Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Adam Lipiński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi S.L. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. stwierdza, iż bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. wymierza organowi grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, 3. umarza postępowania w pozostałym zakresie.

S. L. w dniu [...] grudnia 2014 r. złożył do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wniosek o wszczęcie postępowania kontrolnego, w związku z naruszeniem legalizmu, adekwatności i celowości działań Rady [...] oraz w ślad za wezwaniem Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...] (wezwanie w załączeniu), do uzupełnienia deklaracji DZ-J, tj. "podania mojego numeru PESEL, imienia mojego ojca oraz miejsca mojego zamieszkania".

Uchwale Rady [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] zarzucił naruszenie ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 51 Konstytucji RP poprzez pozyskiwanie przez Prezydenta [...] danych zawartych w szczególności we wzorze deklaracji – druk DZ-J.

Wnioskodawca w piśmie z dnia 14 kwietnia 2015 r., działając na podstawie art. 37 § 1 kpa, wezwał Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozpatrzeniu jego wniosku z [...] grudnia 2014 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, S. L. zarzucił mu naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 kpa poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy.

Wniósł w związku z tym o:

1) zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,

2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga,

3) zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie,

4) w przypadku uwzględnienia skargi orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo, że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu,

5) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ppsa, w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy,

6) zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie wskazując, że z uwagi na konieczność jednoznacznego zidentyfikowania przedmiotu postępowania, skarżący został wezwany pismem z [...] lutego 2015 r. do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podanie, czy udostępnił Prezydentowi [...] swe dane osobowe w celu uzupełnienia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, czy też finalnie ich nie udostępnił, a jedynie żąda przeprowadzenia postępowania kontrolnego w Urzędzie [...] w zakresie wezwania do uzupełnienia ww. deklaracji.

Następnie organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie i podniósł, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] grudnia 2015 r. wydał decyzję administracyjną w przedmiotowej sprawie. Powołując się na przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa organ wskazał, iż ciąży nad nim obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto stwierdził, że samodzielnie i autonomicznie decyduje o sposobie i zakresie realizacji przysługujących mu w art. 12, art. 14, art. 18 i art. 19 ustawy o ochronie danych osobowych uprawnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów częściowo zasługuje na uwzględnienie.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności.

Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak również gdy nie zostały one podjęte przez organ drugiej instancji, jeżeli możliwość uruchomienia toku instancji w sprawie zachodziła. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został wydany, a czynność nie została dokonana, w szczególności, czy spowodowane to zostało zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu.

W myśl art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "kpa", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

W niniejszej sprawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie przestrzegał powyższych terminów, a ponadto nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 kpa, zgodnie z którym w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zatem w dacie wniesienia skargi do Sądu organ pozostawał w bezczynności, skoro stosownie do treści art. 61 § 3 kpa, postępowanie w sprawie skarżącego zostało wszczęte w dniu 11 grudnia 2014 r., zaś skarga na bezczynność wpłynęła do Generalnego Inspektora w dniu 3 listopada 2015 r. Zauważenia wymaga okoliczność, iż w myśl art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.

Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem zgodnie z żądaniem skargi, organ w dniu [...] grudnia 2015 r., a więc z zachowaniem trzydziestodniowego terminu z art. 54 § 3 ppsa, zakończył postępowanie wydając decyzję administracyjną. Mając powyższe na względzie, jak również biorąc pod uwagę treść art. 149 § 1 pkt 1 ppsa, w myśl którego sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, we wskazanym zakresie postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, a tym samym zaistniała przesłanka do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Wspomniany przepis art. 149 w § 1a stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych osobowych należy zarzucić rażącą bezczynność, skoro załatwienie sprawy wszczętej wnioskiem skarżącego nastąpiło dopiero po roku, a więc ze znacznym przekroczeniem terminów określonych w art. 35 kpa. Ponadto organ zupełnie zlekceważył obowiązek wynikający z art. 36 § 1 kpa, nie informując każdorazowo ani o przyczynie zwłoki, ani też nie wskazując nowego terminu załatwienia sprawy. Dodać przy tym trzeba, że pierwsza czynność w sprawie została dokonana po dwóch miesiącach, zaś decyzja została wydana dopiero po upływie pół roku od zawiadomienia stron postępowania o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej. Zasadny jest również wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ppsa. Grzywna przewidziana we wskazanym przepisie pełni funkcję dyscyplinującą, restrykcyjną oraz prewencyjną. Wobec wydania decyzji kończącej postępowanie administracyjne i ustaniu stanu bezczynności, odpada w sprawie funkcja dyscyplinująca grzywny.

Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, w ocenie Sądu grzywna w wysokości 500 zł spełni swoją funkcję tak restrykcyjną jak i prewencyjną. Na jej wysokość wpływ miało w pierwszej kolejności ustalenie, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych jest organem centralnym, który nie posiada placówek zamiejscowych. Do Biura GIODO wpływa coraz więcej skarg od obywateli i innych podmiotów na przetwarzanie danych osobowych, a wzrost ten na przestrzeni ostatnich czterech lat wyniósł około 100%. Ponadto GIODO oprócz rozpatrywania skarg prowadzi również działalność edukacyjną w zakresie zwiększania świadomości obywateli o ich prawach w przedmiocie przetwarzania danych osobowych.

Sąd nie mógł natomiast uwzględnić wniosku skarżącego o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia w terminie jego sprawy administracyjnej, gdyż takiej możliwości nie przewidują przepisy ppsa.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 149 § 1a i § 2 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 w związku z art. 149 § 1 pkt 1 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.