Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu do załatwienia wniosku A. S. z dnia 2 stycznia 2025 r., w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie, 3) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądza od Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej A. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. S. (zwanego dalej: skarżącym) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - przekazanej następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, jest bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (zwanego dalej: organem lub Prezesem WSA we Wrocławiu), w udostępnieniu informacji publicznej.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 2 stycznia 2025 r., złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-mail) skarżący, w ramach dostępu do informacji publicznej, wystąpił do Prezesa WSA we Wrocławiu o udostępnienie skanów spisów spraw z wniosków o dostęp do informacji publicznej zarejestrowanych w Wydziale Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pod symbolem 044 w latach 2016-2024. We wniosku zaznaczył, aby żądane spisy spraw w formie zanonimizowanej przesłać na zwrotny adres skrzynki poczty elektronicznej.

W odpowiedzi, pismem z dnia 15 stycznia 2025 r., organ wyjaśnił skarżącemu, że żądana informacja publiczna ma walor informacji przetworzonej, albowiem jej udzielenie związane jest z opracowaniem zbioru przedmiotowo i jakościowo nowego w oparciu o kwerendę wszystkich repertoriów wniosków o dostęp do informacji publicznej za wskazane lata. W związku z tym wezwał też skarżącego do wykazania - w terminie 7 dni, że udostępnienie żądanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Odpowiadając na wezwanie, w piśmie z dnia 23 stycznia 2025 r. - również złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-mail) skarżący, zakwestionował stanowisko organu, że wnioskowana przez niego informacja publiczna jest informacją przetworzoną. Powołując się na konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji), jako skonkretyzowane w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) dalej zwanej ustawą lub u.d.i.p. wskazał, że żądane przez niego spisy spraw znajdują się w posiadaniu organu w formie, w jakiej domaga się ich skanów. Tworzenie tych spisów przez podmiot zobowiązany jest jego obowiązkiem wynikającym z prawa. Spisy te prowadzone są w formie prostej tabeli, są kompletne i łatwe do skopiowania, albowiem mają postać luźnych kartek wpiętych do segregatora na samym jego początku, przed wnioskami ułożonymi w porządku chronologicznym. Zbiór wniosków wniesionych w danym roku posiada odrębny spis składający się z maksymalnie kilku kartek i jest wpięty do segregatora dedykowanego indywidualnie dla każdego rocznika. Wyjęcie spisu spraw z danego segregatora nie wymaga zatem kwerendy zbioru wniosków, a realizacja jego wniosku tym bardziej nie wymaga kwerendy repertoriów, które stanowią urządzenia ewidencyjne spraw orzeczniczych. Jedyną czynnością materialno techniczną, jaką musi wykonać podmiot zobowiązany jest animizacja, której można dokonać bezpośrednio w procesie skanowania przez zasłonięcie w całości jednej z kolumn tabeli. Mając na względzie opisany charakter wnioskowanej informacji publicznej skarżący stwierdził, że nie ma ona waloru informacji przetworzonej wobec czego wezwanie go do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego stanowi nadużycie prawa. Przedmiotowe wezwanie jest tym bardziej nieuprawnione, że sformułowane zostało w przedostatnim dniu upływy ustawowego 14-dniowego terminu do załatwienia sprawy, a przedstawiona w nim argumentacja nie koresponduje z treścią jego wniosku. Końcowo skarżący zaznaczył, że Prezes WSA we Wrocławiu dopuszcza się bezczynności od dnia 17 stycznia 2025 r.

W dniu 27 stycznia 2025 r. organ wystosował do skarżącego wezwanie (z dnia 24 stycznia 2025 r.) do podpisania złożonego wniosku wskazując, że zamierza wydać decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie poinformował, że w wezwaniu z 15 stycznia 2025 r. błędnie wskazał rygor jego niewykonania, gdyż prawidłowym powinien być rygor wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej.

Kolejnym wezwaniem, z dnia 3 lutego 2025 r. organ ponownie wskazując na zamiar wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wezwał skarżącego do podpisania wniosku oraz do podania adresu, na który ma być doręczona decyzja w terminie, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Skarżący nie odpowiedział na wezwanie lecz pismem z dnia 31 stycznia 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Prezesa WSA we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Domagając się stwierdzenia orzeczenia o bezczynności, zobowiązaniu do niezwłocznego załatwienia wniosku – nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenia kosztów postępowania zarzucił organowi naruszenie:

- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji, przez jego błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,

- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 23 stycznia 2025 r. skarżący wywodził, że niezałatwienie wniosku w przewidziany prawem sposób, w zastrzeżonym do tego terminie 14 dni, stanowi o bezczynności organu. W przedmiotowej sprawie Prezes WSA we Wrocławiu naruszył ustawowy termin, albowiem w ciągu 14 dni od złożenia wniosku nie udostępnił informacji publicznej ani nie wydał decyzji odmawiającej jej udostępnienia, a ponadto nie powiadomił, że udostępnienie informacji objętej wnioskiem nie nastąpi w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. oraz nie powiadomił o powodach opóźnienia, a także nie wskazał nowego terminu załatwienia wniosku. Tym samym, wniosek nie został rozpoznany pomimo upływu przepisanych prawem terminów, a wszelkie czynności podejmowane przez organ były spóźnione oraz miały charakter działań kontrproduktywnych i pozornych.

W odpowiedzi na skargę Prezes WSA we Wrocławiu wniósł o oddalenie skargi. Uzasadniając swoje stanowisko w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii terminu wniesienia skargi i terminu na przekazanie akt i udzielenie odpowiedzi na skargę, o jakim stanowi art. 21 pkt 1 u.d.i.p. wskazując, że w przypadku pism wnoszonych za pośrednictwem poczty elektronicznej - mailem, datą wpływu pisma jest data, w której możliwy i dopuszczalny jest najwcześniejszy odbiór pisma (maila) przez pracownika organu. W sprawie, z uwagi na wysłanie maila w piątek o godzinie 23.35, pierwszy możliwy odbiór pisma był możliwy w poniedziałek w dniu 3 lutego 2025 r., tj. w godzinach urzędowania organu. Tym samym termin na przekazanie akt i odpowiedzi na skargę należy liczyć od dnia 3 lutego 2025 r. Ustosunkowując się do zarzutów oraz twierdzeń i wniosków skarżącego organ zgodził się z tym, że żądane przez skarżącego skany rejestrów stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach u.d.i.p. Następnie wskazał, że w przypadku "informacji przetworzonej", stosownie do treści art. 3 ust. 1 u.d.i.p., ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wyjaśnił, że takie ograniczenie prawa do informacji publicznej przetworzonej znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony porządku publicznego. W zakresie pojęcia informacji przetworzonej, wypracowane natomiast zostało stanowisko doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie którym, co do zasady o zakwalifikowaniu danej informacji publicznej jako "informacji przetworzonej" decydują okoliczności związane z działaniami faktycznymi na zbiorze danych stanowiących osobne informacje publiczne, takimi jak analizy, zestawienia, podsumowania, obliczenia, w wyniku których to działań powstaje nowa jakościowo informacja publiczna, nowa wartość intelektualna. O takim zakwalifikowaniu informacji może decydować także rozmiar żądanej informacji. Odnosząc poglądy orzecznictwa w tym zakresie do okolicznościach sprawy organ zaznaczył, że w jego ocenie skarżący domaga się udostępnienia informacji przetworzonej. Uzasadniając tak dokonaną ocenę wyjaśnił, że zakres oraz skala czynności niezbędnych do udzielenia wnioskowanej informacji - skanów rejestrów spraw o symbolu 044 za lata 2016-2024 - nie ogranicza się do zeskanowania i anonimizacji kilku pierwszych kartek z segregatorów. Kartki, na które wskazuje skarżący, nie stanowią bowiem odzwierciedlenia (nie są kserokopią) prowadzonego i oficjalnie obowiązującego papierowego odręcznego rejestru spraw oznaczonych symbolem 044. Są to wydruki komputerowe z prowadzonego nieformalnie przez pracownika/pracowników zestawienia spraw, którego prowadzenie nie było obwarowane obowiązkiem bieżącego dokonywania wpisów dotyczących spraw 044 i niebędącego oficjalnym rejestrem spraw. Ponadto na obecny moment nie są dostępne zapisy elektroniczne, z których dokonano wydruków, a wydruki te należy traktować jako dokumenty wewnętrzne, informacje robocze, które nie stanowią informacji publicznej. Mając na uwadze zakres czasowy żądania - 9 lat oraz ilość materiału - 598 pozycji w rejestrach pisanych odręcznym pismem, jakie należy przeanalizować pod kątem niezbędnej anonimizacji danych w nich zawartych - organ podkreślił, że charakter żądanej informacji zdecydowanie wykracza poza informację, którą kwalifikować można jako prostą. Rozmiar danych i związana z tym skala czynności wymaganych przy udzieleniu żądanej informacji i ich czasochłonność wiąże się z koniecznością wydelegowania pracownika, który będzie zajmował się wyłącznie opracowaniem wniosku i przygotowaniem informacji do stanu nadającego się do jej udostępnienia, co będzie miało wpływ i utrudni funkcjonowanie podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji. Stąd też wnioskowana informacja w ocenie organu ma charakter informacji przetworzonej. W tych okolicznościach natomiast skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a organ nie pozostaje w bezczynności, ponieważ po złożeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z uwagi na charakter żądanej informacji z zachowaniem terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. skarżący został wezwany do wykazania interesu publicznego, a następnie do podpisania skargi i wskazania adresu na jaki miałaby zostać doręczona decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wezwania jednak nie wykonał. Co więcej, w tym samym czasie zwrócił się o udzielenie tożsamej informacji dotyczącej rejestru spraw, ale objętych symbolem 0400 w latach 2017-2022, których ilość wynosi 1694 pozycje.

Postanowieniem z dnia 19 września 2025 r., sygn. akt III OW 61/25, Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania niniejszej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) zwanej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 p.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej. Uwzględniając taką skargę sąd - stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 149 § 1b p.p.s.a. sąd może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, a na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. - także o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzeka natomiast o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Prezesa WSA we Wrocławiu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego złożonego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902) zwanej nadal ustawą lub u.d.i.p., obejmującego udostępnienie skanów spisów spraw z wniosków o dostęp do informacji publicznej zarejestrowanych w Wydziale Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pod symbolem 044 w latach 2016-2024.

Zgodnie z art. 21 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi Sąd uwzględnił, że wniesienie skargi w niniejszej sprawie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia, wobec czego, skarga była dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.

Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a. rozpoznanie skargi wniesionej w niniejszej sprawie nastąpiło w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności wykazała, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny w tym zakresie Sąd przyjął, że bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie - pomimo istniejącego w tym zakresie ustawowego obowiązku, organ nie podjął w sprawie żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził wymagane postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem odpowiedniego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia to, z jakich powodów bezczynność zaistniała i czy była przez organ zawiniona. Konieczne jest jedynie ustalenie, że organ był zobowiązany na podstawie przepisów prawa do podjęcia określonego działania, którego zaniechał. Ocena ta jest dokonywana na gruncie przepisów prawa materialnego i procesowego właściwego dla załatwienia sprawy w określonym przedmiocie, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu do podjęcia działania i wynikających z niej uprawnieniach oraz obowiązkach organu.

W sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej stwierdzenie bezczynności wymaga w pierwszej kolejności potwierdzenia tego, że żądanie jej udzielenia zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej oraz że wniosek został skutecznie złożony, a w następnej kolejności, że informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, do której zastosowanie znajduje tryb jej udostępnienia określony w ustawie. Zaistnienie bezczynności związane jest natomiast z brakiem podjęcia przez zobowiązany podmiot odpowiednich czynności skutkujących ostatecznie rozpoznaniem wniosku.

W świetle art. 4 ustawy, który określa zakres podmiotowy realizacji obowiązku w granicach prawa do informacji publicznej, nie budzi żadnych wątpliwości i nie jest sporne między stronami to, że Prezes WSA we Wrocławiu, jako organ władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Nie ma również wątpliwość, co do tego, że wnioskowana przez skarżącego informacja posiada walor informacji publicznej, jako odnosząca się do zasad funkcjonowania sądu, w tym o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.) oraz dotycząca danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.).

Wyjaśnić przyjdzie, że zgodnie z definicją sformułowaną w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Doprecyzowaniem tej definicji jest art. 6 ust. 1 ustawy, który w formie katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Podkreślić jednak należy, że nie jest to katalog wyczerpujący, a jedynie przykładowy. Reguły wykładni prawa dotyczącego dostępu do informacji publicznej wyznacza natomiast art. 61 Konstytucji RP. Z tego też względu przyjąć należy taką interpretację, która gwarantuje szerokie uprawnienia w zakresie dostępu do informacji publicznej, o której mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i zmierza do poszerzania, a nie zawężania obowiązku informacyjnego.

Na podstawie wskazanych przepisów w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym w zakresie powierzonych kompetencji, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone; dotyczące sfery faktów. O zaliczeniu określonej informacji do kategorii informacji publicznej decyduje jedynie spełnienie przesłanek z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., przy odczytaniu których pomocny jest katalog zawarty w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 881/18; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że wniosek skarżącego jako dotyczący informacji publicznej, organ zobowiązany był rozpoznać zgodnie z przepisami ustawy.

Stosownie do okoliczności faktycznych rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinno polegać na:

- udostępnieniu informacji publicznej będącej w dyspozycji organu - w drodze dokonania czynności materialno-technicznej;

- poinformowaniu wnioskodawcy odpowiednio, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mającej walor informacji publicznej, że organ nie jest dysponentem wnioskowanej informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.) lub, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);

- odmowie jej udostępnienia w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - w przypadku wystąpienia okoliczności określonych w art. 5 ust. 1 - ust. 2b u.d.i.p. lub w przypadku informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. niewykazaniem, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego;

- wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania - w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p..

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiednie czynności organ powinien podjąć w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku lub w terminie przedłużonym na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., tj. nie później niż po dwóch miesiącach od wpływu wniosku.

Stan bezczynności w sprawie załatwienia wniosku złożonego w przedmiocie udostępnienia informacji o charakterze publicznym oznacza zatem sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów, podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji nie podejmuje odpowiednich czynności skutkujących ostatecznie rozpoznaniem wniosku.

Podkreślić przy tym trzeba, że w przypadku skargi na bezczynność w sprawie kontrolowanej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, rolą sądu administracyjnego nie jest nakazanie adresatowi w jaki sposób powinien załatwić skierowany do niego wniosek. To na organie ciąży obowiązek prawidłowego zakwalifikowania wniosku i rozpoznania go we właściwym trybie. Sąd, bada jedynie, czy zachowanie adresata wniosku może być uznane za z jego załatwienie - poprzez udzielenie całości wnioskowanej informacji, poprzez powiadomienie pismem, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, względnie poprzez udzielenie odpowiedzi o braku posiadania żądanej informacji z podaniem tego przyczyny. W przypadku, gdy zachowanie adresata wniosku odpowiada któremuś z rodzajów wymienionych zachowań, oddala skargę. W przypadku odpowiedzi negatywnej - zobowiązuje adresata wniosku do jego załatwienia, nie wskazując w jaki sposób ma to zostać dokonane (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1111/18).

W rozpoznawanej sprawie organ uznał, że żądana przez skarżącego informacja ma walor informacji publicznej przetworzonej i w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy (pismo z dnia 15 stycznia 2025 r.) wezwał skarżącego do wykazania, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wprawdzie, jak sam później wyjaśnił w kolejnym wezwaniu z dnia 27 stycznia 2025 r., błędnie w tym zakresie określił rygor pozostawienia wniosku bez rozpoznania, zamiast rygoru wydania decyzji odmownej, jednak w niniejszej sprawie nie ma to żadnego znaczenia dla oceny skarżonej bezczynności. Niewątpliwie bowiem, pomimo kolejnych wezwań do uzupełnienia braków formalnych wniosku (z dnia 27 stycznia i 3 lutego 2025 r.), które zostały wystosowane po upływie 14-dniowego terminu do podjęcia odpowiednich czynności, do czasu wydania niniejszego wyroku organ nie wydał w sprawie stosownej decyzji, nie udostępnił żądanej informacji ani też nie zakończył sprawy w jakikolwiek inny formalny sposób, w tym poprzez pozostawienie wniosku bez rozpoznania, stosownie do pouczenia zawartego w wezwaniu z dnia 3 lutego 2025 r. To w ocenie Sądu skutkowało jego bezczynnością, o której, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzeczono w pkt. 2 niniejszego wyroku.

Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie NSA, że wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym, bowiem nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) zwanej dalej k.p.a. Na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i wniosku nie trzeba uzasadniać, bowiem art. 2 ust. 2 ustawy zwalnia osobę wykonującą prawo do informacji publicznej z obowiązku wykazania interesu prawnego lub faktycznego (wyjątek dotyczy jedynie uzyskania informacji przetworzonej - art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy). Ograniczenie zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że postępowanie o udostępnienie informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym. Kodeks postępowania administracyjnego ma natomiast zastosowanie w przypadku, w którym organ zmierza do wydania decyzji. Wówczas jego przepisy znajdą zastosowanie także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Treść art. 16 ust. 2 u.d.i.p. z którego wynika, że do decyzji odmownej oraz do umorzenia postępowania stosuje się przepisy k.p.a., należy odczytywać przyjmując, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Zatem jedynie w przypadku wydawania decyzji odmownej organ jest związany przepisami k.p.a., co wynika z art. 16 ust. 1 i art. 13 u.d.i.p. (por wyrok NSA z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7549/21 i powołane tam wyroki NSA z: 4 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 873/15; 26 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2534/16; 27 września 2017 r., sygn. akt I OSK 7/17; 12 października 2017 r., sygn. akt I OSK 430/17, 18 stycznia 2018 r., sygn. I OSK 758/16; 22 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 2957/17, 23 września 2022 r., sygn. akt III OSK 2024/21).

Z treści wezwań kierowanych do skarżącego przez organ oraz z treści odpowiedzi na skargę jednoznacznie wynika, że w niniejszej sprawie organ - uznając wnioskowaną informację za przetworzoną, zmierzał do wydania decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji publicznej, wobec czego wzywał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku przez jego podpisanie oraz przez wskazanie adresu. Bierność skarżącego w tym zakresie i brak uzupełnienia przez niego tych braków w żaden sposób nie mogła jednak uzasadnić bezczynności organu. Organ nie podjął bowiem czynności pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jak również nie wydał decyzji odmownej lub umarzającej postępowania i nie udostępnił żądanej informacji. Stosownie do tego, wobec brak rozpoznania wniosku w trybie ustawy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w pkt. 1 wyroku, zobowiązał Prezesa WSA we Wrocławiu do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni.

Zaznaczyć przy tym należy, że na obecnym etapie postępowania Sąd nie był uprawniony do dokonania oceny odnośnie do charakteru informacji objętej wnioskiem skarżącego, tzn. czy jest ona informacją przetworzoną. Ocena taka dokonywana może być dopiero podczas badania zgodności z prawem decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub oceny legalności pozostawienia wniosku bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia jego braków formalnych - w związku z uznaniem przez organ żądanej informacji za przetworzoną. Nie było też w kompetencji Sądu dokonywanie oceny co do zaistnienia w niniejszej sprawie podstaw do określonego działania organu czy to wydania decyzji, czy też udostępnienia informacji lub pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W granicach niniejszej sprawy przedmiotem oceny Sądu była bowiem bezczynność organu, a nie legalność określonego działania i jak już wcześniej zaznaczono rolą sądu nie było nakazanie organowi w jaki sposób powinien załatwić skierowany do niego wniosek.

Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., oceniając stopień naruszenia prawa w związku z zaistniałą bezczynnością, Sąd uznał, że zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt. 3 wyroku.

W zakresie tej oceny Sąd uwzględnił, że organ w wymaganym terminie poinformował skarżącego o swoim stanowisku co do uznania żądanej informacji za informację publiczna przetworzoną i wezwał skarżącego do wykazania, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W trybie ustawy, decyzji odmownej w tym przedmiocie nie wydał natomiast wobec braków wniosku, których skarżący pomimo wezwania nie usunął. Brak załatwienia wniosku w wymaganym trybie nie wynikał zatem ze złej woli organu. W wezwaniach kierowanych do skarżącego organ uzasadnił swoje stanowiskowo co do tego w jaki sposób zamierza rozstrzygnąć sprawę z wniosku skarżącego stosowanie do przepisów u.d.i.p. Tymczasem, rażące naruszenie prawa związane jest z jego naruszeniem w sposób oczywisty. Ocena naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Orzeczenie rażącego naruszania jest zatem zastrzeżone dla najbardziej skrajnych przypadków długotrwałej, bierności organów, lekceważenia i braku woli załatwienia sprawy. W rozpatrywanej sprawie organowi nie można postawić tego rodzaju zarzutów.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., w pkt. 4 wyroku Sąd orzekł natomiast o kosztach postępowania, na które składa się wpis od skargi ustalony w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z rozważań przedstawionych w uzasadnieniu wyroku i sprowadzają się do konieczności rozpoznania wniosku skarżącego na podstawie ustawy. Jeszcze raz podkreślić należy, że w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność, sąd nie może określić, w jaki sposób adresat wniosku powinien załatwić sprawę. Przy rozpoznaniu skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej rola sądu sprowadza się jedynie do oceny, czy wniosek o udzielenie informacji podlegał rozpatrzeniu w trybie dostępu do informacji publicznej oraz czy został w tym trybie załatwiony przez jego adresata. Uwzględnienie skargi polegało zatem na zobowiązaniu organu do załatwienia wniosku skarżącego w sposób zgodny z przepisami ustawy.