Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

IV SA/Wr 172/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (spr.), Protokolant Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Kierownika ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] r. nr. [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. uchyla zaskarżone postanowienie w punkcie II II. oddala dalej idącą skargę.

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest postanowienie Kierownika do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] wydane z powołaniem się na przepisy art. 59 § 1 w związku z art. 58 § i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] r. Nr [...] (pkt I ) oraz stwierdzenia uchybienia do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] r. Nr [...].( pkt II).

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił A. C. przyznania uprawnień kombatanckich. Powyższą decyzję wraz z pouczeniem o terminie i trybie jej weryfikacji doręczono stronie w dniu 22 czerwca 2007 r.

Pismem z dnia 12 lipca 2007 r. ( nadanym w urzędzie pocztowym w tym samym dniu) strona wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jako przyczynę uzasadniająca wniesienie po terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wskazała oczekiwanie na wydanie przez szpital karty wypisowej, którą otrzymała w dniu 10 lipca 2007 r.

Organ administracji rozpoznając wniosek strony przywołał brzmienie przepisu art. 58 § 1 i 2 K.p.a. , wedle którego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, zaś wniosek wnosi się w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu z jednoczesnym dopełnieniem czynności obwarowanej terminem.

Organ poczynił w sprawie ustalenia , według których strona przebywała na leczeniu szpitalnym w okresie od 21 czerwca 2007 r. do 28 czerwca 2007 r., a zatem przeszkoda do dokonania czynności ustąpiła w dniu 28 czerwca 2007 r. Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany w dniu 12 lipca 2007 r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia, który upływał w dniu 6 lipca 2007 r. W ocenie Kierownika strona nie uprawdopodobniła też , że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, bowiem oczekiwanie na kartę informacyjną leczenia szpitalnego nie usprawiedliwia nie złożenie wniosku w ustawowym terminie. Według organu zaistniałe w sprawie okoliczności skutkujące odmową przywrócenia terminu, spowodowały konieczność stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia podania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący ponowił wniosek o przywrócenie terminu i usprawiedliwienie opóźnienia w złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy . Skarżący podniósł, że kartę leczenia szpitalnego otrzymał dopiero w dniu 10 lipca 2007 r., natomiast nie zdawał sobie sprawy z tego, że mimo adnotacji ordynatora o opóźnieniu w jej wydaniu okoliczności te nie będą brane pod uwagę przez organ. Wskazał ponadto, że w terminie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jego fizyczna i psychiczna kondycja nie pozwalała na logiczne formułowanie myśli, co związane było ze zdiagnozowanymi schorzeniami. Ponadto skarżący przedstawił represje, które dotknęły go w trakcie wojny.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

. Wobec sformułowanego w skardze wniosku skarżącego o usprawiedliwienie jego opóźnienia we wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazać na wstępie należy, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego i nie może się ona opierać na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) . Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kształtowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Wobec tego uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd , następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (zwanej dalej p.p.s.a.) . Wskazać też należy ,że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i sformułowanymi w skardze wnioskami i oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.)

Stosownie do art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W myśl art. 129 § 2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. odmawiająca skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu deportacji do prac przymusowych została doręczona kuzynce skarżącego w dniu 22 sierpnia 2007 r., co wnika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji zawartego w aktach administracyjnych sprawy. Termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 6 lipca 2007 r., natomiast przesyłka zawierająca wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 12 lipca 2007 r., a więc z uchybieniem terminu. W decyzji z dnia [...]r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo pouczył stronę o przysługującym prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wskazać należy, że organ administracji publicznej rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, dokonuje oceny braku winy przyjmując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy. Przy czym, to osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, udowadniając stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W tym aspekcie rozstrzygnięcie organu nie budzi w ocenie Sądu wątpliwości, bowiem jak skarżący sam przyznał oraz co potwierdza oświadczenie S. T.- kuzynki skarżącego upoważnionej do odbioru korespondencji – decyzję otrzymał w pierwszych dniach lipca. Działania skarżącego, który opuścił szpital w dniu 28 czerwca 2008 r. i oczekiwał na wydanie szpitalnej karty informacyjnej, uzyskaną przez niego finalnie w dniu 10 lipca 2008 r., w istocie rzeczy wskazują na brak należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Ma bowiem rację Kierownik Urzędu kiedy wywodzi ,że oczekiwanie na uzyskanie karty informacyjnej leczenia szpitalnego nie może samo przez się stanowić wystarczającej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu. Natomiast wyjaśnienia skarżącego odnośnie dodatkowych przyczyn opóźnienia , związanych ze złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczące jego stanu psychicznego i fizycznego po opuszczeniu szpitala, podniesione zostały dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i w związku z tym nie mogą odnieść zamierzonego skutku prawnego . Sąd administracyjny - z powodów przytoczonych na wstępie - nie ma bowiem kompetencji do przywrócenia terminu do złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z powyższych względów stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie w części, w której odmówiono stronie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa, w konsekwencji czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w punkcie II sentencji.

Natomiast w odniesieniu do zawartego w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zauważyć należy, że postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie jest rozstrzygnięciem kończącym wstępne postępowanie organu odwoławczego . Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanie tego rodzaju postanowienia możliwe jest dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby o przywrócenie terminu, w tym obejmującym również kontrolę sądowo - administracyjnej tego orzeczenia. Zarówno bowiem postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia takiego wniosku mogą podlegać weryfikacji w drodze zaskarżenia ich do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stwierdzenie powyższego oznacza ,że wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przed wyczerpaniem przez stronę możliwości jego kontroli przez sąd administracyjny uznać należy za naruszające podstawowe zasady postępowania administracyjnego, a w szczególności przepis art. 7 i art. 8 k.p.a. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszym składzie nie aprobuje poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2006 r. sygn. akt II OSK 50/05, wedle którego dopuszczalne jest załatwienie - w przypadku odmownego załatwienia prośby strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - przez organ odwoławczy sprawy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego jednym postanowieniem, z równoczesnym stwierdzeniem wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy powinien wstrzymać się z wydaniem orzeczenia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. do momentu uzyskania przez postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy waloru prawomocności tj. prawomocnego załatwienia przez sąd administracyjny skargi na powyższe postanowienie. Takie właśnie postępowanie organu odwoławczego świadczyłoby o poszanowaniu zasad dobrej administracji przewidzianych w uchwalonym przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. - Europejskim Kodeksie Dobrej Administracji oraz prawidłowym stosowaniu ogólnych zasad postępowania administracyjnego .

Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. do uchylenia postanowienia w punkcie II .