drukuj    zapisz    Powrót do listy

6480 659, , Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii, Oddalono skargę kasacyjną w części, uchylono zaskarżony wyrok w części i stwierdzono, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III OSK 2130/25 - Wyrok NSA z 2026-05-15, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III OSK 2130/25 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2026-05-15 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ireneusz Dukiel
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/
Rafał Stasikowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
659
Sygn. powiązane
II SAB/Kr 42/25 - Wyrok WSA w Krakowie z 2025-04-17
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną w części, uchylono zaskarżony wyrok w części i stwierdzono, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel Protokolant: asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Kr 42/25 w sprawie ze skargi Komisji Międzyzakładowej [...] na przewlekłe prowadzenie przez Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 11 grudnia 2024 r. 1. uchyla pkt II zaskarżonego wyroku w części "z rażącym naruszeniem prawa" i w tym zakresie stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala skargę kasacyjną w pozostałej części; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Uzasadnienie

Wyrokiem z 17 kwietnia 2025 r., II SAB/Kr 42/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi Komisji Międzyzakładowej [...] (dalej skarżąca lub Komisja) na przewlekłe prowadzenie przez Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie (dalej organ lub Rektor) postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 11 grudnia 2024 r.: I. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności; II. stwierdził, że Rektor prowadził postępowanie w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa; III. w pozostałym zakresie oddalił skargę; IV. zasądził od Rektora na rzecz Komisji kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Komisja wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 11 grudnia 2024 r. przez Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że strona skarżąca wnioskiem z 11 grudnia 2024 r. zwróciła się do Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej o udostępnienie informacji publicznej co do zakresu obowiązków, liczby pracowników oraz dodatkowego wynagrodzenia za pracę na rzecz związków zawodowych pracowników niebędących nauczycielami akademickimi, którzy są zatrudnieni w grupie pracowników naukowo-technicznych w Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Pismem z 23 grudnia 2024 r. Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie poinformował wnioskodawcę, iż wnioskowane informacje nie mogą być udostępnione w terminie 14 dni z powodu "okresu świątecznego i zwiększonej absencji pracowników z właściwych merytorycznie jednostek organizacyjnych Uczelni", a wniosek zostanie rozpatrzony w możliwie najszybszym terminie, nie dłuższym niż 2 miesiące od daty złożenia wniosku. Pomimo złożenia ponaglenia, do dnia złożenia skargi tj. do 22 stycznia 2025 r. odpowiedzi na wniosek nie udzielono.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o umorzenie postępowania, ewentualnie o oddalenie skargi w całości. W odniesieniu do zarzutów skargi wskazano, iż 3 lutego 2025 r. skarżący związek otrzymał na wskazany przez siebie adres e-mail wyczerpująca odpowiedź na wszystkie pytania zadane we wniosku. W związku z powyższym niniejsze postępowanie jako bezprzedmiotowe powinno zostać umorzone. Odpowiedź została udzielona w przedłużonym terminie, o którym organ poinformował Komisję, stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r. poz. 902 z późn. zm., dalej: u.d.i.p.)

Orzekając jak na wstępie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że wniosek o udostepnienie informacji publicznej wpłynął 11 grudnia 2024 r., a 23 grudnia 2024 r. organ poinformował wnioskodawcę, że z powodu okresu świątecznego i zwiększonej absencji pracowników informacje nie mogą zostać udostępnione w terminie czternastu dni, a wniosek zostanie rozpatrzony w możliwie najszybszym terminie, nie dłuższym niż dwa miesiące od daty złożenia wniosku. Kompletnej odpowiedzi do wniosek udzielono 3 lutego 2025 r. – po wniesieniu skargi, lecz przed dniem jej rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Z tego względu Sąd ten umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności – na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Sąd zauważył, że okoliczność ta nie zwalnia od oceny, czy w sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania oraz czy ewentualna przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd pierwszej instancji przytoczył art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Wskazał, że z formalnego punktu widzenia wymogi tego przepisu w sprawie zostały zachowane, bowiem przed upływem czternastodniowego terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ poinformował wnioskodawcę o braku możliwości załatwienia wniosku w tym krótkim terminie, a jednocześnie udzielił odpowiedzi przed upływem terminu dwumiesięcznego wynikającego z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Zwrócił jednak uwagę, że wydłużenie terminu do udzielenia odpowiedzi musi być uzasadnione czynnikami obiektywnymi – i tylko wówczas nie będzie ono miało charakteru bezczynności czy też przewlekłego prowadzenia postępowania. Zdaniem Sądu okres świąteczno-noworoczny nie może uzasadnić załatwienia wniosku dopiero 3 lutego 2025 r. Organ potrzebował do załatwienia wniosku 36 dni (11 dni w grudniu 2024 r. oraz 25 dni licząc od 7 stycznia do 3 lutego 2025 r.). mimo, że w piśmie z 23 grudnia 2024 r. poinformował wnioskodawcę, że "wniosek zostanie załatwiony w możliwie najszybszym terminie". W ocenie tego Sądu tak długi okres załatwienia wniosku stanowił przewlekłe prowadzenie postępowania o charakterze rażącym.

Zdaniem tego Sądu zakres żądanych we wniosku informacji nie był aż tak rozległy, by usprawiedliwione było jego załatwianie przez 36 dni. Potwierdza to również zakres udzielonej ostatecznie odpowiedzi na wniosek, która w zasadzie ogranicza się do jednozdaniowej odpowiedzi na każde z zadanych pytań. Zatem pomimo tego, że Rektor zachował dwumiesięczny termin, o którym mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., to jednak w sprawie zaistniała przewlekłość o charakterze rażącego naruszenia prawa – o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny. O kosztach postępowania orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od Rektora na rzecz Komisji 100 zł (wpis od skargi).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ, zaskarżając wyrok

w części, tj. co do punktów II i IV. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, ewentualnie "o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie skargi". Nadto wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 149 § 1a p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zaistniała przewlekłość o charakterze rażącego naruszenia prawa, pomimo iż organ udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w terminie ustawowym, informował o wydłużeniu terminu (wydłużenie było jednokrotne), wydłużenie było uzasadnione obiektywnymi przyczynami, bowiem wniosek wpłynął w okresie świąteczno- noworocznym, co związane było z absencją pracowników zajmujących się nie tylko udzielaniem odpowiedzi, ale też pracowników działów merytorycznych, którzy żądane dane przygotowywali, dane umożliwiające udzielenie odpowiedzi zostały przedstawione w dniu udzielenia odpowiedzi - czyli odpowiedź została udzielona niezwłocznie, jak tylko było to możliwe, wreszcie odpowiedź została udzielona w całości zgodnie z wnioskiem i wnioskodawca otrzymał wszystkie informacje o które wnioskował, a przygotowanie materiałów koniecznych do udzielenia odpowiedzi wymagało zebrania danych z różnych jednostek i wymagało podjęcia szeregu czynności, co powoduje, iż zastosowanie w niniejszej sprawie ww. przepisu ma charakter represyjny, nie znajdujący oparcia w istniejącym w sprawie stanie faktycznym;

- art. 149 § 1a p.p.s.a poprzez orzeczenie, iż organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa, bez uwzględnienia faktu, iż pojęcie to oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Musi być to szczególnego rodzaju, kwalifikowana bezczynność organu. Nie każda bezczynność ma charakter rażący. Dokonując więc oceny, czy naruszenie prawa ma rażący charakter, nie można poprzestać wyłącznie na prostym zestawieniu terminów, ale należy uwzględnić wszelkie uwarunkowania, w tym wynikające z przepisów prawa materialnego obowiązki organu, które implikują podejmowanie czynności dla merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, czego sąd I instancji w niniejszej sprawie nie uczynił. Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12);

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia, dlaczego Sąd pierwszej instancji przyjął, iż w niniejszej sprawie zaistniała przewlekłość o charakterze rażącym i w konsekwencji przyjęcie ww., pomimo niewyczerpującego zbadania przez Sąd pierwszej instancji podstaw wydłużenia terminu, błędnego przyjęcia, iż organ miał 36 dni na udzielenie odpowiedzi, w sytuacji, kiedy tych dni w rzeczywistości było 26, uwzględnienia dni wolnych od pracy jako dni, kiedy organ mógł przygotowywać odpowiedź, stwierdzenia przewlekłości w sytuacji niezweryfikowania jakie dokładnie czynności organ musiał podjąć w celu udzielenia odpowiedzi, nieznajomości struktury zatrudnienia i organizacji organu, co jest istotne dla orzeczenia w niniejszej sprawie, całkowite pominiecie informacji, iż organ dopiero w dniu 3 lutego 2025 r. mógł udzielić żądanej odpowiedzi, bowiem dopiero w tym dniu zostały zgromadzone dane konieczne do udzielenia odpowiedzi;

II. naruszenie prawa materialnego tj. art. 13 u.d.i.p. poprzez stwierdzenie, iż w niniejszej

sprawie organ udzielił odpowiedzi przewlekle z rażącym naruszeniem prawa, pomimo, iż organ zachował termin wynikający z ustawy, informował skarżącego o wydłużeniu terminu i przyczynach jego wydłużenia, odpowiedź została udzielona w pierwszym możliwym terminie, biorąc pod uwagę zebranie materiałów koniecznych do jej udzielenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komisja wniosła o jej oddalenie oraz

o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bada tylko, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie można dopatrzeć się żadnej z wad, która świadczyłaby o nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego skarga kasacyjna podlegała rozpatrzeniu w granicach wyznaczonych sformułowanymi w niej podstawami kasacyjnymi i ich uzasadnieniem.

W tym miejscu, z punktu widzenia poprawności formalnej, nadmienić należy jeszcze, że niektóre z postawionych w skardze kasacyjnej zarzuty zostały sformułowany w sposób – co najmniej – niestaranny. Wyjaśnić zatem trzeba, że art. 13 u.d.i.p. składa się z dwóch jednostek redakcyjnych. Jeżeli natomiast przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Tymczasem w zakresie art. 13 u.d.i.p. autor skargi kasacyjnej zaniechał precyzyjnego określenia naruszonych – w jego ocenie – przepisów. Tożsama sytuacja zachodzi w przypadku zarzutu naruszenia art. 61 Konstytucji RP. Pomimo tego, że wskazany przepis składa się z czterech ustępów autor skargi kasacyjnej zaniechał sprecyzowania, o który konkretnie chodzi. Dostrzeżone błędy skargi kasacyjnej nie uzasadniały jednak odrzucenia skargi kasacyjnej jako niespełniającej ustawowych wymogów określonych w art. 176 p.p.s.a., przy czym niewątpliwie wpłynęły na zakres możliwej do przeprowadzenia w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli.

Przechodząc do rozważań w pierwszej kolejności stwierdzić należało, że nie mógł zadziałać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczy elementów uzasadnienia wyroku. Stanowi on bowiem, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie, i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego właśnie ten stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za pomocą wskazanego wyżej zarzutu nie można skutecznie zwalczać ustaleń sądu co do stanu faktycznego ani kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi ze statuowanej tym przepisem normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. np. wyrok NSA z dnia 27 września 2024 r., sygn. akt III OSK 2850/22 – dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż wyjaśnia motywy podjętego przez Sąd Wojewódzki rozstrzygnięcia i tym samym sprawia, że poddaje się ono kontroli instancyjnej. W szczególności Sąd pierwszej instancji wskazał powody, dla których uznał, że w sprawie mamy do czynienia z przewlekłością przybierającą postać rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie wskazać należy, że: "Fakt, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Co więcej, również brak odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze sam w sobie nie stanowi uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, albowiem jest, czy też może nim być – to jest uchybieniem stanowiącym uzasadnioną podstawę uchylenia wyroku – pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz – co istotne – wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, a mianowicie, że należycie je oceniając oraz prawidłowo identyfikując z ich punktu widzenia istotę spornego w sprawie zagadnienia, sąd ten mógłby jednak inaczej orzec w sprawie" (zob. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2025 r., II GSK 1073/22). Podzielając wskazany wyżej pogląd, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zarzut w zakresie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może wywołać zamierzonego skutku. Odmienną kwestią natomiast pozostaje trafność powołanej przez Sąd pierwszej instancji argumentacji, która to będzie przedmiotem dalszych rozważań.

Przechodząc do rozpoznania pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że stanowią one swoje dopełnienie, a przez to wymagają wspólnego rozpoznania. W kontrolowanej sprawie spór dotyczy w istocie prawidłowości przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że organ dopuścił się przewlekłości, a przewlekłość ta miała charakter rażący.

Stosownie zatem do treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż postępowanie w sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku z 11 grudnia 2024 r. W dniu 23 grudnia 2024 r. podmiot obowiązany poinformował wnioskodawcę, że wniosek – z powodu okresu świątecznego i zwiększonej absencji pracowników - zostanie rozpatrzony w możliwie najszybszym terminie, nie dłuższym niż dwa miesiące od daty złożenia wniosku. Skarga na przewlekłe prowadzanie tego postępowania wpłynęła do organu 22 stycznia 2025 r. Skoro zatem wniosek dostępowy z 11 grudnia 2024 r. aż do 3 lutego 2025 r., tj. do udzielenia odpowiedzi na wniosek, nie został rozpoznany, to trafnie Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznał, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Nie ulega zatem wątpliwości, że działania organu nie wykazywały się należytym skoncentrowaniem, które mogłyby potencjalnie uwolnić organ od zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadne okazały się jednak zarzuty naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. przez stwierdzenie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jak też naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a. przez wymierzenie organowi grzywny. W judykaturze utrwalony jest pogląd, że stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenia prawa przy bezczynności lub przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie, w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. Fakt przekroczenia ustawowych terminów załatwiania spraw sam w sobie, co do zasady, nie jest taką szczególną okolicznością. W konsekwencji stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, chociaż niewątpliwie stanowi naruszenie prawa, nie przesądza jeszcze o rażącym charakterze tego naruszenia. Należy przy tym mieć na uwadze, że sformułowanie "rażące" oznacza działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną. Kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie przewlekłości prowadzenia postępowania przez organ do naruszającej prawo w sposób rażący jest więc oczywistość, drastyczność naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia (zob. wyrok NSA z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1610/20). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy nie można dopatrzyć się znamion rażącego naruszenia prawa.

Jak już wskazywano postępowanie w sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku z 11 grudnia 2024 r., natomiast skarga na przewlekłe prowadzanie tego postępowania wpłynęła do organu 22 stycznia 2025 r. Oceniając zatem czynności organu w okresie wyznaczonym tymi datami, można stwierdzić naruszenie zasady szybkości i prostoty postępowania z przyczyn, o których była wcześniej mowa, ale – z drugiej strony – nie sposób nie zauważyć, że organ nie pozostawał całkowicie bierny, podejmował w sprawie kolejne czynności. Nie można pomijać z pola widzenia również tego, że wpływ na długość postępowania miały też uwarunkowania związane z okresem świątecznym i zwiększoną absencją pracowników. Sekwencja zdarzeń w badanym postępowaniu nie wskazuje na przypadek rażącego naruszenia prawa. Argumentacja Sądu pierwszej instancji w tej mierze, sprowadzająca się zasadniczo do twierdzenia, że organ nie załatwił sprawy w terminie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest przekonująca i nie pozwala uznać rozstrzygnięcia dotyczącego rażącego naruszenia prawa za prawidłowe.

Z uwagi na zasadność skargi na chwilę jej wniesienia, Sąd pierwszej instancji zasadnie, na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. Nie budzi bowiem wątpliwości, że organ w chwili wniesienia skargi dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpatrzeniu wniosku dostępowego strony skarżącej z 11 grudnia 2024 r.

Biorąc pod uwagę wykazaną wyżej zasadność części z podniesionych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uwzględnił w części skargę kasacyjną i uchylił częściowo pkt II zaskarżonego wyroku, w której Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przewlekłe prowadzenie przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę w części dotyczącej charakteru stwierdzonej przewlekłości organu i na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w pozostałej części Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. uznając, że w tej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis.



Powered by SoftProdukt