Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi Polskiego K. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania organizacji za zakładającą i prowadzącą księgi hodowlane dla psów rasowych - oddala skargę -

Pismem z dnia 17 września 2009 roku P. wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o oficjalne uznanie dokumentów potwierdzających pochodzenie (rodowodów) wydawanych przez stowarzyszenie P., jako spełniające aktualnie obowiązujące uregulowania prawne Polski i Unii Europejskiej.

Pismem z dnia 7 października 2009 roku Minister zwrócił się do P. o sprecyzowanie żądania, to jest czy jest to wniosek o uznanie P. za podmiot prowadzący księgi hodowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich, czy też żądanie wniosku jest inne.

Pismem z dnia 12 października 2009 roku P. poinformował Ministra, że wnosi o uznanie go za podmiot prowadzący księgi hodowlane psów rasowych w odpowiednim rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich.

Wnioskodawca stwierdził, że pies nie jest objęty powyższą ustawą, jednak w załączniku do Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą wymienione są wszystkie zwierzęta żywe.

Decyzją z dnia [...] października 2009 roku, Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił uznania P. za zakładającego i prowadzącego księgi hodowlane dla psów rasowych.

W uzasadnieniu decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że zgodnie z art. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2009 roku o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 133, poz. 921 oraz z 2008 r. Nr 171, poz. 1056) psy rasowe nie są zaliczane do zwierząt gospodarskich, dla których mogą być prowadzone księgi hodowlane. Skoro przepisy ustawy o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich nie dają podstaw do uznania podmiotów prowadzących księgi dla zwierząt gatunków innych niż uznane za zwierzęta

Sygn. akt IV SA/Wa 346/10

gospodarskie, to brak jest podstaw do uznania P. za prowadzącego księgi hodowlane dla psów rasowych w rozumieniu przepisów ustawy o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich.

Pomimo, że zgodnie z art. 1 dyrektywy Rady nr 91/174/EWG z dnia 25 marca 1991 roku ustanawiającej wymogi zootechniczne i rodowodowe przy wprowadzaniu do obrotu zwierząt czystorasowych oraz zmieniającej dyrektywę 77/504/EWG oraz 90/425/EWG (Dz. Urz. WE L 85 z 5.04.1991, str. 37, Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 11, str. 177) za "zwierzę czystorasowe" uważa się każde zwierzę przeznaczone do hodowli, wymienione w załączniku II Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE C 2006 Nr 321E, str. 1) zwanego dalej TWE, które jest wpisane lub zarejestrowane w rejestrach lub dokumentacji rodowodowej prowadzonej przez uznane organizacje lub stowarzyszenia hodowców, to jednak z treści działu I załącznika do Traktatu wynika, że pojęcie "zwierzęta żywe" odnosi się wyłącznie do art. 32 TWE, który w całości dotyczy rolnictwa. Stosownie do tego artykułu, za produkty rolne rozumie się płody ziemi, produkty pochodzące z hodowli i rybołówstwa, jak również produkty pierwszego przetworzenia, które pozostają w bezpośrednim związku z tymi produktami. Z powyższego nie wynika zatem, aby w rozumieniu dyrektywy Rady nr 91/174/EWG pojęcie "zwierzęta żywe" obejmowało również psa jako zwierzę gospodarskie, od którego można otrzymywać produkty pochodzące z hodowli.

Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył P.

Zdaniem odwołującego się wniosek złożony przez [...] został niewłaściwie zrozumiany. Sentencja decyzji świadczy, zdaniem [...] o tym, że [...] nie spełnia wymogów, by prowadzić księgi hodowlane dla psów rasowych. Z kolei w uzasadnieniu decyzji skupiono się na udowodnieniu, że pies rasowy nie jest zwierzęciem żywym w rozumieniu dyrektywy Rady Europy, a więc nie jest zwierzęciem gospodarskim i nie podlega pod ustawę o organizacji hodowli i rozrodzie

Sygn. akt IV SA/Wa 346/10

zwierząt, a co za tym idzie nie istnieją księgi hodowlane dla psów rasowych. Treść decyzji i jej uzasadnienie są więc niespójne.

Odwołujący się stwierdził, że P. nie wnosił o uznanie go za podmiot prowadzący księgi hodowlane dla psów rasowych wprost z ustawy, ale w odpowiednim rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich. Pies rasowy nie jest objęty powyższą ustawą, jednak w załączniku II do Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą, są wymienione wszystkie zwierzęta żywe. W innych krajach Unii Europejskiej hodowla psów rasowych podlega Ministerstwu Rolnictwa. W Polsce hodowla psów poza gospodarstwem rolnym jest działem specjalnym rolnictwa, czyli została zaliczona do działalności rolniczej, o czym zapomniano.

Odwołujący się podniósł, iż żądał wskazania wymogów, jakie należy spełnić, by prowadzone przez Stowarzyszenie rejestry hodowlane były zgodne z wytycznymi Unii i w sposób odpowiedni spełniały wymogi ustawy o organizacji hodowli. Wprawdzie pies rasowy nie jest objęty ustawą, ale [...] wychodząc na przeciw oczekiwaniom Unii Europejskiej, międzynarodowych federacji kynologicznych oraz hodowców, chce spełniać wszystkie wymogi nowoczesnej hodowli i selekcji.

Odwołujący się wskazał, że uznanie ksiąg rodowodowych przez Ministerstwo Rolnictwa przyczyni się do zwiększenia znaczenia rodowodu psa rasowego, co będzie miało duży wpływ na ochronę zwierząt. Pozwoli również jednoznacznie zdefiniować pojęcie psa rasowego i pojęcie rasy, które są często używane w polskich przepisach prawnych (np. w ustawie o ochronie zwierząt).

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 roku, Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzją z dnia [...] października 2009 roku.

W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że zasady uznawania związków hodowców lub innych podmiotów określone zostały w art. 17 ust. 2 ustawy o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich. Zgodnie z tym przepisem, minister właściwy do spraw rolnictwa dokonuje uznania na wniosek związku hodowców lub innego podmiotu, jeżeli ten związek lub podmiot spełniają wymagania

Sygn. akt IV SA/Wa 346/10

określone w przepisach Unii Europejskiej dotyczących uznawania organizacji prowadzących lub zakładających księgi hodowlane (a więc wymagania zawarte w ww. decyzjach Komisji Europejskiej) oraz jeżeli wniosek ten dotyczy prowadzenia ksiąg dla zwierząt takich jak bydło, świnie, owce, kozy bądź zwierzęta koniowate. Do wniosku, stosownie do ust. 3 ww. ustawy, dołącza się ponadto odpowiednie dokumenty. Dopiero wówczas, po spełnieniu wymienionych przesłanek ustawowych, możliwe staje się uznanie określonego związku hodowców lub innego podmiotu przez organ, w drodze decyzji administracyjnej.

Strona, w złożonym wniosku, zwróciła się o wydanie uznania przez organ dla podmiotu prowadzącego księgi hodowlane dla psa rasowego w odpowiednim rozumieniu ustawy. Jednakże, ustawa o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich w art. 2 pkt 1, określa enumeratywnie katalog zwierząt gospodarskich, w stosunku do których mają zastosowanie unormowania zawarte w ustawie. Katalog zwierząt wskazanych w tym artykule jest katalogiem o charakterze zamkniętym nie zaliczającym psa rasowego jako zwierzęcia gospodarskiego. Jednocześnie w ustawie brak jest przepisu, dającego podstawę do odpowiedniego stosowania wobec psa rasowego regulacji odnoszących się do zwierząt gospodarskich określonych w ustawie. Samo zaś pojęcie "odpowiedniego stosowania" nie jest prawnie zdefiniowane. W doktrynie przyjmuje się, że pod tym sformułowaniem należy rozumieć sytuację, w której dany przepis stosuje się wprost bądź z jego odpowiednią zmianą lub wreszcie nie stosuje się go wcale. Przepis prawny mówiący o odpowiednim stosowaniu, zawarty w akcie prawnym, musi wyraźnie odsyłać do konkretnego uregulowania, w oparciu o które ma on być odpowiednio stosowany. Oznacza to, że w niniejszym przypadku, możnaby zastosować wobec psa rasowego regulacje, którym podlegają zwierzęta wymienione w ustawie, pod warunkiem, że istniałby stosowny przepis wyraźnie dopuszczający taką możliwość. Wobec braku takiego przepisu, niemożliwe jest odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich w odniesieniu do psa rasowego. Przepisy ustawy nie mogą mieć zastosowania w stosunku do zwierząt

Sygn. akt IV SA/Wa 346/10

innych niż wymienione w katalogu zawartym w art. 2 pkt 1 ustawy, tym bardziej, że ustawodawca nie przewidział możliwości odpowiedniego stosowania przepisów ustawy do zwierząt innych, nie objętych wspomnianym katalogiem. Wobec powyższego, żądanie strony o uznanie należy uznać za bezzasadne, ponieważ brak jest przesłanek do uwzględnienia takiego wniosku, ze względu na fakt, że pies rasowy, którego dotyczy żądanie strony, nie jest żadnym ze zwierząt określonym w art. 17 ust. 1 ustawy, wobec których może być wydane stosowne uznanie.

Strona wnosząc o uznanie dla zwierzęcia innego niż wskazane w przepisie (art. 17 ust. 1 ustawy) domagała się rozstrzygnięcia organu na podstawie obowiązujących przepisów prawa materialnego, w związku z czym organ I instancji przystąpił do merytorycznej oceny złożonego wniosku. Po rozpatrzeniu przesłanek zawartych w ustawie, organ stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony, a tym samym wydania decyzji uznającej P. za zakładającego i prowadzącego księgi hodowlane dla psów rasowych, ponieważ zwierzę to nie jest żadnym z tych, które są wskazane we wspomnianym przepisie. Wobec tego organ odwoławczy był zobowiązany do wydania decyzji odmownej.

Odnosząc się do zarzutu niespójności decyzji Minister stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Nr [...] z dnia [...] października 2009 r. organ swoje rozstrzygnięcie oparł o przepisy obowiązującej ustawy, zaś powołanie się na regulacje zawarte w dyrektywie Rady nr 91/174/EWG z dnia 25 marca 1991 roku ustanawiającej wymogi zootechniczne i rodowodowe przy wprowadzaniu do obrotu zwierząt czystorasowych oraz zmieniającej dyrektywę 77/504/EWG oraz 90/425/EWG (Dz. Urz. WE L 85 z 5.04.1991, str. 37, Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 11, str. 177) miało jedynie charakter uzupełniający w stosunku do przepisów ustawy, służący ukazaniu, że w ocenie organu również z przepisów dyrektywy nie wynika, aby z treści działu I załącznika do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE C 2006 Nr 321E, str. 1) odnoszącego się wyłącznie do art. 32 TWE, który w całości dotyczy rolnictwa, pojęcie

Sygn. akt IV SA/Wa 346/10

"zwierzęta żywe" obejmowało także psa rasowego, z którego można otrzymywać produkty wykorzystywane w przemyśle rolno-spożywczym.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył P., podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Za niezasadny uznać należy zarzut, iż decyzja o treści: "odmawiam uznania P. za zakładającego i prowadzącego księgi hodowlane dla psów rasowych" oznacza odmowę uznania [...], jako niespełniającego wymogów a nie odmowę spowodowaną brakiem ustawowego wymogu istnienia takich ksiąg. Decyzja administracyjna, to nie tylko jej sentencja, ale również uzasadnienie. Sentencja decyzji w sposób skrótowy określa rozstrzygnięcie organu administracji zaś uzasadnienie decyzji jest jej rozwinięciem. Z uzasadnienia decyzji wyraźnie wynika, że powodem odmowy uznania P. za zakładającego i prowadzącego księgi hodowlane dla psów rasowych jest okoliczność, że ustawa z dnia 29 czerwca 2007 roku o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 133, poz. 921 ze zm.) nie uznaje psa za zwierzę gospodarskie.

Z art. 2 pkt 13 wymienionej wyżej ustawy wynika, że księga hodowlana, to książka, kartoteka lub informatyczny nośnik danych, do których są wpisywane, a w przypadku koniowatych, w których są również rejestrowane, zwierzęta hodowlane oraz informacje o ich hodowcach, właścicielach, pochodzeniu oraz wynikach oceny wartości użytkowej lub hodowlanej, prowadzone przez:

a) związek hodowców lub inny podmiot, które zostały uznane przez ministra właściwego do spraw rolnictwa, lub

b) związek hodowców lub inny podmiot, które uzyskały zgodę ministra właściwego do spraw rolnictwa.

Sygn. akt IV SA/Wa 346/10

Z art. 2 pkt 11 tejże ustawy wynika, że zwierzę hodowlane, to zwierzę gospodarskie, które spełnia jedne z następujących warunków:

a) zostało wpisane, zarejestrowane lub kwalifikuje się do wpisu lub rejestracji w księdze hodowlanej lub rejestrze,

b) jego rodzice i dziadkowie zostali wpisani do księgi hodowlanej lub zarejestrowani w tej księdze lub rejestrze tej samej rasy lub ras, lub linii hodowlanej,

c) jego wykorzystanie jest przewidziane w programie hodowlanym prowadzonym dla danej księgi hodowlanej lub rejestru.

Definicja zwierzęcia gospodarskiego wskazana została w art. 2 pkt 1 przedmiotowej ustawy. Z przepisu tego wynika, że zwierzęta gospodarskie, to:

a) koniowate - zwierzęta gatunków: koń (Equus caballus) i osioł (Equus asinus),

b) bydło - zwierzęta gatunków: bydło domowe (Bos taurus) i bawoły (Bubalus bubalus),

c) jeleniowate - zwierzęta z gatunków: jeleń szlachetny (Cervus elaphus), jeleń sika (Cervus nippon) i daniel (Dama dama) utrzymywane w warunkach fermowych w celu pozyskania mięsa lub skór, jeżeli pochodzą z chowu lub hodowli zamkniętej, o których mowa w przepisach prawa łowieckiego, albo chowu lub hodowli fermowej,

d) drób,

e) świnie (Sus scrofa),

f) owce (Ovis aries),

g) kozy (Capra hircus),

h) pszczoła miodna (Apis mellifera),

i) zwierzęta futerkowe.

Z przytoczonego wyżej przepisu jednoznacznie wynika, że do zwierząt gospodarskich nie jest zaliczany pies. Tym samym podmiot zajmujący się hodowlą psów nie może prowadzić ksiąg hodowlanych.

Sygn. akt IV SA/Wa 346/10

Okoliczność, iż hodowla psów rasowych jest traktowana, jako dział specjalny produkcji rolnej nie oznacza, że pies powinien być traktowany jak zwierzę gospodarskie. Działy specjalne produkcji rolnej zostały wyodrębnione wyłączenie dla celów podatkowych. Wykorzystywanie pojęć stworzonych na potrzeby prawa podatkowego w celu interpretacji przepisów z innej dziedziny prawa nie znajduje uzasadnienia.

Kwestia hodowli psów rasowych oraz rozstrzygania o ich czystości rasowej pozostawiona została przez ustawodawcę poza sferą regulacji prawnej. Wydawaniem zaświadczeń dotyczących czystości rasowej psów zajmują się m.in. organizacje zrzeszające osoby hodujące tego rodzaju psy. System ten znakomicie działa bez nadzoru i ingerencji organów administracji publicznej.

Za niezasadny uznać należy zarzut, iż organ administracji powinien umorzyć postępowanie w sprawie uznania P. za zakładającego i prowadzącego księgi hodowlane dla psów rasowych. Organ administracji umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W rozpoznawanej sprawie istniał podmiot, który żądał czynności organu administracji. Był nim P. Istniał też przedmiot postępowania. Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 roku o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich przewiduje możliwość prowadzenia ksiąg hodowlanych. Minister nie mógł więc umorzyć postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. Rolą Ministra było stwierdzenie, czy zgłoszone przez P. żądanie jest uzasadnione, co też zostało uczynione.

Twierdzenie skarżącego, iż wydanie decyzji o treści podmiotowej, a nie przedmiotowej może uniemożliwić skarżącemu ubieganie się o uznanie go za zakładającego i prowadzącego księgi hodowlane dla psów rasowych nie znajduje żadnego uzasadnienia. Decyzja odmawiająca uznania P. za prowadzącego księgi hodowlane nie nastąpiła dlatego, że [...] nie spełnia wymogów wynikających z ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich, tylko dlatego, że rodzaj prowadzonej

Sygn. akt IV SA/Wa 346/10

przez [...] działalności nie daje podstaw do uznania [...] za prowadzącego księgi

Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.