![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Prezydent Miasta, Oddalono skargę kasacyjną, III OSK 865/25 - Wyrok NSA z 2025-11-21, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
III OSK 865/25 - Wyrok NSA
|
|
|||
|
2025-05-13 | |||
|
Naczelny Sąd Administracyjny | |||
|
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/ Olga Żurawska - Matusiak Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/ |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
II SAB/Lu 184/24 - Wyrok WSA w Lublinie z 2025-01-30 | |||
|
Prezydent Miasta | |||
|
Oddalono skargę kasacyjną | |||
|
Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust 2, 13 ust 1, 14 ust 1, 16 ust 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. |
|||
|
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Lublin od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 stycznia 2025 r., sygn. akt II SAB/Lu 184/24 w sprawie ze skargi Fundacji W. z siedzibą w [...] na bezczynność Prezydenta Miasta Lublin w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. |
||||
|
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 30 stycznia 2025 r., sygn. akt II SAB/Wa 184/24, po rozpoznaniu skargi Fundacji W. z siedzibą w L. (dalej: "skarżąca lub "Fundacja") na bezczynność Prezydenta Miasta Lublin (dalej: "Prezydent" lub organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej: I. zobowiązał Prezydenta do załatwienia wniosku Fundacji z dnia 25 kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdził, że bezczynność Prezydenta Miasta Lublin w załatwieniu wniosku wskazanego w punkcie I. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny; IV. zasądził od Prezydenta Miasta Lublin na rzecz Fundacji W. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Fundacja wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2024 r. wystąpiła do Prezydenta Miasta Lublin o ujawnienie informacji publicznej dotyczącej treści zastrzeżeń zgłoszonych do protokołu kontroli określonych przepisami prawa procedur podejmowania i realizacji decyzji w przedmiocie umowy na "[...]" zawartej pomiędzy Gminą Lublin, Zarządem Dróg Mostów w Lublinie oraz Zarządem Transportu Miejskiego w Lublinie a wykonawcą – B. S.A., wraz z tymi zastrzeżeniami. Organ odpowiadając na wniosek pismem z dnia 8 maja 2024 r. stwierdził, że dostęp do żądanej informacji odbywa się w innym trybie, niż w oparciu o ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), tj. na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków oraz trybu przygotowywania, prowadzenia i dokumentowania czynności kontrolnych przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 184 ze zm.; dalej: "r.CBA"). Powyższe wyklucza zatem możliwość pozytywnego rozpoznania wniosku dostępowego. Powyższe skutkowało wniesieniem przez Fundację skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której skarżąca domagała się: zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej, zasądzenia od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jej praw, zasądzenie od organu grzywny oraz stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Prezydent podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. W pierwszej kolejności Prezydent opowiedział się za koniecznością odrzucenia skargi na postawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Zdaniem organu skarga jest niedopuszczalna, gdyż Fundacji nie przysługuje przymiot strony postępowania. Wniosek dostępowy został bowiem wniesiony drogą mailową przez K. J., który nie wskazał, aby działał w imieniu Fundacji. Na wypadek uznania przez Sąd braku podstaw do odrzucenia skargi organ wskazał, że przedmiotową skargę należało uznać za bezpodstawną, bowiem po stronie Prezydenta nie zachodzi bezczynność. Zdaniem Prezydenta jakkolwiek dokumenty objęte wnioskiem mogą zostać uznane za "informację publiczną w rozumieniu ustawy", a więc informację o sprawach publicznych, zgodnie z art. 1 ust. 1 in principio u.d.i.p., to jednak nie podlega ona udostępnieniu w trybie u.d.i.p. W konsekwencji treści tychże dokumentów nie dotyczy także art. 1 ust. 1 in fine u.d.i.p., co oznacza, że nie ma zastosowania także tryb odmowy udostępnienia informacji wymagający wydania decyzji administracyjnej. W takim przypadku, a więc wówczas, gdy informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb regulują odmiennie, informuje się o tym wnioskodawcę w formie zwykłego pisma. Przywołanym powyżej wyrokiem z 30 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku dostępowego Fundacji. W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji nie zgodził się ze stanowiskiem organu wskazującego na niedopuszczalności skargi, a co za tym idzie konieczność jej odrzucenia. W ocenie Sądu brak jest podstaw do zakwestionowania, iż wniosek z dnia 25 kwietnia 2024 r., którego dotyczy wniesiona przez Fundację skarga na bezczynność, został złożony w imieniu Fundacji przez jej Prezesa K. J. Wniosek został nadany za pośrednictwem środka komunikacji elektronicznej, w formie wiadomości tekstowej skierowanej do adresata określonego w tej wiadomości jako: "Informacja Publiczna" - informacjapubliczna@lublin.eu. Pomimo, iż w treści wiadomości skierowanej do organu nie zawarto wprost oznaczenia skarżącej Fundacji jako wnioskodawcy, to jednak należy zauważyć, że w polu tekstowym wiadomości "nadawca" znajdowało się oznaczenie "K. J. [...] ". Zadaniem Sądu tak oznaczone dane nadawcy w sposób oczywisty wskazują na jego związek z Fundacją, nie zaś z K. J. jako osobą fizyczną. Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że na gruncie spraw z zakresu informacji publicznej bezczynność podmiotu zobowiązanego zachodzi w szczególności wówczas, gdy podmiot taki, pomimo dysponowania żądaną informacją publiczną, nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, bądź też w tym terminie nie wydaje na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (co jest uzasadnione np. wobec stwierdzenia, że żądana informacja objęta jest ograniczeniem opisanym w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się właśnie do oceny, czy organ, odpowiadając na wniosek Fundacji, zasadnie powołał się na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wskazując, że żądana informacja nie może zostać udostępniona w trybie przepisów u.d.i.p., albowiem tryb dostępu do niej - jako informacji będącej elementem akt kontroli – uregulowany został uregulowany odmiennie w przepisach r.CBA, wydanego na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 47 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 184 z późn. zm.; dalej: "u.CBA"). W ocenie Sądu powyższe stanowisko organu nie może uzyskać aprobaty. Na podstawie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. jedynie przepisy rangi ustawowej mogą wyłączać możliwość skorzystania z trybu dostępu do informacji publicznej opartego na u.d.i.p. A contrario, jeżeli odmienne niż w tej ustawie zasady lub tryb dostępu do informacji publicznej zostają uregulowane w rozporządzeniu, akcie prawa miejscowego czy dowolnym akcie prawa wewnętrznego, to pierwszeństwo zachowuje ustawa o dostępie do informacji publicznej. Powyższe oznacza, że organ, informując skarżącą w piśmie z dnia 8 maja 2024 r. o braku możliwości udostępnienia żądanej informacji publicznej w trybie u.d.i.p. ze względu na odmienny trybu dostępu do przedmiotowej informacji uregulowany w r.CBA, a więc powołując się na normę kolizyjną z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., nie załatwił przedmiotowego wniosku w sposób prawidłowy i w konsekwencji pozostaje w tej sprawie bezczynny. Zobowiązując organ do rozpoznania wniosku dostępowego Sąd jednocześnie zaznaczył, że zobowiązanie to nie przesądza o udostępnieniu skarżącej żądanej informacji. Załatwienie wniosku w trybie u.d.i.p. może nastąpić albo poprzez udostępnienie żądanej informacji, albo poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w przypadku, gdy zachodzą ku temu podstawy. Wydanie takiej decyzji będzie uzasadnione w szczególności wówczas, gdy dostęp do żądanej informacji publicznej podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p. Rozpoznając skargę na bezczynność Sąd nie jest władny rozstrzygać o tym, który ze wskazanych wyżej sposobów załatwienia przedmiotowego wniosku jest w okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowy. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, uzasadnione jest zwrócenie uwagi organowi na konieczność rozważenia, na ile przepisy u.CBA i r.CBA, a także powołany w odpowiedzi na skargę art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, dają podstawy do ograniczenia dostępu do żądanej informacji publicznej w drodze decyzji odmownej. Uwzględniając skargę Sąd pierwszej instancji stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W niniejszej sprawie bezczynność organu nie miała takiego charakteru, albowiem nie wynikła z zaniechania jakichkolwiek działań w sprawie przedmiotowego wniosku skarżącej, lecz stanowiła konsekwencję błędnego powołania się na normę kolizyjną z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. W konsekwencji takiej kwalifikacji stanu bezczynności zaistniałego w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wniosek Fundacji o wymierzenie organowi grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Od powyższego wyroku Prezydent Miasta Lublin wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art 1 ust. 1 i 2 u.d.i.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że organ błędnie zastosował normę kolizyjną zawartą w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. powołując się na odmienny tryb dostępu do żądanej informacji, podczas gdy zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. informacja publiczna powinna zostać udostępniona na podstawie i na warunkach określonych przez przepisy szczególne, jeżeli takowe istnieją, a w konsekwencji uznanie, że organ pozostawał w bezczynności, co skutkowało zobowiązaniem go do załatwienia wniosku Fundacji z 25 kwietnia 2024 r.; 2. art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 23 ust. 3 w zw. z art. 17 ust. 15-16 u.CBA w zw. z art. 156 § 1 i § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 46; dalej: "k.p.k."), poprzez niezastosowanie wymienionych ostatnio przepisów i błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie przepisy ustawy nie przewidują innych zasad i trybu udzielenia informacji publicznej, a w konsekwencji nie ma podstaw do zastosowania normy kolizyjnej z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w sytuacji, gdy wymienione przepisy przewidują ograniczenia w dostępie do akt kontroli, a zwłaszcza dokumentów włączonych do materiału procesowego w postępowaniu przygotowawczym w sytuacjach, gdy ich ujawnienie stanowiłoby zagrożenie dla wykonywania zadań przez organy ścigania i mogłoby zniweczyć cel postępowania przygotowawczego. II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 3. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie, że Fundacja jest uprawniona do wniesienia skargi na bezczynność organu, a w konsekwencji wniesienie skargi było dopuszczalne i nie zachodziła konieczność jej odrzucenia w sytuacji, gdy skargę na bezczynność wniosła Fundacja W., zaś wnioskodawcą był K. J., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy prowadząc do merytorycznego rozpoznania skargi w sytuacji, gdy podlegała ona odrzuceniu; 4. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 u.d.i.p., poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że organ pozostawał w bezczynności i - w następstwie powyższego - zobowiązanie Prezydenta do załatwienia wniosku Fundacji z dnia 25 kwietnia 2024 r., w szczególności przez wybiórcze i nieznajdujące pełnego potwierdzenia w aktach sprawy przyjęcie, że zastosowanie przez organ normy kolizyjnej z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. zostało oparte wyłącznie na przepisach r.CBA w sytuacji, gdy organ nie twierdził, by jedyną podstawą zastosowanego sposobu odniesienia się do wniosku Fundacji były zasady prowadzenia dokumentacji przewidziane w r.CBA, lecz powoływał się na przepisy u.CBA oraz konieczność ochrony prawidłowości prowadzonego postępowania przygotowawczego, które to uchybienie miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, albowiem decydowało o uwzględnieniu skargi na bezczynność. W oparciu o powyższe zarzuty Prezydent wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi Fundacji na bezczynność organu, a w razie nieuwzględnienia zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Jednocześnie Prezydent wniósł o zasądzenie od skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Pismem z 22 kwietnia 2025 r. Fundacja wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną. W dniu 20 listopada 2025 r. do NSA wpłynęło pismo Rzecznika Praw Obywatelskich, w którym RPO na podstawie art. 8 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 14 pkt 6 ustawy z 15 lipca 1987 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1264 ze zm.) zgłosił swój udział w niniejszym postępowaniu oraz przedstawił swoje stanowisko w sprawie. W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich żądana przez Fundację informacja posiada walor informacji publicznej, a jej udostępnienie nie jest wyłączone przez przepisy o tajemnicach ustawowo chronionych. Z kolei przepisy aktu podustawowego normujące dostęp do akt postępowań kontrolnych CBA, nie mogą skutecznie ograniczać zagwarantowanego w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji PR prawa dostępu do informacji publicznej. Odmienna wykładnia byłaby sprzeczna z literalnym brzmieniem art. 1 ust. 2 u.d.i.p., art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, przez co nie zasługuje na akceptację. Tym samym zasadne jest stanowisko WSA w Lublinie zaprezentowane w zaskarżonym wyroku, zaś wniesiona skarga kasacyjna powinna podlegać oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), bowiem skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, zaś strona skarżąca nie zażądała jej przeprowadzenia. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego kasacyjnie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22). W pierwszej kolejności musi zostać rozpoznany zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 50 § 1 p.p.s.a. polegający w ocenie skarżącego kasacyjnie na niezastosowaniu powyższych przepisów i błędnym przyjęciu, że Fundacja W. jest uprawniona do wniesienia skargi na bezczynność organu, podczas gdy wnioskodawcą był K. J., gdyż jest to zarzut najdalej idący. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela argumentację Sądu pierwszej instancji przyjmującą, że Fundacja W. była uprawniona do wniesienia skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Trzeba zaznaczyć, że Fundacja W. była uwidoczniona w treści wniosku dostępowego poprzez adres mailowy, choć istotnie K. J. nie wskazał wyraźnie, czy działa w imieniu własnym, czy Fundacji. Jednakże wniosek dostępowy został wysłany z konta pocztowego powiązanego z domeną internetową Fundacji W. - [...] – co wyraźnie wskazywało na funkcję K. J. pełnioną w Fundacji. Zarzut skargi kasacyjnej jest zatem bezzasadny. Drugi zarzut naruszenia przepisów postępowania został powiązany z zarzutami naruszenia przepisów prawa materialnego, dlatego też zarzut ten musi zostać rozpoznany w dalszej kolejności. Zarzuty naruszenia prawa materialnego koncentrują się na kwestii błędnego przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że w sprawie miały zastosowanie przepisy u.d.i.p., podczas gdy z art. 1 ust. 2 tejże ustawy wynika, że jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach podstaw kasacyjnych i sformułowanych w nich zarzutów, którymi jest – co do zasady – związany. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie, oprócz zacytowanego wyżej przepisu u.d.i.p. zarzucił naruszenie art. 23 ust. 3 w związku z art. 17 ust. 15-16 u.CBA w związku z art. 156 § 1 i 5 k.p.k. Zgodnie z art. 23 ust. 3 u.CBA informacje i dane, o których mowa w ust. 1, oraz informacje związane z przekazywaniem tych informacji i danych podlegają ochronie przewidzianej w przepisach o ochronie informacji niejawnych i mogą być udostępniane jedynie funkcjonariuszom prowadzącym czynności w danej sprawie i ich przełożonym, uprawnionym do sprawowania nadzoru nad prowadzonymi przez nich w tej sprawie czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi. Akta zawierające te informacje i dane udostępnia się ponadto wyłącznie sądom i prokuratorom, jeżeli następuje to w celu ścigania karnego. W podstawie kasacyjnej nie powołano ust. 1 cytowanego przepisu, jednakże jego przytoczenie jest konieczne dla oceny zasadności zarzutu. Zgodnie z art. 23 ust. 1 u.CBA jeżeli jest to konieczne dla skutecznego zapobieżenia przestępstwom określonym w art. 2 ust. 1 pkt 1 lub ich wykrycia albo ustalenia sprawców i uzyskania dowodów, a także wykrycia i identyfikacji przedmiotów i innych korzyści majątkowych pochodzących z tych przestępstw albo ich równowartości, oraz w celu kontroli prawdziwości oświadczeń majątkowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5, a także prawidłowości oświadczeń albo deklaracji dotyczących konfliktu interesów, podlegających weryfikacji CBA na podstawie przepisów odrębnych, CBA może korzystać z przetwarzanych przez banki informacji stanowiących tajemnicę bankową oraz informacji dotyczących umów o rachunek papierów wartościowych, umów o rachunek pieniężny, umów ubezpieczenia lub innych umów dotyczących obrotu instrumentami finansowymi lub świadczenia usług finansowania społecznościowego dla przedsięwzięć gospodarczych, a w szczególności z przetwarzanych przez uprawnione podmioty danych osób, które zawarły takie umowy. Zgodnie z art. 17 ust. 15 u.CBA w przypadku uzyskania dowodów pozwalających na wszczęcie postępowania karnego lub mających znaczenie dla toczącego się postępowania karnego Szef CBA przekazuje Pierwszemu Zastępcy Prokuratora Generalnego Prokuratorowi Krajowemu wszystkie materiały zgromadzone podczas stosowania kontroli operacyjnej. W postępowaniu przed sądem, w odniesieniu do tych materiałów, stosuje się odpowiednio art. 393 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego. Zgodnie z art. 17 ust. 16 u.CBA zgromadzone podczas stosowania kontroli operacyjnej materiały, które nie stanowią informacji potwierdzających zaistnienie przestępstwa, podlegają niezwłocznemu, protokolarnemu, komisyjnemu zniszczeniu. Zniszczenie materiałów zarządza Szef CBA. Adresatem powyższych regulacji prawnych nie jest podmiot zobowiązany w niniejszej sprawie, tylko Szef CBA. Z treści powołanych regulacji prawnych nie wynikają odmienne od wskazanych w u.d.i.p. zasady dostępu do informacji publicznej. Natomiast art. 156 § 1 i 5 k.p.k. reguluje kwestie dostępu do akt postępowania karnego - sądowego lub przygotowawczego. Odpowiadając na wniosek dostępowy podmiot zobowiązany nie wskazał, aby żądana informacja znajdowała się w aktach takiego postępowania, a nawet gdyby tak było, to wnioskodawca nie domagał się udzielenia dostępu do akt, tylko udostępnienia konkretnej informacji. Przepis art. 156 k.p.k. reguluje kompleksowo dostęp do akt sprawy będącej zarówno w toku, jak i zakończonej wyłącznie w odniesieniu do stron, obrońców, pełnomocników i przedstawicieli ustawowych. W stosunku do innych osób, w sytuacji gdy postępowanie zostało już ukończone, nie przewiduje żadnych rozwiązań. Ponadto jego regulacją objęta jest jedynie kwestia bezpośredniego wglądu osób trzecich do akt postępowania karnego przygotowawczego, a brak jest odrębnych unormowań dostępu osób trzecich do konkretnych treści mogących wynikać z akt postępowania karnego przygotowawczego, a odpowiadających definicji informacji publicznej. Oznacza to więc, że w tym nieuregulowanym zakresie zastosowanie będą miały przepisy u.d.i.p. Reasumując należy przyjąć, że przepisy k.p.k. w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie postępowania sądowego, postępowania przygotowawczego oraz po jego zakończeniu i wyłączają w tym zakresie uregulowania u.d.i.p. na mocy art. 1 ust. 2 tej ustawy. Odnoszą się one jednak do akt sprawy rozumianych jako określony zbiór materiałów i dokumentów stanowiący pewną całość, a nie do pojedynczej, będącej częścią tego zbioru informacji publicznej, czy też konkretnie oznaczonego dokumentu. Przede wszystkim jednak należy podnieść, że w odpowiedzi na wniosek podmiot zobowiązany nie powołał się na żadną z podstaw prawnych przytoczonych w omawianych zarzutach skargi kasacyjnej, lecz na przepisy r.CBA. Wbrew twierdzeniu zawartemu w zarzucie skargi kasacyjnej oznaczonym jako IV, w odpowiedzi na wniosek dostępowy nie została powołana ustawowa podstawa prawna mająca uzasadniać zastosowanie art. 1 ust. 2 u.d.i.p., ograniczono się bowiem do wskazania przepisu u.CBA, z którego wynika delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia. W odniesieniu do tego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji w kwestii dopuszczalności ograniczenia zastosowania przepisów u.d.i.p. wyłącznie regulacjami o randze ustawowej. Nie ma potrzeby przytaczania uzasadnienia tego stanowiska w szerszym zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje jedynie, że podziela rozważania przeprowadzone przez Sąd pierwszej instancji na s. 7-9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Należy też dostrzec, że Sąd pierwszej instancji wskazał, że "uzasadnione jest zwrócenie uwagi organowi na konieczność rozważenia, na ile przepisy u.C.B.A. i r.C.B.A., a także powołany w odpowiedzi na skargę art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, dają podstawy do ograniczenia dostępu do żądanej informacji publicznej w drodze decyzji odmownej". Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. |
||||