Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant: starszy asystent sędziego Dawid Piaskowski po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Rady Ministrów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2025 r., sygn. akt II SAB/Wa 532/25 w sprawie ze skargi W.I. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla pkt 1 i 2 zaskarżonego wyroku; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie żądania rozpoznania wniosku z dnia 9 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę kasacyjną w pozostałej części; 5. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wyrokiem z dnia 23 września 2025 r., sygn. akt II SAB/Wa 532/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi W.I. (dalej także jako: "wnioskodawca", "strona skarżąca") na bezczynność Prezesa Rady Ministrów (dalej także jako: "Prezes RM", "PRM", "organ", skarżący kasacyjnie") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej: w punkcie pierwszym – zobowiązał Prezesa Rady Ministrów do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej z dnia 9 maja 2025 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w punkcie drugim – stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie trzecim – zasądził od Prezesa Rady Ministrów na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny.

Skarżący w dniu 29 maja 2025 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 maja 2025 r o udostępnienie informacji publicznej wnosząc o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku oraz o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.

Dnia 12 czerwca 2025 r. organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że pismem z dnia 30 maja 2025 r. poinformował skarżącego, że ze względu na zakres wnioskowanych informacji oraz konieczność wyszukania dokumentów termin udzielenia odpowiedzi ulegnie wydłużeniu, a informacja zostanie udostępniona nie później niż w dniu 9 lipca 2025 r.

Pismem z dnia 22 lipca 2025 r. organ udostępnił skarżącemu wnioskowaną informację dotyczącą, "pisma/pism jakie w 2024 r. kierowane były do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z Ministerstwa Rozwoju i Technologii w sprawie odwołania Pani A.K. ze stanowiska Głównego Geodety Kraju".

Uwzględniając skargę Sąd pierwszej instancji wskazał, że jak wynika z akt sprawy, termin na rozpoznanie wniosku skarżącego upływał wraz z dniem 23 maja 2025 r. Co prawda organ skorzystał z możliwości przedłużenia tego terminu, jednak zrobił to dopiero pismem z dnia 30 maja 2025 r., a zatem z naruszeniem art. 13 ust. 1 u.d.i.p., natomiast żądaną przez skarżącego informację publiczną udostępnił dopiero pismem z dnia 22 lipca 2025 r., w związku z czym pozostawał w bezczynności.

Uzasadniając swe rozstrzygnięcie WSA w Warszawie zawarł w uzasadnieniu stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wprawdzie organ podjął się rozpoznania wniosku skarżącego dopiero po wniesieniu przez niego do sądu skargi na bezczynność, to ostatecznie udostępnił skarżącemu żądaną informację publiczną, a terminowi na rozpoznanie wniosku nie uchybił w znaczny sposób.

Mając powyższe na uwadze, WSA w Warszawie orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jak w punkcie 1 sentencji, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji oraz na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. jak w punkcie 3 sentencji. Na poczet kosztów postępowania Sąd zaliczył wpis od skargi w wysokości 100 zł.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, organ zaskarżając go w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej bezpodstawnie zobowiązał Organ w pkt 1 sentencji zaskarżonego wyroku do rozpatrzenia wniosku Skarżącego z dnia 9 maja 2025 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, podczas gdy z akt sprawy wynika, że przed dniem wydania wyroku przez Sąd pierwszej instancji Organ rozpoznał przedmiotowy wniosek i udostępnił Skarżącemu wnioskowaną informację publiczną, a w konsekwencji Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązując Organ do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

2) art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art 138 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej bezpodstawnie zobowiązał Organ w pkt 1 sentencji zaskarżonego wyroku do rozpatrzenia wniosku Skarżącego z dnia 9 maja 2025 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, podczas gdy z akt sprawy wynika, że Organ przed dniem wydania wyroku przez Sąd pierwszej instancji rozpatrzył wniosek i udostępnił wnioskowaną informację, a w konsekwencji Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. związując Organ wskazaniami co do dalszego postępowania, których nie można wykonać;

3) art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 138 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej bezpodstawnie zobowiązał Organ w pkt 1 sentencji zaskarżonego wyroku do rozpatrzenia wniosku Skarżącego z dnia 9 maja 2025 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, mimo, że z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika jednoznacznie, że Sąd pierwszej instancji ustalił, że Organ udostępnił Skarżącemu wnioskowaną informację publiczną, a w konsekwencji Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (choć w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że w punkcie 1 sentencji zaskarżonego wyroku orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) wydając wyrok, którego rozstrzygnięcie pozostaje w oczywistej sprzeczności z ustaleniami i oceną prawną tego Sądu przedstawionymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku;

4) art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 138 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej bezpodstawnie orzekł w pkt 2 sentencji zaskarżonego wyroku, że bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy z akt sprawy wynika, że Organ udostępnił Skarżącemu wnioskowaną informację publiczną z nieznacznym przekroczeniem terminu, o którym mowa w art 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekając, że bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa zamiast orzeczenia, że bezczynność Organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

5) art 3 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. oraz w zw. z art. 138 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej bezpodstawnie orzekł w pkt 2 sentencji zaskarżonego wyroku, że bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika jednoznacznie, że Sąd pierwszej instancji dokonał oceny, że bezczynność Organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w konsekwencji Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 149 § 1a p.p.s.a. wydając wyrok, którego rozstrzygnięcie pozostaje w oczywistej sprzeczności z ustaleniami i oceną prawną tego Sądu przedstawionymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne organ wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w całości i rozpoznanie skargi poprzez stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

ewentualnie:

2) uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania;

3) zasądzenie na rzecz Organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Jednocześnie, skarżący kasacyjnie organ wniósł o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie.

W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona postępowania (skarżący przed WSA) nie wniósł uwag do zarzutów odnoszących się do pkt 1 i 3 zaskarżonego wyroku, zaś w zakresie pkt 2 zaskarżonego wyroku skarżący przed WSA podtrzymuje, że miała miejsce bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Jak już wyżej wskazano z przytoczonych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Rozpoznawszy skargę kasacyjną, w tak zakreślonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ma ona usprawiedliwione podstawy.

W skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) w ten sposób, że zarzuty z pkt 1., 2. i 3. petitum skargi kasacyjnej odnoszą się do pkt 1. sentencji zaskarżonego wyroku (zobowiązanie do rozpatrzenia wniosku), zaś zarzuty z pkt 4. i 5. petitum skargi kasacyjnej odnoszą się do pkt 2. sentencji zaskarżonego wyroku (stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa).

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania w zakresie pkt 1. zaskarżonego wyroku (zobowiązanie do rozpatrzenia wniosku) wskazać należy, że zarzuty z pkt 1., 2. i 3. petitum skargi kasacyjnej nie wymagają szczegółowego ustosunkowania się co do ich zasadności, bowiem już na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie przedmiotowy wniosek z dnia 9 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej został zrealizowany, co zostało przez Sąd pierwszej instancji odnotowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca wystąpił z wnioskiem do Prezesa Rady Ministrów w dniu 9 maja 2025 r., zaś w dniu 29 maja 2025 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Natomiast pismem z dnia 22 lipca 2025 r. organ udostępnił skarżącemu wnioskowaną informację publiczną. Dlatego Prezes Rady Ministrów nie pozostaje bezczynny w zakresie wniosku skarżącego z dnia 9 maja 2025 r., ponieważ wnioskowane dokumenty zostały udostępnione skarżącemu, chociaż z przekroczeniem ustawowego terminu (okoliczność bezsporna). Oznacza to, że postępowanie sądowe obejmujące zobowiązanie do załatwienia sprawy w zakresie wniosku z dnia 9 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej podlega umorzeniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r.; sygn. akt I OPS 6/08; publ. ONSAiWSA z 2009 r., nr 4, poz. 63).

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania w zakresie pkt 2. zaskarżonego wyroku (stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa) Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do stanowiska skarżącego kasacyjnie organu, że z akt sprawy wynika, że organ udostępnił skarżącemu wnioskowaną informację publiczną z nieznacznym przekroczeniem terminu, a ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł w pkt 2. sentencji zaskarżonego wyroku, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika jednoznacznie, że Sąd pierwszej instancji dokonał oceny, że bezczynność Organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać należy, że rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie taka szczególna sytuacja nie zaistniała. Bezczynność organu nie wynikała ze złej woli organu, lecz stanowiła wyłącznie skutek przyjętej przez organ błędnej interpretacji przepisów u.d.i.p. Nie można więc uznać, że zaniechanie w prawidłowej realizacji wniosku wynikało z celowego działania organu. Brak jest zatem podstaw by zwłoce organu przypisać charakter rażący.

Dlatego, biorąc pod uwagę wykazaną wyżej zasadność części z podniesionych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uwzględnił w części skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok w punkcie 1. i 2., czemu dał wyraz jak w punkcie 1. sentencji wyroku. Jednocześnie uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę w ten sposób, że na podstawie 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe w zakresie żądania rozpoznania wniosku z dnia 9 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, o czym orzekł jak w punkcie 2. sentencji wyroku, zaś na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność Prezesa Rady Ministrów nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł jak w punkcie 3. sentencji wyroku.

Natomiast w pozostałej części Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, czemu dał wyraz jak w punkcie 4. sentencji wyroku, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z uwagi na zasadność skargi na chwilę jej wniesienia, na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Nie budzi wątpliwości, że organ w chwili wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku dostępowego skarżącego z dnia 9 maja 2025 r.

O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., o czym orzekł jak w punkcie 5. sentencji wyroku, uznając, że w tej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis.