Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 16 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi M. T. na bezczynność Burmistrza Głowna w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę ; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego M. T. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną 30 grudnia 2025 roku, pod pozycją [...]. a.bł.

1. M. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Burmistrza Głowna w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

1. Skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "UDIP") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.

2. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: stwierdzenie bezczynności Burmistrza Głowna w zakresie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 28 listopada 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt wraz z wyrokiem, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

3. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 28 listopada 2025 r. złożył do Burmistrza Głowna wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej realizacji zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, w szczególności obejmującej m.in. kwestie infrastruktury ochronnej, finansów samorządu oraz planowanych szkoleń. W odpowiedzi organ przesłał pismo, w którym wskazał ogólne podstawy prawne realizacji zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, poinformował o istnieniu programów i aktów wykonawczych i jednocześnie odmówił udostępnienia szczegółowych informacji, powołując się ogólnie na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa państwa oraz wytyczne Ministra Obrony Narodowej i Wojewody Łódzkiego.

4. Zdaniem skarżącego powyższa odpowiedź nie zawierała żądanych informacji, a jednocześnie nie miała formy decyzji administracyjnej, nie wskazywała podstawy prawnej odmowy ani nie zawierała pouczenia o środkach zaskarżenia. W ocenie skarżącego, działanie organu narusza w szczególności:

art. 13 ust. 1 u.d.i.p., poprzez nieudzielenie informacji publicznej w ustawowym terminie,

art. 16 ust. 1 u.d.i.p., poprzez zaniechanie wydania decyzji administracyjnej w sytuacji odmowy lub ograniczenia dostępu do informacji publicznej,

art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., poprzez nieprawidłowe i blankietowe powołanie się na przesłankę bezpieczeństwa państwa bez wykazania, które konkretne informacje podlegają ograniczeniu i z jakiej przyczyny,

art. 61 Konstytucji RP, poprzez nieuzasadnione ograniczenie konstytucyjnego prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej.

5. W dalszej kolejności skarżący podniósł, że odpowiedź udzielona przez organ ma charakter pozorny - nie rozstrzyga złożonego wniosku ani poprzez udostępnienie informacji, ani poprzez formalną decyzję odmowną. Jednocześnie skarżący wskazał, że samo powołanie się na względy bezpieczeństwa państwa, bez wskazania konkretnej podstawy prawnej oraz bez przeprowadzenia analizy zakresu możliwego udostępnienia informacji (np. w formie danych zagregowanych lub zanonimizowanych), nie spełnia wymogów ustawowych. Zdaniem skarżącego, bezczynność organu ma charakter rażący, gdyż: organ był świadomy obowiązku wydania decyzji administracyjnej, zaniechał zastosowania podstawowych przepisów proceduralnych, całkowicie pozbawił skarżącego możliwości skorzystania ze środków odwoławczych.

1. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Głowna wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie w całości z uwagi na jej bezzasadność oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

1. Jednocześnie organ wskazał, że w dniu 28 listopada 2025 r. do Burmistrza Głowna skierowany został wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w którym jako wnioskodawcę oznaczono Ruch Narodowy, Koło na Powiat [...], M. T. i wskazano adres e-mail wnioskodawcy, na który miała zostać przesłana odpowiedź. Zdaniem organu, skarżący składając wniosek 28 listopada 2025 r. nie działał we własnym imieniu, tylko w imieniu Ruchu Narodowego, Koło na Powiat [...], któremu zgodnie z wnioskiem udzielono odpowiedzi 12 grudnia 2025 r. W ocenie organu, jeżeli wnioskodawcą, a zarazem odbiorcą odpowiedzi był Ruch Narodowy, Koło na Powiat [...], którego M. T. był jedynie reprezentantem, skarżącemu, działającemu we własnym imieniu nie przysługiwała legitymacja do wniesienia skargi na bezczynności, która jako niedopuszczalna winna być odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

2. W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że we wniosku z dnia 28 listopada 2025 r. wnioskodawca zwracał się z prośbą o udzielenie informacji dotyczących przygotowania Miasta Głowno do realizacji zadań w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej, wynikających z ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej. Dalej wnioskodawca prosił o udzielenie informacji "w szczególności w następujących obszarach". W ocenie organu, wnioskodawca nie sprecyzował konkretnego katalogu żądanych informacji, a osnowa wniosku sprowadzała się do uzyskania informacji dotyczących przygotowania Miasta Głowno do realizacji zadań w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej, wynikających z ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, zaś wymienione obszary należało potraktować jako obszary przykładowe, a odrębne wnioski o udzielenie konkretnych informacji.

3. Organ wskazał, że wnioskodawca otrzymał odpowiedź zgodną z wnioskiem w jego osnowie. Wskazano też, że Gmina Miasta Głowno nie była zobowiązana do opracowania własnego programu za to realizuje Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026, zatwierdzony uchwałą nr 72 Rady Ministrów z dnia 27 maja 2025 r. W Programie tym, wskazano zaś działania, które odnoszą się do poszczególnych obszarów wskazanych we wniosku tj.:

Ad. 2 Obiekty zbiorowej ochrony: "W latach 2025-2026 przewiduje się przegląd i sprawdzenie obiektów, które potencjalnie spełniają warunki i mogą służyć za obiekty zbiorowej ochrony".

Ad. 3 Alarmowanie, ostrzeganie i powiadamianie: "Nastąpi integracja sieci i systemów teleinformatycznych będących w dyspozycji MSWiA w ramach SBŁP. Utworzone zostaną: resortowe centrum utrzymania i zarządzania siecią i usługami IT (NOC) oraz resortowe centrum bezpieczeństwa systemów i usług IT (SOC), odpowiedzialne za monitorowanie, wykrywanie i reagowanie na zagrożenia bezpieczeństwa w czasie rzeczywistym. Organy ochrony ludności zostaną objęte podsystemem łączności niejawnej (chronionej kryptograficznie) w zakresie usług: głosu; tekstu, obrazu, wideo, telefonu komórkowego i przekazywania dokumentów." Jednocześnie organ podkreślił, że jest również organem ochrony ludności.

Ad. 4 Szkolenia i edukacja: Na stronie 30 i n. Programu wskazano szczegółowe działania w obszarze edukacji i szkoleń, które również mają być realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego.

Ad. 5 Finansowanie: W punkcie 4.2. Programu wskazano, że "Zgodnie z art. 154 ust. 4 ustawy na finansowanie zadań zleconych z zakresu administracji rządowej z obszaru ochrony ludności i obrony cywilnej, jednostki samorządu terytorialnego (JST) otrzymują z budżetu państwa dotacje celowe w wysokości zapewniającej realizację tych zadań. JST w ramach ustawy są zobowiązane do realizowania następujących zadań zleconych:

1) tworzenie i utrzymywanie zasobów ochrony ludności przeznaczonych do realizacji zadań ochrony ludności (art. 33 ust. 5 ustawy);

2) tworzenie i utrzymywanie przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starostę oraz marszałka województwa zasobów ochrony ludności przeznaczonych do realizacji zadań ochrony ludności w odniesieniu do zagrożeń na obszarze odpowiednio gminy, powiatu i województwa;

3) utrzymanie elementów systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach (art. 70 ust. 3 ustawy);

4) utrzymanie przez starostę elementów systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach, będących własnością Skarbu Państwa;

5) dokonywanie bieżącego przeglądu w celu wytypowania obiektów budowlanych, które mogą zostać uznane za obiekty zbiorowej ochrony (art. 91 ust. 10 ustawy);

6) przegląd budowli przeznaczonych na potrzeby obiektów zbiorowej ochrony;

7) budowa i przebudowa budowli ochronnej, organizowanie miejsc doraźnego schronienia, remont i utrzymanie obiektów zbiorowej ochrony, dostosowywanie obiektów do wymagań i warunków technicznych (art. 106 ust. 5 ustawy);

8) finansowanie i dofinansowywanie infrastruktury związanej z budownictwem ochronnym;

9) wnioskowanie o nadanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej (art. 135 ust. 9 ustawy); zadanie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty i marszałka województwa z zakresu wnioskowania o nadanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej."

4. Dodatkowo, w zakresie finansowania informacje są dostępne na stronach BIP organu, gdzie umieszczane są wszelkie uchwały w tym uchwała budżetowa.

5. Ponadto organ wskazał, że w obszarze Planowanie i koordynacja, poza informacją o realizacji Programu poinformowano o wydaniu w dniu 24 października 2025 r. przez Burmistrza Głowna zarządzenia nr 177/2025 w sprawie wyznaczenia podmiotów ochrony ludności na terenie Gminy Miasta Głowno, mocą którego wyznaczono podmioty ludności oraz przypisano im zadania do realizacji. Zarządzenie również jest dostępne na stronach BIP.

6. Odnosząc się do wniosku o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa organ wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechny jest pogląd, że rażące naruszenie prawa jest okolicznością szczególną, obejmującą jedynie przypadki bezczynności organu mające cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne, które nie mogą być zaakceptowane w demokratycznym państwie prawa. Zdaniem organu, przyjmując, że w niniejszej sprawie dopuścił się bezczynności, co jak wykazano powyżej nie miało miejsca, w żadnym przypadku nie można uznać, iż bezczynność wiązała się z rażącym naruszeniem prawa. Organ dodał przy tym, że w odpowiedzi na wniosek z dnia 28 listopada 2025 r. wyjaśnił wnioskodawcy, że jest zobowiązany do nierozpowszechniania informacji z zakresu obronności, ochrony ludności i obrony cywilnej. Organ wyjaśnił, że udzielenie szczegółowych informacji dot. ochrony ludności i obrony cywilnej podlega istotnym ograniczeniom wynikającym z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa państwa. Odwołano się również do interesu Polski, aby informacje o zasobach, procedurach i elementach infrastruktury nie dostały się w niepowołane ręce.

7. W ocenie organu, wnioskodawca uzyskał szczegółowe wyjaśnienie w zakresie udostępnienia żądanej informacji poprzez odwołanie się do realizacji Programu. Uzasadnienie to odwoływało się do interesu Rzeczypospolitej Polskiej, w imię którego dopuszczalne jest ograniczenie dostępu do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

2. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.), [dalej: "P.p.s.a."]. Zgodnie z ww. przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

1. Przyczyną odrzucenia skargi w niniejszej sprawie jest brak legitymacji do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie, o czym niżej.

2. W realiach niniejszej sprawy wniosek z dnia 28 listopada 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej wniósł Ruch Narodowy Koło na Powiat [...], w imieniu którego działał skarżący. Natomiast skargę z dnia 29 grudnia 2025 r. na bezczynność organu skarżący złożył w imieniu własnym, co nie budzi żadnych wątpliwości Sądu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, jedynie podmiot, który wnioskuje o udostępnienie informacji publicznej jest podmiotem legitymowanym do złożenia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2019 r., I OSK 2598/17; postanowienie NSA z dnia 18 lipca 2024 r., III OZ 163/24; postanowienie NSA z dnia 16 lutego 2021 r., III OSK 3904/21; wyrok NSA z 13.03.2026 r., III OSK 879/25; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

3. Stosownie do art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Pojęcie interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. sprowadza się do istnienia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a zaskarżonym aktem lub czynnością lub bezczynnością organu. Interes prawny, o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a., polega na tym, że istnieje związek między indywidualnymi prawami i obowiązkami osoby składającej skargę a decyzją, czynnością lub bezczynnością organu, które są przedmiotem skargi.

4. Po wpłynięciu skargi do sądu administracyjnego sąd w pierwszej kolejności bada spełnienie przez skargę warunków formalnych (art. 57 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 46 p.p.s.a.), zachowanie terminu do jej wniesienia (art. 53 P.p.s.a.). Następnie sąd administracyjny bada, czy skarga została wniesiona przez osobę uprawnioną, legitymowaną do jej wniesienia, czyli mającą przymiot strony (art. 50 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Dopiero po stwierdzeniu, że wnosząca skargę osoba ma przymiot strony sąd bada przedmiot skargi, czyli istotę sprawy (por. wyrok NSA z 13.05.2016 r., I OSK 2823/15).

5. Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych legitymowanym do wniesienia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest ten, kto ma interes prawny, czyli kto ma prawo żądać od organu udzielenia odpowiedzi na żądanie udostępnienia informacji publicznej (tak np. postanowienie WSA w Szczecinie z 2.04.2025 r., I SAB/Sz 34/25).

6. Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej zasadności skargi Sąd zbadał legitymację skarżącego do wniesienia skargi i stwierdził brak tożsamości podmiotu wnioskującego o udostępnienie informacji publicznej oraz podmiotu wnoszącego skargę. Należy przy tym zauważyć, że brak wskazania w ustawie o dostępie do informacji publicznej wymagań formalnych wniosku składanego w tym trybie tej ustawy nie uzasadnia przyjęcia, że uprawnionym do wniesienia skargi na bezczynność organu jest podmiot inny niż ten, który z nim wystąpił. Jedynie wnioskodawca ma prawo zaskarżania bezczynności czy decyzji organu działającego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Legitymację do zaskarżenia bezczynności posiada więc wyłącznie podmiot wnioskujący (tak. np. postanowienie WSA we Wrocławiu z 30.01.2025 r., IV SAB/Wr 1249/24).

W związku z tym osoba, która nie złożyła wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest pozbawiona uprawnienia do wejścia w spór z organem i w konsekwencji do złożenia skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej oczekiwanej przez inną osobę (postanowienie WSA w Szczecinie z 1.08.2024 r., I SAB/Sz 62/24; wyrok WSA w Krakowie z 16.01.2024 r., II SAB/Kr 251/23). Skoro obowiązek udzielenia informacji publicznej powstaje w związku z wnioskiem konkretnej osoby (wnioskodawcy), to tylko ta osoba ma przymiot strony postępowania i niewątpliwie takiej osobie przysługuje prawo do kwestionowania działań organu poprzez złożenie skargi (postanowienie NSA z 12.07.2022 r., III OSK 1398/21).

Podkreślenia, w ocenie Sądu, wymaga przede wszystkim fakt, że w niniejszej spawie brak interesu prawnego skarżącego we wniesieniu skargi jest oczywisty.

7. Wobec powyższego Sąd uznał skargę wniesioną przez skarżącego za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. skargę odrzucił (pkt 1 sentencji postanowienia).

8. Natomiast o zwrocie wpisu sądowego od skargi orzeczono w punkcie 2 sentencji postanowienia, biorąc pod uwagę art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

a.bł.