Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. O. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wójta Gminy dopuścił się bezczynności w przedmiocie załatwienia wniosku skarżącego z 8 września 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku skarżącego z 8 września 2025 r.; IV. zasądza od Wójta Gminy na rzecz M. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

M. O. (dalej jako skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy (dalej jako: Wójt lub organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu administracji do udzielenia odpowiedzi na pismo z 8 września 2025 r. oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący wnioskiem z 8 września 2025 r. wystąpił do Wójta o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania: 1) czy na terenie gminy istnieją lub planowane jest utworzenie miejsc zakwaterowania dla imigrantów lub uchodźców w ramach mechanizmu relokacji; 2) czy gmina bierze lub planuje udział w jakichkolwiek programach rządowych, samorządowych lub unijnych, które dotyczą integracji lub wsparcia dla imigrantów/uchodźców; 3) czy gmina wprowadziła lub planuje wprowadzić dla imigrantów lub uchodźców jakiekolwiek zniżki, ulgi czy szczególne ułatwienia w dostępie do usług publicznych (np. komunikacji, kultury, opieki). Do chwili wniesienia skargi skarżący nie otrzymał odpowiedzi na złożone zapytania.

W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że odpowiedzi na wniosek udzielono 2 lutego 2026 r. tj. przed upływem 14 dni od daty wpływu kopii wniosku pocztą tradycyjną. Organ domniemywał, że pierwotna wiadomość wysłana w formie elektronicznej, mimo że opuściła folder poczty wychodzącej skarżącego nie trafiła na serwer Urzędu Gminy A.. Wskazane trudności techniczne spowodowały brak niezwłocznej obsługi wniosku.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119

pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż Wójt dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego z 8 września 2025 r.

Uwzględnienie skargi na bezczynność w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga stwierdzenia, że w odniesieniu do danego wniosku spełnione są kumulatywnie przesłanki podmiotowe i przedmiotowe powstania obowiązku udostępnienia informacji publicznej, tj. że adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a wniosek dotyczy danych lub dokumentów mających charakter informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, ze zm.; dalej jako: u.d.i.p.).

Bezspornie Wójt jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej jako organ władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Treść pytań zawartych we wniosku z 8 września 2025 r. mieści się w pojęciu informacji publicznej, ponieważ dotyczy realizacji zadań publicznych gminy odnoszących się do polityki migracyjnej, w tym pomocy dla cudzoziemców. Żądania mieściły się w szerokiej definicji pojęcia informacji publicznej, zawartej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. – stanowiły informacje o sprawach publicznych. Pewne zastrzeżenia należy odnotować do tej części pytań, które dotyczyły planów Gminy. Zasadniczo, informacją publiczną są dane już istniejące, a nie kwestie planowane w przyszłości, chyba że plany te uzyskały już postać konkretnych dokumentów (planów, strategii itp.). Kwestia ta nie ma jednak istotniejszego znaczenia w rozpoznawanej sprawie, skoro Wójt udzielił odpowiedzi na pytania.

Mając na uwadze ustanowiony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowy termin udostępnienia informacji publicznej, należy stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 8 września 2025 r. Jak wynika z akt sprawy, wniosek wpłynął do organu w dniu 8 września 2025 r., natomiast odpowiedź Wójta została przesłana skarżącemu w dniu 2 lutego 2026 r., już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, a zatem z naruszeniem terminu ustawowego.

Ze skutecznego zarzutu bezczynności nie zwalnia organu podniesiona w odpowiedzi na skargę argumentacja, jakoby wniosek z 8 września 2025 r. nie dotarł do elektronicznej skrzynki pocztowej organu, gdyż mógł trafić do folderu "spam" lub zostać zablokowany przez serwer odbiorcy. Wniosek skarżącego został skierowany na oficjalny adres e-mail organu ([...].pl) podany w bazie teleadresowej jednostek samorządu terytorialnego dostępnej na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, a także widniejący na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy A., jako oficjalny adres mailowy do kontaktu z tym Urzędem. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że do obowiązków organu administracji publicznej oraz innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, należy taka konfiguracja poczty elektronicznej oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną. Jednostka ma bowiem prawo oczekiwać, że skoro podany zostaje do publicznej wiadomości adres poczty elektronicznej, to kierowana na ten adres poczta będzie odbierana. Odmienne zapatrywanie czyniłoby w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej (e-mail) iluzorycznym, którego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu. Tym samym wszelkie ewentualne błędy i przeoczenia związane z obsługą oficjalnej poczty elektronicznej organu władzy publicznej, pozostają bez wpływu na zasady związane z obowiązkiem udostępniania informacji publicznych, w tym na bieg terminu do załatwienia wniosku o informację publiczną. Uchybienia w tym zakresie nie mogą być bowiem przerzucane na podmiot korzystający z konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej (por. postanowienia NSA: z 18 listopada 2015 r., I OSK 2897/15;

z 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15; z 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15 i I OSK 2897/15; z 16 lutego 2016 r. I OSK 2186/14).

W tej sytuacji, w punkcie I sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdził, że Wójt dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego.

W ocenie Sądu, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Błąd organu nie był wynikiem świadomego lekceważenia ustawowego obowiązku udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji, lecz wynikał z niedopatrzenia, z braku należytego nadzoru nad funkcjonowaniem oficjalnej elektronicznej skrzynki pocztowej Urzędu Gminy. W działaniach organu nie ma złej woli, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Nie bez znaczenia jest również fakt, że udostępnianie informacji publicznej, jakkolwiek istotne, nie jest jednak głównym zadaniem organu. Istotna jest także okoliczność, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego, wyjaśniając w odpowiedzi na skargę przyczyny w opóźnieniu. Powoływane przez organ przyczyny – wadliwe funkcjonowanie elektronicznej skrzynki pocztowej, nie zwalniała organu od realizacji obowiązku udzielenia odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, aczkolwiek ma znaczenie dla oceny, że bezczynność nie miała charakteru rażącego.

Wobec udzielenia odpowiedzi na wniosek (udostępnienia żądanej informacji) po wniesieniu skargi, lecz przed rozpoznaniem sprawy przed Sąd, zbędnym było zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku. W tym zakresie sąd umorzył zatem postępowanie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt IV sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 206 p.p.s.a.

Zwrot kosztów objął uiszczony wpis od skargi (100 zł) oraz kwotę 100 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika profesjonalnego. W tym zakresie sąd dokonał miarkowania wynagrodzenia, na podstawie art. 206 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Katalog przesłanek uzasadniających skorzystanie przez sąd z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie jest otwarty, a zastosowanie w konkretnej sprawie miarkowania kosztów ma charakter uznaniowy. W orzecznictwie podkreśla się, że "uzasadnionym przypadkiem", jest przypadek sprawy, w której wystąpiły okoliczności tego rodzaju jak: niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę (zob. postanowienie NSA z 13 września 2016 r., I OZ 930/16; wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., I OSK 2642/16).

Takie okoliczności wystąpiły w rozpoznawanej sprawie. Za odstąpieniem od zasądzenia na rzecz skarżącego pełnej stawki minimalnego wynagrodzenia dla jego pełnomocnika przemawiała znana Sądowi z urzędu okoliczność, że występujący w sprawie pełnomocnik reprezentuje skarżącego w wielu jednorodzajowych postępowaniach. W tutejszym Sądzie zarejestrowano aktualnie 14 spraw na bezczynność organów, inicjowanych wniesieniem skargi o identycznej treści. W tych okolicznościach sporządzenie skargi było czynnością, która nie wymagała poświęcenia czasu i nakładu pracy takiego samego, jak w przypadku wniesienia skargi w różnych przedmiotowo sprawach. Ponadto należy zauważyć, że stopień skomplikowania sprawy był niski, a sprawa podlegała rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym. Dodatkowo wskazać należy, że w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych widnieje kilkadziesiąt orzeczeń Wojewódzkich Sądów Administracyjnych zapadłych na skutek kierowania do organów wniosków o udzielenie informacji publicznej o tożsamej treści, a także identycznych skarg jak w niniejszej sprawie.