Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy z wniosku D.D. o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Rejonowego w Łomży za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a oddalić wniosek. ,

W dniu 23 marca 2026 r. D.D. (dalej jako: wnioskodawca, skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi i zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Wnioskodawca w uzasadnieniu wniosku wskazał, że 29 stycznia 2026 r. w biurze podawczym Sądu Rejonowego w Łomży złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: ile postępowań karnych przeciwko funkcjonariuszom policji prowadził II Wydział Karny w Łomży oraz VII Zamiejscowy Wydział Karny w Kolnie w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2025 r. Jednocześnie wniósł o wskazanie do każdego postępowania jakiej ilości funkcjonariuszy obejmował akt oskarżenia. Następnie wnioskodawca 23 lutego 2026 r. w biurze podawczym Sądu Rejonowego w Łomży złożył skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

Podkreślił, że zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, który to przekazuje całość akt sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania przesyłki. Termin 30 dni został natomiast skrócony przepisem art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, z którego wynika, że organ skargę powinien przekazać w terminie 15 dni. Skarga nie została przekazano w ww. terminie, a zatem istnieje możliwość wymierzenia grzywny podmiotowi zobowiązanemu.

Do wniosku dołączono kserokopię wniosku z 29 stycznia 2026 r. (z pieczęcią potwierdzającą datę wpływu do organu) oraz kopię skargi z 23 lutego 2026 r. (również z pieczęcią potwierdzającą datę wpływu do organu).

W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezes Sądu Rejonowego w Łomży wniósł o jego oddalenie i odstąpienie od wymierzenia grzywny.

W uzasadnieniu pisma organ wskazał, że sprawę prowadził wyznaczony urzędnik sądu, który pozostawał w błędnym przekonaniu, że termin przekazania skargi do WSA wynosi 30 dni od dnia jej otrzymania. Z uwagi na znaczne obciążenie Prezesa Sądu Rejonowego w Łomży uchybienie zostało dostrzeżone 13 marca 2026 r. i kolejnego dnia roboczego (16 marca 2026 r.) skarga została przekazana do WSA w Białymstoku wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami sprawy. Organ wskazał, że określony w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej termin upłynął w dniu 10 marca 2026 r., zatem opóźnienie w przekazaniu skargi nie było znaczne i wyniosło 6 dni. Przekazanie skargi do WSA nastąpiło 16 marca 2026 r., przed złożeniem w dniu 23 marca 2026 r. wniosku o wymierzenie grzywny, a nie na skutek złożonego wniosku. Organ podkreślił także, że przekroczenie terminu było nieznaczne, nie ma ono nawet znikomego wpływu na realizację przez skarżącego przysługującego mu prawa do uzyskania ochrony sądowej ani na szybkość i sprawność postępowania sądowoadministarcyjnego w sprawie skargi na bezczynność organu.

Zdaniem organu uzasadniony jest wniosek o odstąpienie od wymierzenia grzywny, skoro w przedmiotowej sprawie nie ma on służyć zasadniczemu celowi jakim jest zmuszenie organu do przekazania Sądowi skargi wraz odpowiedzią na nią i aktami sprawy.

W piśmie procesowym z 9 kwietnia 2026 r. skarżący wskazał, że organ miał już problem z terminem na etapie udzielania odpowiedzi na wniosek z 29 stycznia 2026 r. Jego zdaniem niezrozumiałe jest tłumaczenie organu o powodach uchybienia terminowi. Skarżący podtrzymał wniosek o wymierzenie grzywny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 zd. pierwsze p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi dotyczącej informacji publicznej, co wynika z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902)

W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków,

o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec

o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego

w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Powołane przepisy przewidują zatem dwie przesłanki, których spełnienie warunkuje wymierzenie przez sąd przedmiotowej grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ 15-dniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny.

Nie budzi wątpliwości, że przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest zatem pełnienie funkcji dyscyplinującej, ale także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto, grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszeniom prawa polegającym na przewlekaniu postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest bowiem jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., I OZ 328/12, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić również należy, że stwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku wymierzenia grzywny, lecz wyposaża sąd w uprawnienie do wymierzenia grzywny. Ustawodawca przewidział bowiem, że sąd "może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Orzeczenie sądu ma więc charakter uznaniowy, a sąd podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi charakter sprawy, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek przekazania skargi wraz z aktami oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy.

Organ w odpowiedzi na wniosek wskazał, że określony w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej termin upłynął w dniu 10 marca 2026 r., zatem opóźnienie w przekazaniu skargi wyniosło 6 dni. Przekazanie skargi nastąpiło 16 marca 2026 r., czyli przed złożeniem w dniu 23 marca 2026 r. wniosku o wymierzenie grzywny, a nie na skutek złożonego wniosku. Organ podkreślił, że opóźnienie wynikało z błędnego przekonania pracownika prowadzącego tę sprawę, że termin przekazania skargi do WSA wynosi 30 dni od dnia jej otrzymania. Ponadto wpływ miało na to także znaczne obciążenie Prezesa Sądu Rejonowego w Łomży. Organ wyjaśnił, że uchybienie zostało dostrzeżone 13 marca 2026 r. i kolejnego dnia roboczego (16 marca 2026 r.) skarga została przekazana do WSA w Białymstoku wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami sprawy. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Bk 40/26 w dniu 17 marca 2026 r.

Nie budzi wątpliwości Sądu, czego nie kwestionuje organ, że przekazanie skargi nastąpiło z uchybieniem terminu. Jednak zdaniem Sądu 6 dniowe uchybienie do wykonania obowiązku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie świadczy o zasadności wniosku o wymierzenie grzywny.

W ocenie Sądu instytucji wymierzenia grzywny, w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., nie można traktować tylko w kategoriach matematycznego przekroczenia ustawowego terminu załatwienia sprawy. Stan zwłoki organu musi bowiem polegać na takim uchybieniu terminu, które w sposób widoczny oddziałuje na czas oczekiwania strony na ochronę sądową i z tego powodu strona ponosi wymierne szkody. Sąd uznał, że taki przypadek nie miał miejsca w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiło wyjątkowo nadmierne przekroczenie przez organ terminu realizacji obowiązku. Zgodzić się należy z organem, że przekroczenie terminu było nieznaczne i pozostawało bez wpływu na realizację przez skarżącego przysługującego mu prawa do sądu. Nie miało także wpływu na szybkość i sprawność postępowania sądowoadministarcyjnego w sprawie skargi na bezczynność organu.

Podkreślenia wymaga, że skarga została przekazana przed złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny, a nie na jego skutek. Skarżący nie poniósł żadnych negatywnych konsekwencji związanych z nieterminowym przekazaniem skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Ponadto skoro organ w odpowiedzi na skargę przyznał się do błędu, można założyć, że taka sytuacja nie powtórzy się w przyszłości.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.