drukuj    zapisz    Powrót do listy

6480 658, Cudzoziemcy Dostęp do informacji publicznej, Starosta, Zobowiązano do dokonania czynności, II SAB/Go 143/19 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2019-08-01, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SAB/Go 143/19 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.

Data orzeczenia
2019-08-01 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska
Jacek Jaśkiewicz
Sławomir Pauter /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1330 art. 4, 6, 13, 14, 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi K.S. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Starostę do rozpoznania wniosku skarżącej K.S. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej – w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Starosty na rzecz skarżącej K.S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez K.S. jest bezczynności Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, tj. udostępnienia wszystkich umów podpisanych z adw. D.P. oraz sporządzenie zestawienia wszystkich płatności dokonanych przez Starostę na rzecz w/w adwokata. Udostępnienie żądanej informacji miało nastąpić w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1330).

W oparciu o dokumenty przekazane przez strony postępowania ustalono następujący stan faktyczny sprawy:

Wnioskiem noszącym datę [...] lutego 2019 r. K.S. zwróciła się do Starosty o udostępnienie w trybie informacji publicznej danych dotyczących świadczenia usług prawnych przez adw. D.P. na rzecz Starostwa [...]. Zgodnie z wnioskiem strona zwróciła się o przekazanie wszystkich umów podpisanych z adw. D.P. oraz sporządzenie i przesłanie zestawienia wszystkich płatności dokonanych na rzecz w/w adwokata. Pismem noszącym datę [...] marzec 2019 r. organ poinformował skarżącą, że z uwagi na znajdującą się w umowach zawartych z adwokatem D.P. klauzulą poufności informacja, o której mowa we wniosku może zostać udzielona wyłącznie po uzyskaniu zgody w/w adwokata, a o którą to zgodę organ niezwłocznie wystąpi. Pismem noszącym datę [...] kwietnia 2019 r. adw. D.P. poinformował organ, że nie wyraża zgody na udzielenie przedmiotowej informacji. Z uwagi na powyższą odpowiedź, pismem datowanym [...] kwietnia 2019 r. organ poinformował K.S., że nie zostanie udzielona informacja, o którą wnioskowała we wniosku z dnia [...] lutego 2019 r., albowiem adw. D.P. nie wyraził zgodę na udzielenie przedmiotowej informacji.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o:

- zobowiązanie Starosty do udzielenia żądanej informacji publicznej, o której mowa we wniosku z dnia [...] lutego 2019 r. w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu wyroku,

- stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania podniosła, że organ, odmawiając udzielenia informacji,

o której mowa we wniosku z dnia [...] lutego 2019 r. w oparciu o ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w przewidzianym terminie 14 dni, pozostaje w bezczynności. Starosta nie udzielił informacji (art. 13 ust. 1 ustawy), nie wydał decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy), ani też nie wskazał w jakiej formie niezwłocznie może udzielić informacji (art. 14 ust. 2 ustawy). Udzielona w formie pisemnej odpowiedź jest lakoniczna i z tego powodu nie poddaje się kontroli. Powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy organ powinien szczegółowo wskazać

z czego wywodzi powyższą przesłankę uzasadniającą odmowę udzielenia informacji publicznej, winien wskazać przesłanki w sposób wyczerpujący i szczegółowy.

W odpowiedzi na skargę Starosta wnosił o oddalenie skargi oraz

o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że dokumenty, o które udostępnienie skarżąca wnosi zawierają informację przedsiębiorcy, co zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 ustawy uzasadniało odmowę udostępnienie skarżącej ww. dokumentów. Ujawnienie zdaniem organu, chociażby jednego z postanowień zawartych w umowach, o doręczenie których skarżąca wnosi może stanowić o szkodliwym dla organu wyeksponowaniu taktyki procesowej powziętej przez Zarząd Powiatu [...] w zakresie postępowań sądowych, zawisłych przed sądami administracyjnymi i powszechnymi, jak również odnośnie postepowań, które mogą być wszczęte w przyszłości. Stanowić może również złamanie nadrzędnej i obowiązującej zleceniodawcę tajemnicy adwokackiej. Może wpłynąć na sytuację finansową zleceniodawcy (adwokata) wobec konkurencji

w przypadku przedstawiania kolejnych ofert dotyczących prowadzenia spraw w zakresie obsługi prawnej. Nadto podniesiono, że organowi jak i zleceniodawcy przysługuje prawo zachowania poufności informacji zawartych w dokumentach,

o udostępnienie których skarżąca wnioskuje w drodze informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność

w przypadkach określonych w pkt 1-4. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. sąd bada także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy wskazać należy, że przepisy p.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności organów administracji publicznej, jednak w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, iż bezczynność ta ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62 - 63). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Z bezczynnością podmiotu obowiązanego na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot ten "milczy" w sprawie wniosku strony o udostępnienie informacji, czyli gdy po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej brak jest odpowiedzi w formie przewidzianej przez ustawę o udzieleniu informacji publicznej.

Poza sporem w sprawie stanowiącej przedmiot rozpoznania pozostawał zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania u.d.i.p. Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Starosta jest podmiotem zobowiązanym do podejmowania działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Nie budzi też wątpliwości, że wnioskowane w rozpoznawanej sprawie informacje stanowią informację publiczną. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Udostępnieniu podlegają w szczególności informacje publiczne określone w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., co obejmuje m.in. informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o trybie ich działania i sposobie załatwiania spraw oraz o majątku, którym dysponują, w jaki sposób go rozdysponowują (art. 6 ust. 1 pkt 2) lit. f) oraz ust. 3) lit. a), b) i d) u.d.i.p.).

Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się w istocie do ustalenia, czy organ zareagował na ww. wniosek skarżącej z dnia [...] lutego 2019 r. w sposób i trybie przewidzianym w u.d.i.p. Sąd wskazuje, że u.d.i.p. reguluje zarówno procedurę udostępnienia informacji publicznej, jak i tryb odmowy jej udostępnienia. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, za wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. (w zakresie terminu udostępnienia) i w art. 15 ust. 2 (w zakresie kosztów związanych z udostępnieniem informacji). W związku z tym, iż u.d.i.p. nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, udostępnienie informacji następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Z kolei stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji (...) następują w drodze decyzji, do której zgodnie z ust. 2 stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym również w zakresie ustalenia właściwego organu do rozpoznania odwołania.

Nie przesądzając o sposobie rozstrzygnięcia wniosku skarżącej noszącego datę [...] luty 2019 r. należy podkreślić, że Starosta [...] zobowiązany był do rozpatrzenia tego wniosku w sposób określony w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, czego nie uczynił, dopuszczając się tym samym bezczynności. Jeszcze raz przypomnieć należy, że w myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W tym samym terminie, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, o ile stwierdzi, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, na przykład wynikające z ograniczeń w dostępie do informacji publicznej, określonych w art. 5 u.d.i.p.

W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ nie udostępnił stronie skarżącej żądanych informacji w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, ani nie wydał decyzji odmawiającej udostępnienia tych informacji. Nadmienić należy, że w odpowiedzi na skargę organ podniósł, iż odmowa udzielenia żądanej informacji nastąpiła z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, tj. przesłankę określoną w art. 5 ust. 2 ustawy, tym samym organ winien rozważyć możliwość wydania decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy, od której to decyzji stronie przysługuje odwołanie do właściwego organu a nie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie przesadzając o trafności stanowiska wyrażonego w odpowiedzi na skargę podnieść należy, że nie może ona zostać uznana za wydane w sprawie rozstrzygnięcie przez organ w formie określonej przez u.d.i.p. ani takiego rozstrzygnięcia zastępować.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić wypada, że nie nastąpiło udostępnienie informacji publicznej zgodnie z przepisami ustawy ani też wniosek nie został załatwiony w inny przewidziany prawem sposób. To zaś uzasadnia skonstatowanie bezczynności i zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności. Wypada podkreślić, że w postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność Sąd - zidentyfikowawszy niezałatwioną sprawę z zakresu dostępu do informacji publicznej - może jedynie zobowiązać organ do jej załatwienia, nie może natomiast rozstrzygać o sposobie, w jaki ma to nastąpić. Niniejszy wyrok nie przesądza zatem, który z przewidzianych prawem sposobów załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinien znaleźć zastosowanie w sprawie. Oceniając charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał jednak, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, orzekając w tym zakresie w punkcie II sentencji wyroku. Bezczynność była podyktowana nie tyle złą wolą, co błędnym stanowiskiem odnośnie formy, w jakiej winna sprawa być załatwiona. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone zatem dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów, często cechująca się również złą wolą ze strony organu. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzono od organu na rzecz skarżącej łącznie kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym wpis w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej będącego adwokatem w wysokości 480 zł, ustalonego na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) tj. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c.



Powered by SoftProdukt