![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, , Inspektor Sanitarny, Oddalono skargę, III SAB/Po 24/26 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2026-02-05, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
III SAB/Po 24/26 - Wyrok WSA w Poznaniu
|
|
|||
|
2026-01-02 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu | |||
|
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący/ Monika Świerczak Wojciech Rowiński /sprawozdawca/ |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Inspektor Sanitarny | |||
|
Oddalono skargę | |||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości. |
||||
|
Uzasadnienie
Pismem z dnia 30 października 2025 roku A. S., reprezentowana przez ad T. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Inspektor Sanitarny (dalej również: organ lub PPIS) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z akt administracyjnych sprawy wynikał następujący stan faktyczny: W dniu 13 października 2025 r. do Inspektor Sanitarny wpłynął wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, poprzez udzielenie odpowiedzi na 22 następujące pytania: 1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? 2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego? 3. Według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 4. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania Państwa urzędu na przestrzeni ostatniego roku? 5. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania całego kraju na przestrzeni ostatnich 5 lat? 6. Czy rozróżnia w statystykach Państwa urzędu, jak i całego kraju rozróżnia się przypadki gruźlicy poszczepiennej? Jeśli tak, to ile takich było (w zakresie pytań 4 i 6), a jeśli nie, to co jest przyczyną braku takiego rozróżnienia? 7. Z jakiego powodu Główny Inspektor Sanitarny w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego po szczepieniu przeciwko gruźlicy nie zaleca wykonywać posiewu w kierunku prątka szczepionkowego BCG? 8. Czy prawdą jest, że większość przypadków gruźlicy wśród dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna? 9. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 10. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 11. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 12. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 13. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 14. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? 15. W jaki sposób mogę ubiegać się o odszkodowanie za śmierć na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 16. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 17. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? 18. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień, w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka? 19. Czy Minister Zdrowia, wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego, dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych? 20. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą? 21. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP? 22. Z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych w dwóch sąsiadujących ze sobą państwach z zapewnionym w ramach Unii Europejskiej prawem do swobodnego przepływu osób - np. w Niemczech jedno szczepienie obowiązkowe od 2017 r., w Polsce dziecko otrzymuje ponad 40 dawek szczepień? PPIS pismem z dnia 14 października 2025 r. wskazał, że informacja publiczna, o którą wnoszono w piśmie z dnia 9 października 2025 r. (data wpływu do organu: 13 października 2025 r.) nie może być udostępniona w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2022 r. poz. 920 ze zm., dalej: u.d.i.p.) z powodu dużego zakresu żądanych informacji i obciążeniem dodatkowymi zadaniami pracowników. Jednocześnie organ wskazał, że udostępni informację, o którą wnoszono, w terminie do dnia 24 listopada 2025 r. Następnie, PPIS w wykonaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej, w piśmie z dnia 21 listopada 2025 r. udzielił odpowiedzi na wniosek o następującej treści: Odpowiedź na pytania 1,5,7,8,13,14,16,17,19,20,21,22 Inspektor Sanitarny nie jest właściwym adresatem powyższej informacji. Zagadnienia wykraczają poza obszar wytworzonej lub przetworzonej przez organ informacji. Celem pozyskania odpowiedzi proszę zwrócić się do innych źródeł. Odpowiedź na pytanie 2 Zgodnie z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 października 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2025 r" poz.782) oraz Programem Szczepień Ochronnych, dostępnym na stronie https://dziennikmz.mz.gov.pl/legalact/2024/93/ obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym obejmuje dzieci i młodzież do 19 roku życia. W przypadku osób powyżej 19 roku życia mamy do czynienia ze szczepieniami zalecanymi, związanymi z warunkami życiowo-zawodowymi, związanymi z kondycją zdrowotną, z zastrzeżeniem jedynie sytuacji punktowych: styczność z chorym człowiekiem/zwierzęciem, zranionych, narażonych na zakażenie, czy podyktowanych obowiązkowymi wymogami szczepiennymi, których osoba nie zrealizowała wcześniej (obligatoryjność szczepień). Nie stosuje się takiego narzędzia, jak lista osób dorosłych powyżej 19 roku życia, niewykonujących obowiązkowych szczepień ochronnych, w związku z powyższym nie ma takich osób w rejestrze, więc nie można podać ich liczby z ostatnich 5 lat. Odpowiedź na pytanie 3 Zagadnienia dotyczące informacji podawanej przez prof. I. P. wykraczają poza obszar wytworzonej lub przetworzonej przez tutejszy organ informacji. Celem pozyskania odpowiedzi proszę zwrócić się do innych źródeł. Inspektor Sanitarny nie prowadzi rejestrów szczepień uwzględniających podział na narodowość osób zaszczepionych. Odpowiedź na pytanie 4 Od 01.01.2025 r. do chwili obecnej odnotowano 6 zgłoszonych potwierdzonych przypadków gruźlicy. Odpowiedź na pytanie 6 W statystykach PSSE w [...] w toku postępowania i wywiadu epidemiologicznego różnicuje się zachorowania na gruźlicę płucną i pozapłucną. Nie zarejestrowano do tej pory przypadków gruźlicy poszczepiennej. Odpowiedź na pytanie 9 PSSE w [...] nie prowadzi rejestru odroczeń od szczepień przez lekarzy. Kto ustala listę przeciwskazań do szczepień w Polsce? Badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia ochronnego u dzieci i młodzieży przeprowadza lekarz (w przypadku szczepień obowiązkowych )- art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 924 ze zm.) lub felczer, a od 1 stycznia 2025 r. także pielęgniarka i położna u dzieci powyżej 9. roku życia (w przypadku szczepień zalecanych oraz szczepień przeciw CON/ID-19) posiadający kwalifikacje określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 roku w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r., poz.782), czyli którzy odbyli w ramach doskonalenia zawodowego kurs lub szkolenie w zakresie szczepień ochronnych i uzyskali dokument potwierdzający ukończenie tego kursu lub szkolenia, lub w przypadku których ramowy program ich kształcenia podyplomowego obejmował problematykę szczepień ochronnych na podstawie przepisów o zawodach lekarza i lekarza dentysty, przepisów o zawodach pielęgniarki i położnej - art. 19 ust. 5a ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz. U. z 2024r" poz. 924 ze zm.). Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? Inspektor Sanitarny nie jest właściwym adresatem powyższej informacji. Zagadnienia wykraczają poza obszar wytworzonej lub przetworzonej przez organ informacji. Odpowiedź na pytanie 10 W trakcie przeprowadzania czynności kontrolnych podmiotów leczniczych w ramach sprawowania bieżącego nadzoru sanitarnego w ciągu ostatnich 5 lat nie odnotowano naruszeń art. 21 ustęp 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 924 ze zm.), lekarz lub felczer, który podejrzewa lub rozpoznaje wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego, ma obowiązek, w ciągu 24 godzin od powzięcia podejrzenia jego wystąpienia, zgłoszenia takiego przypadku do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego właściwego dla miejsca powzięcia podejrzenia jego wystąpienia. W ciągu ostatnich 5 lat PPIS w [...] nie nałożył żadnych grzywien na lekarzy. Odpowiedź na pytanie 11 Inspektor Sanitarny nie prowadzi rejestru zgonów dzieci i młodzieży do 19 roku życia, które nastąpiły w okresie do 4 tygodnia od szczepienia. W ciągu ostatnich pięciu lat nie odnotowano śmiertelnego przypadku niepożądanego odczynu poszczepiennego u dziecka na terenie działania PSSE w [...]. Odpowiedź na pytanie 12 W okresie od 1 stycznia 2020 r. do chwili obecnej do PSSE w [...] zgłoszone zostały 2 ciężkie NOP-y. Ostateczną weryfikację NOP prowadzi Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Państwowy Zakład Higieny-PZH, który jako krajowa jednostka specjalistyczna w zakresie nadzoru epidemiologicznego — gromadzi, weryfikuje i publikuje dane dotyczące NOP w Biuletynie Szczepienia Ochronne. Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? Objawy 2 ciężkich odczynów poszczepiennych obejmowały: - 3 epizody utraty przytomności ze zwiotczeniem, zwrotem gałek ocznych i sinicą wokół - osłabienie mięśniowe kończyn dolnych z pojawiającymi się objawami opadnięcia kącika ust, niewyraźnej mowy, zaburzenia widzenia, lekkie niedowłady. Odpowiedź na pytanie 15 Należy złożyć wniosek o przyznanie świadczenia z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych - Rzecznik Praw Pacjenta, ul. Płocka 11/13, Ol- 231 Warszawa. Odpowiedź na pytanie 18 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r" poz.782), załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia zawiera szczegółowe informacje dotyczące wieku, w którym powstaje obowiązek szczepienia oraz terminów wykonania danych szczepień. W międzyczasie, skarżąca pismem z dnia 30 października 2025 r. wniosła skargę na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi nieudostępnienie informacji publicznej. Skarżąca wniosła jednocześnie o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a także stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniesiono też o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz. Skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała, że do dnia 30 października 2025 r. nie udostępniono jej żadnych informacji, pomimo ustawowego obowiązku PPIS. Organ naruszył zatem 14-dniowy termin określony w przepisach u.d.i.p. Zdaniem skarżącej PPIS powinien był udostępnić informację publiczną zgodnie z jej żądaniem lub wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w dniu 14 października 2025 r. przesłał do skarżącej informację o terminie załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie organu przesłanką uzasadniającą wydłużenie terminu realizacji wniosku były szczególne okoliczności faktyczne, pozostające w związku z realiami pracy organu, jak: duży zakres żądanych informacji i obciążenie pracowników wynikające z realizacji podstawowych zadań. PPIS twierdzi, że na dzień wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności, bowiem skutecznie wskazał inny termin rozpoznania wniosku. Co istotne, pismem z dnia 21 listopada 2025 r. udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: P.p.s.a.) sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji publicznej obejmuje także brak efektywnych działań w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 P.p.s.a.). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Skarga była niezasadna. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie zaś do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W niniejszej sprawie organ prawidłowo powiadomił wnioskodawczynię w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o powodach opóźnienia oraz o nowym terminie, w jakim udostępni żądaną informację, który był nie dłuższy niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Wniosek skarżącej został bowiem złożony do organu w dniu 13 października 2025 r., natomiast pismo organu z informacją o terminie załatwienia wniosku zostało doręczone skarżącej już w dniu 15 października 2025 r. (k. 22 akt sądowych – zwrotne potwierdzenie odbioru). Ponadto, PPIS wskazał dlaczego nie może udostępnić żądanych informacji w 14-dniowym terminie przewidzianym przez przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W ocenie organu wnioskodawczyni zażądała dużego zakresu informacji, a do tego pracownicy organu byli obciążeni dodatkowymi zadaniami. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że organ może przedłużyć termin do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej do maksymalnie dwóch miesięcy, jednak z uprawnienia tego może skorzystać tylko wówczas, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do zakresu wniosku (np. wniosek jest nieprecyzyjny, wielowątkowy lub zachodzi wątpliwość, czy dotyczy on informacji publicznej). Niedopuszczalne jest zatem stosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu "odroczenia" na okres do dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. III OSK 2881/24, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe uznać należało, że w niniejszej sprawie takie uzasadnione wątpliwości co do zakresu wniosku wystąpiły. Skarżąca zadała bowiem aż 22 szczegółowych pytań, które wymagały od organu znacznego nakładu pracy w celu udzielenia odpowiedzi. Nie sposób przyjąć, że organ zastosował art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu "odroczenia". Dlatego też bezzasadny okazał się sformułowany przez skarżącą zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Kolejno wskazać trzeba, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotną jest kwestia, czy żądane informacje stanowią w ogóle informację publiczną oraz czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest podmiotem zobowiązanym do udzielania takich informacji. Ponadto należy ustalić, czy działania organu nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy takie odstępstwo znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy. Przy czym wskazać należy, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku "automatycznego" udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on zbadać, czy przepisy u.d.i.p. znajdują zastosowanie w danej sytuacji i jeżeli tak to winien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., z tym dodatkowym zastrzeżeniem, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: (1) organy władzy publicznej; (2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; (3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; (4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; (5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Inspektor Sanitarny – mający, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416, ze zm.) status organu rządowej administracji zespolonej w powiecie – jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych. Rozważając z kolei przedmiotowy aspekt sprawy – zawierający się w pytaniu, czy żądana informacja stanowi informację publiczną – należy wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). Aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła swoistą definicję legalną "informacji publicznej", wskazaną w treści z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., która jest "każda informacja o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W tym miejscu należy wskazać, że z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wprost bowiem wynika, iż obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje zatem również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się bowiem, że wskazanie, iż podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada, nie stanowi odmowy jej udzielenia. W takiej sytuacji adresat wniosku – tak jak i w przypadku żądania informacji niebędącej informacją publiczną – zobowiązany jest jedynie powiadomić pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie (por. wyroki NSA: z dnia 27 września 2002 r., sygn. II SAB 289/02 i z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., sygn. II SAB/Wa 103/12; wyrok WSA w Kielcach z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. SAB/Ke 42/08). W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się w swoim wniosku udzielenia informacji w zakresie szczegółowo przedstawionym we wstępnej części niniejszego uzasadnienia. Wniosek wpłynął do organu w dniu 13 października 2025 r. Organ w ustawowym terminie 14 dni powiadomił skarżącą o powodach opóźnienia oraz o nowym terminie załatwienia wniosku, a następnie w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (odpowiedź z dnia 21 listopada 2025 r.) udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte we wniosku – udostępniając żądane informacje lub informując, że nimi nie dysponuje. W ocenie Sądu, mając na względzie wcześniejsze uwagi, organ prawidłowo i w możliwie pełny sposób oraz w ustawowym terminie wywiązał się z obowiązku udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Udzielił możliwie wyczerpujących wyjaśnień i nie pozostawił żadnego z pytań bez odpowiedzi. Nawet, jeżeli któreś z pytań nie dotyczyło informacji publicznej, skutkiem czego organ nie był zobowiązany do udostępnienia takich informacji, to udzielił wnioskodawczyni wyczerpującej odpowiedzi zgodnie z posiadanym stanem wiedzy i w zakresie dysponowania taką informacją, a także w zakresie swoich kompetencji. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę wskazuje, że nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej, farmakologii, jakości i skuteczności leków i szczepień, ochrony zdrowia oraz metod postępowania leczniczego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. II SAB/Sz 211/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2023 r. sygn. II SAB/Lu 10/23). Zagadnienia te nie mieszczą się w zakresie informacji o sprawach publicznych rozumianych jako informacje wytworzone przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne lub inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, ani też informacje odnoszące się do władz, osób i innych podmiotów publicznych. Prawidłowe są wyjaśnienia organu, że udostępnieniu nie podlega informacja, która nie jest w posiadaniu danego organu. W trybie informacji publicznej należy udostępnić informacje i dokumenty będące w posiadaniu organu, przez niego wytworzone, przetwarzane lub mu przekazane, jeżeli zawierają żądaną we wniosku informację. W związku z tym PPIS nie był obowiązany do udziela informacji dotyczących zadań czy kompetencji innych organów administracji publicznej. Poza tym, Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażane przez sądy administracyjne, w myśl którego organ w trybie informacji publicznej nie jest zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów (por. m.in. wyroki: WSA w Warszawie z dnia z 25 lutego 2021 r., sygn. II SAB/Wa 664/20; WSA W Gdańsku z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. III SAB/Gd 170/22; WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. II SAB/Lu 139/22). Nie ulega wątpliwości, że informacje publiczne odnoszą się do sfery faktów i stanów istniejących, co do zasady, w chwili udzielenia informacji publicznej. Nie można zatem domagać się w trybie dostępu do informacji publicznej udzielenia informacji stanowiących w istocie porady prawne, jakie kroki winni podjąć skarżący, czy opinie na dany temat, i to dotyczące ewentualnych zdarzeń przyszłych (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 18 stycznia 2024 r., sygn. III SAB/Gd 237/23). Przypomnieć należy, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem politycznym obywatela, mającym na celu realizację jego konstytucyjnego uprawnienia do kontroli władz publicznych. Charakter tego uprawnienia powoduje, że to wnioskodawca jest gospodarzem postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, wyznaczając zakres swojego żądania, tj. jakie informacje i w jakiej formie chce otrzymać lub z chce się z nimi zapoznać (zob. wyrok NSA z dnia 30 października 2018 r., sygn. I OSK 59/17). Reasumując, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę odpowiedź organu jest wystarczająca i odpowiada ustawowym zasadom udzielenia informacji publicznej. Zdaniem Sądu organ precyzyjnie, rzeczowo i w ramach posiadanych informacji oraz kompetencji odniósł się do każdego z pytań skarżącej. Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w niej przepisów prawa z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarga została wniesiona bowiem jeszcze przed udzieleniem przez organ odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Jednakże skarżąca po otrzymaniu odpowiedzi od organu nie podniosła żadnych dodatkowych zarzutów. Skoro zatem PPIS w terminie przewidzianym przepisami u.d.i.p. udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżącej, na które zobowiązany był odpowiedzieć, a skarżąca nie podniosła żadnych konkretnych zarzutów związanych z udzieloną odpowiedzią, to nie można zasadnie zarzucać organowi naruszenia art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. W tym stanie rzeczy skarga przedstawiona Sądowi w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji, skoro organ nie dopuścił się bezczynności, to brak było podstaw do orzekania o rażącym naruszeniu prawa w tym zakresie (art. 149 §1a P.p.s.a.). Skutkiem powyższego brak także było podstaw do wymierzenia organowi grzywny, jak tego domagała się skarżąca (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił w całości, jak orzekł w wyroku. |
||||