Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Człowiekowska SWSA Piotr Fronc SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. H. na bezczynność Wójta Gminy Gnojnik w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek ż dnia 27 lutego 2025 r. oddala skargę.

II SAB/Kr 77/25

UZASADNIENIE

14 lutego 2025 r. K. H. (skarżący) wniósł do Wójta Gminy Gnojnik (podmiot obowiązany) o udostępnienie informacji publicznej o procesie rekrutacji w grudniu 2024 r. na staż na stanowisko pomoc biurowa m.in. w referacie ochrony środowiska:

1) kryteria selekcji kandydatów;

2) wykaz czynności branych pod uwagę jako istotne przy ocenie ich kwalifikacji.

19 lutego 2025 r. podmiot obowiązany poinformował, że: 1) wnioskował do Powiatowego Urzędu Pracy w Brzesku o organizację stażu dla bezrobotnego w Referacie Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska na stanowisko pomoc administracyjna, gdzie minimalne kwalifikacje zostały określone na poziomie: wykształcenie min. średnie oraz stan zdrowia pozwalający na zatrudnienie na stanowisku; 2) w pozostałym zakresie wniosek nie dotyczy informacji publicznej.

27 lutego 2025 r. skarżący wniósł do podmiotu obowiązanego o udostępnienie:

1) pełnych kryteriów rekrutacji;

2) zakresu obowiązków stażystów w Referacie;

3) przyczyn obniżenia wymagań dot. wykształcenia kandydatów, co zostało potwierdzone w nagranej rozmowie telefonicznej z sekretarz gminy.

Pismem z 12 marca 2025 r. podmiot obowiązany wyjaśnił, że uczynił zadość pkt 1 pierwotnego wniosku, bo dotyczył on informacji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g u.d.i.p.), zaś w zakresie pkt 2 pierwotnego wniosku nie było potrzeby wydawania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia, ponieważ nie dotyczył on informacji publicznej, bo wykaz czynności nie został opracowany. Następnie podmiot obowiązany wskazał, że:

1) kryteriami były wykształcenie minimum średnie oraz stan zdrowia pozwalający na zatrudnienie na stanowisku, a kryteria te nie zostały obniżone w stosunku do minimalnych określonych we wniosku, natomiast wykazu czynności nie opracowano;

2) zakres obowiązków stażysty w Referacie Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska to: a) pomoc w przygotowywaniu raportów i sprawozdań dotyczących stanu środowiska; b) pomoc w archiwizacji danych znajdujących się w Referacie; c) pomoc w przeprowadzaniu kontroli w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska przez osoby fizyczne i przedsiębiorstwa (protokołowanie); d) pomoc w aktualizacji bazy CEEB na podstawie danych od właścicieli i zarządców budynków; e) obsługa urządzeń biurowych; f) pomoc w zakresie weryfikacji danych zawartych w deklaracjach śmieciowych.

13 marca 2025 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na "odmowę udostępnienia informacji publicznej (...) wyrażoną w piśmie z dnia 12 marca 2025 r." i wniósł o zobowiązanie podmiotu obowiązanego do udostepnienia informacji o kryteriach rekrutacji lub wyjaśnienia podstaw wyboru stażysty i dlaczego – wnioskując o organizację stażu do PUP – obniżono minimalne wymagania kandydatów do wykształcenia średniego.

Skarżący zarzucił:

1) naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. przez uznanie, że kryteria rekrutacji na staż nie stanowią informacji publicznej;

2) naruszenie art. 4 ust. 3 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przez zastosowanie formy zwykłego pisma informacyjnego zamiast formy decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia;

3) sprzeczność logiczną, bo organizator stażu nie może nie dysponować żądaną informacją, bo albo oparł się na jakichś kryteriach (niezapisanych), albo kryteriów nie było (tylko jak wtedy dokonano wyboru?).

Skarżący podniósł, że brak (utajnienie) kryteriów wyboru rodzi podejrzenia o uznaniowość i naruszenie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zaś on (jako kandydat) ma prawo wiedzieć, dlaczego nie został zakwalifikowany do odbycia stażu. Z nagranej wypowiedzi sekretarza gminy ("Nie chcieliśmy dyskwalifikować kandydatów bez wyższego wykształcenia") wynika, że jakieś kryteria były, a nadto mogły one być – wbrew zasadzie równego dostępu do zatrudnienia – dopasowane pod konkretnych kandydatów.

W odpowiedzi na skargę podmiot obowiązany wniósł o oddalenie skargi, wskazując przy tym m.in., że pkt 2 pierwotnego wniosku zakwalifikował jako zwrócenie się o udzielenie wskazówek dotyczących przydatnych kwalifikacji zawodowych.

19 marca 2025 r. skarżący wskazał, że podmiot obowiązany nie zakwalifikował go do odbycia stażu z powodu "miejsce zostało obsadzone" bez podania kryteriów wyboru i dalszych wyjaśnień, co uniemożliwia ustosunkowanie się do odmowy, naruszając art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

16 kwietnia 2025 r. skarżący odniósł się do odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, albowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nadto zgodnie z § 2, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może również orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.)

Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. - z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2) lub w tym terminie wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też poinformować wnioskodawcę, że informacji takiej nie posiada, względnie - w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej lub że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania.

W rozpoznawanej sprawie, adresatem wniosku jest Wójt Gminy Gnojnik, który po myśli art. 4 ust. 1 u.d.i.p. jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej ("Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne").

Informacja, jakiej żądał skarżący w piśmie z 27 lutego 2025 r. dotyczyła wskazania pełnych kryteriów rekrutacji na staż na stanowisko pomoc biurowa m.in. w referacie ochrony środowiska; zakresu obowiązków stażystów w Referacie; przyczyn obniżenia wymagań dot. wykształcenia kandydatów i stanowiła informację publiczną.

Na wszystkie trzy zadane pytania organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia 12 marca 2025 r. i jest to odpowiedź wyczerpująca:

1. minimalne kwalifikacje na stanowisko stażowe "pomoc administracyjna" w Referacie Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska to wykształcenie minimum średnie oraz odpowiedni stan zdrowia,

2. zakres obowiązków stażystów to : a) pomoc w przygotowywaniu raportów i sprawozdań dotyczących stanu środowiska; b) pomoc w archiwizacji danych znajdujących się w Referacie; c) pomoc w przeprowadzaniu kontroli w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska przez osoby fizyczne i przedsiębiorstwa (protokołowanie); d) pomoc w aktualizacji bazy CEEB na podstawie danych od właścicieli i zarządców budynków; e) obsługa urządzeń biurowych; f) pomoc w zakresie weryfikacji danych zawartych w deklaracjach śmieciowych,

3. co do przyczyn obniżenia wymagań dotyczących wykształcenia kandydatów, wójt oświadczył, że nie obniżał wymagań w stosunku do wymagań określonych we wniosku o organizację stażu.

Skarga została wniesiona po otrzymaniu przez skarżącego ww. pisma Wójta z dnia 12 marca 2025 r., a zatem już po udzieleniu żądanej informacji, zatem organ nie pozostawał w bezczynności w dacie składania skargi.

Wójt nie "odmówił" także udzielenia informacji publicznej jak twierdzi skarżący, wręcz przeciwnie odpowiedział skarżącemu na każde zadane pytanie.

Żądanie sformułowane w skardze dotyczące zobowiązania organu do "wyjaśnienia podstaw wyboru stażysty" nie może zostać uwzględnione, bo tego rodzaju pytanie pojawiło się w skardze po raz pierwszy – nie było formułowane przez skarżącego w piśmie z dnia 27 lutego 2025 r. skierowanym do organu, a zatem organ nie mógł z oczywistych względów wniosku w tym zakresie rozpatrzeć. Kryteria rekrutacji czyli stawiane kandydatom wymagania formalne nie są tożsamym pojęciem z "podstawą wyboru" (kryteriami wyboru) konkretnej osoby na dane stanowisko stażowe.

Z treści skargi wynika, że skarżący kwestionuje przebieg i wynik procesu rekrutacji na stanowisko stażowe w urzędzie gminy, jednak kwestie te nie mogą być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny w sprawie o bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Z tego względu skarga jako nieuzasadniona została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.