Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sąd. WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi A. W. i R. W. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.

W dniu 8 maja 2025 r. A. i R. W. złożyli do Inspektor Sanitarny wniosek o udzielenie informacji publicznej. Wnioskodawcy zażądali udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w następującym zakresie:

1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?

2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?

3. Według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

4. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania Państwa urzędu na przestrzeni ostatniego roku?

5. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania Państwa urzędu i całego kraju na przestrzeni ostatnich 5 lat?

6. Czy w statystykach Państwa urzędu jak i całego kraju rozróżnia się przypadki gruźlicy poszczepiennej? Jeśli tak to ile takich było (w zakresie pytań 4 i 6), a jeśli nie to co jest przyczyną braku takiego rozróżnienia?

7. Z jakiego powodu Główny Inspektor Sanitarny w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego po szczepieniu przeciwko gruźlicy nie zaleca wykonywać posiewu w kierunku prątka szczepionkowego BCG?

8. Czy prawdą jest, że większość przypadków gruźlicy wśród dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna?

9. Ile zachorowań na odrę stwierdzono na terenie działania Państwa urzędu od roku 2018? Ile tych przypadków stwierdzono u osób zaszczepionych a ile u osób niezaszczepionych?

10. Ile od roku 2018 odnotowano zgonów dzieci wskutek zachorowania na odrę oraz wskutek powikłań po tej chorobie na terenie działania Państwa urzędu? Ile tych zgonów dotyczyło dzieci zaszczepionych, a ile nie zaszczepionych?

11. Ile zachorowań na krztusiec u niemowląt odnotowano na terenie działania Państwa urzędu w ostatnich 5 latach? Ile tych zachorowań wystąpiło u dzieci zaszczepionych, a ile u nie zaszczepionych?

12. Jaki jest odsetek osób uodpornionych na odrę, krztusiec, błonicę i różyczkę oraz świnkę z uwzględnieniem osób obywatelstwa innego niż polskie a zameldowanych na terenie działania Państwa urzędu?

13. Jaki jest mechanizm działania odporności zbiorowej? W jaki sposób osoba zaszczepiona chroni również najsłabszych, którzy nie mogą być zaszczepieni, skoro sama po zaszczepieniu jest potencjalnie nosicielem wirusa (w składzie szczepionki znajduje się wirus atenuowany, ale zgodnie z informacją producentów szczepionek jednym z powikłań po szczepieniu jest zachorowanie na daną chorobę)?

14. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?

15. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

16. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?

17. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?

18. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?

19. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?

20. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?

21. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

22. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca: przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?

23. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu fN-E.907.1.104.20

jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?

24. Czy Minister Zdrowia wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych?

25. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą?

26. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP?

PPIS w [...], odrębnymi pismami kierowanymi do każdego z wnioskodawców, w sposób następujący odpowiedział na powyższy wniosek:

1) Odpowiadając na pytanie 1, PPIS w [...] informuje, że w ramach prowadzonej działalności nadzorowej nie został zobowiązany żadnym aktem prawnym do zbierania informacji dotyczącej utrzymywania się odporności u osób zaszczepionych przeciwko chorobom zakaźnym, stąd nie posiada takich danych.

2) W odpowiedzi na pytanie 2, PPIS w [...] wyjaśnia, że zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 27 września 2023r. (Dz. U. z 2023r. poz. 2077 z późn. zm.) obowiązkowe szczepienia ochronne wykonuje się do 19 roku życia. Lista o którą Pan pyta nie jest sporządzana, gdyż wszystkie szczepienia u osób powyżej 19 roku życia zgodnie z ww. rozporządzeniem są wykonywane w ramach szczepień zalecanych, a nie obowiązkowych. Tutejszy organ wskazuje nadto, że szczepienia zalecane nie są obarczone przymusem administracyjnym.

3) Odnosząc się do pytania 3, PPIS w [...] wyjaśnia, iż w ramach prowadzonej działalności i nadanych kompetencji nie jest uprawniony do zbierania informacji dotyczących statystyk wyszczepialności osób zawierających podział na ich narodowość w tym do zbierania danych dotyczących wyszczepialności innych narodowości np. przeciwko odrze lub innym chorobom zakaźnym, zdeklarowanych w placówkach lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej na terenie powiatu [...], stąd nie jest w ich posiadaniu. Placówki medyczne wykonujące szczepienia ochronne na terenie powiatu [...] w rocznym sprawozdaniu wykazują wszczepialność dzieci i młodzieży w danym roczniku bez rozgraniczenia ich na narodowość.

4) W nawiązaniu do pytania 4, PPIS w [...] informuje, że od dnia 01 stycznia 2024r. do dnia 19 maja 2025r. na terenie powiatu [...] zarejestrowano 14 przypadków zachorowań na gruźlicę.

5) W odpowiedzi na pytanie 5, PPIS w [...] wyjaśnia, że na terenie powiatu [...] w okresie od 01 stycznia 2020r. do dnia 19 maja 2025r. odnotowano 67 przypadków zachorowań na gruźlicę. Jednocześnie tutejszy organ informuje, że zgodnie z kompetencją nie zbiera danych dotyczących zachorowań na choroby zakaźne (w tym na gruźlicę), które wystąpiły na terenie całego kraju, stąd nie jest w ich posiadaniu. Powyższe dane zbiera Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w W., który co roku publikuje biuletyn z informacjami o zachorowaniach na gruźlicę i zachorowaniach na choroby układu oddechowego w Polsce.

6) Udzielając odpowiedzi na pytanie 6, PPIS w [...] informuje, że zgodnie z posiadanymi danymi, żaden zgłoszony przypadek zachorowania na gruźlicę w powiecie [...] nie został przez lekarza rozpoznany jako gruźlica poszczepienna. Według informacji pozyskiwanych od lekarzy większość przypadków zachorowań występuje pod postacią gruźlicy płucnej, potwierdzonej badaniami laboratoryjnymi. Jednocześnie tutejszy organ opierając się na opinii Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w W. wyjaśnia, że nie istnieje pojęcie gruźlicy poszczepiennej. Po szczepieniu może dojść do nadkażenia organizmu osłabionymi prątkami bydlęcymi Mycobaterium bovis BCG, które są w szczepionce. Są to jednak przypadki rzadkie i zgodnie z informacją uzyskaną z instytutu, o którym mowa powyżej rocznie rozpoznaje się 1 taki przypadek i takowego nie odnotowano dotychczas na terenie powiatu [...].

7) Odnosząc się do pytania 7, PPIS w [...] wyjaśnia, że zgodnie ze stosowaną praktyką medyczną posiew w kierunku prątka gruźlicy wykonuje się w celu rozpoznania zachorowania na gruźlicę. Według informacji uzyskanej z Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w W. wykonanie posiewu w kierunku prątka BCG po pojawieniu się NOP-u wykonuje się w uzasadnionych, bardzo rzadkich przypadkach, o których decyduje lekarz. Najczęściej odczyny poszczepienne po podaniu szczepionki BCG są niebolesne i w większości przypadków ulegają samowyleczeniu. Przeważnie NOP-y są spowodowane nieprawidłowym, zbyt głębokim podaniem szczepionki. Ciężkie powikłania po szczepieniu BCG występują bardzo rzadko, najczęściej u osób z nasilonymi wrodzonymi zaburzeniami odporności. Zdecydowana większość odczynów po szczepieniu BCG nie jest związana z zaburzeniami odporności. Jednocześnie należy wskazać, że wszystkie wątpliwości dotyczące zachorowań na gruźlicę można wyjaśnić indywidulanie w instytucie wskazanym powyżej.

8) W odpowiedzi na pytanie 8, PPIS w [...] informuje, że w punkcie 6 niniejszego pisma wyjaśniono Panu/Pani, pojęcie gruźlicy poszczepiennej, natomiast w punkcie 5 niniejszego pisma odniesiono się do danych dotyczących zachorowań na gruźlicę w Polsce, w których to posiadaniu jest Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w W., a PPIS w [...] takich danych nie posiada.

9) Odpowiadając na pytanie 9, PPIS w [...] informuje, że w okresie od 01 stycznia 2018r. do 19 maja 2025r. na terenie powiatu [...] zarejestrowano 2 przypadki potwierdzonych zachorowań na odrę. Oba zachorowania dotyczyły mężczyzn. Pierwszy przypadek to osoba w wieku 19 lat, nieszczepiona, a drugi przypadek to mężczyzna w wieku 30 lat, zaszczepiony 1 dawką szczepionki.

10) W nawiązaniu do pytania 10, PPIS w [...] wyjaśnia, że w okresie od 01 stycznia 2018r. do 19 maja 2025r. na terenie powiatu [...] nie odnotowano zgonów z powodu zachorowania na odrę lub powikłań po odrze.

11) W odpowiedzi na pytanie 11, PPIS w [...] informuje, że w okresie od 01 stycznia 2020r. do dnia 19 maja 2025r. na terenie powiatu [...] nie odnotowano przypadków zachorowań na krztusiec wśród niemowląt.

12) Odpowiadając na pytanie 12, PPIS w [...] ponownie wyjaśnia, iż w ramach prowadzonej działalności i nadanych kompetencji nie jest uprawniony do zbierania informacji dotyczących statystyk wyszczepialności osób zawierających podział na ich narodowość w tym do zbierania danych dotyczących wyszczepialności innych narodowości np. przeciwko odrze, śwince, różyczce, krztuścowi, błonicy, zdeklarowanych w placówkach lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej na terenie powiatu [...], stąd nie jest w ich posiadaniu. Placówki medyczne wykonujące szczepienia na terenie powiatu [...] w rocznym sprawozdaniu wykazują wszczepialność dzieci i młodzieży w danym roczniku bez rozgraniczenia ich na narodowość. Dane dotyczące procentowego uodpornienia wykazane w rocznym sprawozdaniu ze szczepień ochronnych za rok 2024 w rocznikach osób podlegających do szczepień przeciwko odrze, śwince, różyczce, błonicy, tężcowi, krztuścowi przedstawiono w tabelach zawartych w piśmie.

13) Odnosząc się do pytania 13, PPIS w [...] wyjaśnia, że zgodnie z informacjami zawartymi na stronie szczepienia.info Co to jest odporność zbiorowiskowa?, odporność zbiorowiskowa (inaczej odporność populacyjna lub odporność grupowa) to ochrona osób nieuodpornionych w wyniku zaszczepienia wysokiego odsetka społeczeństwa. Pojęcie to powstało na bazie obserwacji, że obecność w populacji osób uodpornionych przeciwko danej chorobie zmniejsza prawdopodobieństwo zachorowania na tę chorobę również osób nieuodpornionych. Pojęcie to ma zastosowanie dla chorób, które przenoszą się z człowieka na człowieka (nie dotyczy takich chorób jak tężec, kleszczowe zapalenie mózgu czy wścieklizna). Próg odporności zbiorowiskowej jest definiowany jako odsetek osób uodpornionych w populacji, po osiągnięciu którego liczba nowych zakażonych zaczyna się zmniejszać, zwykle wymaga 90-95% populacji odpornej. Jednak procentowy wskaźnik osób uodpornionych poprzez szczepienie ma różną wartość w zależności od choroby. Dla przykładu, w przypadku odry taki "próg bezpieczeństwa" wynosi aż 95%, dla krztuśca szacowany jest na 92-94%, błonicy i różyczki na 83-86%, świnki na 75-86%, co oznacza, że tyle osób w populacji musi być odpornych na daną chorobę, żeby nie doszło do zakażeń na większą skalę. Dzięki odporności zbiorowiskowej szczepienie chroni nie tylko osobę zaszczepioną, ale dodatkowo również najsłabszych, którzy nie mogą być zaszczepieni ze względu na przeciwwskazania, ponieważ są za mali na szczepienie (niemowlęta) lub chorują przewlekle. Im więcej osób zostało zaszczepionych, tym większa jest odporność zbiorowiskowa, tym bardziej jesteśmy wszyscy chronieni przed niebezpiecznymi chorobami zakaźnymi. Zgodnie z definicją zawartą na stronie szczepienia.info wirus atenuowany to sztucznie otrzymany szczep (odmiana) wirusa o obniżonej zdolności wywoływania objawów chorobowych przy zachowaniu immunogenności, czyli zdolności do wywołania swoistej odpowiedzi immunologicznej skierowanej przeciw danemu wirusowi.

14) Odpowiadając na pytanie 14, PPIS w [...] wyjaśnia, że nie jest w posiadaniu statystyk dotyczących liczby odroczeń od szczepień u wszystkich osób podlegających szczepieniom ochronnym na terenie powiatu [...]. Lekarze nie są zobligowani żadnym aktem prawnym, aby raportować do organu Inspekcji Sanitarnej liczbę odroczeń od szczepień ze swojej placówki. Przeciwskazania do szczepień nie zostały określone w formie jednej gotowej listy. Lekarz podczas przeprowadzonego badania kwalifikacyjnego przed szczepieniem wyklucza bądź stwierdza na podstawie zebranego wywiadu i wykonanego badania fizykalnego istnienie przeciwskazań oraz podejmuje decyzję o wykonaniu szczepienia lub o jego tymczasowym bądź stałym odroczeniu.

15) W odpowiedzi na pytanie 15, PPIS w [...] informuje, że na terenie działalności Inspekcji Sanitarnej w [...] w okresie od 01 stycznia 2020r. do dnia 19 maja 2025r. nie nałożono kary grzywny na lekarzy z powodu niewywiązania się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego.

16) Odnosząc się do pytania 16, PPIS w [...] wyjaśnia, że w okresie od 01 stycznia 2020r. do dnia 19 maja 2025r. na terenie powiatu [...] nie zarejestrowano zgonów u dzieci i dorosłych do 19 roku życia do 4 tygodni od szczepienia.

17) Nawiązując do pytania 17, PPIS w [...] informuje, że na terenie powiatu [...], w okresie od 01 stycznia 2020r. do dnia 19 maja 2025r. w ramach szczepień ochronnych realizowanych zgodnie z kalendarzem szczepień obowiązkowych zarejestrowano 1 przypadek ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego. Przypadek ten wystąpił w 2023 r. i dotyczył szczepienia szczepionką [...]. U dziecka wystąpiła gorączka 39,5°C-39,9°C oraz wymioty. Z uwagi na fakt, że w pytaniu 17 nie sprecyzowano dokładnie jakich szczepień dotyczyć ma ilość odnotowanych przez tutejszy organ niepożądanych ciężkich odczynów poszczepiennych, czy zalecanych czy obowiązkowych, PPIS w [...] wskazuje nadto, że w wyżej wymienionym okresie, na obszarze podległym działalności tutejszego organu, zarejestrowano 2 przypadki ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego po wykonaniu szczepienia zalecanego. Te dwa przypadki wystąpiły w 202Ir. i dotyczyły osób dorosłych. U pierwszej osoby została podana szczepionka [...]. Nastąpiło nagłe zatrzymanie krążenia w mechanizmie asystolii z nieukończoną RKO co było przyczyną zgonu pacjenta. Natomiast u drugiej osoby po podaniu szczepionki [...] także nastąpiło nagłe zatrzymanie krążenia czego skutkiem również był zgon osoby.

18) W odpowiedzi na pytanie 18, PPIS w [...] informuje, że w ramach prowadzonej działalności i nadanych kompetencji nie jest uprawniony do zbierania informacji na temat wypłaconych odszkodowań za niepożądane odczyny poszczepienne, stąd takich danych nie posiada.

19) Odnosząc się do pytania 19, PPIS w [...] wyjaśnia, że obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z art.8, art. 31 ust. 2, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 ust 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W art. 68 ust. 4 Konstytucji RP nałożono na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, tj. art. 2 Konstytucji RP, obowiązkowe jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Dobro dziecka oraz interes społeczny wymagają, aby rodzice poddawali je obowiązkowym szczepieniom ochronnym zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1, lit b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r., poz. 924 z późn. zm.) który stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym (wyrok NSA z dnia 25.05.2022 r., sygn. akt II OSK 3128/19). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego jednostki, a materia dotycząca szczepień ochronnych nie znajduje się w jakimkolwiek związku ze sferą prywatności jednostki (wyrok NSA z 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1622/18). Natomiast niepoddawanie dziecka, poprzez odmowną postawę rodziców, obowiązkowym szczepieniom ochronnym ogranicza jego prawo do profilaktycznego świadczenia zdrowotnego, służącego zapobieganiu wystąpienia chorób zakaźnych i naraża dziecko na zachorowanie lub utratę zdrowia w wyniku chorób zakaźnych - przez co narusza dobro dziecka i tym samym narusza istotę jego praw.

20) Nawiązując do pytania 20, PPIS w [...] informuje, że zgodnie z art. 17a ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r., poz. 924 z późn. zm.) w przypadku gdy w wyniku szczepienia ochronnego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 4 pkt 2, art. 17 ust. 10 albo art. 46 ust. 4 pkt 7, u osoby, u której zostało przeprowadzone to szczepienie, wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki albo szczepionek działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego, o której mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne, w wyniku których:

1) osoba ta wymagała hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni albo

2) u osoby tej wystąpił wstrząs anafilaktyczny powodujący konieczność obserwacji w szpitalnym oddziale ratunkowym lub izbie przyjęć albo hospitalizacji przez okres krótszy niż 14 dni- osobie tej przysługuje świadczenie kompensacyjne wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, zwanego dalej " Funduszem ". Świadczenie kompensacyjne jest przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta. Mając powyższe na uwadze brana jest więc pod uwagę odpowiedzialność za ewentualne niepożądane odczyny poszczepienne.

21) W odpowiedzi na pytanie 21, PPIS w [...] wyjaśnia, że żaden przepis ustawy nie nakłada na lekarza obowiązku przeprowadzenia testów np. na ewentualne alergie na substancje znajdujące się w szczepionkach. Inaczej będzie w sytuacji, gdy przedstawiciel ustawowy lub opiekun faktyczny poinformuje lekarza, że dziecko faktycznie jest uczulone na konkretne składniki - wówczas do lekarza posiadającego takie szczególne informacje będzie należało upewnienie się, czy w skład szczepionki tenże nie wchodzi. PPIS w [...] chciałby zauważyć także, że nie ma przepisu prawnego, który określa wiążący katalog badań pomocniczych, obligując w ten sposób lekarza do ich zlecania lub wykonania w ramach lekarskiego badania kwalifikacyjnego pacjenta przed szczepieniem. Takich postanowień nie ma zarówno w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, jak i w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie szczepień obowiązkowych. Nie obowiązuje również żadne inne rozporządzenie Ministra Zdrowia regulujące standard organizacyjny postępowania przy kwalifikacji do szczepień ochronnych. Nie ma również innych, prawnie wiążących lekarza, wskazań do wykonania dodatkowych badań profilaktycznych ponad badania przesiewowe objęte tzw. bilansem zdrowia dzieci i młodzieży w ramach świadczeń gwarantowanych w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. W oparciu o aktualny stan prawny lekarz nie łamie więc prawa, gdy nie wykonuje profilaktycznych badań laboratoryjnych u zdrowych dzieci celem wykluczenia przeciwwskazań do szczepień obowiązkowych, jeśli takie badania nie są uzasadnione medycznie określonym stanem klinicznym pacjenta. PPIS w [...] wskazuje nadto, że organy Inspekcji Sanitarnej w ramach prowadzonej działalności nie zostały zobowiązane żadnym aktem prawnym do zbierania informacji na temat wykonywania specjalistycznych badań zarówno w kierunku nadwrażliwości na składniki szczepionek jak i innych.

22) Odnosząc się do pytania 22, PPIS w [...], informuje, że wskazane pytanie nie mieści się w pojęciu informacji publicznej zawartej w definicji w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U.2022r. poz. 902).

23) Odnosząc się do pytania 23, PPIS w [...] wyjaśnia, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023r. wskazuje, że Program Szczepień Ochronnych w zakresie szczepień obowiązkowych ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu powinien być publikowany w formie rozporządzenia Ministra Zdrowia. Przedmiotowe orzeczenie trybunału nie oznacza natomiast zakwestionowania samego istnienia obowiązku szczepień ochronnych. Jednocześnie nadmienić należy, że od dnia 01.10.2023r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023r. poz. 2077 z późn. zm.), gdzie w § 3 ust. 2 mowa jest o tym, że schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

24) W odpowiedzi na pytanie 24, oraz 25 PPIS w [...] informuje, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023r. poz. 2077 z późn. zm.) wydane zostało w delegacji art. 17 ust. 10 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r., poz. 924 z późn. zm.), stąd w ocenie udzielającego odpowiedzi na pytanie. Minister Zdrowia wykonał należycie delegację ustawową określoną art. 17 ust. 10 wyżej cytowanej ustawy, uwzględniając też wytyczne zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023r., SK 81/19 - wskazał bowiem w jego treści terminy wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczbę dawek poszczególnych szczepień. W nawiązaniu do szczegółowego uzasadnienia wykonanych badań i analiz dokonanych przed wydaniem rozporządzenia z dnia 27 września 2023r., tutejszy organ rekomenduje zapoznanie się z uzasadnieniem projektu tego rozporządzenia na oficjalnych stronach Ministerstwa Zdrowia https://www.gov.pl/web/zdrowie/.

25) W odniesieniu do pytania 26, PPIS w [...] wskazuje, że ocena zgodności z Konstytucją RP rozporządzenia Ministra Zdrowia stanowi wyłączną prerogatywę Trybunału Konstytucyjnego. W myśl art. 188 pkt 3 Konstytucji RP Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach zgodności przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami.

26) Odnosząc się do pytania 27 PPIS w [...] informuje, że nie posiada kompetencji ani też danych umożliwiających podanie rzetelnych odpowiedzi w przedmiocie ewentualnych różnic pomiędzy regulacjami wewnętrznymi Polski i pozostałych państw członkowskich Unii Europejskiej w zakresie realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych przeciw chorobom zakaźnym.

W związku z odpowiedzią PPIS na wniosek o udzielenie informacji publicznej, pismem z dnia 22 maja 2025 r., A. W. i R. W., reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej przez Inspektor Sanitarny w związku z ich wnioskiem.

Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] skarżący zarzucili naruszenie art. 4 ust.1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. Podnosząc powyższe zarzuty wnieśli o:

1. zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżących z dnia 10 maja 2024 r. i udzielenia informacji publicznej,

2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej "P.p.s.a.") w zw. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazali, że pismem z dnia 20 maja 2025 r. PPIS udzielił odpowiedzi udzielając w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania i odsyłając do publikacji. Dalej wskazano, że do dnia dzisiejszego Skarżącym nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w pismach z dnia 20 maja 2025 r. mimo obowiązku PPIS. Przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącym informacji publicznej. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Skarżący wskazali, że udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej wyczerpuje znamiona bezczynności w udzieleniu informacji publicznej uzasadniające na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przytaczając fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych, Skarżący podnosili, że o ile wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia sprawy czyni z natury rzeczy niemożliwymi zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie oceny, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważania, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 par. 1 i 2 p.p.s.a.). Podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, ale nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.

Ostatecznie Skarżący wskazali, że organ winien był udostępnić informację publiczną na żądanie strony skarżącej, albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia stosownie uzasadniając decyzję.

W odpowiedzi na powyższe skargi Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że kwestie dotyczące informacji publicznych stanowiły jedynie część zadanych przez wnioskodawców pytań i w tym zakresie organ wypełnił w pełni swój ustawowy obowiązek udzielenia informacji publicznej na wniosek złożony przez skarżących. Twierdzenie Skarżących, jakoby w nikłym stopniu odpowiedziano na zadane pytania uznać należy za oczywiście bezzasadne, a czynienie zarzutu z dodatkowego odesłania do publikacji (w odniesieniu do zagadnienia objętego pytaniem nr 25 - nie stanowiącego informacji publicznej) jest bezpodstawne.

Organ dochował zatem ustawowego terminu na udzielenie informacji publicznej (stanowiących jedynie część zagadnień objętych wnioskiem) i wypełnił obowiązek udzielenia odpowiedzi na zadane pytania dotyczące informacji publicznej w dostateczny sposób - udzielając pełnych i jasnych odpowiedzi na te kwestie, w oparciu o posiadane przez organ dane. W konsekwencji uznać należy, że brak jest podstaw do postawienia organowi zarzutu bezczynności, co czyni wnioski skarżących zawarte w pkt 1-4 skargi bezpodstawnymi i nieuzasadnionymi i uzasadnia oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez ww. sądy obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 P.p.s.a.

W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu od razu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej (także takiej, której organ nie posiada), podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, ze zm.; dalej "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej – czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. – ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 P.p.s.a. Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną.

Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 149 § 1 P.p.s.a, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że jej przedmiotem uczyniono bezczynność Inspektor Sanitarny w zakresie udostępnienia Skarżącym informacji – mających, ich zdaniem, status informacji publicznych – określonych we wniosku z 8 maja 2025 r.

Wobec tego należy wyjść od stwierdzenia, że w aktualnym stanie prawnym pojęcie "bezczynności" – w odróżnieniu od drugiego z wyszczególnionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. przejawów opieszałości organu administracji, w postaci "przewlekłego prowadzenia postępowania" – ogranicza się tylko do sytuacji niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, albo innego aktu, względnie niepodjęcia czynności. Chodzi w tym przypadku o niedochowanie terminu określonego na podstawie art. 35 K.p.a., względnie przedłużonego zgodnie z art. 36 K.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. oraz art. 149 P.p.s.a. sprowadza się, więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie. Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do art. 37 § 1 K.p.a. z dniem 01 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Dochowanie, zatem przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego przedłużanie w sposób określony w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.

Przedmiotem sprawy jest w niniejszym postępowaniu udzielenie informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia tej sprawy istotną jest więc kwestia, czy żądane informacje stanowią informację publiczną oraz czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest podmiotem zobowiązanym do udzielania takich informacji. Ponadto należy ustalić, czy działania Organu nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy takie odstępstwo znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy. Przy czym wskazać należy, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku "automatycznego" udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on zbadać, czy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej znajdują zastosowanie w danej sytuacji i jeżeli tak to winien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., z tym dodatkowym zastrzeżeniem, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: (1) organy władzy publicznej; (2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; (3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; (4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; (5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Inspektor Sanitarny – mający, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416, ze zm., dalej "u.P.I.S."), status organu rządowej administracji zespolonej w powiecie – jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych.

Rozważając z kolei przedmiotowy aspekt sprawy – zawierający się w pytaniu, czy żądana informacja stanowi informację publiczną – należy wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). Aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła swoistą definicję legalną "informacji publicznej", wskazaną w treści z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., która jest "każda informacja o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

W rozpoznawanej sprawie skarżący domagali się w swoim wniosku z 8 maja 2025 r. udzielenia informacji w zakresie szczegółowo przedstawionym we wstępnej części niniejszego uzasadnienia obejmującym 27 pytań. Wniosek wpłynął do organu w dniu 8 maja 2025 r. Organ w ustawowym terminie 14 dni, tj. dnia 20 maja 2025 r. udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte we wniosku.

W ocenie Sądu, mając na względzie wcześniejsze uwagi, organ prawidłowo i w możliwie pełny sposób oraz w ustawowym terminie wywiązał się z obowiązku udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Podkreślenia wymaga, że organ udzielił odpowiedzi na wszystkie zadane pytania od 1 do 27, odnosząc się merytorycznie do wszystkich zadanych przez skarżących pytań. Udzielił możliwie wyczerpujących wyjaśnień i nie pozostawił żadnego z pytań bez odpowiedzi. Nawet, jeżeli któreś z pytań nie dotyczyło informacji publicznej, skutkiem czego organ nie był zobowiązany do udostępnienia takich informacji, to udzielił wnioskodawcom odpowiedzi zgodnie z posiadanym stanem wiedzy i w zakresie dysponowania taką informacją.

Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko, w świetle którego informacje będące przedmiotem pytań oznaczonych w niniejszej sprawie numerami 1-3, 8, 12 (częściowo), 13, 19, 20, 21, 22, 23 nie stanowią informacji publicznej bądź organ nie wytwarza bądź nie dysponuje informacjami tego typu. W odpowiedzi na pytania nr 24-26 organ wskazał na treść przepisów prawa i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r.

W pierwszej kolejności Sąd rozpoznający niniejszą sprawę wskazuje, że nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej, farmakologii, jakości i skuteczności leków i szczepień, ochrony zdrowia oraz metod postępowania leczniczego (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Sz 211/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/Lu 10/23, CBOSA). Zagadnienia te nie mieszczą się w zakresie informacji o sprawach publicznych rozumianych jako informacje wytworzone przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne lub inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, ani też informacje odnoszące się do władz, osób i innych podmiotów publicznych.

Poza tym, Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażane przez sądy administracyjne, w myśl którego organ w trybie informacji publicznej nie jest zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów (por. m.in. wyroki WSA: z 25 lutego 2021 r., II SAB/Wa 664/20; z 15 grudnia 2022 r., III SAB/Gd 170/22; z 28 grudnia 2022 r., II SAB/Lu 139/22, CBOSA).

Wskazać trzeba także, że informacji publicznej nie stanowią bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.) w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. Nr 254, poz. 1711). Nadto wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych oraz w zakresie regulacji prawa krajowego wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy bowiem polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. Również obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną. Co więcej, w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. organ nie jest obowiązany dokonywać ocen konstytucyjności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalność bądź celowość regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tego organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego bądź innych organów władzy publicznej (tak: wyrok WSA w Lublinie z 28 grudnia 2022 r., II SAB/Lu 139/22, CBOSA).

W odniesieniu do pozostałych pytań nr 4-7, 9-11, 14-18 organ nie kwestionował, iż dotyczą one informacji publicznej gdyż dotyczą rejestrów i ewidencji przypadków prowadzonych w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...], a więc odnoszą się do publicznej sfery działalności tego organu oraz są wytworzone lub posiadane przez ten organ zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. PPIS udzielił odpowiedzi na podstawie danych gromadzonych w rejestrach informując o ilości zachorowań, grzywnach, zgonach po podaniu preparatów szczepionkowych, ilości niepożądanych odczynów poszczepiennych.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wprost bowiem wynika, iż obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje zatem również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że wskazanie, iż podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada, nie stanowi odmowy jej udzielenia. W takiej sytuacji adresat wniosku – tak jak i w przypadku żądania informacji niebędącej informacją publiczną – zobowiązany jest jedynie powiadomić pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02 i z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., II SAB/Wa 103/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 listopada 2008 r., SAB/Ke 42/08; dostępne w CBOSA).

Jakichkolwiek podstaw faktycznych pozbawiony jest zarzut naruszenia art. 2 ust. 2, czy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.. Organ nie przyjmował, że żądanie wniosków dotyczy informacji przetworzonej. Ponadto, z akt sprawy wynika jednoznacznie, że organ udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wnioskach skarżących, a przy tym na żadnym etapie załatwiania wniosku nie formułował wobec wnioskodawców oczekiwań wykazania interesu faktycznego, czy prawnego w uzyskaniu informacji.

Co więcej, jako zgodne z prawem Sąd uznaje stanowisko, że organ nie ma obowiązku wydawania decyzji w sytuacji, gdy podanie o udzielenie informacji obejmuje żądania udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 18/23, CBOSA). Wystarczające jest poinformowanie o takiej kwalifikacji pytania zawartego we wniosku, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Prawidłowe są wyjaśnienia organu, że udostępnieniu nie podlega informacja, która nie jest informacją publiczną, ani informacja, która nie jest w posiadaniu danego organu. W trybie informacji publicznej należy udostępnić informacje i dokumenty będące w posiadaniu organu, przez niego wytworzone, przetwarzane lub mu przekazane, jeżeli zawierają żądana we wniosku informację. W związku z tym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie był obowiązany do udziela informacji dotyczących zadań czy kompetencji innych organów administracji publicznej.

Przypomnieć zatem należy, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem politycznym obywatela, mającym na celu realizację jego konstytucyjnego uprawnienia do kontroli władz publicznych. Charakter tego uprawnienia powoduje, że to wnioskodawca jest gospodarzem postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, wyznaczając zakres swojego żądania, tj. jakie informacje i w jakiej formie chce otrzymać lub z chce się z nimi zapoznać (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt I OSK 59/17, Baza NSA).

Skarga natomiast nie zawiera indywidualnych, odnoszących się do okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy, zarzutów. Skarga nie wskazuje chociażby, z jakich powodów udzielona skarżącym informacja i w jakim punkcie nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego wniosku. Potencjalne samo niezadowolenie strony z uzyskanych informacji nie może kreować zasadności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Należy także zwrócić uwagę, że po uzyskaniu odpowiedzi skarżący nie zgłaszali organowi żadnych zastrzeżeń co do kompletności lub jasności udzielonych informacji, lecz od razu skorzystali z prawa skargi do sądu administracyjnego, w której zarzucili niewystarczające, niepełne i niejasne udzielenie odpowiedzi. Przy czym, z powyższym zarzutem nie można się zgodzić. Organ udzielił odpowiedzi na pytania, które dotyczyły informacji publicznej i którą posiada. Ponadto poinformował skarżących o tym, że pewnych kategorii informacji nie posiada lub, że sprawami takimi się nie zajmuje, czy że zagadnienia o które pytają wnioskodawcy nie należą do jego kompetencji, zatem informacji publicznej w taki zakresie nie może udzielić. Ponadto poinformował skarżących w kwestiach, które nie dotyczyły bezpośrednio działań organu zgodnie z posiadaną wiedzą i w zakresie w jakim organ dysponuje daną informacją. W skardze natomiast skarżący wyrazili ogólnikowe niezadowolenie z udzielonych przez organ odpowiedzi, wspierając się stanowiskami orzecznictwa sądów administracyjnych, których nawet nie odniesiono do konkretnych punktów odpowiedzi organu.

Skoro zatem PPIS w [...] udzielił w terminie odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżących, na które zobowiązany był odpowiedzieć, to nie można zasadnie zarzucać naruszenia prawa art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

Reasumując, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejsza sprawę odpowiedź organu jest wystarczająca i odpowiada ustawowym zasadom udzielenia informacji publicznej. W ocenie Sądu, organ precyzyjnie, rzeczowo i w ramach posiadanych informacji odniósł się do każdego z 26 pytań. Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w niej przepisów prawa z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W tym stanie rzeczy skarga na bezczynność organu przedstawiona Sądowi w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji, skoro organ nie dopuścił się bezczynności, to brak było podstaw do orzekania o rażącym naruszeniu prawa w tym zakresie (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Skutkiem powyższego brak także było podstaw do wymierzenia organowi grzywny, jak tego domagali się skarżący (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił w całości, jak orzekł w wyroku.

Na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przez trzech sędziów.