Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 10 stycznia 2026 r. M. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący wniósł o:

1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 grudnia 2025 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt sprawy;

2. stwierdzenie bezczynności organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.;

4. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że pismami z 3, 18 listopada i 27 listopada 2025 r. skarżący przesłał do Urzędu Miasta wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej programu "[...]", obejmujący w szczególności dane wskazane w punktach 1—4 wniosku.

W dniu 11 grudnia 2025 r. skarżący otrzymał pismo organu wzywające go do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Wskazano, że udzielenie odpowiedzi wymaga analizy 750 wniosków.

Tego samego dnia skarżący, pomimo, iż uzasadnienie szczególnego interesu publicznego zawarł już w treści wniosku, to w odpowiedzi, przekazał organowi rozszerzone uzasadnienie oraz doprecyzował zakres wniosku, rezygnując z informacji o dzielnicy i ograniczając adres nieruchomości do ulicy i numeru posesji.

Dnia 23.12.2025 r. organ udzielił częściowej odpowiedzi na wniosek. Pismem z tego samego dnia skarżący domagał się odpowiedzi na rozpatrzenie zakresu udostępnionej informacji publicznej w sprawie programu "[...]" za lata 2021-2025, domagając się uzupełnienia danych o numery budynków, w których realizowane były inwestycje przez:

- wspólnoty mieszkaniowe,

- spółdzielnie mieszkaniowe,

- inne osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.

Do dnia wniesienia niniejszej skargi, tj. 10 stycznia 2026 r. organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej, ani nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia.

W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że w związku z faktem wpływu pisma na skrzynkę mailową 23 grudnia 2025 r. o godzinie 15:50, wniosek wpłynął poza godzinami pracy Urzędu (instytucja pracuje w godzinach 7:30-15:30), a dni 24.12.2025-28.12.2025 były dniami wolnymi od pracy, termin odpowiedzi, liczony zatem od 29 grudnia 2025 r. przypadł 12 stycznia 2026 r. Zachowując ustawowy termin 14 dni, dnia 12 stycznia 2026 r. przekazano Skarżącemu odpowiedź na wniosek z 23 grudnia 2025 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - p.p.s.a.) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm. – dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie wniosku w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że żądane przez wnioskodawcę informacje objęte wnioskiem z 18 i 27 listopada, a potem 23 grudnia 2025 r. stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 lit. u.d.i.p., której udostępnienia można żądać w trybie i na zasadach przewidzianych tą ustawą. Odnoszą się one bowiem do informacji bezpośrednio związanych z funkcjonowaniem podmiotu publicznego ( art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p). Sam organ podziela prawidłowość powyższego ustalenia, skoro ostatecznie udzielił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej. Natomiast Prezydent Miasta jako organ władzy publicznej, jest zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Realizację prawa do udostępnienia informacji publicznej konkretyzuje art. 13 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Wobec powyższego o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do jej udzielenia nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie stosownych czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia bądź tez w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w formie określonej we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

W ocenie Sądu organ nieznacznie przekroczył terminy określone w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy. Z akt sprawy wynika, że ostatecznie organ rozpoznał wniosek skarżącego, ponieważ udzielił wnioskowanej informacji publicznej, choć uczynił to już po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie. Informacja publiczna będąca przedmiotem żądania została bowiem udostępniona skarżącemu 12 stycznia 2026 r. Z tego względu Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Nie można bowiem zobowiązać organu do określonego działania, jeśli zostało ono w dacie orzekania już podjęte (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 1789/16).

Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Za rażące naruszenie przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw administracyjnych można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA: w Warszawie z 11 grudnia 2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13; w Poznaniu z 19 lutego 2014 r., sygn. IV SAB/Po 126/13). Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności, jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013r., sygn. I SAB/Wa 415/13).

W rozpoznawanej sprawie organ wyjaśnił, że opóźnienie w udzieleniu żądanej informacji wynikało z faktu złożenia wniosku 23 grudnia 2025 r. o godzinie 15:50, czyli poza godzinami pracy Urzędu, a dni 24.12.2025-28.12.2025 były dniami wolnymi od pracy, zatem organ mógł przystąpić do realizacji wniosku dopiero 29 grudnia 2025 r. Oczywiście powyższe nie jest przesłanką egzoneracyjną, jednak nie świadczy o oczywistym lekceważeniu wniosku strony, czy jawnym braku woli do załatwienia sprawy. Tym bardziej, że organ niezwłocznie po złożeniu skargi, udzielił wnioskodawcy żądanej odpowiedzi.

W pkt III sentencji wyroku Sąd oddalił skargę w pozostałej części, na podstawie art. 151 p.p.s.a., albowiem Sąd nie znalazł uzasadnienia faktycznego i prawnego w tej sprawie, aby orzec grzywnę wobec organu. Bezczynność organu nie wynikała z lekceważenia obowiązków, jakie na podmiot nakładają przepisy obowiązującego prawa. W przedmiotowej sprawie organ podjął czynności w zakresie rozpoznania wniosku, i udostępnił wnioskowaną informację publiczną, choć po upływie ustawowego terminu. Nie można zatem dopatrzeć się ze strony organu lekceważenia skarżącego, czy też celowego przedłużania postępowania. Z tych właśnie względów sąd uznał, że w sprawie brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie IV wyroku. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na koszty te składa się wpis w wysokości 100, zł, ustalony zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U nr 2021, poz. 535).