Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi J.K. i M.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nałożenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie inwestycji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. znak: [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących J.K. i M.K. kwotę 774 (siedemset siedemdziesiąt cztery) złote, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Ostateczną decyzją z [...] czerwca 2009 r. nr [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił M.M. pozwolenia na przebudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego w zakresie dobudowy tarasu na pierwszym piętrze wraz z wykonaniem otworu na drzwi balkonowe w istniejącym oknie, na działce nr [...]. W zatwierdzonym projekcie architektoniczno-budowlanym taras miał wymiary: długość 515 cm, szerokość 125 cm oraz wysokość poziomu dobudowanego 284 cm.

Postanowieniem z [...] stycznia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym) wstrzymał roboty budowlane z powodu prowadzenia ich w sposób istotnie odbiegający od projektu architektoniczno- budowlanego oraz projektu zagospodarowania terenu, zatwierdzonych decyzją z [...] czerwca 2009r. Jak wskazał organ z przeprowadzonych podczas kontroli pomiarów wynika, iż dobudowany taras ma wymiary: długość 518 cm, szerokość 126 cm oraz wysokość poziomu tarasu (liczona od poziomu gruntu do poziomu posadzki) 357 cm.

Postanowieniem z [...] marca 2010r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na skutek zażalenia inwestora uchylił powyższe postanowienie w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu różnice w stosunku do projektu są minimalne i nie można uznać, że odstąpienie w tym zakresie ma charakter istotny w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.

W toku dalszych czynności prowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, projektant N.J. oświadczyła, że "w projekcie zagospodarowania terenu na planie zwymiarowane są osiowo elementy podpierające taras (słupy) posadowione na gruncie; drugi słup podpierający taras na rysunku elewacji został źle usytuowany- powinien być widoczny na tle okna, a nie obok tego okna; na rzucie parteru źle zwymiarowano odległości pomiędzy słupami- powinna być w osi 469 cm zaś świetle 442 cm". Wymiary zewnętrzne tarasu, który jest na poziomie 2,84 od poziomu odniesienia, za który przyjęto posadzkę tarasu na parterze (a nie teren), są na rzucie piętra w projekcie architektoniczno- budowlanym. Wymiary tarasu wykonanego na piętrze odbiegają nieznacznie od projektowanych: długość jest 518 zamiast 515 cm (+ 3 cm), szerokość 126 zamiast 125 cm (+ 1 cm). Z ustaleń dokonanych przez organ wynika, iż odległość pomiędzy słupami mierzona w świetle wynosi 4,42 m, a w projekcie przewidziano 4,55 m. Jeden ze słupów został usytuowany w świetle okna. Wysokość od posadzki tarasu do wierzchu podciągu wynosiła 2,82 m. W oparciu o oświadczenie projektanta, organ przyjął, iż wysokość 2,84 m podana w projekcie budowlanym jest wysokością mierzoną nie od poziomu gruntu, lecz od poziomu posadzki tarasu. Zaistniałą różnice organ uznał za minimalną i spowodowaną nieznaczną różnicą poziomu terenu. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, iż projektant N.J. pismem z [...] sierpnia 2010 r. potwierdziła stwierdzone w toku czynności różnice oraz wyjaśniła, iż rozbieżności mogły powstać w konsekwencji realizacji robót budowlanych systemem gospodarczym, jednakże nie rzutują one na bezpieczeństwo użytkowników tarasów. Odnośnie stwierdzonej zmiany w zakresie usytuowania słupa podtrzymującego taras względem okna (jeden z nich znajduje się w świetle okna), organ zauważył, że z oświadczenia projektanta wynika, że doszło do niej na skutek błędów w wymiarowaniu. Usytuowanie filaru obok okna powodowałoby wyjście poza granicę nieruchomości, wyznaczonej w chwili obecnej przez płot, osłonięty roślinnością. Organ wskazując na art. 36a ust. 1, 5 i 6 Prawa budowlanego stwierdził, iż rozstaw osiowy słupów nie może zostać uznany za istotne odstępstwo od projektu, ponieważ nie wpływa na charakterystyczne parametry części obiektu budowlanego (tarasu). Rozstaw słupów nie wpływa również na zakres objęty projektem zagospodarowania działki, wymiary tarasu są nieznacznie zmienione a różnica niewielka. Ponadto wykonywane prace nie naruszały innych przepisów i nie stwarzały zagrożenia bezpieczeństwa.

Z powyższych względów, decyzją z [...] września 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył prowadzone postępowanie uznając, że nie miało miejsca istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.K. podnosząc, że budowa tarasu została zrealizowana niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym, wykonany taras utrudnia i zakłóca naturalne oświetlenie dwóch pokojów dziennych i nie spełnia wymogów określonych w § 13 i 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 ze zm.- zwanego dalej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.).

Decyzją z [...] listopada 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nastąpiło minimalne odstępstwo od projektu budowlanego i nie można stwierdzonemu odstępstwu przypisać charakteru istotnego. Odnosząc się natomiast do zmiany usytuowania prawego słupa wspierającego konstrukcję tarasu, znajdującego się "w świetle" okna zlokalizowanego na parterze, po prawej stronie od okna mieszkania M.K., organ uznał, że również ta zmiana jest nieznaczna. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, iż przepisy § 13 i 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie mogą mieć zastosowania w sprawie. W ocenie organu odwoławczego postępowanie organu I instancji było prawidłowe, zgodne z obowiązującymi przepisami, w tym art. 7 i art. 77 K.p.a., zaś kontrolowana decyzja spełnia wymagania art. 107 § 3 K.p.a.

Skargę na powyższą decyzję złożył M.K., wnosząc o uchylenie jej oraz decyzji organu I instancji. Skarżący wskazał na naruszenie art. 36a ust. 5 oraz art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego z uwagi na ich błędną wykładnię i uznanie, iż stwierdzone odstępstwa nie mają charakteru istotnego. Ocena zaistniałych odstępstw nie została poprzedzona oceną projektantów oraz zgodą na ich wprowadzenie. Nadto wskazał na naruszenie art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie tego, iż lokal skarżącego został w znacznym stopniu pozbawiony dostępu do światła słonecznego, na naruszenie art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a. przez pominięcie J.K., będącej współwłaścicielką nieruchomości, której dotyczy postępowanie oraz zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z 2 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Go 915/10 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż inwestor realizując obiekt budowlany dokonał zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego. Mianowicie inwestor, zwiększył długość balkonu o 3 cm i szerokość balkonu o 1 cm zaś jego wysokość obniżył w stosunku do poziomu tarasu należącego do skarżącego o 2 cm. Powyższe odstępstwa są, zatem znacznie mniejsze od 1 % projektowanych wymiarów. Podczas prac budowlanych został przesunięty, jak wynika z zapisów w dzienniku budowy, za zgodą projektanta, prawy słup podtrzymujący balkon w lewo o 13 cm przez co, jak stwierdzono, znajduje się on w świetle okna.

Zdaniem Sądu, w świetle kryteriów zawartych w 36a ust. 1 i 5 Prawa budowlanego, organ zasadnie przyjął, że odstępstwa ujawnione podczas dwukrotnych oględzin są niewielkie i tym samym dokonane odstępstwo od zatwierdzonego projektu nie miało charakteru istotnego w rozumieniu przepisu art. 36a ust. 5 tej ustawy. Taka kwalifikacja naruszenia projektu wynika również z oświadczenia projektantki, która miała umocowanie prawne do jej dokonania (art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego). W rozpoznawanej sprawie informacje na rysunku projektu budowlanego naniósł pracownik organu I instancji, lecz projektantka w oddzielnym piśmie z [...] sierpnia 2010 r. zawarła informacje dotyczące odstąpienia od projektu, jednocześnie uznając wprowadzone na rysunku odmiany za nieznaczne. Stanowi to, w ocenie Sądu, dopełnienie obowiązku z art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M.K..

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 1375/11 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję organu I i II instancji. W uzasadnieniu wyroku NSA podzielił ocenę skarżącego kasacyjnie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy miał miejsce przypadek istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, o którym mowa w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. Sąd zaznaczył, że dokonując kwalifikacji takiego odstępstwa, uwzględnić trzeba zasadę poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). O ile, zaakceptować należało ocenę Sądu pierwszej instancji, iż zwiększone nieznacznie rozmiary obiektu budowlanego nie świadczą o istotnym odstępstwie, o tyle za istotne odstępstwo uznać już należało, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zmianę ustawienia prawego słupa podpierającego taras. W efekcie powyższego odstępstwa, a co było okolicznością w sprawie niekwestionowaną, doszło do zmiany polegającej na tym, iż zrealizowany słup, został ustawiony w świetle istniejącego okna. Taka zmiana usytuowania słupa, oddziaływująca przede wszystkim na sposób wykonywania uprawnień właścicielskich lokalu osoby trzeciej, stanowi o istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego. Konsekwencją powyższego stanowiska jest konieczność ziszczenia się wymogu zawartego w art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego, co należy uwzględnić też przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Stwierdzić, bowiem trzeba, że w myśl art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego tylko projektant, a nie osoba trzecia, jest upoważniony do dokonania kwalifikacji zamierzonego odstąpienia oraz tylko projektant obowiązany jest zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące odstąpienia, o którym mowa w ust. 5 cyt. przepisu.

W wytycznych dla organu I instancji NSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, organ ten zobowiązany będzie do kontynuowania wdrożonej procedury naprawczej prowadzonej w oparciu o art. 50- 51 Prawa budowlanego.

Decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego – na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego – nałożył na inwestora M.M. obowiązek sporządzenia w terminie do 7 lipca 2014 r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Organ nie nałożył na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania M.M. od ww. decyzji – decyzją z [...] czerwca 2014 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej wyznaczenia terminu wykonania obowiązku a w pozostałej części utrzymał tę decyzję w mocy.

Decyzją z [...] października 2014 r. Starosta – na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego – uchylił w całości decyzję o pozwoleniu na budowę z [...] czerwca 2009 r. nr [...].

Decyzją z [...] stycznia 2015 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego – na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego – zatwierdził projekt budowlany zamienny przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego w zakresie dobudowy tarasu na pierwszym piętrze oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, że inwestor wykonał obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Został on sporządzony i sprawdzony przez osoby dysponujące odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, posiadającymi aktualny wpis na listę członków odpowiedniej izby samorządu zawodowego. Projekt ten po sprawdzeniu okazał się kompletny. Roboty objęte inwestycją są zakończone a w części opisowej projektu stwierdzono, że wykonano je prawidłowo.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się J.K. i M.K. i złożyli od niego odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zdaniem odwołujących zatwierdzony projekt budowlany zamienny został opracowany niezgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, w szczególności z przepisami techniczno-budowlanymi określonymi w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zaznaczono, że z projektu budowlanego zamiennego jednoznacznie wynika, że w świetle okna pokoju w mieszkaniu odwołujących dalej znajduje się słup podtrzymujący taras (balkon) na piętrze budynku., który ogranicza pole widzenia oraz dopływ światła dziennego.

Decyzją z [...] marca 2015r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego zgodnie z odpowiednio stosowanymi przepisami art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, powinien sprawdzić: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, jeżeli dokonane zmiany tego wymagają, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (tj. zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osoby, która wykonała projekt, z określonym w nim terminem ważności zaświadczenia).

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego w zakresie dobudowy tarasu na pierwszym piętrze na działce nr [...], spełnia wymagania przepisów Prawa budowlanego. Projekt ten został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, należące do właściwej izby samorządu zawodowego. Ponadto dołączone zostało przez nich oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zamiennego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Z akt sprawy wynika również, że przedłożony projekt zamienny, w zakresie jego zawartości i formy, spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.

Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji wskazał, że przepis § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy on odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów budowlanych – tymczasem słup przedmiotowego tarasu nie stanowi odrębnego obiektu budowlanego. Natomiast sposób usytuowania przedmiotowego tarasu nie odbiega od spotykanych powszechnie w budownictwie wielorodzinnym rozwiązań w zakresie stosowania balkonów i loggi. Znajdują się one bezpośrednio nad oknami pomieszczeń mieszkalnych, podobnie jak o omawianym przypadku. Jednocześnie organ II instancji wskazał, że ewentualne wyeliminowanie ewentualnych naruszeń przepisów techniczno-budowlanych wynikających z prowadzenia robót budowanych z istotnym odstąpieniem od warunków udzielonego pozwolenia na budowę możliwe jest w drodze realizacji obowiązku wykonania określonych robót budowlanych naprawczych nałożonego przez organ nadzoru budowlanego decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zatem wszelkie kwestie dotyczące istotności odstępstw od projektu oraz możliwości ich legalizacji powinny być przez organ rozważone na etapie wydawania decyzji przewidzianej w tym przepisie a nie decyzji wydawanej na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J.K. i M.K. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie:

- § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez jego błędną wykładnie i przyjęcie, że przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy wyłącznie "odrębnych budynków budowlanych",

- art. 7 k.p.a poprzez jego niezastosowanie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób ograniczony a nie wyczerpujący, co doprowadziło do przyjęcia, że zatwierdzony przez organ I instancji projekt budowlany zamienny przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego w zakresie dobudowy tarasu na pierwszym piętrze sporządzony w sierpniu 2014 r. jest zgodny z obowiązującymi przepisami w zakresie sporządzania tego rodzaju dokumentów, rzetelny, wiarygodny, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji administracyjnej zatwierdzającej projekt budowlany zastępczy obarczony błędami merytorycznymi,

- art. 7 k.p.a poprzez jego niezastosowanie, polegające na braku zbadania i oceny wszystkich przesłanek istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i w konsekwencji braku uwzględnienia prawnie chronionego interesu skarżących, polegającego na ograniczeniu uprawnień właścicieli do lokalu mieszkalnego, położonego w [...], z przyczyny posadowienia słupa podtrzymującego taras.

W oparciu o te zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a).

Przedmiot zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie stanowi decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i zobowiązująca do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Decyzja organu I instancji wydana została na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.

W rozpoznawanej sprawie przesądzona jest już kwestia istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 1375/11 podzielił bowiem stanowisko WSA w Gorzowie Wlkp. wyrażone w wyroku z 2 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Go 915/10, iż zwiększone nieznacznie rozmiary obiektu budowlanego nie świadczą o istotnym odstępstwie od zatwierdzonego projektu budowlanego, natomiast za istotne odstępstwo uznać już należało zmianę ustawienia prawego słupa podpierającego taras. W efekcie powyższego odstępstwa doszło do zmiany polegającej na tym, iż zrealizowany słup, został ustawiony w świetle istniejącego okna. Taka zmiana usytuowania słupa, oddziaływująca przede wszystkim na sposób wykonywania uprawnień właścicielskich lokalu osoby trzeciej, stanowi o istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego.

W przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (art. 51 ust. 1 ustawy). Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (ust. 4). W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 5).

W ocenie organów obu instancji skoro w niniejszej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2014 r. w zakresie nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawiania projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych i jednocześnie organ ten nie nałożył obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem, to na obecnym etapie postępowania, prowadzonego w oparciu o art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, nie ma już podstaw do jak się wyraził organ odwoławczy – ponownego odnoszenia się do przedmiotu postępowania.

Sąd nie podziela tego stanowiska. Podkreślić bowiem trzeba, że projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu, tak jak projekt "pierwotny". Stosownie bowiem do treści art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w odniesieniu do projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego "pierwotnego". Oznacza to, że stosownie do art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, znajdującego w stosunku do projektu zamiennego odpowiednie zastosowanie, przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonanie projektu, a w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu także sprawdzenie, przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Dopiero w razie spełnienia tych wymagań organ na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wydaje decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny.

Sam jednak fakt przedłożenia żądanego projektu zamiennego w żadnej mierze nie obliguje organu nadzoru budowlanego do automatycznego zatwierdzenia projektu. Jeżeli bowiem okaże się, że zatwierdzenie projektu zamiennego jest niemożliwe (czy to ze względu na jego sprzeczność z przepisami techniczno – budowlanymi, czy z uwagi na sprzeczność z planem zagospodarowania przestrzennego, bądź decyzją o warunkach zabudowy) organ wydaje decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazującą rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Zatem także na etapie postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zbadania zgodności przedłożonego projektu budowlanego zamiennego z przepisami techniczno-budowlanymi a nie tylko w zakresie jego kompletności czy sporządzenia zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji nie wynika, aby kwestie powyższe były przedmiotem rozważań organów nadzoru budowlanego na etapie zatwierdzania projektu zamiennego.

Zatwierdzając projekt budowlany zamienny organ zobowiązany był powyższe rozważyć, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa budowlanego. Przyjęta w tym zakresie przez organy argumentacja jest zdaniem Sądu niewystarczająca, nie uwzględnia bowiem prawa skarżących do swobodnego korzystania z mieszkania. Organ nadzoru budowlanego rozstrzygający o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, którego obowiązek sporządzenia nałożony został w związku z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego wcześniej projektu budowlanego, w sytuacji, gdy istotne odstępstwa dotyczą zrealizowania słupa, który został ustawiony w świetle istniejącego okna, zobowiązany jest ocenić, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. W orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, zgodnie z którym pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, z normami obowiązującymi w budownictwie. Jeżeli zatem postępowanie prowadzone w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wykaże sprzeczność z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające "uzasadnione interesy osób trzecich" (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2011 r. sygn. II OSK 643/10 Lex nr 1081818). Okoliczność, czy wykonanie określonych robót budowlanych narusza interes właściciela sąsiedniej nieruchomości, jest przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym podlega to wyjaśnieniu i rozstrzygnięciu. W rozpatrywanej sprawie takiej oceny nie przeprowadzono. Skoro organ odwoławczy rozpatrując sprawę nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy to w ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się natomiast zarzutu naruszenia § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. wskazać należy, że brak możliwości zastosowania jego w sprawie nie ma wpływu na możliwość dokonania przez organ nadzoru budowlanego oceny wpływu inwestycji a zwłaszcza tego, że słup podtrzymujący taras znajduje się w świetle istniejącego okna, na korzystanie z lokalu mieszkalnego przez skarżących, z punktu widzenia treści art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w ramach "uzasadnionych interesów osób trzecich".

Zgodnie z art. 135 p.p.s.a Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla jej końcowego załatwienia.

Mając powyższe na uwadze Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z [...] stycznia 2015 r. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji zastosuje się do wskazań Sądu, a w szczególności oceni przedłożony w ramach postępowania projekt budowlany zamienny we wskazanym w uzasadnieniu wyroku zakresie. Końcowe rozstrzygnięcie sprawy na etapie postępowania odwoławczego zależeć będzie od wyników tej oceny.

O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a, a w przedmiocie wykonalności uchylonej decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy.