II SA/Go 340/08 - Wyrok

Data orzeczenia	2008-08-27	
Data wpływu	2008-06-05	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.	
Sędziowie	Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/
Michał Ruszyński
Mirosław Trzecki /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6552	
Hasła tematyczne	Środki unijne	
Skarżony organ	Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa	
Treść wyniku	Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji	
Powołane przepisy	Dz.U. 1960 nr 30 poz 168; art. 156; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270; art. 145 § 1 pkt 2;  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki, Sędziowie Asesor WSA Michał Ruszyński, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Protokolant starszy specjalista Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2008 roku sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze na rzecz [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Wnioskiem [...] R.F. zwrócił się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G., dalej zwanego Biurem Powiatowym ARiMR, o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych. Ostatecznie wnioskodawca zadeklarował, iż powierzchnia do zalesienia wynosi 4,57 ha.

Decyzją [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał R.F. płatność na zalesienie gruntów rolnych, na łączną kwotę 39 769,40 zł. Decyzja ta stała się ostateczna.

W związku z wynikami kontroli przeprowadzonej przez Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu z siedzibą w Z., w trakcie której stwierdzono różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku do zalesienia a stwierdzoną powierzchnią zalesienia, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR postanowieniem [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej wskazaną powyżej decyzją ostateczną [...] i wydał [...] decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej z dnia [...] i przyznaniu płatności na zalesianie gruntów rolnych na łączną kwotę 28 476,79 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w wyniku kontroli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku do zalesienia i stwierdzonym w trakcie kontroli na miejscu wynosi 0,53 ha, co stanowi 13,2 % powierzchni zadeklarowanej. Jednocześnie organ podał w uzasadnieniu szczegółowy sposób obliczenia w/w różnicy oraz wyliczenie na tej podstawie kwoty przyznanej płatności.

W wyniku odwołania wniesionego przez R.F., decyzją [...] Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 107 kpa, gdyż w osnowie decyzji organ l instancji wskazał na tryb nadzwyczajny weryfikacji decyzji jakim jest wznowienie postępowania określony w art. 145 kpa, a następnie w uzasadnieniu decyzji nie określono czy rzeczywiście istniały przesłanki do zmiany dotychczasowej

decyzji. Organ odwoławczy wskazał tym samym na brak uzasadnienia prawnego zastosowania art. 145 kpa.

Na skutek ponownego rozpoznania sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w Gorzowie Wlkp. wydał [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej z dnia [...] oraz przyznaniu płatności w łącznej kwocie 28 476,79 zł.

Pismem z dnia 25 lutego 2008 r. R.F. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, zwracając się z prośbą o przeprowadzenie ponownych pomiarów przedmiotowej działki. Decyzją [...] Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. po rozpatrzeniu, jak wskazano w treści decyzji, odwołania R.F. z dnia 15 listopada 2007 r. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gorzowie Wlkp. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż argumentacja przestawiona przez odwołującego się nic nie wnosi do sprawy. Organ podkreślił, iż powierzchnia ewidencyjna działki gruntu rolnego nie jest tożsama z pojęciem działki rolnej, które zdefiniowane jest w art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. nr 10, póz. 76 ze zm.), odsyłająca do art. 1 a Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Organ podkreślił, iż działka rolna to zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną uprawę, czyli na której faktycznie jest prowadzona działalność rolnicza, a w tym przypadku na której dokonano zalesienia. Powierzchnia ewidencyjna jest w tej sytuacji jedynie pomocna. W niniejszej sprawie jak podał organ wiążące są dla organu dane powierzchni działek rolnych uzyskane w wyniku kontroli terenowej. Kontrola przeprowadzona w dniu 5 czerwca 2007 r., przy której obecny był R.F. pozwoliła ustalić powierzchnię zalesienia na przedmiotowej działce. Organ odwoławczy wskazał na prawidłowość wznowienia postępowania przez organ l instancji i wydanej w jego rezultacie decyzji.

Pismem z dnia 30 kwietnia 2008 r. R.F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję organu II instancji . W uzasadnieniu skarżący podał, iż pomiar przedmiotowej działki

wykonany podczas kontroli w dniu [...] odbywał się w trakcie ulewnego deszczu co można potwierdzić w Instytucie Meteorologii w G. Dalej skarżący stwierdził, że w Izbie Rolniczej w G. otrzymał informację, iż zgodnie z instrukcją obsługi, urządzenia pomiarowego GPS nie powinno się używać przy złej pogodzie., ponieważ pomiar może zostać zniekształcony. Skarżący podał, iż protokół kontroli podpisał, gdyż nie miał na ten temat wiedzy, a następnie przy współpracy Izby Rolniczej w G. wykonał ponownie pomiar, który wykazał jego rację. Skarżący podał, iż w piśmie z dnia [...] zwrócił się do Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o wykonanie kolejnego pomiaru przez niezależną firmę geodezyjną.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, jednocześnie w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, iż decyzje organu l i II instancji są prawidłowe oraz odwołał się ponownie do treści przepisów prawnych, w oparciu o które zostały wydane. Odnosząc się zaś do zarzutów skarżącego, iż kontrola została przeprowadzona w "złych warunkach atmosferycznych", a które mogły wpłynąć na nieprawidłowość pomiarów, organ wskazał, iż argument ten nie znajduje żadnego potwierdzenia w dokumentacji fotograficznej sporządzonej w trakcie kontroli, natomiast skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swych racji.

Na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2008 r. pełnomocnik organu radca prawny M.P. oświadczył, iż zaskarżona decyzja nie była prostowana.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż zawarte w niej zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny działając zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) ocenia w zakresie swej właściwości zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji stosownie do zapisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U, Nr 153, póz. 1270 ze zm.), dalej zwanej ppsa, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie z przyczyn w niej wskazanych.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie były decyzje administracyjne organu l i II instancji wydane w trybie postępowania wznowieniowego, które dotyczyło decyzji ostatecznej [...] wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gorzowie Wlkp. o przyznaniu R.F. płatności na zalesienie gruntów rolnych. Dokonując analizy treści zaskarżonej decyzji stwierdzono, że w decyzji tej - w jej części wstępnej - tzw. rubrum decyzji, organ orzekający w sprawie zawarł stwierdzenie, iż decyzja ta została wydana na skutek rozpatrzenia przez organ administracyjny odwołania skarżącego z dnia 15 listopada 2007 r., od decyzji organu l instancji z dnia 30 października 2007 r. Tym samym przyjąć należy, iż orzeczenie organu II instancji z dnia 3 kwietnia 2008r. nie zapadło na skutek odwołania R.F. z dnia 25 lutego 2008 r. wniesionego od decyzji [...], która winna być w rzeczywistości przedmiotem analizy organu II instancji, lecz wydane zostało na skutek odwołania, które podlegało już badaniu przez organ II instancji, na skutek którego Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił decyzję Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...]. w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Oznacza to, że organ II instancji zaskarżoną decyzją rozpoznał odwołanie R.F. od decyzji, która w istocie została uprzednio przez ten sam organ administracji uchylona, a zatem w chwili orzekania decyzja ta nie funkcjonowała już w obrocie prawnym, gdyż organ l instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy wydał decyzję [...].

W konsekwencji przyjąć należy, iż skoro w sentencji decyzji [...] organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, to orzeczenie to dotyczy decyzji z dnia [...], czyli decyzji usuniętej z obrotu prawnego decyzją Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 20 grudnia 2007 r.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 ppsa sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli ustali, że są one dotknięte jedną z wad określonych w art. 156 kpa lub innych przepisach. Określone w art. 156 kpa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia to: 1) wydanie ich z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydanie ich bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,3) dotyczą one sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną 4) zostały skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie,5) były niewykonalne w dniu ich wydania i niewykonalność ma charakter trwały,6) w razie jej wykonania wywołałyby czyn zagrożony karą 7)zawierają wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Sąd zwraca uwagę, iż w myśl art. 138 § 1 pkt 1 kpa organ odwoławczy na skutek wniesionego przez stronę odwołania może zastosować następujące rozstrzygnięcia: utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, albo uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umorzyć postępowanie pierwszej instancji albo umorzyć postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy może orzekać tylko i wyłącznie o mocy prawnej zaskarżonej decyzji. Podkreślił to w wyroku z dnia 21 grudnia 1987 r., sygn. akt IV SA 907/87 Naczelny Sąd Administracyjny podając, iż: "Decyzja organu odwoławczego dotycząca decyzji, która nie była przedmiotem odwołania jest nieważna z przyczyny rażącego naruszenia prawa". Stanowisko to potwierdził dodatkowo NSA w wyroku z dnia 17 września 1990 r., II SA 647/90. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, która w odwołaniu wniesionym przez stronę postępowania - R.F., nie była zaskarżona. Oznacza to, że stwierdzone uchybienie procesowe zakwalifikować należy jednoznacznie jako rażące naruszenie prawa określone w treści art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Nie ulega wątpliwości, iż pojęcie rażącego naruszenia prawa jest pojęciem nieostrym. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne (J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego..., s. 69 i n.). Można zatem mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność ( wyr. NSA z 17 kwietnia 1996 r., III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997, nr 2, s. 26). Przy rażącym naruszeniu prawa chodzi niewątpliwie o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji.

Odnosząc dotychczasowe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy nie ulega wątpliwości, iż wskazane na wstępie rozważań uchybienie proceduralne, polegające na rozpoznaniu przez organ II instancji odwołania uprzednio przez ten organ skutecznie rozpoznanego i utrzymaniu w mocy decyzji, która została w całości przez ten organ wcześniej uchylona i usunięta z obrotu prawnego, jest rażącym naruszeniem prawa, określonym w przepisie art. 156 § pkt 2 kpa, co tym samym stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Wobec stwierdzonego w niniejszej sprawie rażącego naruszenia prawa, którym dotknięta jest zaskarżona decyzja, Sąd nie mógł odnieść się do argumentacji stron w pozostałym zakresie i nie mógł poddać niniejszej sprawy ocenie merytorycznej.

Mając powyższe na względzie zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w punkcie l sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 1 p.p.s.a.