Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2026 r. sprawy ze skargi C. W. na bezczynność Wójta Gminy J. w udostępnieniu informacji publicznej oddala skargę.

Pismem z dnia 7 stycznia 2026 r. C. W. (dalej jako: "skarżąca"), reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Wójta Gminy Jonkowo (dalej jako: "Wójt Gminy, "organ").

Wskutek bezczynności organu zarzucono naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia 3.10.2024 roku - wysłany za pośrednictwem poczty elektronicznej 3.10. 2024r.;

2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi - a tym samym braku:

- decyzji odmownej oraz

- powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem.

Wobec powyższego wniesiono o:

1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej,

2) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w przedmiotowej skardze,

3) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych;

4) przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Wskazano, że w dniu 3.10.2024 roku skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:

1. Jakie były wydatki na pomoc społeczną w łatach 2022 - 2024 w podziale na:

a. świadczenia pieniężne,

b. świadczenia niepieniężne,

c. usługi opiekuńcze,

d. koszty administracyjne (obsługa, wynagrodzenia, koszty biurowe)?

2. Jaki procent całości wydatków stanowiły koszty administracyjne w każdym z tych lat?

3. Jakie programy lub formy pomocy społecznej były realizowane w latach 2022 - 2024?

4. Jakie kwoty wydatkowano na każdy z tych programów?

5. Ilu beneficjentów objęto pomocą w ramach poszczególnych programów?

6. Jakie były źródła finansowania pomocy społecznej w latach 2022 - 2024?

Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazano przesłanie informacji pocztą elektroniczną na podany adres. Wyznaczono również sposób alternatywny w postaci możliwości przekazania informacji poprzez linki/hiperłącza kierujące do właściwych dokumentów.

W ocenie skarżącej termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo przekroczenia tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w dniu 3 października 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący wydatków na pomoc społeczną w latach 2022-2024. Do skargi załączono wydruk wiadomości e-mail z dnia 3 października 2024 r. Organ podkreślił, że przedmiotowa wiadomość e-mail zawierająca wniosek o udostępnienie informacji publicznej skarżącej nigdy nie wpłynęła do organu. Po otrzymaniu skargi informatyk zatrudniony w Urzędzie Gminy dokonał przeszukania poczty elektronicznej urzędu w celu odnalezienia wiadomości e-mail złożonej przez skarżącą, przeszukując m.in. foldery poczty niechcianej (SPAM). Wiadomość nie została jednak odnaleziona na serwerach poczty urzędu. W konsekwencji, organ nigdy nie otrzymał wniosku złożonego przez skarżącą. Do skargi nie załączono potwierdzenia odebrania wiadomości, w związku z czym brak jest dowodu doręczenia wiadomości na adres organu. Wobec braku otrzymania wiadomości zawierającej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, organ nie pozostaje w bezczynności w załatwieniu go. Termin na rozpatrzenie wniosku biegnie bowiem dopiero od jego skutecznego złożenia w taki sposób, aby organ mógł się zapoznać z jego treścią. W przypadku wiadomości mailowej z dnia 3 października 2024 r., organ nigdy nie mógł zapoznać się z jej treścią. W konsekwencji skarga na bezczynność według organu nie jest uzasadniona.

W piśmie procesowym z 7 stycznia 2026 r. skarżąca działająca przez pełnomocnika wniosła m.in. o :

1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej,

2) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w przedmiotowej skardze,

3) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych;

4) przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym;

5) przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi, tj. wydruku wysłania wniosku oraz danych poczty elektronicznej zamieszczonych w stopce pisma z dnia 3 października 2024 r. na okoliczność stwierdzenia, że adres, na który skarżący skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej zbieżny jest z adresem poczty elektronicznej urzędu zamieszczonym na stronie internetowej Urzędu.

Podkreślono, że brak doręczenia odpowiedzi na wniosek na wskazany przez Klienta adres poczty elektronicznej - spowodował bezczynność w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie

w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania

w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania

w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Determinuje to zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlegała załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.

W niniejszej sprawie skarżąca domagała się informacji w trybie ustawy

z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 - u.d.i.p.). Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej.

W rzeczonej sprawie nie ulega wątpliwości, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Należy wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p. na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. W myśl art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Te ostatnie przepisy określają prawną formę działania organów, przy czym mają zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach. Mianowicie wynika z nich, że decyzja wydawana jest, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz gdy zaistnieją podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę czynności materialno-technicznej, tj. udostępnienia informacji lub pisma informacyjnego skierowanego do wnioskodawcy. Zgodnie z utrwalonym w judykaturze stanowiskiem organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 127/15 i powołane tam orzecznictwo, publ. w CBOSA).

Reasumując, w orzecznictwie przyjmuje się, że na gruncie u.d.i.p. może dojść do bezczynności organu, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji (por. wyrok WSA w Olsztynie z 12 maja 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 84/22, publ. CBOSA). W sytuacji, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną, nie dotyczy informacji publicznej, leży w dyspozycji innego podmiotu, to właściwą formą udzielonej odpowiedzi jest forma pisemna bez konieczności zachowania szczególnej formy decyzji administracyjnej (por. wyroki NSA: z 26 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2055/16; z 24 października 2019 r., sygn. akt I OSK 910/18, CBOSA).

Z przytoczonych unormowań wynika, że podmiot, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej ma obowiązek ustosunkować się do żądania wnioskodawcy, czy to przez udostępnienie wnioskowanej informacji, czy wydanie decyzji odmownej albo pisma informacyjnego - w terminie 14 dni od wpływu wniosku do organu.

Należy mieć na uwadze, że w odniesieniu do wniosku o udostępnienie informacji publicznej powszechnie przyjmuje się, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym. Tym samym wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Dlatego dopuszczalne jest złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej i to nawet w sytuacji, w której do autoryzacji tego zapytania nie zostanie użyty bezpieczny podpis elektroniczny (zob. wyrok NSA z dnia 6 września 2022 r., sygn. III OSK 1559/21; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 października 2024 r., sygn. I SAB/Sz 99/24 i inne).

Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej winny tak organizować obsługę techniczną poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (zob. np. postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. I OSK 1968/15). Natomiast skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej), nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (zob. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. I OSK 2186/14, wyrok NSA z dnia 17 marca 2023 r. sygn. III OSK 2624/21). Podkreśla się również, że ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę (por. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. I OSK 2897/15). Zadaniem organu jest bieżące nadzorowanie i selekcjonowanie napływającej korespondencji, w tym także poczty elektronicznej. Potwierdzenie faktu wysłania wiadomości pozwala przenieść ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek (zob. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. I OSK 3397/18 i powołane tam orzeczenia).

W niniejszej sprawie jednak skarżąca nie potwierdziła skutecznie wysłania wniosku o udostępnienie informacji publicznej do organu w dniu 3 października 2024 r. Z załączonego wydruku z poczty elektronicznej skarżącej można odczytać jedynie adres mailowy skarżącej, adres mailowy organu, datę oraz treść wniosku. Jednak brak jest jakiegokolwiek potwierdzenia, czy też adnotacji o treści "wysłano". Nie sposób również wywieść z jakiego folderu pochodzi ten wydruk - nie wynika z niego, że wydruk nastąpił z folderu wysłane. Możliwe zaś jest, że tak skonfigurowany mail mógł być przygotowany w folderze "robocze" i wcale nie musiał zostać wysłany. Na przedstawionym przez skarżącą wydruku nie ma takiego potwierdzenia wysłania. Skarżąca nie przedstawiła zatem żadnego przekonywującego dowodu, potwierdzającego wysłanie wniosku do adresata.

Ponadto z notatki służbowej z 21 stycznia 2025 r. (akta sądowe, k. - 10) sporządzonej przez pracownika (informatyka) organu wynika, że w związku z wpłynięciem skargi na bezczynność organu, w której skarżąca powołała się na wysłanie korespondencji drogą elektroniczną w dniu 3 października 2024 r., informatyk dokonał szczegółowego sprawdzenia zasobów poczty elektronicznej. Podjęto takie czynności sprawdzające jak:

1. Weryfikacja skrzynki odbiorczej: Przeprowadzono wyszukiwanie wiadomości od nadawcy ([...]) oraz po słowach kluczowych w temacie. Nie odnaleziono wiadomości odpowiadającej opisowi.

2. Kontrola folderów systemowych: Sprawdzono foldery: Odebrane, Spam, Kosz oraz ewentualne foldery archiwalne na koncie [...]. Wiadomość tam nie figuruje.

3. Weryfikacja ciągłości korespondencji: Potwierdzono, że w dniu 03.10.2024 na wspomnianą skrzynkę wpływały inne wiadomości e-mail od podmiotów zewnętrznych, co wskazuje na prawidłowe działanie usługi pocztowej w tym czasie.

4. Wiadomość nie figuruje w Rejestrze wpływających dokumentów.

5. Wiadomość nie figuruje w systemie EOD (Elektronicznym Obiegu Dokumentów).

W wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających stwierdzono, że w systemie pocztowym oraz systemie Elektronicznego Obiegu Dokumentów, jak również w Rejestrze dokumentów urzędu, nie odnotowano wpływu przedmiotowej wiadomości. Brak zapisu wiadomości w folderach oraz brak technicznego potwierdzenia odbioru po stronie skarżącej uniemożliwia potwierdzenie, że wiadomość skutecznie opuściła serwer nadawcy i została dostarczona do infrastruktury obsługującej urząd.

W konsekwencji w oparciu o wyjaśnienia organu oraz skarżącej uznać należy za przekonujące twierdzenie, że przedmiotowa wiadomość email zawierająca wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej nie tylko nie została doręczona organowi, ale też nie uprawdopodobniono jej wysłania do organu drogą elektroniczną w dniu 3 października 2024 r.

Uwzględniając dotychczasowe rozważania, w ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw do przypisania organowi bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

Dlatego też Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., uznając ją za niezasadną.