drukuj    zapisz    Powrót do listy

6480 658, Inspekcja sanitarna, Inspektor Sanitarny, Oddalono skargę, II SAB/Ke 3/26 - Wyrok WSA w Kielcach z 2026-03-05, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SAB/Ke 3/26 - Wyrok WSA w Kielcach

Data orzeczenia
2026-03-05 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /sprawozdawca/
Krzysztof Armański
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 5, art. 14 ust. 2, art. 4 ust. 1 i 3, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i d, pkt 3 lit. a, pkt 4 lit. a, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2026 poz 143 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

Uzasadnienie

M. K. 17 listopada 2025 r. (data wpływu do organu) wystąpiła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach (dalej również jako: "PPIS", lub "organ") o udzielenie odpowiedzi na 22 następujące pytania:

1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?

2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?

3. Według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

4. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania Państwa urzędu na przestrzeni ostatniego roku?

5. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania całego kraju na przestrzeni ostatnich 5 lat?

6. Czy w statystykach Państwa urzędu, jak i całego kraju rozróżnia się przypadki gruźlicy poszczepiennej? Jeśli tak, to ile takich było (w zakresie pytań 4 i 6), a jeśli nie, to co jest przyczyną braku takiego rozróżnienia?

7. Z jakiego powodu Główny Inspektor Sanitarny w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego po szczepieniu przeciwko gruźlicy nie zaleca wykonywać posiewu w kierunku prątka szczepionkowego BCG?

8. Czy prawdą jest, że większość przypadków gruźlicy wśród dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna?

9. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?

10. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

11. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?

12. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?

13. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?

14. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?

15. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?

16. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

17. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?

18. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień, w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?

19. Czy Minister Zdrowia, wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego, dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych?

20. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą?

21. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP?

22. Z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych w dwóch sąsiadujących ze sobą państwach z zapewnionym w ramach Unii Europejskiej prawem do swobodnego przepływu osób - np. w Niemczech jedno szczepienie obowiązkowe od 2017 r., w Polsce dziecko otrzymuje ponad 40 dawek szczepień?

Odpowiadając na ten wniosek pismem z 19 listopada 2025 r., doręczonym wnioskodawcy 26 listopada 2025 r. za pośrednictwem Publicznej Usługi Hybrydowej, PPIS udzielił informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako: "u.d.i.p."). Odwołując się do oświadczenia Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny wyjaśnił stronie, że szczepionki są najlepiej sprawdzanymi bezpiecznymi preparatami farmaceutycznymi, zaś informacje na temat składu preparatów szczepionkowych, pochodzenia szczepów bakterii i wirusów oraz możliwości wystąpienia odczynów poszczepiennych zawarte są szczegółowo w dołączonych do nich ulotkach informacyjnych.

Odnosząc się do poszczególnych punktów PPIS wskazał, co następuje:

Ad 1. PPIS w Kielcach nie posiada informacji ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każde z wymienionych chorób u osób zaszczepionych. Z powyższym pytaniem należy zwrócić się do lekarza POZ oraz producentów preparatów szczepionkowych.

Ad 2. PPIS w Kielcach nie posiada listy osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień. Grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepiennym zgodne z PSO określa § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27.09.2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t. i. Dz. U. z 2025r. poz. 782).

Ad 3. PPIS w Kielcach nie prowadzi statystyk wykonanych szczepień przeciwko odrze u osób narodowości romskiej, czeczeńskiej oraz ukraińskiej.

Ad 4. Na terenie nadzorowanym przez PPIS w Kielcach, tj. mieście Kielce i powiecie kieleckim w roku 2024 odnotowano 45 zachorowań na gruźlicę.

Ad 5. Na terenie nadzorowanym przez PPIS w Kielcach, tj. mieście Kielce i powiecie kieleckim w latach 2020- 2024 odnotowano 257 zachorowań na gruźlicę. Dane dotyczące całej Polski dostępne są https://www.igichp.edu.pl/wp-content/uploads/2025/07/Biuletyn_2025.pdf

Ad 6. Na terenie nadzorowanym przez PPIS w Kielcach, tj. mieście Kielce i powiecie kieleckim nie zgłoszono przypadków gruźlicy poszczepiennej.

Ad 7. Powyższe pytanie należy skierować do Głównego Inspektora Sanitarnego lub do lekarza POZ. PPIS w Kielcach nie dysponuje odpowiedzią na to pytanie.

Ad 9. Państwowa Inspekcja Sanitarna nie ustala listy przeciwwskazań do szczepień wykonywanych w Polsce. Podczas badania kwalifikacyjnego lekarz przeprowadzający badanie stwierdza przeciwwskazania do szczepień. Zatem to lekarz decyduje, czy dziecko po badaniu kwalifikacyjnym może zostać poddane szczepieniu, czy istnieją przeciwwskazania i szczepienia ochronne zostaną odroczone. Odpowiedzialność za prawidłowe przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego, a tym samym, wykluczenie przeciwwskazań ciąży na lekarzu przeprowadzającym badanie kwalifikacyjne. PPIS w Kielcach nie dysponuje informacjami, na jakiej podstawie lekarz podejmuje decyzję o odmowie szczepienia. Badanie kwalifikacyjne jest nieodłącznym elementem szczepienia ochronnego i jest niezbędne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi).

Ad 10. Na terenie nadzorowanym przez PPIS w Kielcach, tj. mieście Kielce i powiecie kieleckim w latach 2020- 2024r. nie nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego. Nie stwierdzono takich przypadków.

Ad 11. W ciągu ostatnich 5 lat PPIS w Kielcach nie odnotował przypadków zgonu do 4 tygodni po szczepieniu ani dorosłych do 19 roku życia.

Ad 12. W ciągu ostatnich 5 lat PPIS w Kielcach odnotował 11 przypadków ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych. Wśród najczęściej wymienianych niepożądanych reakcji po szczepieniu należy wymienić: gorączkę powyżej 38°C, biegunkę, wymioty, epizod hypotoniczno-hyporeaktywny.

Ad 13. PPIS w Kielcach nie posiada informacji za ile niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowania. Powyższe pytanie należy skierować do Rzecznika Praw Pacjenta.

Ad 14. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w demokratycznym państwie, konstytucyjne wolności i prawa mogą być ograniczane w ustawie, gdy jest to niezbędne dla ochrony zdrowia. Realizacja szczepień ochronnych zwiększa odsetek osób uodpornionych, skutecznie zmniejsza ryzyko zachorowania oraz skutki związane z ciężkimi następstwami chorób zakaźnych, a co za tym idzie kosztami leczenia tych chorób i ich powikłań. Obowiązek szczepień ochronnych wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Zgodnie z w/w wyrokiem NSA chroniona konstytucyjna wolność człowieka nie ma charakteru absolutnego i doznaj e stosownych ograniczeń m. in. ze względu na ochronę zdrowia. Ponadto zgodnie z art. 68 Konstytucji RP, każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Natomiast władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej m. in. dzieciom. Tym samym obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym czyni zadość wskazywanym powinnościom państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa.

Ad 15. W przypadku gdy w wyniku szczepienia ochronnego u osoby, u której zostało przeprowadzone szczepienie ochronne, wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia szczepienia szczepionką albo szczepionkami działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego, o której mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne, w wyniku których: osoba wymagała hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni albo u danej osoby wystąpił wstrząs anafilaktyczny powodujący konieczność obserwacji na SOR lub izbie przyjęć albo hospitalizacji przez okres krótszy niż 14 dni, osobie przysługuje świadczenie kompensacyjne wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych. Zgodnie z ustawą Osobą uprawnioną do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia jest osoba, u której wykonano szczepienie ochronne. W przypadku osoby zaszczepionej, która n e może samodzielnie wystąpić z wnioskiem wniosek składa jej przedstawiciel ustawowy. Adresatem prawidłowo wypełnionego wniosku jest Rzecznik Praw Pacjenta. Wniosek o przyznanie świadczenia kompensacyjnego należy złożyć w terminie roku od dnia, który był ostatnim dniem obserwacji albo hospitalizacji.

Ad 16. PPIS w Kielcach nie posiada informacji w jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem. Pytanie należy skierować do lekarza kwalifikującego dziecko do szczepień.

Ad 17. WHO stoi na stanowisku, że szczepienia ochronne są najbezpieczniejszym i najskuteczniejszym sposobem ochrony dziecka przed wieloma groźnymi chorobami zakaźnymi. Szczepionki są dobrze tolerowane, a efekty uboczne występują bardzo rzadko. Światowa Organizacja Zdrowia podaje siedem głównych powodów, dla warto się szczepić: Szczepienia ratują życie — każdego roku ponad 3 milionom ludzi na całym świecie. człowiek ma prawo do ochrony zdrowia, w tym dzięki szczepieniom. Epidemie chorób zakaźnych stanowią poważne zagrożenie dla ludzi. Dobrze działające programy szczepień chronią obywateli państw rozwiniętych przed fatalnymi skutkami epidemii. Choroby zakaźne nadal zabijają. Zanim wprowadzono programy szczepień, choroby zakaźne były główną przyczyną zgonów wśród dzieci. Choroby zakaźne można kontrolować i eliminować dzięki konsekwentnej realizacji programów szczepień i wysokiej wyszczepialności ludzi. Szczepienia są efektywne pod względem kosztowym i są jedną z najbardziej opłacalnych inwestycji w zdrowie ludności. Zmniejszenie cierpienia oraz liczby zgonów z powodu chorób zakaźnych wśród dzieci jest zasługą skutecznie działających programów szczepień. Negatywne skutki szczepienia są nieporównanie mniejsze niż skutki chorób u osób niezaszczepionych według kalendarza szczepień obowiązkowych. Wszystkie preparaty dopuszczone do obrotu na terenie Polski przeszły rygorystyczne badania kliniczne, a następnie zostały zarejestrowane przez odpowiednie instytucje.

Ad 18. PPIS w Kielcach wyjaśnia, że Trybunał Konsultacyjny zakwestionował jedynie sposób ogłaszania terminu i liczby dawek przyjętych preparatów. Wydane orzeczenie nie poddaje w wątpliwość istnienia obowiązku szczepień ochronnych, ale wskazuje na konieczność dostosowania stanu prawnego przez właściwy organ władzy publicznej. Zgodnie z punktem II wyroku TK, przepisy na podstawie których wymagany jest obowiązek szczepień ochronnych, tj. art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 924 z późn. zm.) straciły moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku Dz. U. z 2023r., tzn. 13 listopada 2023r. Przepisy te zakładają, że Program Szczepień Ochronnych na dany rok ze szczegółowymi wskazaniami terminów i liczby dawek szczepień jest ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w komunikacie publikowanym w dzienniku urzędowym ministra zdrowia. Według orzeczenia TK obowiązek szczepień ochronnych nie powinien być ogłaszany w formie komunikatu głównego inspektora sanitarnego i stan prawny w tym zakresie wymaga dostosowania. W związku z powyższym w dniu 27 września 2023r. Minister Zdrowia wydał Rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t. j. Dz. U. z 2025r. poz. 782), które określa wiek, ilość dawek oraz rodzaj szczepień obowiązkowych dla dzieci do 19 roku życia.

Ad 19, 20, 21. PPIS w Kielcach nie posiada informacji, czy Minister Zdrowia wydając rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej. Powyższe pytanie należy skierować do Ministra Zdrowia.

Poinformowano, że odpowiedź na pytanie nr 8 nie jest w posiadaniu organu. PPIS w Kielcach nie wytworzył i nie jest w posiadaniu żądanych informacji, które podlegałyby udostępnieniu w trybie i na zasadach udostępnienia danych do informacji publicznej.

Podniesiono, że co do zasady, organ w trybie informacji publicznej nie jest zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania wykładni przepisów. Nie jest też rolą organów administracji publicznej udzielanie informacji o podstawach prawnych działania organów ani interpretowanie i wyjaśnianie przepisów prawa.

Pismem z 3 grudnia 2025 r. (data wpływu do organu 5 grudnia 2025 r.) M. K. reprezentowana przez pełnomocnika - adw. A. T., wniosła skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej.

Mając na uwadze wskazane zarzuty wniesiono o: 1. zobowiązanie PPIS w Kielcach do rozpoznania wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej i udzielenie informacji publicznej; 2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że do dnia wniesienia skargi skarżącej nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w piśmie z 19 listopada 2025 r. mimo obowiązku PPIS. Przesłane przez Organ odpowiedzi skarżąca uznała za niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia jej informacji publicznej. Powołując się na orzecznictwo NSA podkreśliła, że "udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.) wyczerpuje znamiona bezczynności w udostępnieniu informacji", co uzasadnia również przyjęcie, że "bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa". Stwierdziła również, że w niniejszej sprawie "organ winien był udostępnić informację publiczną na żądanie strony skarżącej, albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia stosownie uzasadniając decyzję".

W odpowiedzi na skargę, PPIS w Kielcach, wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko skierowane do skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143), dalej jako: "p.p.s.a."), z którego wynika, że w tym trybie sprawa może być rozpoznana jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W sprawie bezsporne jest, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kielcach jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Z przepisów u.d.i.p. jasno wynika, że adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione w art. 4 omawianej ustawy. W szczególności są nimi organy władzy publicznej (ust. 1 pkt 1).

Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. W sytuacji gdy wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, ponieważ żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania informacji, organ zobowiązany jest zawiadomić o tym wnioskodawcę (w formie pisma). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, ale organ odmawia jej udostępnienia, albo zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), tj., gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2). Również w wypadku ustalenia, że żądana informacja jest informacją publiczną o charakterze przetworzonym, a wnioskodawca - pomimo wezwania - stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie wykazał, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, wówczas prawidłową formą załatwienia wniosku jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie (por. wyroki NSA: z 14 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 137/18, z 27 listopada 2024 r., sygn. III OSK 670/24).

Udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o ich organizacji oraz o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i lit. d u.d.i.p.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi również informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym między innymi o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (pkt 3 lit. a) oraz dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (pkt 4 lit. a). Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów.

Uwzględniając powyższe, co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 416 ze zm.), w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez organ dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Powyższe dane stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.

Zdaniem Sądu, z obszernego zakresu pytań przedstawionych we wniosku skarżącej z 17 listopada 2025 r. nie wszystkie z podniesionych kwestii w ogóle mogły być uznane za żądanie udzielenia przez organ informacji publicznej, czyli informacji, które odnoszą się do publicznej sfery działalności tego organu, a zostały wytworzone lub są posiadane przez ten organ. Część podnoszonych kwestii dotyczy informacji ogólnych dotyczących ochrony zdrowia, w szczególności związanych z problematyką szczepień, w których posiadaniu są inne organy.

Sąd w pełni zgadza się w tym względzie ze stanowiskiem przedstawionym przez organ w odpowiedzi na skargę.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się w swoim wniosku z 13 października 2025 r., które wpłynęło do organu 17 listopada 2025 r., udzielenia informacji w zakresie szczegółowo przedstawionym we wstępnej części niniejszego uzasadnienia obejmującym 22 pytania. W ustawowym terminie 14 dni, tj. 19 listopada 2025 r. organ udzielił odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku pod nr 1-21. Odpowiedź skarżącej została doręczona 26 listopada 2025 (k. nr 34 akt adm.)

Organ zatem dochował przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminu na udostępnienie informacji publicznej.

W ocenie Sądu, uwzględniając wcześniejsze uwagi, organ prawidłowo i w możliwie pełny sposób oraz w ustawowym terminie wywiązał się z obowiązku udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Nie stanowi o uchybieniu nałożonego na organ obowiązku okoliczność, że organ nie odpowiedział wprost na pytanie oznaczone nr 22. W tym względzie należy uznać, że odpowiedź na to pytanie, dotyczące z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych w dwóch sąsiadujących ze sobą państwach np. w Niemczech i Polsce zostało udzielone na wstępie pisma z 19.11.2025, w którym stwierdzono, że PPIS w Kielcach nie ma charakteru jednostki badawczej, nie prowadzi badań klinicznych i jest organem administracji pełniącym rolę nadzorująco-kontrolną w zakresie wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych wynikających z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych oraz ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi. Nadto uzasadniając swoje stanowisko organ odwołał się do orzecznictwa w którym podkreśla się, że "Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza dostęp do informacji już istniejącej, będącej w posiadaniu zobowiązanego i nie może być utożsamiane z prawem do inicjowania działań (kontrolnych, badawczych itp.) mających na celu wytworzenie informacji jakościowo nowej i dotychczas nieistniejącej, której udzielenia domaga się wnioskodawca. Z niemożnością udzielenia informacji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany takiej informacji nie posiada i do jej posiadania nie jest zobligowany".

W ocenie Sądu, organ udzielił możliwie wyczerpujących wyjaśnień i odpowiedział na wszystkie zadane pytania, odnosząc się merytorycznie do wszystkich wskazanych przez skarżącą kwestii. Organ podjął zatem wszelkie prawem wymagane działania celem wyjaśnienia skarżącym zagadnień, które były dla nich szczególnie istotne, gdyż dotyczyły kwestii związanych z obowiązkowymi szczepieniami ich dziecka.

W następnej kolejności Sąd wyjaśnia, że nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej, farmakologii, jakości i skuteczności leków i szczepień, ochrony zdrowia oraz metod postępowania leczniczego (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Sz 211/22 i wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Lu 10/23; publ. CBOSA). Zagadnienia te nie mieszczą się w zakresie informacji o sprawach publicznych, rozumianych jako informacje wytworzone przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne lub inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, ani też informacje odnoszące się do władz, osób i innych podmiotów publicznych.

Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażane przez sądy administracyjne, w myśl którego organ w trybie informacji publicznej nie jest też zobowiązany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów (por. m.in. wyroki WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 664/20; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 170/22, wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 139/22; publ. CBOSA).

W tym miejscu Sąd wskazuje, że z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wprost wynika, iż zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje zatem również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że wskazanie, iż podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada, nie stanowi odmowy jej udzielenia. W takiej sytuacji adresat wniosku – tak jak i w przypadku żądania informacji niebędącej informacją publiczną – zobowiązany jest jedynie powiadomić pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie (por. wyroki NSA: z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02 i 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 103/12 i wyrok WSA w Kielcach z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt SAB/Ke 42/08; publ. CBOSA).

Co więcej, za prawidłowe Sąd uznaje stanowisko, że organ nie ma obowiązku wydawania decyzji w sytuacji, gdy podanie o udzielenie informacji obejmuje żądania udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 18/23; publ. CBOSA). Udostępnieniu nie podlega bowiem informacja, która nie jest informacją publiczną, ani informacja, która nie jest w posiadaniu danego organu. W tym trybie należy udostępnić informacje i dokumenty będące w posiadaniu organu, przez niego wytworzone, przetwarzane lub mu przekazane, jeżeli zawierają żądana we wniosku informację. W związku z tym PPIS w Kielcach nie był obowiązany do udziela informacji dotyczących zadań czy kompetencji innych organów administracji publicznej.

Przypomnieć również należy, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem podmiotowym obywatela, mającym na celu realizację jego konstytucyjnego uprawnienia do kontroli władz publicznych. Charakter tego uprawnienia powoduje, że to wnioskodawca jest gospodarzem postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, wyznaczając zakres swojego żądania, tj. jakie informacje i w jakiej formie chce otrzymać lub z chce się z nimi zapoznać (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt I OSK 59/17; publ. CBOSA). Natomiast skarga nie zawiera indywidualnych zarzutów, odnoszących się do okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy. Skarga nie wskazuje chociażby, z jakich powodów udzielona skarżącym informacja i w jakim punkcie nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego wniosku. Samo tylko niezadowolenie strony z uzyskanych informacji nie może kreować zasadności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.

Trzeba także zwrócić uwagę na to, że po uzyskaniu odpowiedzi skarżąca nie zgłaszała organowi żadnych zastrzeżeń co do kompletności lub jasności udzielonych informacji, lecz od razu skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego, w której zarzuciła niewystarczające, niepełne i niejasne udzielenie odpowiedzi. Przy czym, z powyższymi zarzutami w przekonaniu Sądu nie można się zgodzić.

Organ udzielił odpowiedzi na pytania, które dotyczyły informacji publicznej i którą posiada. Ponadto poinformował skarżącą o tym, że pewnych kategorii informacji nie posiada lub że sprawami takimi się nie zajmuje, czy że zagadnienia, o które pyta wnioskodawczyni nie należą do jego kompetencji, zatem informacji publicznej w takim zakresie nie może udzielić. Ponadto poinformował skarżącą w kwestiach, które nie dotyczyły bezpośrednio działań organu zgodnie z posiadaną wiedzą i w zakresie, w jakim organ dysponuje daną informacją. Natomiast w skardze pełnomocnik strony wyraził ogólnikowe niezadowolenie z udzielonych jej przez organ wyjasnień, wspierając się wypowiedziami z orzecznictwa sądów administracyjnych, których nawet nie odniesiono do konkretnych punktów odpowiedzi organu.

Odnosząc się zatem do głównego zarzutu skargi, że przesłane odpowiedzi są niewystarczające dla uznania zrealizowania obowiązku udzielenia informacji publicznej, Sąd podkreśla, że skuteczne postawienie zarzutu dotyczącego udzielenia niewyczerpujących odpowiedzi na pytania postawione we wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga precyzyjnego wskazania, które odpowiedzi są niejasne (niepełne) oraz w jakim zakresie organ powinien je uzupełnić. Ogólne wskazanie, że organ udzielił "w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania" jest niewystarczające.

Podsumowując powyższe, Sąd stwierdza, że organ udzielił odpowiedzi na pytania skarżących w ustawowym terminie, w miarę posiadanych informacji – w sposób możliwie pełny i konkretny. Uczynił to, udzielając wystarczająco szczegółowych odpowiedzi na wszystkie zadane pytania. Stąd też brak podstaw do zarzucenia organowi bezczynności w udostępnieniu żądanej informacji publicznej. W zapytaniach dotyczących kwestii niebędących w zakresie kompetencji PPIS organ wskazał, w jakich specjalistycznych jednostkach można uzyskać odpowiedzi. Żadne z 22 pytań nie pozostało bez odpowiedzi. Zarzuty skargi okazały się zatem bezpodstawne. Brak jest też dokładnego wskazania przez skarżących, w jakim zakresie – ich zdaniem – odpowiedzi były "niepełnie lub niejasne", co nie pozwala na szersze ustosunkowanie się do tego zarzutu.

Skoro PPIS w Kielcach udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżącej, na które zobowiązany był odpowiedzieć, to nie można zasadnie zarzucać organowi naruszenia prawa, w szczególności zaś powołanych w skardze przepisów art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. W konsekwencji należało uznać, że wniosek skarżącej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej został, wbrew ogólnikowym twierdzeniom skargi, załatwiony prawidłowo i w ustawowo określonym terminie.

Z tych wszystkich względów Sąd stwierdził, że organ nie dopuścił się zarzucanej bezczynności i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.



Powered by SoftProdukt