Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Kube (sprawozdawca) Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267); zwanej dalej k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 4 i art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

(Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...]

z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] orzekającą o utracie przez M.M. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że M.M. z dniem [...] września 2009 r. został zarejestrowany w Urzędzie Pracy [...] jako osoba bezrobotna. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] orzekł o uznaniu strony z dniem [...] września 2009 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] września 2009 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] o utracie przez stronę prawa do zasiłku od dnia [...] marca 2010 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. Urząd Pracy [...] wezwał M.M. do zgłoszenia się w Urzędzie Pracy [...] w dniu [...] lutego 2014 r. w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia przygotowania zawodowego dla dorosłych, podjęcia szkolenia, stażu, zatrudnienia. W wyznaczonym terminie strona nie stawiła się na obowiązkową wizytę i nie powiadomiła w terminie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.

W związku z powyższym, Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] orzekł o utracie przez M.M. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2014 r.

Od powyższej decyzji M.M. złożył odwołanie, kwestionując doręczenie wezwania o obowiązkowym stawiennictwie na właściwy adres.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, wskazując, że argumentacja M.M. podnoszona w odwołaniu nie może stanowić przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji i przywrócenia statusu osoby bezrobotnej.

Podał, że stosownie do treści art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy, bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 4 pkt 4 powołanej ustawy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.

Organ wyjaśnił, że pismo z dnia [...] stycznia 2014 r. zawierające wezwanie do obowiązkowego stawienia się w Urzędzie Pracy [...] wysłano do M.M. za pośrednictwem poczty, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na wskazany w karcie rejestracyjnej bezrobotnego adres zameldowania na pobyt stały, zaznaczając, że strona nie podała innego adresu do doręczeń. Powyższa przesyłka została przez urząd pocztowy awizowana w dniu [...] stycznia 2014 r., a w dniu [...] lutego 2014 r. zwrócona do nadawcy jako niepodjęta w terminie.

Stwierdził, powołując się na przepis art. 44 k.p.a., że przedmiotowe wezwanie skutecznie doręczono M.M. w dniu [...] stycznia 2014 r., tj. z upływem 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia o przesyłce poleconej. Termin wyznaczonej wizyty określony w wezwaniu był terminem obligatoryjnym, a strona zobowiązana była stawić się w Urzędzie Pracy [...] w dniu [...] lutego 2014 r., czego nie uczyniła.

Podkreślił, że M.M. został pouczony o przysługujących prawach oraz nałożonych obowiązkach na osobę bezrobotną, w tym m. in. o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych przez urząd terminach, powiadomienia w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, czego dowodem jest złożony własnoręczny podpis na dokumencie "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna". Każdy zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy musi mieć świadomość, że posiadanie statusu bezrobotnego wiąże się z przyznaniem uprawnień, ale i nałożeniem obowiązków. Nie wystarczy samo zapoznanie się z treścią obowiązków, ale dołożenie wszelkich starań, by były one należycie wykonywane. Zaniedbywanie ciążących na bezrobotnym obowiązków skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego,

a w konsekwencji utratą wiążących się z tym statusem uprawnień.

W związku z tym, że strona od trzech lat mieszka i jest zameldowana pod innym adresem niż wskazany podczas rejestracji, to zobowiązana była zawiadomić o tym fakcie Urząd Pracy [...]. Fakt, że M.M. podał swój adres poczty elektronicznej, jak również adres w skardze skierowanej do organu, nie znosi automatycznie obowiązku doręczenia w toku postępowania administracyjnego pism na wskazany przy rejestracji adres zameldowania na pobyt stały. Wprawdzie w korespondencji prowadzonej z Urzędem Pracy [...] został wskazany inny adres niż przy rejestracji, lecz nie wynika aby M.M. podał go jako adres do doręczeń, wywiązując się z obowiązku zawiadomienia Urzędu Pracy [...]

o zmianie adresu. Zaznaczył, że organ administracji publicznej nie jest obowiązany badać z urzędu aktualnego adresu strony.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której M.M. zakwestionował zaskarżoną decyzję, uznając ją za krzywdzącą i naruszającą przepisy procedury administracyjnej oraz wniósł o jej uchylenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej,

a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Wojewody [...] oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 2 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Art. 67 ust. 2 Konstytucji RP stanowi, że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i niemający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres

i formy określa ustawa.

Przepis ten nie rodzi wprawdzie jakichkolwiek roszczeń po stronie potencjalnych uprawnionych, lecz niewątpliwie stanowi wyraz wysokiej rangi, jaką prawodawca konstytucyjny nadał ochronie prawa do zabezpieczenia społecznego osób bezrobotnych.

Stosownie do treści art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Wyznaczenie bezrobotnemu terminu do stawiennictwa w urzędzie pracy na podstawie powyższego terminu dokonywane jest w związku z rejestracją bezrobotnego, lecz nie jest to bynajmniej czynność procesowa w ramach postępowania administracyjnego. Nie mamy bowiem do czynienia z sytuacją, w której toczy się postępowanie administracyjne w sprawie indywidualnej, rozstrzyganej decyzją administracyjną. Organ zatrudnienia dokonując wezwania bezrobotnego do stawiennictwa weryfikuje jego gotowość do pracy, lecz dopiero jego niestawiennictwo bez wskazania uzasadnionej przyczyny w wymaganym terminie może spowodować wszczęcie odrębnego postępowania w przedmiocie pozbawienia na określony okres statusu bezrobotnego. Zatem przepisy k.p.a. mogą być w odniesieniu do czynności wezwania bezrobotnego do stawiennictwa w urzędzie pracy stosowane jedynie odpowiednio, mając na względzie charakter relacji między organem zatrudnienia

i bezrobotnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 1115/13, LEX nr 1432710).

Art. 33 ust. 4 powołanej ustawy przewiduje w stosunku do bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił

w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa sankcję pozbawienia statusu bezrobotnego w zależności od ilości niestawiennictw na okres od 120 do 270 dni. Oczywistym uzasadnieniem ustanowienia takiej sankcji jest konieczność zapobieżenia nadużywaniu przez osoby zarejestrowane jako bezrobotne swych uprawnień do korzystania ze świadczeń związanych ze statusem bezrobotnego w sytuacji, gdy osoby te unikają kontaktu z urzędem pracy w związku z niezgłoszonym temu urzędowi wykonywaniem pracy zarobkowej lub z innych powodów.

Interpretując zatem przepisy prawa materialnego związane z pozbawieniem statusu bezrobotnego w związku z niestawiennictwem w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy należy mieć na względzie zarówno potrzebę ochrony interesu społecznego przed nadużywaniem uprawnień związanych ze statusem bezrobotnego, jak i ochronę praw osób bezrobotnych, które powinny być objęte opieką Państwa jako pozostające w trudnej sytuacji życiowej – zgodnie z konstytucyjnymi zasadami solidarności społecznej i prawa do zabezpieczenia społecznego.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, organy obu instancji niezasadnie pozbawiły M.M. statusu osoby bezrobotnej, na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjmując, że skarżący został prawidłowo powiadomiony o wezwaniu do stawiennictwa w urzędzie pracy w dniu [...] lutego 2014 r. w trybie art. 44 k.p.a. Jak wynika z akt administracyjnych, organ I instancji dysponował dwoma adresami skarżącego, tj. wpisanym do złożonej w dniu [...] września 2009 r. karty rejestracyjnej bezrobotnego (ul. [...]) oraz wskazanym w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. nadesłanym pocztą elektroniczną do Dyrektora Urzędu Pracy [...] ([...]). Fakt ten powinien zostać dostrzeżony i w przypadku istnienia ewentualnych wątpliwości wyjaśniony przez Urząd Pracy [...], tym bardziej, że odpowiedź (pismo p.o. Z-cy Dyrektora Urzędu Pracy [...] z dnia [...] grudnia 2013 r.) na pismo z dnia [...] grudnia 2013 r. przesłano do M.M. na adres w nim podany. W tej zatem sytuacji brak było podstaw do rozważań, czy skarżący dochował terminu, w którym ma możliwość poinformowania urzędu pracy o przyczynie niestawiennictwa.

Należy podkreślić, że M.M. w odwołaniu od tej decyzji wskazał, że

w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. podał swój nowy adres zamieszkania, o czym organ

I instancji wiedział, ponieważ przesłał mu na ten adres odpowiedź pismem

z dnia [...] grudnia 2013 r. Jednakże powyższej kwestii organ odwoławczy nie uwzględnił, stwierdzając, że nie jest obowiązany badać z urzędu, czy adres mu znany jest adresem aktualnym skoro skarżący wprost nie powiadomił go o zmianie adresu do doręczeń.

Z wyżej wskazanych względów zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie mogły się ostać w obrocie prawnym jako wydane

z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy, które miało wpływ na wynik sprawy przez przyjęcie, że skarżący dowiedział się o wyznaczonym mu terminie stawiennictwa wskutek zastosowania przez organ doręczenia zastępczego na nieaktualny adres, pomimo dysponowania nowym adresem, a także z naruszeniem przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że surowość sankcji związanej

z niestawiennictwem bezrobotnego w wyznaczonym terminie obliguje organ do wykorzystania wszystkich możliwych sposobów kontaktowania się z bezrobotnym w celu przekazania informacji o wyznaczeniu terminu stawiennictwa. Możliwości takie dopuszcza zresztą stosowany odpowiednio przepis art. 55 § 1 k.p.a., który stanowi, że w sprawach niecierpiących zwłoki wezwania można dokonać również telefonicznie albo przy użyciu innych środków łączności, a także przepis § 5 ust. 12 rozporządzenia Ministra Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych

i poszukujących pracy (Dz. U. z 2012 r., poz.1299), który przewiduje możliwość kontaktu telefonicznego oraz mailowego z osobami bezrobotnymi i poszukującymi pracy.

Z wyżej wskazanych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku

z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji.

Jednocześnie na mocy art. 152 tej ustawy, Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.