![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, Dostęp do informacji publicznej Koszty sądowe, Wójt Gminy, Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, I SAB/Op 120/25 - Wyrok WSA w Opolu z 2026-03-05, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
I SAB/Op 120/25 - Wyrok WSA w Opolu
|
|
|||
|
2025-11-27 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu | |||
|
Beata Kozicka Elżbieta Kmiecik /przewodniczący/ Tomasz Judecki /sprawozdawca/ |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Dostęp do informacji publicznej Koszty sądowe |
|||
|
Wójt Gminy | |||
|
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności | |||
|
Dz.U. 2024 poz 1267 art. 1 ust. 1-2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.) Dz.U. 2026 poz 143 art. 3 par. pkt 8, art. 52 par. 1, par. 2, art. 53 par. 2b,art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 par. 1-2, art. 154 par. 6, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6, art. 13 ust. 1, ust. 2, art. 14 ust. 1, ust. 2, art. 16 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Wójta Gminy Tarnów Opolski w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Tarnów Opolski do rozpatrzenia wniosku A.B. z dnia 23 września 2025 r., 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku, 3) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) oddala dalej idącą skargę, 5) zasądza od Wójta Gminy Tarnów Opolski na rzecz strony skarżącej A. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. |
||||
|
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej pismem datowanym na 31 października 2025 r przez A. B. (dalej jako wnioskodawca, strona lub skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest bezczynność Wójta Gminy Tarnów Opolski (dalej jako organ lub Wójt) w przedmiocie rozpoznania wniosku strony z dnia 24 września 2025 r. kierowanego do organu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902), dalej jako: ustawa lub udip, który został oznaczony przez organ jako [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym: 23 września 2025 r. skarżący złożył do organu, za pomocą dokumentu elektronicznego, 2 wnioski o udostępnienie informacji publicznej. Pierwszy z nich (godz. złożenia wniosku 20:19:22), oznaczony przez organ jako [...], obejmował żądanie przedstawienia: kopii wszystkich umów użyczenia działek gminnych, w szczególności działek nr [...], [...], [...] obręb K., zawartych w latach 2023-2025; kopii dokumentów stanowiących podstawę odmowy dzierżawy (skarżącego oraz Fundacji im. [...]); informacji o dacie, trybie i kryteriach wyboru podmiotu, któremu użyczono działki; wskazania organu oraz podstawy prawnej podjęcia decyzji o użyczeniu; kopii analiz, opinii i notatek służbowych sporządzonych przy rozpatrywaniu wniosków skarżącego i decyzji o użyczeniu; informacji, czy sporządzono analizę finansową (dzierżawa vs. użyczenie) - wraz z jej kopią; danych podmiotu, któremu użyczono działki (nazwa, adres, osoby reprezentujące); informacji, czy osoby reprezentujące ten podmiot pełnią funkcje publiczne lub są powiązani rodzinnie, towarzysko bądź gospodarczo z Wójtem, pracownikami urzędu lub radnymi; informacji, czy przed zawarciem umowy użyczenia przeprowadzono jakiekolwiek postępowanie konkursowe, zapytania ofertowe lub ogłoszenie; kopii rejestru umów cywilnoprawnych Gminy Tarnów Opolski z lat 2023-2025 dotyczących ww. działek; kopii protokołów z posiedzeń komisji i sesji Rady Gminy, na których rozpatrywano wnioski skarżącego o dzierżawę oraz decyzję o użyczeniu; kopii wszelkiej korespondencji wewnętrznej (maile, notatki służbowe, pisma, dyspozycje) pomiędzy Wójtem, jego zastępcą, pracownikami urzędu i radnymi, dotyczących wniosków skarżącego o dzierżawę oraz późniejszego użyczenia działek; innych informacji i dokumentów w posiadaniu Urzędu, a dotyczących ww. sprawy. Drugi wniosek (godz. złożenia wniosku 21:05.51), oznaczony został przez organ jako [...], a dotyczył udostępnienia wszystkich dokumentów dotyczących osoby skarżącego oraz Fundacji im. [...] w latach 2023-2025, w tym: kopii zawiadomień, wniosków i pism przekazanych do organów ścigania lub innych instytucji wraz załącznikami; kopii całej korespondencji Urzędu Gminy i Rady Gminy z Komendą Policji w O., Prokuraturą Rejonową w O. oraz Prokuraturą Okręgową w O., gdzie pojawia się nazwisko skarżącego lub Fundacja; kopii wszystkich wewnętrznych dokumentów Urzędu Gminy i Rady (protokoły, notatki, maile, pisma, dyspozycje) zawierających nazwisko skarżącego lub Fundację; kopii pisma Komendy Miejskiej Policji w O. sygn. [...] oraz wszystkich dokumentów będących podstawą odmowy dzierżawy działek nr [...], [...], [...], [...] obręb K. (w tym decyzji, notatek, protokołów, maili); informacji, czy po otrzymaniu odpowiedzi Prokuratury Okręgowej w O. z dnia 23 stycznia 2025 r. (sygn. [...]) dokonano weryfikacji zasadności wcześniejszej odmowy wraz z kopią dokumentu potwierdzającego wynik tej weryfikacji; wykazu wszystkich postępowań i spraw, w których UG lub Rada Gminy powoływały się na nazwisko skarżącego lub Fundację wraz z kopiami dokumentów inicjujących i końcowych. Powyższe wnioski zostały zarejestrowane w Urzędzie Gminy Tarnów Opolski odpowiednio pod sygnaturą: [...] i [...]. Pismami z 6 października 2025 r. skarżący został poinformowany przez organ o niemożności udostępnienia informacji publicznej w terminie ustalonym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ze względu na skomplikowany charakter sprawy i konieczność pozyskania danych przetworzonych. Na podstawie ust. 2 organ wskazał, że żądane we wnioskach informacje zostaną udzielone w terminie do 24 listopada 2025 r. Skarżący pismem z 8 października 2025 r. wystąpił do organu z ponagleniem oraz z żądaniem uzupełnienia uzasadnienia pism organu z 6 października 2025 r. Wniósł o wyjaśnienie na czym dokładnie polega "szczególnie skomplikowany charakter sprawy" oraz o wskazanie jakie konkretne dane przetworzone wymagają pozyskania, jakie czynności organ podjął w celu realizacji wniosku. Zażądał również przedstawienia powodów, dlaczego sprawa w zakresie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie zostanie załatwiona w ustawowym terminie. W tych okolicznościach skarżący wniósł opisaną na wstępie skargę na bezczynność Wójta w sprawie załatwienia jego wniosku kierowanego do niego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W skardze zarzucił organowi naruszenie: 1) art. 13 ust. 1 i 2 udip; 2) art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), dalej jako kpa. W związku z tak sformułowanymi zarzutami skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie bezczynności organu; 2) zobowiązania Wójta Gminy Tarnów Opolski do rozpoznania wniosków i udostępnienia żądanych informacji w terminie 7 dni od doręczenia akt sprawy Sądowi lub od doręczenia orzeczenia; 3) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) wymierzenie organowi grzywny zgodnie z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm.), dalej jako ppsa oraz zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, z zastrzeżeniem, że ewentualna suma pieniędzy zostanie przeznaczona na rzecz [...] w T., ul. [...] [...] T. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy, zgodny z powyższym, oraz podniósł, iż podobny sposób postępowania prze organ miał już uprzednio miejsce na gruncie innego jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdzie Wójt pismem z dnia 18 czerwca 2025 r. (k. 7 akt sądowych) również przedłużył termin do rozpoznania wniosku powołując się na ogólnikowe stwierdzenie "pozyskania danych". W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że przedmiotowe wnioski o udostępnienie informacji publicznej obejmowały bardzo szeroki zakres żądanych informacji, w tym m.in.: kopii dokumentów urzędowych dotyczących określonych osób fizycznych; korespondencję prowadzoną pomiędzy Urzędem Gminy a organami ścigania, w tym Policją i Prokuraturą; dokumenty odnoszące się do odmowy zawarcia umowy dzierżawy działek gminnych; danych osób reprezentujących podmioty korzystające z nieruchomości gminnych; inne materiały urzędowe, mogące zawierać dane osobowe i informacje o toczących się postępowaniach. Organ nadmienił, że z uwagi na treść wniosków o udostępnienie informacji publicznej powziął wątpliwości, czy żądane informacje stanowią informację publiczną. W związku z tym organ zlecił zewnętrznej kancelarii prawnej przygotowanie opinii prawnej co do możliwości udzielenia odpowiedzi na wniosek oraz jej ewentualnego zakresu. Dalej organ wskazał, że przedłużenie terminu do udzielenia informacji publicznej nastąpiło na mocy art. 13 ust. 2 udip dlatego w jego ocenie nie doszło do bezczynności, gdyż wyznaczony termin na załatwienie sprawy nie upłynął w chwili wnoszenia skargi. Odnosząc się natomiast do zarzutu, że w sposób powtarzalny i nieuzasadniony przedłuża terminy do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ wyjaśnił, że sprawa, dotycząca wniosku z 9 czerwca 2025 r. została załatwiona, dołączając wniosek wraz z odpowiedzią i potwierdzeniem otrzymania odpowiedzi. W dniu 21 listopada 2025 r. Wójt Gminy Tarnów Opolski wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku z dnia 23 września 2025 r. oznaczonym przez organ jako [...] oraz przesłał skarżącemu kopie dokumentów i informacje objęte żądaniem wniosku oznaczonego jako [...]. Na skutek zarządzenia z 27 listopada 2025 r., wydanego pod sygn. akt I SAB/Op 109/25, na podstawie art. 57 § 3 ppsa, oraz § 27 zarządzenia w sprawie ustalenia zasad biurowości (k. 2 akt sądowych) rozdzielono do odrębnego rozpoznania sprawy ze skargi na bezczynność Wójta Gminy Tarnów Opolski w przedmiocie wniosku skarżącego oznaczonego przez organ jako [...] i jako [...]. Sprawa dotycząca bezczynności organu w zakresie wniosku [...] prowadzona była pod sygn. akt I SAB/Op 109/25, a w zakresie wniosku [...] wpisana została pod sygn. akt I SAB/Op 120/25 i stanowiła przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje. Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ust. 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Na podstawie art. 149 § 1 ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ppsa: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a ppsa sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei stosownie do art. 149 § 1b ppsa sąd może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, a na podstawie art. 149 § 2 ppsa - także o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. Należy również podnieść, że w myśl art. 119 pkt 4 ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zgoda stron na rozpatrzenie tej skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z tego powodu Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów (art. 120 ppsa). Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił rozważania prawne oraz ocenę co do skarżonej bezczynności dokonaną w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia 30 grudnia 2025 r., sygn. akt I SAB/Op 109/25, wydanym w sprawie ze skargi na bezczynność Wójta Gminy Tarnów Opolski w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej oznaczonego przez organ jako [...]. Obydwa wnioski skarżącego - tj. wyżej wskazany oraz ten, którego dotyczy bezczynność skarżona w niniejszej sprawie - objęte bowiem zostały jedną skargą dotyczącą podobnego stanu faktycznego i prawnego. Stosownie zatem do dokonanej przez Sąd oceny wyjaśnić w niniejszej sprawie należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ (podmiot zobowiązany) będąc właściwym w sprawie i zobligowanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy czy jak w przedmiotowym przypadku wniosku strony. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny czy czynność nie została podjęta, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Przedmiotem sądowej kontroli prowadzonej wskutek skargi na bezczynność nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność organu jest więc zwalczanie braku działania organu w załatwieniu sprawy i doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa. Skargę na bezczynność organu w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej można złożyć nie tylko wobec "milczenia" organu, ale również w sytuacji, w której powstał spór między wnioskodawcą a adresatem wniosku, co do charakteru żądanej informacji oraz obowiązku jej udostępnienia. Tym samym sąd administracyjny, do którego trafiła skarga na bezczynność pełni rolę arbitra, który ma przede wszystkim przesądzić czy wnioskodawca żąda informacji, o której mowa w art. 1 ust. 1 udip czy ustawa ta znajduje zastosowanie. Skarga na bezczynność w tego rodzaju sprawach chroni wnioskodawcę przed arbitralną decyzją organu, która uniemożliwia uzyskanie żądanej informacji (wyroki NSA: z 7 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 592/10, z 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1510/11). Przepisy kpa nie mają zastosowania do udostępnienia informacji publicznej, gdyż ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera odesłanie do stosowania tego kodeksu jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji, nie zaś do czynności materialnotechnicznej polegającej na jej udzieleniu. W związku z tym dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest uzależniona od uprzedniego skorzystania ze środka zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 ppsa. Oznacza to, że w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b ppsa w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu. W sprawie nie jest wątpliwe ani sporne, że Wójt Gminy Tarnów Opolski, jako organ w władzy publicznej zobowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 udip). W ocenie Sądu dokumenty i informacje dotyczące zarządzania nieruchomościami komunalnymi, sposobu funkcjonowania organu władzy publicznej, treści dokumentów urzędowych i innych materiałów związanych z działalnością organu co do zasady podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. Wskazać bowiem należy, że stosownie do art. 1 ust. 1 udip pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Za "informację publiczną" uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Wskazany w art. 6 udip katalog informacji, które mogą stanowić informację publiczną nie ma charakteru zamkniętego, tj. stanowi jedynie przykładowe wyliczenie najbardziej typowych kategorii informacji publicznych. Niemniej jednak w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest to, czy organ pozostał bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącego o udostępnienie objętych nim informacji publicznych, jak twierdzi strona. Złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nakłada na podmiot zobowiązany do udzielenia informacji określone obowiązki. Podmiot ten powinien albo udzielić takiej informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 udip) albo odmówić jej udostępnienia w trybie decyzji administracyjnej, o czym stanowi art. 16 ust. 1 udip lub też umorzyć postępowanie (14 ust. 1 udip). Zgodnie z art. 13 ust. 2 gdy organ może wydłużyć termin określony w ust. 1, gdy nie może udostępnić informacji w pierwotnym terminie. Z kolei art. 14 ust. 2 udip stanowi, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Na gruncie niniejszej sprawy organ po wniesieniu skargi, decyzją z dnia 21 listopada 2025 r., odmówił udostępnienia skarżonemu wnioskowanej informacji publicznej, a zatem załatwił sprawę w trybie dostępu do informacji publicznej przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd. Z tego względu postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku, ale tylko w tym zakresie, podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 ppsa. Zobowiązywanie organu w takich warunkach do działania byłoby niecelowe i niewykonalne. Tym samym postępowanie należało umorzyć w części dotyczącej wyznaczenia organowi terminu do rozpatrzenia wniosku (art. 161 § 1 pkt 3 ppsa), o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że w przypadku skargi na bezczynność w sprawie kontrolowanej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, rolą sądu administracyjnego nie jest nakazanie adresatowi w jaki sposób powinien załatwić skierowany do niego wniosek. To na organie ciąży obowiązek prawidłowego zakwalifikowania wniosku i rozpoznania go we właściwym trybie. Sąd, bada jedynie, czy zachowanie adresata wniosku może być uznane za jego załatwienie - poprzez udzielenie całości wnioskowanej informacji, poprzez powiadomienie pismem, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, względnie poprzez udzielenie odpowiedzi o braku posiadania żądanej informacji z podaniem tego przyczyny lub wydanie decyzji. Skoro w niniejszej sprawie, przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd organ wydał w przedmiocie wniosku skarżącego decyzję na podstawie art. 16 udip uznać należało, że wniosek został załatwiony w wymaganym trybie i na dzień orzekania przez Sąd organ nie pozostawał w skarżonej bezczynności. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że na obecnym etapie postępowania, ze względu na decyzyjną formę załatwienia wniosku, Sąd nie był uprawniony do dokonania oceny odnośnie do charakteru informacji objętej wnioskiem skarżącego oraz oceny legalności stanowiska organu dotyczącego odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji, wyrażonego w decyzji z dnia 21 listopada 2025 r. Ocena taka dokonywana może być dopiero po wyczerpaniu toku instancji i wniesieniu do Sądu skargi na decyzję odwoławczą wydaną w wyniku wniesienia odwołania od decyzji skarżonego organu o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Stanowisko organu wyrażone w tej decyzji nie podlega bowiem ocenie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, w której to kontroli Sądu podlega brak wymaganego działania organu. Nie było też w kompetencji Sądu dokonywanie oceny co do zaistnienia w niniejszej sprawie podstaw do określonego działania organu czy to wydania decyzji, czy też udostępnienia informacji lub pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W granicach niniejszej sprawy przedmiotem oceny Sądu jest bowiem bezczynność organu, a nie legalność określonego działania organu i jak już wcześniej zaznaczono rolą sądu nie było nakazanie organowi w jaki sposób powinien załatwić skierowany do niego wniosek. Istotne dla dokonywanej kontroli w niniejszej sprawie jest to, że załatwienie przez organ sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej po wniesieniu skargi nie ogranicza kompetencji Sądu z art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ppsa, a więc stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego postępowania, jak również to, czy bezczynność miała charakter rażący czy też nie (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 500/16). Na gruncie kontrolowanej sprawy przedmiotem badania przez Sąd, czy organ dopuścił się bezczynności, było sprawdzenie zasadności i słuszności zastosowania dyspozycji przepisu art. 13 ust. 2 udip. Zaznaczyć bowiem należy, iż instytucja przedłużenia terminu do udostępnienia informacji publicznej, z której skorzystał organ, znajduje swoje zastosowanie jedynie wówczas, gdy zachodzą uzasadnione powody. W odmiennym przypadku przedłużenie terminu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie daje podstawy do przyjęcia, że powiadomienie o wydłużeniu rozpoznania sprawy jest skuteczne i zwalnia organ z zarzutu bezczynności (wyrok NSA z 14 maja 2025 r., sygn. akt III OSK 120/25). Arbitralne stosowanie przez organy art. 13 ust. 2 udip nie może bowiem uwalniać ich od obowiązku terminowego załatwiania sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie niedopuszczalne jest stosowanie art. 13 ust. 2 udip jedynie w celu odroczenia na okres dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej (wyrok NSA z 19 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 2847/22). Redakcja art. 13 ust. 2 udip nie daje podstaw, do tego, by organ przedłużając postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej automatycznie stosował termin do 2 miesięcy. Organ zobowiązany jest do miarkowania czasu koniecznego do załatwienia sprawy. Powinien uwzględnić przy tym zakres żądanej informacji, jak i również jej charakter. W sprawach ze skarg na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej chodzi o doprowadzenie do jak najszybszej realizacji przez stronę jej konstytucyjnego prawa do informacji. Rozważenia wymaga, czy w okolicznościach niniejszej sprawy powiadomienie o niemożności realizacji wniosku w ustawowym terminie z uwagi na skomplikowany charakter sprawy i konieczność pozyskania danych przetworzonych była usprawiedliwiona. Dostrzec przy tym należy, że o ile ustawodawca, co prawda, nie wskazuje, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne w świetle postanowień art. 13 ust. 2 udip, to jednak otwarta formuła przepisu "jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie", pozwala na zindywidualizowanie zastosowania tej regulacji do okoliczności konkretnej sprawy. W przedmiotowej sprawie - jak wskazano powyżej - organ ograniczył się do wręcz lakonicznego stwierdzenia, iż sprawa ma skomplikowany charakter, a żądane informację mają charakter przetworzony (k. 11 akt sądowych). W orzecznictwie sądowym, z którym utożsamia się skład orzekający w tej sprawie zasadnie podnosi się, że podmiot zobowiązany nie może w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu załatwienia żądania. Czynią to jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Przedłużenie ustawowego terminu musi opierać się na przesłankach obiektywnych, wynikających z charakteru wniosku (jego skomplikowaniu, obszerności, wielowątkowości, nieprecyzyjność), a nie inne przyczyny (natury ogólnej) leżące po stronie podmiotu zobowiązanego. Takich okoliczności w piśmie organu z 6 października 2025 r. dostrzec nie można, gdyż cechuje je bardzo duży stopień ogólnikowości. W orzecznictwie wskazuje się także, że powodu wydłużenia terminu do załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej nie może stanowić jedno określenie - skomplikowany zakres. Uzasadnienie winno wskazywać konkretne powody uniemożliwiające udzielenie informacji w terminie 14 dni (wyrok WSA w Szczecinie z 1 marca 2018 r., sygn. akt II SAB/ SZ 4/18). Zatem rozpoznanie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie nastąpiło z zachowaniem ustawowego terminu ustanowionego w art. 13 ust. 1, lecz z wadliwym zastosowaniem art. 13 ust. 2 udip. To zaś oznacza, że na dzień wniesienia skargi Wójt pozostawał w bezczynności co do wniosku skarżącego, o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji, która to bezczynność ustała na skutek wydania decyzji w przedmiocie wniosku skarżącego, w dniu 21 listopada 2025 r., a więc po wniesieniu niniejszej skargi do sądu. W ocenie Sądu stanowisko organu, że podjęte działania, tj. powiadomienie skarżącego o przedłużeniu terminu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej były podejmowane w ramach czasowych przewidzianych prawem niejako "uwalniają go" od stanu, czy też zarzutu bezczynności, nie zasługuje w okolicznościach sprawy na zaakceptowanie. Podnieść przy tym należy, że przepis art. 13 ust. 2 udip nie jest przepisem prawa materialnego, lecz procesowego. Przepis ten bowiem nie stanowi normy prawnej kształtującej uprawnienia lub obowiązki podmiotu zewnętrznego w odniesieniu do administracji publicznej, lecz określa obowiązki organu w ramach prowadzonego postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Zdaniem Sądu organ arbitralnie, bez wyczerpującego przedstawienia motywów podjął decyzję o przedłużeniu terminu. Z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, żeby zakres żądanych przez skarżącego informacji uzasadniał brak możliwości dochowania pierwotnego terminu do załatwienia sprawy, tj. 14 dni. Sąd stwierdził również (punkt 3 sentencji), że bezczynność Wójta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął pod uwagę, że podmiot zobowiązany podjął niezwłocznie wszystkie niezbędne czynności w celu załatwienia wniosku, mimo błędnego przekonania o zwolnieniu się z bezczynności poprzez wyznaczenie terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 2 udip. Przypomnieć należy, że co do zasady uwzględnienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi nie zwalnia sądu z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz co do pozostałych obowiązków. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów do załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być zatem bardzo znaczne i wskazywać na złą wolę organu lub powodować dolegliwe dla strony skutki. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia spraw (por. wyroki NSA: z 17 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 416/19; z 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 199/19). Powołane okoliczności nie pozwalają na zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa. W punkcie 4 wyroku, mocą art. 149 § 2 ppsa Sąd oddalił skargę co do wniosku o wymierzenie organowi grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. W ocenie sądu brak jest przesłanek do nałożenia na organ ww. obowiązków, albowiem nie tylko brak wystąpienia rażącego naruszenia prawa po stronie organu, ale również stopień jego zawinienia w zakresie podejmowanych czynności i fakt udostępnienia informacji publicznej po wniesieniu skargi do tut. Sądu usprawiedliwia brak nałożenia na niego obciążeń żądanych przez skarżącego. Orzeczenie na podstawie art. 149 § 2 ppsa sumy pieniężnej uzasadnione jest w odniesieniu do istotnych uchybień zasadzie efektywnego i skutecznego załatwienie sprawy przez organ. Skarżący nie przedstawił również konkretnej argumentacji przemawiającej za przyznaniem wnioskowanej sumy pieniężnej. Dlatego na podstawie art. 151 ppsa Sąd oddalił skargę w powyższej części. Na podstawie art. 200 ppsa Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania, określając je na kwotę 100 zł obejmującą kwotę w wysokości uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (punkt 5 sentencji). Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (https://orzeczenia.nsa.gov.pl). |
||||