu. Sąd nie posiada narzędzi do wyselekcjonowania wnioskowanych danych,

a już tym bardziej, do wskazania ilu wyznaczono radców prawnych, a ilu adwokatów - bez sprawdzenia wydanych w tym czasie wszystkich zarządzeń, postanowień,

czy protokołów. Według odpowiedzi Przewodniczącej IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Krakowie: (...) w systemie Currenda nie ma możliwości szczegółowego wyfiltrowania spraw, o których mowa w piśmie. Według repertorium "Ka", "Kz" i "Ko" w latach 2022-2024 było 12.209 spraw. Z uwagi na ilość spraw wpływających do IV Wydziału Karnego Odwoławczego w ww. okresie i ze względów organizacyjno - kadrowych (w tym brak obsadzonych etatów i zwolnienia lekarskie pracowników) nie jest możliwe szczegółowe sprawdzenie każdej ze spraw bez uszczerbku dla wykonywanych pozostałych pilnych czynności oddelegowanych do tego zadania pracowników. Według odpowiedzi Przewodniczącego V Wydziału Penitencjarnego Sądu Okręgowego w Krakowie: (...) nie ma też możliwości zbiorczej weryfikacji w ilu sprawach występował obrońca (czy to z wyboru czy z urzędu i kto nim był) i wymagałoby to ręcznego przeglądnięcia zapisów wszystkich spraw "Kow"

i "Kzw", których w tym czasie było łącznie prawie 11.500. Według odpowiedzi Zastępcy Przewodniczącego VI Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Krakowie: (...) Wydział nie posiada narzędzi do wyselekcjonowania wnioskowanych danych, tym bardziej do wskazania ilu wyznaczono radców prawnych, a ilu adwokatów - bez sprawdzania wydanych w tym czasie wszystkich zarządzeń, postanowień i protokołów. Wnioskowana informacja ma zatem charakter informacji publicznej przetworzonej, przygotowanie jej byłoby czasochłonne i wiązałoby się z intelektualnym zaangażowaniem pracowników, co zakłóciłoby normalny tok działania wydziałów Sądu Okręgowego w Krakowie i utrudniło wykonywanie przypisanych im zadań.

Organ wyjaśnił, że celem uzyskania informacji przetworzonej, zgodnie

z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wnioskodawca zobowiązany był wykazać istnienie szczególnego interesu publicznego, a więc swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga; uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Uprawnienie to nie służy bowiem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by móc ją następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe, "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego (wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2111/13). Nadto skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji w szerokim tego słowa znaczeniu (tak I. Kamińska w Komentarzu do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Wolters Kluwer 2016).

Według organu wnioskodawca nie wykazał, że pozyskanie wnioskowanych informacji będzie miało realny wpływ na funkcjonowanie określonych instytucji państwowych - wskazał jedynie, że wnioskowane informacje publiczne będą niezbędne w celu przeanalizowania obecnej praktyki w zakresie wyznaczania pełnomocników/obrońców z urzędu i będą służyć poprawie funkcjonowania pomocy prawnej i szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości, jak również dobru klientów reprezentowanych przez pełnomocników/obrońców z urzędu. Ponadto wskazano, iż prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej jest ustawowym zadaniem samorządu radców prawnych, a działania podejmowane w celu usprawnienia działania instytucji pełnomocnika czy obrońcy z urzędu bezsprzecznie będą podejmowane w interesie całego społeczeństwa. Natomiast samorząd radców prawnych ma realną i konkretną możliwość wykorzystania dla dobra ogółu wnioskowanej informacji.

Na powyższą decyzję Krajowa Izba Radców Prawnych w Warszawie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a strona skarżąca nie wykazała, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tymczasem wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej przetworzonej, a nawet przy przyjęciu, że taką informację stanowi, strona skarżąca wykazała, że uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Strona skarżąca prowadzi bowiem działania zmierzające do przeanalizowania obecnej praktyki w zakresie wyznaczania pełnomocnika/obrońcy

z urzędu, a w zakresie zadań ustawowych samorządu radców prawnych mieści się prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej, do zadań samorządu należy również współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa, a w zakresie działania Krajowej Rady Radców Prawnych jest udzielanie opinii o projektach aktów prawnych, jak również przedstawianie wniosków dotyczących unormowań prawnych.

Zdaniem strony skarżącej udzielenie wnioskowanej informacji nie powoduje konieczności wnikliwego i szczegółowego przeanalizowania bardzo szerokiego zakresu informacji i przygotowania rozbudowanego i szczegółowego zestawienia wymagającego dużego nakładu pracy i środków, które uzasadniać mogłoby zakwalifikowanie jej jako informacji przetworzonej. Wnioskowana informacja jest możliwa do pozyskania, bez angażowania nadmiernych zasobów kadrowych

z dostępnych organowi źródeł. Zakres wnioskowanych informacji jest bowiem ograniczony i obejmuje tylko trzy lata tj. okres na przestrzeni lat 2022- 2024. Nadto strona skarżąca otrzymała już informacje w tym zakresie od prezesów innych sądów, do których zwrócono się z wnioskiem i charakter wnioskowanej informacji jako prostej nie był przez nich kwestionowany. Nadto jeśli organ nie mógł w terminie udostępnić żądanej informacji, miał możliwość skorzystania z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., co umożliwiłoby mu przygotowanie wnioskowanej informacji w okresie do 2 miesięcy i jednocześnie nie obciążyłoby znacząco delegowanych do tych czynności pracowników sądu.

W ocenie strony skarżącej brak możliwości automatycznego wygenerowania informacji z systemu informatyczno-biurowego nie przesądza jeszcze o tym, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną. Nadto organ nie odniósł się do argumentacji strony skarżącej przedstawionej w odwołaniu zmierzającej do zakwestionowania oceny charakteru wnioskowanej informacji jako informacji publicznej przetworzonej. Tymczasem już w odwołaniu strona skarżąca wskazywała, że w przedmiotowej sprawie organ nie określił konkretnie jaka liczba dokumentów wymagałaby selekcji, ile postanowień/zarządzeń należałoby przeanalizować, jakie zasoby kadrowe musiałby zostać zaangażowane w przygotowanie wnioskowanej informacji i na jaki czas. W związku z czym trudno jest ocenić, w jakim stopniu realizacja wniosku mogłaby mieć wpływ na bieżące funkcjonowanie Sądu. Uzyskanie wnioskowanej informacji nie powoduje też konieczności przeprowadzenia wnikliwej analizy akt sprawy i zebrania obszernych i szczegółowych informacji, a następnie ich ustrukturyzowania w formie wskazanej przez wnioskodawcę, a jedynie ustalenia jednej informacji, o którą zwraca się wnioskodawca tj. faktu ustanowienia pełnomocnika/obrońcy z urzędu z dookreśleniem, czy był to adwokat czy radca prawny. Na poparcie swojej argumentacji strona skarżąca powołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2025 roku, sygn. akt III OSK 6624/21.

Strona skarżąca podniosła nadto, że organ nie wyjaśnił z jakich względów uznał, że wnioskowana informacja nie zostanie wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania organów państwa. Organ poprzestał jedynie na przybliżeniu rozumienia szczególnie istotnego interesu publicznego w orzecznictwie i lakonicznym stwierdzeniu, że po stronie skarżącej przesłanka szczególnie istotnego interesu publicznego nie występuje, bo wnioskowana informacja w jego ocenie nie zostanie wykorzystana w celu poprawy działania organów państwa. Nie zostało wyjaśnione z jakich względów przeanalizowanie obecnej praktyki w zakresie wyznaczania pełnomocnika/obrońcy z urzędu, podjęcie działań mających na celu poprawę funkcjonowania pomocy prawnej i szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości, pomoc klientom reprezentowanym przez pełnomocników/obrońców z urzędu, uznane zostało za takie, które nie usprawni działania organów państwa. Tymczasem prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej jest ustawowym zadaniem samorządu radców prawnych (art. 41 pkt 6 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych). Działania podejmowane w celu usprawnienia działania instytucji pełnomocnika czy obrońcy z urzędu są szczególnie istotne dla interesu publicznego, bowiem są podejmowane w interesie całego społeczeństwa. Nadto do zadań samorządu należy również współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa, a w zakresie działania Krajowej Rady Radców Prawnych zawarte zostało udzielanie opinii o projektach aktów prawnych, jak również przedstawianie wniosków dotyczących unormowań prawnych (art. 41 pkt 3 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych). Bez wątpienia więc samorząd radców prawnych ma realne możliwości wykorzystania wnioskowanej informacji dla dobra ogółu, która posłuży mu do przeanalizowania obecnej praktyki w obszarze objętym wnioskowaną informacją. w kontekście obowiązujących przepisów prawa. To z kolei pozwoli wysnuć wnioski na przyszłość

i ewentualnie zaproponować zmiany obowiązującego prawa. Wskazano również w tym kontekście na aktualnie toczące się prace legislacyjne dotyczące m.in. obrońcy i

pełnomocnika procesowego, a także przymusu adwokacko-radcowskiego w k.p.k. i k.p.c., w których uczestniczy Krajowa Rada Radców Prawnych. Powyższe ustawowe uprawnienia samorządu niewątpliwie też powinny być wzięte przez organ pod uwagę, zważywszy na twierdzenie przedstawione w uzasadnieniu decyzji, co do tego, że znaczenie ma charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realne możliwości wykorzystania uzyskanych przez niego danych. Niewątpliwie możliwość zaproponowania zmian w prawie po przeprowadzeniu analizy obecnie obowiązujących przepisów w zestawieniu z praktyką, które mogą stanowić doskonałą bazę do uzasadnienia proponowanych zmian, stwarzają możliwość realnego wykorzystania uzyskanych danych.

Organ II instancji w żadnym zakresie nie odniósł się do ww. argumentacji strony skarżącej, nie przedstawił swojej oceny, a jedynie w sposób arbitralny uznał, że szczególnie istotny interes publiczny nie występuje, bo wnioskowana informacja nie zostanie wykorzystana w celu poprawy działania organów państwa.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko

i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W wyniku rozpatrzenia sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejsze sprawie jest decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 4 września 2025 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 25 lipca 2025 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej na wniosek Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie.

W sprawie nie było zagadnieniem spornym to, że Prezes Sądu Okręgowego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.) obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Stosownie zaś do art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334) organem sądu okręgowego jest prezes tego sądu. Mamy tu zatem do czynienia z organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Bezsporne jest również, że Krajowa Rada Radców Prawnych w Warszawie może być podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o informację publicznej, jak i to, że wniosek dotyczył informacji publicznej. Osią sporu w przedmiotowej sprawie jest, po pierwsze, kwestia ustalenia, czy informacja, której domaga się strona skarżąca, jest informacją publiczną przetworzoną, po drugie, kwestia wykazania przez stronę skarżącą szczególnego interesu publicznego w jej uzyskaniu.

Pojęcie informacji przetworzonej, o której stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., nie ma definicji ustawowej, ale w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym jest nią informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Jest to informacja publiczna, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów, jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w ostatecznej treści i postaci. Przetworzenie informacji polega zatem na zebraniu, przeanalizowaniu, zredagowaniu, opracowaniu nowej informacji, która do tej pory w takiej postaci nie istniała, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego (zob. wyrok NSA z 25 września 2020 r., sygn. I OSK 574/20, wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 89/13, wyrok NSA z 17 października 2006 r., sygn. I OSK 1347/05). W orzecznictwie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym "w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania" (wyrok NSA z 6 października 2011 r., sygn. I OSK 1199/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie w wyroku NSA z 9 sierpnia 2011 r., sygn. I OSK 792/11 wskazano, że "w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia

z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej".

Obowiązkiem organu w takiej sytuacji jest wykazanie, że rzeczywiście żądana informacja jest informacją przetworzoną, a więc wymagającą podjęcia określonych działań intelektualnych, czy też wnioskodawca domaga się tak wielu informacji prostych, że ich rozmiar i zakres multiplikuje je do poziomu informacji przetworzonej. Jednocześnie podkreślić należy, że w istocie każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej zobowiązuje organ do podjęcia czynności przygotowawczych zmierzających do rozpatrzenia wniosku, tj. dokonania jego analizy w celu ustalenia, czy żądana informacja jest informacją publiczną oraz czy organ w ogóle dysponuje taką informacją. Podjęcie tych czynności polega np. przejrzeniu posiadanych przez organ zasobów, w tym dokumentów, rejestrów, ksiąg i odszukania tych dokumentów, dokonania ich selekcji, analizy treści, czy też anonimizacji. Tego rodzaju działania są zwykłymi elementami rozpatrywania danego wniosku o udzielenie informacji publicznej i nie decydują o tym, czy żądana informacja publiczna jest informacją prostą czy przetworzoną. Również nakład pracy konieczny do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej oraz koszty związane z udzieleniem informacji nie muszą przesądzać o tym, czy dana informacja ma charakter prosty czy przetworzony. Pracochłonność i koszty rozpatrzenia wniosku mogą być podstawą ewentualnego obciążenia wnioskodawcy kosztami udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 15 ust. 1 u.d.i.p.

Żądanie przetworzenia informacji publicznej, w celu jej udostępnienia, musi znajdować uzasadnienie w przesłance szczególnej istotności dla interesu publicznego. Niewątpliwie więc art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., będąc podstawą do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, w istocie ogranicza do niej dostęp, zobowiązując do wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednak ograniczenie to, dokonane aktem rangi ustawowej, pozostaje w zgodzie z art. 61 ust. 1 i ust. 4 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 22 listopada 2018 r., sygn. I OSK 2587/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podobnie jak interes społeczny, interes publiczny jest pojęciem nieokreślonym, którego treść ustala każdorazowo organ orzekający w okolicznościach konkretnej sprawy (zob. M. Wyrzykowski, "Pojęcie interesu społecznego w prawie administracyjnym", Warszawa 1986). W doktrynie przyjmuje się, że w interesie publicznym leżą postawy lub działania korzystne dla ogółu (społeczeństwa) i przeciwnie – działania dla ogółu niekorzystne są sprzeczne z interesem publicznym (J. Zimmermann, "Prawo administracyjne", Warszawa 2022, s. 39). W kontekście przesłanki udostępnienia informacji publicznej przetworzonej pojęcie interesu publicznego powiązane zostało z określeniem "szczególnie istotne". Podzielić trzeba wobec tego pogląd wyrażony w piśmiennictwie, zgodnie z którym "Każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest (...) działaniem w interesie publicznym, a wobec tego działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu". (M. Pieńczykowski, "Interes publiczny jako przesłanka uzyskania przetworzonej informacji publicznej", ZNSA 2017 z. 6, s. 58). Co więcej, wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego (np. wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., I OSK 1737/11). Jak wskazał NSA w uzasadnieniu w wyroku z dnia 16 lipca 2024 r., III OSK 124/23, na pojęcie szczególnie istotnego interesu publicznego składają się trzy elementy: 1) działanie wnioskodawcy dla szerszej grupy osób; wnioskodawca musi wskazać, że działanie organów i innych podmiotów realizujących zadania publiczne wywołało lub wywoła skutki dotyczące potencjalnie dużego kręgu adresatów (por.m.in. M. Jabłoński, K. Wygoda, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2002, s. 35); 2) działanie służące społecznie akceptowalnym celom związanym z naprawą istniejących struktur administracyjnych lub społecznych; 3) możliwość rzeczywistego wykorzystania przez wnioskodawcę informacji w taki sposób, aby miała ona wpływ na określone działania lub sytuację (por.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2014 r.; sygn. akt I OSK 2111/13; podobnie wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 sierpnia 2010 r.; sygn. akt I OSK 787/10, z dnia 7 grudnia 2011 r.; sygn. akt I OSK 1737/11 oraz z dnia 5 marca 2013 r.; sygn. akt I OSK 3097/12).

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy Sąd podzielił stanowisko Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie, zgodnie z którym wniosek Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Zdaniem Sądu stanowi informację przetworzoną informacja o ilości postanowień o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu skierowanych w latach 2022-2024 do właściwej okręgowej rady adwokackiej celem wyznaczenia adwokata, ilości postanowień o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu skierowanych w latach 2022-2024 do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych celem wyznaczenia radcy prawnego, ilości wydanych przez sąd/prezesa, referendarza w latach 2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym, w których pełnomocnikiem został ustanowiony adwokat, ilości wydanych przez sąd/prezesa/referendarza w latach 2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu obrońcy z urzędu, w których obrońcą został ustanowiony adwokat, ilości wydanych przez sąd/prezesa/referendarza w latach 2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym, w których pełnomocnikiem został ustanowiony radca prawny, ilości wydanych przez sąd/prezesa/referendarza w latach 2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu obrońcy z urzędu, w których obrońcą został ustanowiony radca prawny. Pozyskanie takiej informacji wymaga, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wymagałoby od pracowników poszczególnych wydziałów sądu weryfikacji znacznej ilości postanowień czy zarządzeń. Tylko według odpowiedzi Zastępcy Przewodniczącej III Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Krakowie w systemie Currenda znajduje się 11.500 postanowień oraz 7.053 protokoły, w których mogło dojść do wyznaczenia obrońcy lub pełnomocnika z urzędu. Wyjaśniono przy tym, że sąd nie ma narzędzi do wyselekcjonowania wnioskowanych danych bez sprawdzenia wydanych w tym czasie zarządzeń, postanowień, czy protokołów. Zdaniem Sądu orzekającego, nie ulega wątpliwości, że przygotowanie wnioskowanej informacji byłoby czasochłonne oraz wiązałoby się z intelektualnym zaangażowaniem pracowników. Na uwzględnienie zasługuje również argumentacja wskazująca na to, że takie działania zakłóciłyby normalny tok działania wydziałów Sądu Okręgowego w Krakowie i utrudniły wykonywanie przypisanych im zadań.

Sąd podzielił również stanowisko organów orzekających w sprawie co do tego, że brak było szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu opisanej powyżej informacji publicznej przetworzonej. Argumentacja skarżącej podana w odwołaniu oraz skardze do sądu nawiązuje do niezbędności pozyskania danych dla analizy obecnej praktyki w zakresie wyznaczania pełnomocnika/obrońcy z urzędu i dla poprawy funkcjonowania pomocy prawnej i szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości, jak również dobru klientów reprezentowanych przez pełnomocników/obrońców z urzędu. Nawiązano również do ustawowych zadań samorządu radców prawnych.

Przyjmując przedstawione powyżej rozumienie przesłanki, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., trzeba zauważyć, że udostępnienie informacji przetworzonej stanowi wyjątek od zasady udostępniania informacji publicznej, ograniczony do szczególnych przypadków, w których podmiot zobowiązany działa niejako "na zlecenie" wnioskodawcy, przygotowując dla niego informację według zadanych parametrów. O szczególnej istotności dla interesu publicznego mogą świadczyć różne okoliczności faktyczne, wiążące się zarówno z aspektami podmiotowymi sprawy (dotyczącymi przede wszystkim wnioskodawcy), jak i aspektami przedmiotowymi (dotyczącymi przede wszystkim zakresu żądania).

Co się tyczy aspektu podmiotowego w tej sprawie, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. 2024 r., poz. 499) radcowie prawni zorganizowani są na zasadach samorządu zawodowego. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy jednostkami organizacyjnymi samorządu posiadającymi osobowość prawną są okręgowe izby radców prawnych i Krajowa Izba Radców Prawnych. Zgodnie z art. 55 ustawy o radcach prawnych, radcowie prawni i aplikanci radcowscy zamieszkali na terenie kraju tworzą Krajową Izbę Radców Prawnych. Zadania tego samorządu określa art. 41 ustawy o radcach prawnych, zgodnie z którym do zadań samorządu należy w szczególności: 1) udział w zapewnianiu warunków do wykonywania ustawowych zadań radców prawnych; 2) reprezentowanie radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz ochrona ich interesów zawodowych; 3) współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa; 4) przygotowywanie aplikantów radcowskich do należytego wykonywania zawodu radcy prawnego oraz doskonalenie zawodowe radców prawnych; 5) nadzór nad należytym wykonywaniem zawodu przez radców prawnych i aplikantów radcowskich; 5a) współdziałanie z jednostkami samorządu terytorialnego w zapewnianiu udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, o której mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 945); 6) prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej.

W ocenie Sądu, Krajowa Izba Radców Prawnych, jako podmiot samorządu zawodowego, o niekwestionowanej w państwie roli i znaczeniu, jest podmiotem, który posiada znaczący potencjał organizacyjny oraz merytoryczny, który potencjalnie może uzasadniać żądanie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. Rzecz jednak w tym, że nie wykazano w tej sprawie, by w interesie publicznym (nawet nie kwalifikowanym przesłanką szczególną) było wygenerowanie danych ilościowych objętych wnioskiem z 11 lipca 2025 r. Jak wskazano powyżej Krajowa Izba Radców Prawnych gromadzi dane dla przeanalizowania obecnej praktyki w zakresie wyznaczania pełnomocnika/obrońcy z urzędu wskazując również na ustawowe zadania samorządu radcowskiego. Zdaniem Sądu taka argumentacja nie jest wystarczająca dla uzasadnienia żądania objętego wnioskiem. Zadanie samorządu radców prawnych polegające na badaniu funkcjonowania pomocy prawnej nie przekłada się bezpośrednio na prawny obowiązek sądów przygotowania danych, zestawień służących tym badaniom, tym bardziej, że organy samorządu zawodowego radców prawnych, będąc adresatem postanowień lub zarządzeń dotyczących radców prawnych posiadają własne dane mogące dać obraz funkcjonowania pomocy prawnej. Stanowisko skarżącej nie wskazuje, że dane, o które zwróciła się do Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie, są nie tyle potrzebne, co niezbędne dla prowadzonych badań. Znowu zadanie polegające na współdziałaniu w kształtowaniu i stosowaniu prawa naprowadza raczej na zasadność podejmowania przez organy samorządu radców prawnych współpracy o charakterze instytucjonalnym, wykraczającej poza ramy prawa do informacji publicznej, podejmowanej np. przez zawieranie porozumień z prezesami sądów, które umożliwiałyby wzajemną wymianę informacji pomiędzy właściwymi podmiotami i pozyskanie informacji rzeczywiście niezbędnych do oceny sytuacji, formułowania wniosków, czy nawet propozycji zmian legislacyjnych.

Tym samym, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza art. 16 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jako że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a strona skarżąca nie wykazała, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd nie dopatrzył się innych istotnych wadliwości mogących mieć wpływ na wynik sprawy, w tym naruszenia przepisów postępowania. W szczególności wystarczająco przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego uzasadnione stało się wydanie decyzji odmownej.

Wobec powyższego, po stwierdzeniu, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, należało oddalić skargę jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.