Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy Bałtów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze z 8 stycznia 2026 r. (data wpływu 19 stycznia 2026 r.), M.P. zaskarżył bezczynność Wójta Gminy Bałtów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący podniósł, że 3 października 2024 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dokumentów zawierających informacje o tym:

1. jaka była łączna wartość projektów zrealizowanych przez samorząd w latach 2024 i 2025 które były współfinansowane z funduszy UE odnośnie do zwiększenia potencjału obronnego gminy?

2. jaki był łączny koszt współfinansowania przez samorząd projektów realizowanych przy wsparciu dotacji z UE w latach 2024 i 2025, które były współfinansowane z funduszu UE odnośnie do zwiększenia potencjału obronnego gminy?

3. czy organ prowadzi ewidencje bunkrów, schronów lub ukryć znajdujących się na terenie gminu/miasta/powiatu?

4. ile takich obiektów figuruje w ewidencji według stanu na dzień ...?

5. jakie kategorie obiektów ochronnych są wykazywane (np. schron, ukrycie, obiekt ochronny - bez podawania lokalizacji)?

Skarżący zaznaczył, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo przekroczenia tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił odpowiedzi, co czyni skargę zasadną i konieczną.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że nie miało miejsca przewlekłe prowadzenie postępowania, gdyż wniosek o udzielenie informacji publicznej z 3 października 2024 r., nie został przekazany do organu. Zaznaczył, że zrobił wgląd w skrzynkę poczty elektronicznej pod adresem gmina@gminabaltow.pl, na którą miał zostać przesłany wniosek o udzielenie informacji publicznej, lecz ani 3 października 2024 r., ani w żadnym innym dniu na przedmiotowy adres nie wpłynęła żadna wiadomość o treści wskazanej przez skarżącego (dowód: zestawienie wiadomości elektronicznych odebranych 3 października 2024 r.).

Organ stwierdził, że prawdopodobnie przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został do organu doręczony. Za powyższą interpretacją przemawia również treść pytań nr 1 i 2 wniosku, które dotyczą udostępnienia danych z lat 2024 i 2025, a skarżący o te dane pytał w październiku 2024 r.

Dalej organ zaznaczył, że ponieważ po otrzymaniu skargi - 15 stycznia 2026 r., niezwłocznie - 19 stycznia 2026 r., przesłał odpowiedź na załączone do skargi pytania w żądany przez skarżącego sposób, to zasadnym jest umorzenie postępowania sądowego. Na marginesie zauważył, że skarga na bezczynność została złożona ponad rok po złożeniu wniosku o udzielenie informacji i w tym okresie skarżący ani razu nie kontaktował się z organem czy z urzędem Gminy Bałtów, by ustalić stan jego wniosku.

W piśmie z 19 lutego 2026 r. skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi tj. wydruku wysłania wniosku oraz danych poczty elektronicznej zamieszczonych w stopce pisma z 3 października 2024 r. na okoliczność stwierdzenia, że adres na który skarżący skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej zbieżny jest z adresem poczty elektronicznej urzędu zamieszczonym na stronie internetowej Urzędu. Dodał, że przedstawił dowód doręczenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej - poprzez załączenie do skargi wydruku z poczty elektronicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U.2022.902) dalej: "u.d.i.p.", informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. W takim przypadku złożenie wniosku jest warunkiem realizacji prawa do informacji publicznej, przy czym żądanie udostępnienia określonej informacji publicznej musi być organowi skutecznie przedstawione. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.

Skarżący - dla wykazania, że złożył do Wójta wniosek o udostępnienie informacji publicznej - załączył do skargi wydruk wiadomości wysłanej pocztą elektroniczną 3 października 2024 r. z adresu p.m.633@gmail.com na adres gmina@gminabaltow.pl, w którym poinformował o załączeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej i następnie poniżej przedstawił treść tego wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że po zapoznaniu się ze skargą na bezczynność z 8 stycznia 2026 r. (doręczoną 15 stycznia 2026 r.), dokonał wglądu w skrzynkę poczty elektronicznej pod adresem gmina@gminabaltow.pl, na którą miał zostać przesłany wniosek o udzielenie informacji publicznej, lecz ani 3 października 2024 r., ani w żadnym innym dniu na powyższy adres nie wpłynęła żadna wiadomość o treści wskazanej przez skarżącego.

Należy zaznaczyć, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowano, że ryzyko nieodebrania bądź nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie skarżącego (por. wyrok NSA z 19 maja 2017 r., I OSK 2589/15 – wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak podnoszono, jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to oznacza, że dotarła ona do adresata. Odmienne zapatrywanie sprowadziłoby prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej do dowolnego uznania pracowników organu, a skuteczność wniosku dostępowego byłaby zależna od arbitralnej woli organu (zob. wyroki NSA z 13 grudnia 2019 r., I OSK 1890/18 i z 31 marca 2019 r., I OSK 708/17).

Powyższe stanowisko – w związku z rozwojem technologii komunikacji cyfrowej – uległo zmianie. NSA w wyroku z 19 lutego 2025 r., III OSK 878/24, zwrócił bowiem uwagę, że przywołane orzeczenia zapadły w zupełnie innych warunkach technologicznych, informatycznych i geopolitycznych. Były to czasy intensywnego rozwoju usług informatycznych związanych z coraz bardziej powszechnym dostępem obywateli do Internetu. Rozwiązania takie miały na celu ułatwienie korzystania z dostępności technologicznej do informacji publicznych będących w posiadaniu organów. Aktualnie jednak sytuacja jest zupełnie odmienna, zaś narzędzia informatyczne są coraz bardziej skomplikowane i powszechne, a wręcz wszechobecne. W omawianym orzeczeniu NSA zaaprobował następujące wywody WSA w Gdańsku, zawarte w wyroku z 7 grudnia 2023 r., III SAB/Gd 220/23: "Gwałtowny rozwój technologii cyfrowych, który w ostatnich latach objął każdą niemal dziedzinę życia pociągnął za sobą także eskalację nielegalnych działań (tzw. cyberprzestępczości), mających na celu między innymi przejęcie różnego rodzaju baz danych, obejmujących między innymi dane osobowe czy inne dane mogące posłużyć w celach przestępczych takich jak kradzież środków z kont bankowych, udostępnianie informacji niejawnych osobom nieupoważnionym, oszustwa i szantaże. Pojawiło się ponadto zjawisko wojny hybrydowej, której jednym z instrumentów są ataki hakerskie z zagranicy skierowane wobec systemów informatycznych instytucji publicznych, mające na celu zdezorganizowanie czy uniemożliwienie działania tych instytucji. Chodzi tu już nie tylko o działania mogące mieć wpływ na prywatność i majątek poszczególnych osób, ale także takie które mogą wpłynąć na przykład na bezpieczeństwo w komunikacji publicznej czy zaopatrzenie ludności w energię elektryczną i cieplną. Do wiedzy powszechnie dostępnej należy to, że częstym, a może nawet najczęstszym środkiem używanym jako instrument ataków hakerskich są odpowiednio spreparowane przesyłki poczty elektronicznej".

Nie ulega wątpliwości, że podany na stronie organu oficjalny adres poczty elektronicznej umożliwia kontakt z organem we wszelkich sprawach. Na adres ten może trafiać wiele listów elektronicznych, zróżnicowanych próśb, zawiadomień i innych wniosków lub skarg obywateli. Z doświadczenia życiowego wynika, że tylko część z takich wniosków podlega dalszemu procedowaniu (i to w różnych trybach). Z kolei część z nich może być potraktowana jako tzw. spam lub może zostać przekazywana na "kwarantannę". To właśnie rozwój technologii informatycznych i opisane wcześniej zagrożenia związane z przestępczością cybernetyczną lub celowym działaniami polegającym na "zainfekowaniu" systemów informatycznych – powodują konieczność reagowania organów państwa w tym zakresie. Sytuacja taka jest w obecnych czasach zupełnie zrozumiała i akceptowalna nawet dla osób nie posiadających odpowiednich kwalifikacji w dziedzinie informatyki.

Wobec powyższego przedstawienie samego dowodu wysłania korespondencji elektronicznej (email) wcale nie implikuje niewzruszalnego domniemania "złożenia wniosku" w rozumieniu art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto nie można bowiem stracić z pola widzenia, że "złożenie wniosku" – niezależnie od wybranej formy - oznacza podjęcie czynności prawnej (czynności procesowej), która została zakomunikowana podmiotowi publicznemu, tak aby miał realną możliwość zapoznania się z jej treścią (w celu niezwłocznej realizacji). Oznacza to, że fakt "złożenia wniosku" jako fakt prawotwórczy, którego korelatem jest obowiązek udzielenia żądanej informacji, musi mieć charakter pewny, czyli bezsporny (zob. postanowienie WSA we Wrocławiu z 29 stycznia 2025 r., IV SAB/Wr 894/24).

W niniejszej sprawie Sąd uznał za wiarygodne wyjaśnienia organu, że wniosek skarżącego w ogóle nie wpłynął za pośrednictwem poczty elektronicznej. Przemawia za tym okoliczność, że Wójt - pomimo weryfikacji wpływającej do niego drogą elektroniczną korespondencji - nie odnalazł wyżej opisanego e-maila skarżącego. Wskazuje na to wydruk z poczty elektronicznej, zawierającej zestawienie wiadomości elektronicznych, odebranych przez organ 3 października 2024 r., a także częściowo z 2 i 4 października 2024 r. Fakt, że wniosek z 3 października 2024 r. nie został do organu doręczony, uwiarygadnia też treść samego wniosku. Z jego treści wynika, że pytanie nr 1 miało brzmienie: "Jaka była łączna wartość projektów zrealizowanych przez samorząd w latach 2024 i 2025 które były współfinansowane z funduszy UE odnośnie do zwiększenia potencjału obronnego gminy?", a nr 2: "Jaki był łączny koszt współfinansowania przez samorząd projektów realizowanych przy wsparciu dotacji z UE w latach 2024 i 2025 które były współfinansowane z funduszy UE odnośnie do zwiększenia potencjału obronnego gminy?". Słusznie więc podnosi organ w odpowiedzi na skargę, że domaganie się przez skarżącego w październiku 2024 r. danych odnośnie wartości i kosztów projektów, które były realizowane w latach 2024 i 2025, a więc gdy rok 2024 się jeszcze nie zakończył, a 2025 jeszcze nie rozpoczął, jest sprzeczne z logiką i poddaje w wątpliwość twierdzenie skarżącego co do złożenia takiego wniosku w dniu 3 października 2024 r. Istotnym jest również, że w piśmie stanowiącym odpowiedź na skargę organu, skarżący nie ustosunkował się do tego argumentu i nie wskazał dlaczego w październiku 2024 r., miałby się domagać udostępnienia mu danych, które w przeważającej części jeszcze nie powstały, a więc nie mogły być w posiadaniu organu. Zwłaszcza, że Sądowi z urzędu jest wiadomo, że skarżący 3 października 2024 r. wysłał również wnioski o udzielenie informacji publicznej do innych organów i w tych wnioskach domagał się podania łącznej wartości projektów zrealizowanych przez samorząd oraz łącznego kosztu współfinansowania przez samorząd projektów realizowanych przy wsparciu dotacji z UE w latach 2018-2023, czyli danych, które organ mógł udostępnić w październiku 2024 r. (sprawy: II SAB/Rz 111/25, III SAB/Gl 282/25, IV SAB/Po 157/25, II SAB/Łd 119/24, II SAB/Lu 79/25, II SAB/Bk 90/25).

Tak więc całokształt okoliczności rozpoznawanej sprawy nie wskazuje, aby nieodnalezienie w systemach organu wniosku skarżącego było spowodowane niewłaściwym działaniem Wójta, czy też niewłaściwym zorganizowaniem pracy obsługującego go urzędu. Nie jest przy tym rolą tutejszego Sądu rozstrzyganie o możliwościach technicznych tak nadawcy, jak i odbiorcy e-maila. Informacje przedstawione przez Wójta nie potwierdzają wpływu wniosku skarżącego z 3 października 2024 r., zaś informacje przedstawione przez skarżącego nie stanowią dowodu doręczenia wiadomości organowi (wpływu do organu). Sąd administracyjny nie dysponuje środkami dowodowymi mogącymi jednoznacznie i autorytatywnie wyjaśnić przyczynę braku wpływu wniosku do organu. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa cyfrowego obywateli i instytucji publicznych stoi na przeszkodzie przyjęciu, by sam dowód wysłania wniosku o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 10 ust. 1 u.d.i.p. pocztą elektroniczną mógł być uznawany za potwierdzenie, że wniosek taki dotarł do adresata w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim. W takiej sytuacji ciężar wykazania doręczenia, tj. złożenia wniosku - w razie zaistnienia sporu co do tego faktu - spoczywa na wnioskodawcy, który wywodzi z niego określone skutki prawne. Powinno to mieć miejsce zwłaszcza w takiej sytuacji, jaka zaistniała w niniejszej sprawie, tj. gdy z treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynikają poważne wątpliwości co do rzeczywistej daty jego złożenia. Mamy bowiem do czynienia ze "zderzeniem" dwóch wartości: szeroko pojętego bezpieczeństwa informatycznego państwa jako dobra wspólnego wszystkich obywateli (art. 1 Konstytucji RP) oraz prawa obywateli do dostępu do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP) - wyrok NSA z 19 lutego 2025 r., III OSK 878/24.

Skoro w niniejszej sprawie nie zostało wykazane, że wniosek z 3 października 2024 r. dotarł do organu w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim, to nie można skutecznie zarzuć Wójtowi bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.