![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480, Dostęp do informacji publicznej, Inne, Uchylono zaskarżoną decyzję, III SA/Gd 173/26 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2026-06-02, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
III SA/Gd 173/26 - Wyrok WSA w Gdańsku
|
|
|||
|
2026-04-10 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku | |||
|
Adam Osik Alina Dominiak /sprawozdawca/ Jacek Hyla /przewodniczący/ |
|||
|
6480 | |||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
Inne | |||
|
Uchylono zaskarżoną decyzję | |||
|
Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1 i 2, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2026 poz 143 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 200, art. 205 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa Przymuszewo z dnia 11 lutego 2026 r. nr 1/26 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Nadleśniczego Nadleśnictwa Przymuszewo na rzecz skarżącej P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 697 ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. |
||||
|
Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 grudnia 2025 r. P. Spółka z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "skarżąca") zwróciła się, jako właściciel nieruchomości położonej na działce ewidencyjnej nr [...], obręb S., do Nadleśnictwa Przymuszewo o udzielenie wyjaśnień dotyczących czynności podejmowanych przez Nadleśnictwo w odniesieniu do wskazanej nieruchomości, jak również dotyczących charakteru i znaczenia pisma Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w T. z dnia 26 sierpnia 2024 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa Przymuszewo wyjaśnił pismem z dnia 14 stycznia 2026 r. , że pismo Nadleśnictwa z dnia 14 lipca 2025 r., kierowane do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w T. jest informacją, iż w ocenie Nadleśnictwa właściciel nieruchomości leśnej objętej uproszczonym planem urządzenia lasu stanowiącej działkę ew. nr [...], tj. firma P. sp. z o. o., podejmuje działania zmierzające do wyłączenia gruntu z produkcji leśnej. Na nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] pracownicy Nadleśnictwa byli obecni na wniosek Starosty C. wraz z pracownikami Starostwa Powiatowego w C.. Pracownicy Nadleśnictwa nie sporządzili z tych oględzin odrębnej notatki czy protokołu. Wnioskiem z dnia 27 stycznia 2026 r. skarżąca zwróciła się o udostępnienie informacji publicznej przez jednoznaczne wyjaśnienie, czy w związku z czynnościami terenowymi podejmowanymi na nieruchomości skarżącej powstały jakiekolwiek dokumenty, zapisy robocze, materiały pomocnicze lub inne utrwalenia przebiegu tych czynności, a jeżeli nie - o jednoznaczne potwierdzenie tej okoliczności wraz ze wskazaniem, na jakiej podstawie Nadleśnictwo formułowało i przekazywało innym organom swoje ustalenia dotyczące stanu nieruchomości. Wniosła także o jednoznaczne wskazanie pochodzenia materiału graficznego, załączonego do pisma Nadleśnictwa Przymuszewo z dnia 14 lipca 2025 r., określanego jako "model wysokościowy pokrycia terenu", osoby lub podmiotu, który go sporządził, daty jego wykonania, okoliczności jego pozyskania oraz informacji, czy materiał ten znajduje się w zasobach Nadleśnictwa Przymuszewo i w jakiej formie. Wniosła także o udostępnienie informacji dotyczącej zakresu informacji i materiałów przekazanych innym organom, formy ich przekazania oraz charakteru przekazywanych danych, w tym czy miały one postać dokumentów, materiałów graficznych czy informacji ustnych. Wniosła ponadto o wskazanie konkretnych dat, w których podejmowane były czynności terenowe na nieruchomości skarżącej , imion i nazwisk osób wykonujących te czynności wraz z określeniem ich funkcji służbowych, podstawy prawnej, na której oparto wejście na nieruchomość, prowadzenie czynności terenowych oraz ewentualne dokumentowanie ich przebiegu, a także podanie, czy czynności te były podejmowane samodzielnie przez Nadleśnictwo Przymuszewo, czy też na wniosek lub z udziałem innych organów, a jeżeli tak - na czyj wniosek oraz w ramach jakiego trybu prawnego. Nadleśniczy Nadleśnictwa Przymuszewo ( dalej jako "organ") decyzją z dnia 11 lutego 2026 r. nr 1/26, wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako "u.d.i.p."), odmówił udzielenia informacji publicznej w zakresie: czy w związku z czynnościami terenowymi podejmowanymi na nieruchomości spółki powstały jakiekolwiek dokumenty, zapisy robocze, materiały pomocnicze lub inne utrwalenie przebiegu tych czynności, a jeżeli nie - o jednoznaczne potwierdzenie tej okoliczności wraz ze wskazaniem, na jakiej podstawie Nadleśnictwo formułowało i przekazywało innym organom swoje ustalenia dotyczące stanu nieruchomości, jednoznacznego wskazania pochodzenia materiału (tj. materiału graficznego załączonego do pisma Nadleśnictwa z dnia 14 lipca 2025 roku, określonego jako "model wysokościowy pokrycia terenu"), osoby lub podmiotu, który go sporządził, daty jego wykonania, okoliczności jego pozyskania oraz informacji, czy materiał ten znajduje się w zasobach Nadleśnictwa Przymuszewo i w jakiej formie, udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zakresu informacji i materiałów przekazanych przez Nadleśnictwo Przymuszewo innym organom, formy ich przekazania oraz charakteru przekazywanych danych, w tym czy miały one postać dokumentów, materiałów graficznych czy informacji ustnych, jednoznacznych i wyraźnie wskazanych konkretnych dat, w których podejmowane były czynności terenowe na nieruchomości Spółki, imion i nazwisk osób wykonujących te czynności wraz z określeniem ich funkcji służbowych, a także konkretnej podstawy prawnej, na której oparto wejście na nieruchomość, prowadzenie czynności terenowych oraz ewentualne dokumentowanie ich przebiegu, 5) jednoznacznego wskazania, czy czynności te były podejmowane samodzielnie przez Nadleśnictwo Przymuszewo, czy też na wniosek lub z udziałem innych organów, a jeżeli tak - na czyj wniosek oraz w ramach jakiego trybu prawnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżąca w pismach kierowanych do Nadleśnictwa Przymuszewo z dnia 18 grudnia 2025 r. i z dnia 27 stycznia 2026 r. w sposób jednoznaczny określiła, iż oczekuje wyjaśnień dotyczących czynności podejmowanych w stosunku do nieruchomości będących jej własnością. Oznacza to, że występuje wyłącznie w swoim indywidualnym interesie. Organ powołując się na wyroki NSA z dnia 28 lipca 2021 r. III OSK 3943/21 oraz z dnia 13 stycznia 2026 r. III OSK 1303/25 wskazał, że pisma składane w indywidualnych sprawach przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Żądane w nich informacje nie powinny być udostępniane w trybie u.d.i.p., nie można bowiem przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji we własnej sprawie. Jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Treść pism skarżącej jednoznacznie przesądza, że występuje ona wyłącznie we własnej prywatnej sprawie, wobec czego nie ma podstaw do udzielenia informacji na podstawie przepisów u.d.i.p. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § i k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, co doprowadziło do odmowy udzielenia informacji publicznej, podczas gdy okoliczności faktyczne wskazują, iż udzielenie przedmiotowej informacji publicznej jest zgodne z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, które to aspekty organ pominął; Zarzuciła też naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie , że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej ze względu na fakt, że dotyczą bezpośrednio sprawy skarżącej, podczas gdy w myśl stanowiska doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych takie rozumienie przedmiotowych przepisów jest zawężające, a kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej, a tym samym informacji publicznej od innej informacji nie jest kryterium interesu wnioskodawcy w uzyskaniu informacji publicznej, 2. niezastosowanie art. 4 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p., a w konsekwencji wydanie przez organ decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie, podczas gdy z w/w przepisu wynika, iż podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, a więc również i Lasy Państwowe, a w konsekwencji ich jednostki organizacyjne w postaci Nadleśnictw, są obowiązane do udostępniania informacji publicznej, którego to obowiązku organ wbrew brzmieniu przedmiotowego przepisu nie dopełnił; 3.art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 u.d.i.p., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i wydanie decyzji odmownej , podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji odmownej i nie było podstaw do odmowy udzielenia informacji publicznej. Skarżąca wskazała, że organ dysponował wystarczającym materiałem dowodowym, przede wszystkim w postaci dokumentów zgromadzonych w aktach prowadzonych z udziałem skarżącej spraw, aby stwierdzić, iż udostępnienie informacji publicznej było zasadne. Mimo to organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do przedmiotowego materiału, a jedynie wskazał na kwestie dotyczące zagadnień prawa materialnego. Szczegółowa wiedza na temat działalności organu administracji publicznej, podstawy prawnej podejmowanych przez niego działań, a także okoliczności przekazywania materiałów zgromadzonych w toku danego postępowania innym organom administracji mają szczególne znaczenie, a udzielenie informacji publicznej w tym zakresie jest zgodne z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli. Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu, że informacje, o które wnioskowała, nie stanowią informacji publicznej, bowiem dotyczą własnej sprawy skarżącej. Stanowisko takie dyskryminuje wnioskodawcę w stosunku do innych osób. W takiej sytuacji prawo do informacji publicznej nie służy każdemu, a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej zależy od tego, kto występuje z wnioskiem , zatem ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej, a innym razem nie. Pogląd, zgodnie z którym nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie prowadziłby do wniosku, że informacja byłaby dostępna dla każdego, z wyjątkiem osoby, której dotyczy. Powyższe stanowisko potwierdza również orzecznictwo. Ponadto zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W orzecznictwie wypracowano pogląd, że strony mają dostęp do wszelkich informacji prawnie dostępnych, w tym również do informacji publicznych, w oparciu o unormowania poszczególnych procedur. Inne osoby mają dostęp do informacji publicznych w sprawach własnych innych osób na podstawie u.d.i.p. Poglądy te dodatkowo ugruntowują w przekonaniu, że kategoria sprawy własnej nie jest wyznacznikiem kwalifikowania określonych informacji jako informacji publicznych. Nadto kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej, a tym samym informacji publicznej od innej informacji nie jest kryterium interesu wnioskodawcy w uzyskaniu informacji publicznej. Przeczyłoby to istocie prawa dostępu do informacji publicznej, które kwalifikowane jest jako konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe. Przymiot informacji publicznej posiadają dokumenty urzędowe organu, wytworzone w ramach realizacji powierzonych mu zadań. Przymiotu informacji publicznej nie mają dokumenty prywatne, które podmiot kieruje do organu administracji publicznej. Z materiałów jakie skarżąca otrzymała uprzednio od Nadleśnictwa Przymuszewo wynika, że pracownicy Nadleśnictwa uczestniczyli w czynnościach terenowych prowadzonych na nieruchomości skarżącej, w tym w oględzinach realizowanych wspólnie z innymi organami. Jednocześnie Nadleśnictwo wskazuje, że z czynności tych nie sporządzono żadnych protokołów, notatek służbowych ani innej dokumentacji, co budzi istotne wątpliwości, skoro na podstawie tych czynności organ formułował ustalenia , które następnie przekazywał innym organom administracji i wykorzystywał jako element uzasadnienia dalszych działań w stosunku do skarżącej i należącej do niej nieruchomości. Nadto organ korzysta z materiału graficznego, który został załączony do pisma Nadleśnictwa Przymuszewo z dnia 14 lipca 2025 r. Do chwili obecnej organ nie wskazał, kto jest autorem tego materiału, kiedy i w jakich okolicznościach został on sporządzony, czy został on pozyskany w ramach czynności terenowych prowadzonych na nieruchomości , w tym przy wykorzystaniu bezzałogowego statku powietrznego. Brak tych informacji uniemożliwia ocenę legalności i rzetelności materiału, który został użyty w oficjalnej korespondencji i mógł wpłynąć na tok postępowań prowadzonych przez inne organy. Nadleśnictwo przekazywało swoje ustalenia innym organom, co świadczy o tym, że prowadzi ono różnego rodzaju postępowania w stosunku do skarżącej, jednocześnie nie informując jej o przebiegu prowadzonych w ich ramach czynności, sposobu ich prowadzenia, a także ich wyników, przy czym jednocześnie przekazuje przedmiotową dokumentację innym organom , przez co wpływa na podejmowane przez te organy działania, a w konsekwencji również na ich decyzje. Skarżąca przywołała stanowisko orzecznictwa i doktryny na poparcie swojego stanowiska. Skarżąca zarzuciła, że organ naruszył art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 3 u.d.i.p. Decyzje odmowne w sprawach z zakresu informacji publicznej wydaje się, gdy odmawia się udostępnienia informacji publicznej z uwagi na brak szczególnie istotnego interesu publicznego lub gdy żądane informacje publiczne nie mogą być udostępnione ze względu na dobra prawnie chronione W niniejszej sprawie nie wystąpiła jakiekolwiek przesłanka, aby odmówić skarżącej udzielenia informacji publicznej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie , ewentualnie o jej oddalenie. Nie dochowano terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, bowiem decyzję doręczono skarżącej w dniu 19 lutego 2026 r. , a zatem termin do wniesienia skargi mijał 20 marca 2026 r. Tymczasem skarżąca wniosła skargę dopiero 23 marca 2026 r., a więc po terminie. Odnosząc się merytorycznie do treści skargi organ podtrzymał stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku organu o odrzucenie skargi stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 19 lutego 2026 r. Termin 30 - dniowy na wniesienie skargi powinien zatem upłynąć nie w dniu 20 marca 2026 r. , jak wskazuje organ, a w dniu 21 marca 2026 r. Zauważyć jednak należy, że w dniu 21 marca 2026 r. przypadała sobota. Zgodnie z art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U. z 2026 r., poz.143 ze zm., dalej "p.p.s.a.") , jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Zatem ostatnim dniem na wniesienie skargi był poniedziałek 23 marca 2026 r., w którym skarżąca wniosła skargę. W tej sytuacji skarga została wniesiona w terminie. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji należy w tym miejscu przytoczyć przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej normujące pojęcie "informacji publicznej", określające osoby uprawnione do uzyskania informacji publicznej, uprawnienia wynikające z prawa do informacji publicznej, podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej, ograniczenie prawa do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 2 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego ( art. 2 ust.2 u.d.i.p.). Art. 3 u.d.i.p.: 1. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. 2. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Art. 4: 1. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. 3. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Art. 5. 1. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. 2. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. 2a. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o przymusowej restrukturyzacji. 2b. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 lutego 2010 r. o rekapitalizacji niektórych instytucji oraz o rządowych instrumentach stabilizacji finansowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 396). 3. Nie można, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2-2b, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji. 4. Ograniczenia dostępu do informacji w sprawach, o których mowa w ust. 3, nie naruszają prawa do informacji o organizacji i pracy organów prowadzących postępowania, w szczególności o czasie, trybie i miejscu oraz kolejności rozpatrywania spraw. Wobec treści przytoczonych powyżej przepisów stwierdzić należy , że realizacja prawa do informacji publicznej jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: przedmiotem żądania informacji jest informacja publiczna w rozumieniu art. 1 oraz art. 3 ust. 2 u.d.i.p., adresatem żądania jest podmiot, o którym mowa w art. 4 u.d.i.p. , do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są podmioty, będące w posiadaniu takich informacji ( art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Spór między stronami w niniejszej sprawie dotyczył problemu, czy można skutecznie domagać się, na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienia informacji dotyczących sprawy wnioskodawcy. W tym sporze należy przyznać rację skarżącej. Sąd podziela stanowisko zajęte w tym przedmiocie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2026 r. sygn. akt III OSK 1597/25, będące kontynuacją jednolitych aktualnie poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego ( patrz wyroki NSA z: 26 listopada 2021, III OSK 4568/21; 7 kwietnia 2022 r., III OSK 4371/21; 17 maja 2022 r., III OSK 1205/21; 14 lipca 2022 r., III OSK 1682/21; 15 lipca 2022 r., III OSK 1362/21). Stanowisko zajęte przez organ w kwestionowanej decyzji oparte jest na nieaktualnym już orzecznictwie. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził :"przedmiot prawa dostępu do informacji publicznej, jakim jest informacja publiczna określona w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP jako "informacja o działalności" podmiotów określonych w tym przepisie, a w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jako "każda informacja o sprawach publicznych", jest kategorią prawną podlegającą wykładni. Zarówno Konstytucja RP, jak i u.d.i.p. wiążą pojęcie informacji publicznej z aktywnością podmiotów wskazanych w tych aktach prawnych, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Wynika to z faktu, że zarówno działalność podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, jak i sprawa, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wtedy mogą być kwalifikowane jako informacja publiczna, gdy spełniają kryterium "publiczności". W doktrynie prawa administracyjnego pojęcie "publiczności" służące m.in. tak podstawowym celom jako definiowanie administracji publicznej, czy kategorii interesu publicznego, jest wiązane z działalnością państwa jako przejętego przez nie zadania polegającego na zaspokajaniu zbiorowych i indywidualnych potrzeb obywateli, wynikających ze współżycia ludzi w społecznościach (...). Ustawodawca nie definiuje pojęcia "sprawy publicznej", niewątpliwie jednak są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z 30 września 2009 r., I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną - określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, t. 4; por. wyrok NSA z 14 września 2010 r., I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii właśnie prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi. (...) W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle wykładni art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wypracowano stanowiska ułatwiające kwalifikowanie określonej informacji jako publicznej, m.in. przyjęto, że nie ma znamion informacji publicznej informacja dotykająca bezpośrednio sfery ad personam (por. wyroki NSA z 14 września 2010 r., I OSK 1035/10; z 6 grudnia 2019 r., I OSK 3429/18; z 27 września 2019 r., I OSK 2710/17; z 18 września 2018 r., I OSK 2434/16; z 11 maja 2018 r., I OSK 1586/16; z 19 grudnia 2017 r., I OSK 1380/17) i wiążąca się z ujawnieniem prywatnych danych określonej osoby. Przyjęto również, że przymiot informacji publicznej bez wątpienia posiadają dokumenty urzędowe organu (będące dowodem tego, co w nich urzędowo stwierdzono, zatwierdzono lub podano), wytworzone w ramach realizacji powierzonych mu zadań, a więc dokumenty powstałe w związku z prowadzeniem konkretnych spraw. Natomiast przymiotu informacji publicznej nie mają dokumenty prywatne, które podmiot kieruje do organu administracji publicznej. W rozumieniu u.d.i.p., dokumenty prywatne nie stanowią informacji publicznej (por. wyrok NSA z 11 maja 2011 r., I OSK 189/11). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że nie jest informacją publiczną wniosek w sprawie indywidualnej, stanowiący dokument prywatny (zob. wyrok NSA z 27 września 2002 r., II SAB 180/02; wyrok NSA z 9 grudnia 2010 r., I OSK 1797/10; postanowienie NSA z 29 listopada 2011 r., I OSK 2154/11), jak i inne pisma procesowe stron (zob. wyrok NSA z 22 marca 2012 r., I OSK 2487/11). Również w piśmiennictwie wskazuje się, że "Wniosek osoby fizycznej jest dokumentem prywatnym. (...) Wszelkiego rodzaju dokumenty prywatne, które podmiot prywatny kieruje do organu administracji publicznej, bez względu na to, jakiego rodzaju postępowanie wszczyna dokument prywatny lub też jakiej czynności oczekuje podmiot, składając ten dokument, nie stanowią informacji publicznej. (...) Również akta administracyjne, w których znajduje się ten wniosek, nie są dokumentem urzędowym i dlatego żądanie kopii dokumentów znajdujących się w nich jest bezzasadne. Informacją publiczną może być dopiero rozstrzygnięcie wniosku przez uprawniony organ" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer Warszawa 2016, Komentarz do art. 6 punkt 26, Lex 2018). Dokument prywatny, skierowany do organu administracji publicznej, nie staje się dokumentem urzędowym tylko dlatego, że został do niego zaadresowany i znajduje się w jego posiadaniu. Wniosek w sprawie indywidualnej stanowi dowód na okoliczność, że podmiot ten ubiega się np. o wydanie decyzji administracyjnej, a więc składa oświadczenie woli. Oświadczenie to nie stanowi informacji publicznej. (...) kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej, a tym samym informacji publicznej od innej informacji nie jest kryterium własnego interesu wnioskodawcy w uzyskaniu informacji publicznej. Przeczyłoby to istocie prawa dostępu do informacji publicznej, które zarówno w piśmiennictwie prawniczym, jak i orzecznictwie sądowym kwalifikowane jest jako konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe (...) Podstawą normatywną prawa dostępu do informacji publicznej jest art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, z którego treścią koresponduje art. 2 ust. 1 u.d.i.p., i które stanowią o "prawie do" uzyskiwania informacji publicznej. Skoro zatem nie ma wątpliwości, że wnioskodawca jest podmiotem publicznego prawa dostępu do informacji publicznej (bo mieści się w zakresie pojęcia "obywatel" - art. 61 ust. 2 Konstytucji RP i pojęcia "każdy" - art. 2 ust. 1 u.d.i.p.), to znaczy, że ma interes prawny wzmocniony roszczeniem o uzyskanie informacji publicznej. (...) nieprawidłowe jest stanowisko (...) , z którego wynika, że jeśli celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidualnego interesu podmiotu, który go złożył, w postaci żądania informacji we własnej sprawie, to wniosek ten nie dotyczy z tego właśnie powodu sprawy publicznej". (...) kryterium "sprawy własnej" rozumiane w powyższy sposób jest nieczytelne i w istocie dyskryminujące wnioskodawcę w stosunku do innych osób. Jego przyjęcie prowadzi bowiem do konkluzji, zgodnie z którą wbrew normatywnie określonemu zakresowi podmiotowemu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej będącej przedmiotem tego prawa zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację, co z kolei oznacza, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej")". Przychylając się do powyżej przytoczonego stanowiska Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że organ nie miał podstaw do odmowy udostępnienia informacji publicznej z tego względu, że wniosek skarżącej dotyczył jej własnej sprawy. Zatem organ powinien udostępnić skarżącej posiadane przez siebie informacje, mające charakter informacji publicznych. Należy w tym miejscu poczynić parę uwag natury ogólnej, dotyczących pojęcia "informacja publiczna". Informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź go dotyczących. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, a prawo dostępu do informacji publicznej oznacza dostęp do informacji już będącej w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. W związku z tym wniosek o udzielenie informacji publicznej nie może zmierzać do inicjowania działań przez organ. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 7 maja 2026 r., sygn. akt II SAB/Ol 56/26 " dopóki określona informacja istnieje tylko w pamięci przedstawiciela władzy publicznej i nie została utrwalona w jakiejkolwiek formie, tak aby można było w sposób niebudzący wątpliwości odczytać jej treść, dopóty informacja taka nie ma waloru informacji publicznej. Dlatego nie jest możliwe w ramach dostępu do informacji publicznej domaganie się od organu dokonania ocen, analiz, które nie przybrały uprzednio postaci w formie zmaterializowanego dokumentu, sporządzonego w związku z realizacją zadań publicznych. W trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest też możliwe domaganie się od organu wytłumaczenia czy usprawiedliwienia podjętych działań czy zaniechań, a tym bardziej wyjaśnienie motywów czy podstaw działania innych podmiotów". Należy wskazać, że po wpływie wniosku o udostępnienie informacji publicznej do organu jest on zobowiązany ustalić, czy wniosek dotyczy informacji publicznej, a jeżeli tak, to o jakim charakterze (informacja prosta czy przetworzona), czy informacja ta jest w posiadaniu organu, czy organ dysponuje środkami technicznymi, umożliwiającymi udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanej informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Na gruncie przepisów u.d.i.p. organ udostępnia informację publiczną w drodze czynności materialno – technicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), wydaje decyzję o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), powiadamia wnioskodawcę o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), informuje o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), informuje wnioskodawcę w formie pisemnej, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Organ ponownie rozpatrując wniosek skarżącej powinien mieć na względzie powyższe stanowisko Sądu. W tym stanie rzeczy Sąd uznając, że organ naruszył prawo materialne - art. 1 ust. 1 u.d.i.p. , w sposób mający wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżona decyzję ( punkt 1. sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania ( punkt 2. sentencji wyroku). Na wskazaną kwotę składa się uiszczony wpis od skargi (200 zł), opłata od pełnomocnictwa ( 17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł ), ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 215 ). Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl ). |
||||