![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Kurator Oświaty, oddalono skargę, II SAB/Kr 27/26 - Wyrok WSA w Krakowie z 2026-03-26, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SAB/Kr 27/26 - Wyrok WSA w Krakowie
|
|
|||
|
2026-01-21 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | |||
|
Małgorzata Łoboz Mirosław Bator Piotr Fronc /przewodniczący sprawozdawca/ |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
Kurator Oświaty | |||
|
oddalono skargę | |||
|
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198 art 7 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Sędziowie WSA Mirosław Bator WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Małopolskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek z dnia 8 stycznia 2026r. skargę oddala. |
||||
|
Uzasadnienie
Uzasadnienie. Pismem z dnia 8 stycznia 2026r. M. P. złożył do Małopolskiego Kuratora Oświaty wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii oświadczenia rodziców z dnia 19.09.2025r. W odpowiedzi na powyższy wniosek Małopolski Kurator Oświaty pismem z dnia 8 stycznia 2026 r. odmówił udostępnienia żądanego dokumentu argumentując powyższe, iż dokument ten nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie informacji publicznej, podnosząc że dokument ten stanowi dokument prywatny i został przesłany organowi jedynie "do wiadomości" oraz nie był wykorzystywany na użytek żadnego postępowania przez organ. Z takim załatwieniem sprawy nie zgodził się wnioskodawca M. P. , który pismem z dnia 13 stycznia 2026r. złożył skargę na bezczynność organu Małopolskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 8.01.2026r. Skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie Małopolskiego Kuratora Oświaty do rozpoznania wniosku w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej; 2. stwierdzenie , że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. nałożenie na organ grzywny; 4. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w wyniku skargi skarżącego na rażące naruszenie Statutu SP nr [...] w T. (brak tajności wyborów), organ podjął czynności nadzoru pedagogicznego. Organ zakończył sprawę, uznając wyjaśnienia Dyrektora Szkoły za wiarygodne wyłącznie na podstawie jednego dokumentu - zbiorowego oświadczenia 20 rodziców z dnia 15.09.2025 r. Skarżący od września 2025 r. próbuje uzyskać dostęp do treści tego dokumentu, aby zweryfikować, czyjego treść odpowiada prawdzie i czy nadzór pedagogiczny nie został wprowadzony w błąd. Organ jednak, stosując niedopuszczalną w demokratycznym państwie jurysdykcję "gabinetową", odmawia dostępu do kluczowego dowodu, na którym oparł swoje rozstrzygnięcie. Skarżący podniósł, iż organ twierdzi, że pismo rodziców jest dokumentem prywatnym. Skarżący wskazuje jednak na utrwaloną linię orzeczniczą (m.in. wyroki NSA: I OŚK 2123/15,1 OSK 814/16), zgodnie z którą dokument prywatny, który wpłynął do organu władzy publicznej i posłużył mu do ustalenia stanu faktycznego w sprawie publicznej, staje się informacją publiczną. W niniejszej sprawie pismo rodziców przestało być sferą prywatności w momencie, gdy Kurator Oświaty uczynił z niego fundament swojej decyzji nadzorczej. Ukrywanie treści dowodu przy jednoczesnym powoływaniu się na niego w oficjalnych pismach jest jawnym zaprzeczeniem zasady transparentności (art. 61 Konstytucji RP). Organ wykazuje się złą wolą, co uzasadnia stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący w piśmie z dnia 09.12.2025 r. oraz 08.01.2026 r. wyraźnie wskazał, że dopuszcza pełną anonimizację danych osobowych (RODO). Mimo to organ, zamiast udostępnić treść merytoryczną lub wydać decyzję o odmowie, przesyła jedynie "pisma informacyjne". Jest to zdaniem skarżącego celowa technika procesowa organu, mająca na celu uniemożliwienie skarżącemu zaskarżenia odmowy do organu wyższego stopnia lub sądu, co wypełnia znamiona rażącego naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż żądany dokument i nie stanowi dokumentu podlegającego udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j. z dnia 2024.08.21) w zw. z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 t.j. z dnia 2026.02.09 dalej określanej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). W świetle przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej – dalej u.d.i.p. (Dz.U.2022.902 t.j. z dnia 2022.04.27 ) udostępnienie informacji objętej wnioskiem może nastąpić jedynie wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., oraz gdy żądana informacja ma charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a adresat wniosku jest w jej posiadaniu. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w u.d.i.p. W świetle tej definicji, w orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie ich kompetencji. Tą ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wskazując m.in., że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), o zasadach ich funkcjonowania, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), a także informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Przepis art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, przy czym zawarte w nim wyliczenie nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Określa on przedmiotowo, jakie informacje podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu powołanej ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji (zob. wyroki NSA z dnia 24 maja 2013 r., I OSK 260/13, z dnia 30 listopada 2012 r., I OSK 1835/12, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 1 u.d.i.p. łączy pojęcie "informacja publiczna" z podjęciem "sprawa publiczna", a zatem "przedmiotem informacji musi być sprawa publiczna związana z funkcjonowaniem Państwa". Sprawą publiczną jest natomiast działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i wskazanych wcześniej samorządów oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Ustawowe pojęcie "sprawy publicznej" rozumiane jest jako sprawa wspólnoty publicznej. Z tego względu ustawowy zakres prawa do informacji publicznej nie może być wykładany w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa. Należy przyjąć, że sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Z tą wykładnią koresponduje treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p., eksponująca element "wykonywania zadań publicznych", przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów, określonych w Konstytucji i ustawie (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513, wyrok NSA z dnia 8 listopada 2019 r., I OSK 1272/18, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przeciwieństwem "sprawy publicznej" jest "sprawa prywatna" czyli niepubliczna, osobista, indywidualna, dotycząca sfery prywatnej człowieka lub innego podmiotu. Sprawami publicznymi nie są konkretne i indywidualne sprawy osób fizycznych, dotyczące problemu lub kwestii, która nie ma znaczenia dla większej ilości osób czy grup obywateli lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takich indywidualnych spraw jest jedynie realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, którego sprawa dotyczy. Wobec tego informacja odnosząca się do takich kwestii nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinna być udostępniana w trybie u.d.i.p., chociażby znajdowała się w dyspozycji organów. Podobnie, nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać bowiem interes obiektywny, a nie subiektywny (zob. wyroki NSA: z dnia 20 września 2018 r., I OSK 1359/18 oraz z dnia 4 kwietnia 2019 r., I OSK 1889/17, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej zachodzi w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmuje żadnej z przewidzianych prawem czynności, to jest nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) albo nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej bądź decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) albo też nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub, w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Nie jest możliwe skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. W takiej sytuacji organ nie jest zobowiązany ani do udostępnienia żądanej informacji, ani do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia. Decyzja mogłaby ewentualnie dotyczyć informacji, której można przypisać cechy informacji publicznej. Tymczasem prawo dostępu do informacji publicznej umożliwia dostęp do informacji będącej informacją publiczną, informacją istniejącą i będącą w posiadania organu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że w przypadku gdy informacja, o jaką ubiega się wnioskodawca, nie ma charakteru informacji publicznej, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz powinien pisemnie, w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powiadomić o tym wnioskodawcę, co stanowi warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności (por. m.in. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2008 r., I OSK 807/07 - LEX nr 470867, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2017 r. II SAB/Wa 355/17, LEX nr 2596266 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 lipca 2013 r. II SAB/Op 45/13, LEX nr 1343365). W niniejszej sprawie niesporna jest okoliczność, że organ pismem z dnia 8 stycznia 2026r. r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z tego samego dnia, podając, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Zgodzić się należy za organem , iż kopia oświadczenia rodziców z dnia 15 września 2025r., która została przesłana do Kuratora Oświaty do wiadomości, a która nie była dokumentem wykorzystanym w żadnym postępowaniu prowadzonym przez tego Kuratora nie stanowi dokumentu publicznego, lecz prywatny. A jako taki dokument nie mieści się on w katalogu dokumentów stanowiących informację publiczną. Ponadto jak wynika z dokumentów załączonych do akt sprawy a pochodzących od samego skarżącego ( k. 12-13 akt sprawy) domaga się on unieważnienia wyborów Rady Oddziałowej klasy 3A, do której jak wynika z treści jego pisma z dnia 4.09.2025r. nie został wybrany. Powyższe rzuca kontekst cel żądania informacji publicznej sformułowanej we wniosku z dnia 8 stycznia 2026r. , którego dotyczy zarzut bezczynności. Kontekst ten wskazuje w sposób jednoznaczny na cel jakim kieruje się skarżący, dążący do uzyskania kopii oświadczenia rodziców z 15.09.2025r. Celem tym w istocie nie jest uzyskanie informacji publicznej w celu zapewnienie transparentności działania organów piastujących władzę publiczną, a jedynie dokumentu, który miałby służyć celowi prywatnemu skarżącego, związanemu ze sporem wynikłym na tle wyborów Rady Oddziałowej klasy 3A. Zatem z kontekstu całej sytuacji jak i z treści samego wniosku wynika, iż skarżącemu nie zależy na uzyskaniu żądanej informacji dla celu publicznego związanego z transparentnością działania organów władzy publicznej, lecz kieruje się tylko i wyłącznie pobudkami interesu prywatnego i osobistego. Już z tego punktu widzenia żądana informacja nie wpisuje się w cel, dla jakiego ustawodawca zdecydował się wprowadzenie uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skoro skarżący domagając się udzielenia żądanej informacji nie kieruje się w tym zakresie celem i interesem publicznym, to nie rodzi to po stronie organu obowiązku udzielenia takiej informacji. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem publicznych instytucji. Wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej". Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" u.d.i.p., udostępnieniu podlega treść i postać dokumentów urzędowych. W myśl art. 6 ust. 2 u.d.i.p., dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13.06.2014 r., I OSK 3070/13 wyjaśnił, że informacją publiczną co do zasady są tylko dokumenty urzędowe, a więc wytworzone przez organ w ramach realizacji powierzonych mu zadań Nie wszystkie zatem pisma będące w posiadaniu urzędu mają ten walor. Dokument prywatny, który trafia do organu, nie staje się z tego tytułu dokumentem urzędowym. Organ nie może go więc udostępniać osobom trzecim w ramach wniosków o dostęp do informacji publicznej. ( por. wyroki WSA w Szczecinie z dnia 27 kwietnia 2016 r. Sygn. akt: II SAB/Sz 37/16 oraz z dnia 22 grudnia 2016 r. Sygn. akt: II SA/Sz 1158/16; WSA w Warszawie w wyroku z dnia 5 marca 2020 r. Sygn. akt: II SAB/Wa 830/19). Pisma osób fizycznych są zatem dokumentami prywatnymi, które nie podlegają udostępnieniu na podstawie u.d.i.p. Z kolei w wyroku z dnia 14 maja 2018 r. Sygn. akt: II SAB/Kr 54/18 WSA w Krakowie wprost stwierdza, że dokumentami prywatnymi niepodlegającymi udostępnieniu są listy, wnioski, petycje czy skargi (por. też wyrok WSA w Szczecinie z 27.04.2016 r., II SAB/Sz 37/16). Uwzględniając powyższe – żądane przez skarżącego oświadczenie rodziców z 15 września 2026r., które, tym bardziej jak twierdzi organ, nie było wykorzystywane w żadnym postępowaniu - nie jest dokumentem publicznym i wobec tego nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępnie do informacji publicznej. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela powyższe stanowiska i argumentację. Skoro zatem żądana informacji nie ma charakteru informacji publicznej to organ prawidło odmówił pismem jej udzielenia. Mając powyższe na uwadze, z podkreśleniem, iż w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja próby nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, polegająca na próbie korzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, oraz na próbie uzyskania dostępu do dokumentu nie podlegającego udostępnieniu w trybie informacji publicznej - skargę uznać należało za niezasadną. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. |
||||