Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 6 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2011 roku sprawy ze skargi A. G. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie wykreślenia szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi A. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) netto powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

Decyzją z dnia "[...]" Burmistrz wykreślił Gimnazjum dla Dorosłych "[...]" w M. z ewidencji szkół i placówek niepublicznych Gminy N. z powodu zaprzestania działalności przez szkołę przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 83 ust. 1 pkt 5, ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm).

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła A.G. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu podniosła, że właścicielce szkoły nie jest wiadomym dokonywanie jakichkolwiek zmian we wpisie dotyczącym szkoły. Zarzuciła, iż szkoła nie zaprzestała działalności i prowadzi nabór na kolejne lata nauki, pomimo, że jej "rzekomy" wspólnik A.W., działając na szkodę spółki doprowadził do okresowego "braku" uczniów w palcówce. Wskazała, iż w tym zakresie organa ścigania prowadzą stosowne postępowania karne.

Po rozpatrzeniu odwołania, Kurator Oświaty decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Gimnazjum dla Dorosłych "[...]" w M. zostało w dniu 29 sierpnia 2008 r. wpisane, na wniosek A.G. i A.W., przez Burmistrza do ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Wpis został zmieniony 30 grudnia 2009 r. w zakresie dotyczącym osoby prowadzącej szkołę. Pismem z dnia 28 września 2010 r. dyrektor gimnazjum poinformował Zespół Obsługi Oświaty i Sportu w N. o zaprzestaniu kształcenia w szkole w roku szkolnym 2010/2011. Po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wykreślenia gimnazjum z ewidencji szkół i placówek niepublicznych, o czym zawiadomiono A.G. i A.W, Burmistrz N. podjął decyzję o wykreśleniu szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Zdaniem organu odwoławczego, zaistniały stan faktyczny odpowiadał przesłance do wykreślenia gimnazjum z ewidencji szkół i placówek niepublicznych stosownie do art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm.), gdyż nastąpił w drodze decyzji, zgodnie z ustawowym terminem przewidzianym w tej regulacji. Wyjaśniono, iż właściwie pismo dyrektora gimnazjum oraz współwłaściciela szkoły A.W. uznano za wystarczającą przesłankę do ustalenia czy szkoła prowadzi działalność w roku szkolnym 2010/2011, skoro z pisma tego wynikało jednoznacznie, że szkoła nie realizuje jej podstawowych funkcji tj. działalności dydaktycznej, wychowawczej czy opiekuńczej.

Na tę decyzję A.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Skarżąca podniosła, że Gimnazjum dla Dorosłych "[...]" w M. zostało wpisane w dniu 29 sierpnia 2008 r. do ewidencji szkół i placówek niepublicznych pod numerem "[...]". Wpis ten został dwukrotnie zmieniony w zakresie osoby prowadzącej szkołę, o czym nie wiedziała skarżąca, która jest właścicielką szkoły. Skarżąca była twórcą i pomysłodawcą tej placówki, jest również jedyną osobą, która mogłaby prowadzić tę placówkę, gdyż posiada wymagane uprawnienia. Zmiana osoby prowadzącej szkołę spowodowała zaniechanie naboru uczniów, a następnie wydanie decyzji o wykreśleniu szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych.

Skarżąca wskazała również, że spółka cywilna, która prowadziła szkołę została rozwiązana skutecznie od dnia 31 stycznia 2009 r. i obecnie trwa podział majątku spółki przed Sądem Cywilnym w M. (sygn. akt "[...]"), w stosunku do byłego wspólnika toczą się postępowania karne. Nie rozumie więc na jakiej podstawie Burmistrz dokonał zmian w spółce, która nie istniała.

W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Dodatkowo wyjaśniono, że o wszczęciu postępowania w tej sprawie zostali zawiadomieni oboje wspólnicy spółki prowadzącej Gimnazjum, którzy pomimo zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz możliwości składania środków dowodowych nie skorzystali ze swojego uprawnienia. Nie zgłosiły także żadnych materiałów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie wydane w tej sprawie. Zarzuty dotyczące "korupcyjnego" postępowania Burmistrza i byłego wspólnika pozostają natomiast poza przedmiotem rozpoznania w sprawie dotyczącej wykreślenia szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych.

Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2011 r. (sygn. akt II SA/Ol 261/11) Referendarz sądowy w WSA w Olsztynie przyznał A.G. prawo pomocy poprzez zwolnienie skarżącej z kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz adwokata.

Na rozprawie w dniu 6 września 2011 r. pełnomocnik skarżącej stwierdził, że zgodnie z oświadczeniem skarżącej był prowadzony nabór na rok 2010/2011, jednakże nie dysponuje żadnymi dowodami mogącymi poświadczyć tę okoliczność. Oświadczył, iż nie jest mu wiadomym, czy nabór był skuteczny, czy przyjęto jakichkolwiek uczniów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję w sprawie wykreślenia Gimnazjum dla Dorosłych "[...]" w M. z ewidencji szkół i placówek niepublicznych stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sposób, zakres i tryb prowadzenia ewidencji szkół i placówek niepublicznych regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Zgodnie z art. 82 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 powołanej ustawy osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne, po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Organ, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, dokonuje wpisu do ewidencji w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia oraz z urzędu doręcza zgłaszającemu zaświadczenie o wpisie do ewidencji, a kopię zaświadczenia przekazuje właściwemu Kuratorowi Oświaty oraz organowi podatkowemu, a w przypadku szkoły artystycznej realizującej kształcenie ogólne również właściwemu kuratorowi oświaty. Osoba prowadząca szkołę lub placówkę jest obowiązana zgłosić organowi, w ciągu 14 dni zmiany danych zawartych w zgłoszeniu, powstałych po wpisie do ewidencji.

Ewidencję szkół i placówek poszczególnych typów i rodzajów prowadzą zatem jednostki samorządu, do których zadań własnych należy prowadzenie takich szkół i placówek zgodnie z art. 5 ustawy o systemie oświaty. Prowadzenie ewidencji należy do zadań przypisanych przez ustawę wójtowi, burmistrzowi (prezydentowi miasta), staroście lub marszałkowi województwa. Organ ten wydaje również decyzję o wykreśleniu z ewidencji.

Zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku zaprzestania działalności przez szkołę lub placówkę przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki (ust. 2). Zaprzestanie działalności w rozumieniu powyższego przepisu należy interpretować jako sytuację faktyczną, bez potrzeby podejmowania przez organy, szkoły, placówki lub organ prowadzący jakichkolwiek aktów. Pojęcie to należy rozumieć jako rzeczywiste zaprzestanie realizacji zadań statutowych szkoły lub placówki (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2010 r., I SA/Wa 2030/09, wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 grudnia 2010 r., III SA/Łd 274/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Okres dłuższy niż trzy miesiące jest terminem o charakterze ciągłym, który należy obliczać zgodnie z art. 112 Kodeksu cywilnego. Wobec stwierdzenia zaistnienia przypadku określonego w ust. 1 pkt 5 powołanego artykułu, wydanie decyzji o wykreśleniu wpisu jest obligatoryjne. Z treści art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty wynika, że organ prowadzący postępowanie o wykreślenie szkoły lub placówki z ewidencji wydaje decyzję, która nie stanowi "uznania administracyjnego", a zatem organ nie może swobodnie decydować, czy w sprawie indywidualnej może odstąpić od wydania decyzji o wykreśleniu w sytuacji wystąpienia negatywnej przesłanki określonej w art. 83 ust. 1 pkt 5 tej ustawy.

W rozpoznawanej sprawie dyrektor gimnazjum wraz ze współwłaścicielem spółki cywilnej prowadzącej wskazaną szkołę pismem z dnia 28 września 2010 r. poinformował o zaprzestaniu kształcenia w szkole w roku 2010/2011. W tej sytuacji organy obu instancji zasadnie uznały, że Gimnazjum dla Dorosłych "[...]" w M. zaprzestało faktycznie prowadzenia działalności. Natomiast jedyną przesłanką obligującą organ do wykreślenia jest właśnie fakt stwierdzenia zaprzestania prowadzenia działalności przez szkołę przez okres dłuższy niż 3 miesiące, co w niniejszej sprawie zostało stwierdzone.

Należy zauważyć, że sama skarżąca przyznaje, iż zmiana osoby prowadzącej szkołę spowodowała zaniechanie naboru uczniów. Jeżeli zatem szkoła nie kształciła uczniów, a tym samym nie realizowała swoich działań statutowych, to zaprzestała ona działalności i w tej sytuacji organ, na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, był zobowiązany do wykreślenia szkoły z prowadzonej ewidencji.

W tym miejscu należy także wskazać skarżącej, iż rzekoma zmiana we wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych, która została dokonana jak podaje bez jej wiedzy i zgody, dotyczyła jak wynika z zaświadczenia Nr "[...]" Burmistrza wydanego w dniu "[...]" o wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych Gminy N. wraz z uwzględnionymi zmianami wpisu danych dotyczących osoby prawnej lub fizycznej prowadzącej szkołę lub placówkę w ten sposób, iż obecnie dokonano wpisu o treści "A.G., A.W. prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej: PHU "[...]" w M., "[...]" M., Oś. "[...]" w miejsce dotychczasowego wpisu o treści " PHU "[...]","[...]" M., Oś. "[...]". Jak zatem z powyższej zmiany wynika, nie została dokonana zmiana osoby prowadzącej Gimnazjum dla Dorosłych "[...]" w M., lecz jedynie nastąpiło doprecyzowanie podmiotu prowadzącego szkołę poprzez wskazania danych dotyczących wspólników spółki cywilnej ją prowadzących.

Także pozostaje wyjaśnić, iż dla tej sprawy bez znaczenia pozostaje oświadczenie skarżącej, iż tylko ona potrafiła prowadzić tę szkołę, gdyż posiada stosowne uprawnienia, skoro jak sama przyznała szkoła ta z uwagi na szkodliwe działania wspólnika zaprzestała prowadzenia działalności poprzez kontynuowanie nauki przez osoby kształcące się w niej. Z tego powodu bez wpływu dla tej sprawy będą pozostawały rozstrzygnięcia właściwych organów ścigania, czy też sądów w kontekście stwierdzenia działania A.W. na szkodę skarżącej, bowiem jak już wskazano wyżej, jedyną przesłanką wynikającą z art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty jest stwierdzony fakt zaprzestania prowadzenia działalności przez szkołę, a taka okoliczność, co przyznała sama skarżąca, ma miejsce w tej sprawie.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania związanych z przyznanym prawem pomocy Sąd orzekł w oparciu o art. 250 powołanej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).