Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi P. Z. na bezczynność Wójta Gminy Liniewo w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza , że Wójt Gminy Liniewo dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego P. Z. z dnia 11 lutego 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Gminy Liniewo na rzecz skarżącego P. Z. kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

P. Z. (dalej: "skarżący"), wnioskiem datowanym na dzień 10 lutego 2026 r., złożonym w dniu 11 lutego 2026 r., wystąpił do Wójta Gminy Liniewo (dalej: "organ") o udostępnienie w trybie informacji publicznej kopii decyzji o warunkach zabudowy oraz/lub decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych w latach 2019-2025 na terenie Gminy L., w obrębie ewidencyjnym G., dotyczących działek posiadających dostęp do drogi gruntowej, drogi nieutwardzonej lub drogi wewnętrznej, wraz z uzasadnieniami tych decyzji oraz załącznikami w zakresie, w jakim odnoszą się one do kwestii dostępu do drogi publicznej. Skarżący wniósł o udostępnienie ww. informacji w formie skanów i przesłanie ich na wskazany adres e-mail.

Skarżący w dniu 4 marca 2026 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wskazał, że termin na udostępnienie informacji objętych wnioskiem upłynął w dniu 25 lutego 2026 r. Do dnia wniesienia skargi żądana informacja nie została udostępniona, organ nie wydał decyzji odmownej oraz nie zawiadomił skarżącego, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.

W związku z powyższym skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanych informacji w terminie wyznaczonym przez sąd, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny, zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ uznał skargę za zasadną, przy czym wniósł o niestwierdzanie, że bezczynności miała charakter rażący oraz odstąpienie od wymierzenia grzywny. Organ wskazał, że niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), spowodowane było brakiem przekazania przez pracownika sekretariatu Urzędu Gminy wniosku do Referatu Rolnictwa, który zajmuje się sprawami objętymi żądaniem. Niezwłocznie po ujawnieniu, że wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej, organ przystąpił do jego analizy. Ustalono, że w żądanym okresie, tj. w latach 2019-2025, dla obrębu G. wydano 83 decyzje o warunkach zabudowy. Organ stwierdził, że przygotowanie żądanej informacji pod kątem dostępu do drogi gruntowej, drogi nieutwardzonej, drogi wewnętrznej i drogi publicznej, dotyczącej okresu siedmiu lat kalendarzowych i 83 akt sprawy, wymaga przygotowania odpowiednich kopii tych dokumentów. Z tego względu pismem z dnia 9 marca 2026 r. wezwał skarżącego do wykazania szczególnego interesu w udostępnieniu żądanej informacji. Wraz z podjęciem tej czynności stan bezczynności ustał. Stan bezczynności trwał 12 dni, a zatem nie miał charakteru rażącego.

Pismem z dnia 13 marca 2026 r. skarżący uzupełnił argumentację skargi. Zwrócił uwagę, że pierwsza czynność została podjęta przez organ po upływie 14-dniowego terminu, który upłynął w lutym 2026 r. Organ uznając, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej dopiero w dniu 9 marca 2026 r. wezwał skarżącego do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego oraz wyznaczył nowy termin rozpatrzenia wniosku – 10 kwietnia 2026 r. Organ nie może skutecznie sanować własnej bezczynności przez dokonanie pierwszej formalnej czynności po upływie terminu przewidzianego przez ustawę. Również okoliczność, że wskazany przez organ nowy termin załatwienia sprawy mieści się w okresie dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku nie legalizuje spóźnionego działania organu. Zdaniem skarżącego pismo z dnia 9 marca 2026 r. należy ocenić nie jako skuteczne ustanie stanu bezczynności, lecz jako potwierdzenie, że organ po upływie ustawowego terminu zajął stanowisko.

Skarżący w piśmie z dnia 7 kwietnia 2026 r. poinformował , że decyzją z dnia 26 marca 2026 r. organ odmówił mu udostępnienia żądanej informacji publicznej, od której skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. Podkreślił, że okoliczności techniczno-organizacyjne, w tym brak przekazania wniosku do właściwej komórki merytorycznej nie mogą usprawiedliwiać naruszenia ustawowego terminu. W ocenie skarżącego wyjaśnienia organu potwierdzają, że bezczynność wynikała z nieprawidłowego funkcjonowania organu. Fakt wydania decyzji dopiero po uruchomieniu kontroli sądowoadministracyjnej potwierdza, że wniesienie skargi było uzasadnione i konieczne dla zdyscyplinowania organu do podjęcia działania. Wydanie decyzji po wniesieniu skargi do sądu, przy jednoczesnym przyznaniu przez organ, że przyczyną zwłoki była wadliwa organizacja obiegu dokumentów, przemawia za uznaniem, że bezczynność organu miała charakter kwalifikowany i wymaga nie tylko stwierdzenia jej wystąpienia, lecz również zastosowania środka o funkcji represyjno-dyscyplinującej z art. 149 § 1, § 1a i § 2 p.p.s.a. Skarżący podniósł, że bezczynność organu zmusiła go do podejmowania dalszych czynności procesowych, sporządzania kolejnych pism oraz ponoszenia kosztów związanych z dochodzeniem ochrony jego prawa do informacji publicznej. Okoliczności te uzasadniają również przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Wobec powyższego skarżący wniósł dodatkowo o przyznanie mu sumy pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Sąd stwierdził, że skarga zasługuje w części na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako "u.d.i.p.") , każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie.

Z uwagi na treść art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. , który stanowi, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, Wójt Gminy Liniewo jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

Jak wynika też z przedłożonych Sądowi akt i zbieżnych w tym względzie stanowisk stron, dokumenty, których udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej domagał się od organu skarżący, niewątpliwie podlegają udostępnieniu w drodze przepisów tej ustawy.

Nie było też sporne między stronami, że organ dopuścił się bezczynności w realizacji wniosku skarżącego.

Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku dostępowego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował wnioskodawcy w formie pisemnej, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

Z powyższego wynika, że organ, do którego wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany, zobowiązany jest do podjęcia działań mających na celu jego załatwienie. W tym zakresie organ związany jest 14-dniowym terminem, jaki ustawodawca nakłada na niego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu 11 lutego 2026 r. , zatem 14 - dniowy termin upłynął w dniu 25 lutego 2026 r. W niniejszej sprawie organ sam przyznał, że powyższego terminu nie dochował.

Z uwagi na to, że przed wydaniem wyroku organ rozpoznał wniosek skarżącego, wydając w dniu 26 marca 2026 r. decyzję , odmawiającą udostępnienia skarżącemu żądanych informacji publicznych , nie było podstaw do zobowiązywania organu do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego ( pkt 1. sentencji wyroku).

Dokonując oceny, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też bez rażącego naruszenia prawa Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Przy dokonaniu takiej oceny sąd orzekający bierze pod uwagę różne okoliczności – czas trwania bezczynności , sposób działania organu, a nawet sposób postępowania wnoszącego skargę.

Choć do bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego doszło z przyczyn leżących po stronie organu – wadliwie zorganizowanej pracy czy też niedostatecznego nadzoru nad pracownikami – organ niezwłocznie po wpływie skargi ( co miało miejsce w dniu 4 marca 2026 r. ) podjął czynności zmierzające do załatwienia wniosku. W dniu 9 marca 2026 r. organ wystosował do skarżącego pismo, wzywające go do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego oraz wyznaczył termin na rozpoznanie wniosku, określając go na dzień 10 kwietnia 2026 r. Termin ten nie przekraczał dwóch miesięcy od wpływu wniosku. Przed upływem tego terminu - w dniu 26 marca 2026 r. - organ wydał decyzję rozstrzygającą o wniosku skarżącego, dotyczącym udostępnienia informacji publicznej.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że sąd rozpoznający skargę na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej, w przypadku wydania przez ten organ decyzji odmownej nie dokonuje oceny zgodności z prawem tej decyzji. Ocena taka dokonywana jest w drodze instancyjnej, a następnie - w miarę potrzeby - przez sąd, lecz na skutek skargi, wniesionej na decyzję organu odwoławczego.

Dokonując oceny charakteru bezczynności organu Sąd miał na uwadze, że opóźnienie w rozpoznaniu wniosku skarżącego nie było nadmierne, a także fakt, że organ rozpoznał wniosek skarżącego , nie przekraczając dwumiesięcznego terminu , o którym mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Organ, dostrzegając swój błąd w procedowaniu wniosku skarżącego podjął skuteczne działania, by wniosek ten rozpoznać jak najszybciej. W bezczynności organu nie można dopatrzeć się lekceważenia wnioskodawcy czy też celowej zwłoki w rozpoznaniu wniosku. Zatem w niniejszej sprawie nie można uznać, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Mając to na uwadze Sąd , na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa ( pkt 1. sentencji wyroku).

Skarżący domagał się wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania skarżącemu sumy pieniężnej.

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że jedyną normatywną przesłanką, warunkującą nałożenie na organ grzywny, bądź przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej, stanowi uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Brak innych kryteriów, jakie sąd administracyjny powinien uwzględnić, rozważając zastosowanie tych środków oraz użycie przez ustawodawcę sformułowania "może orzec" oznacza, że rozstrzygnięcie o wymierzeniu grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej ( czy też zastosowaniu obu tych środków) ustawodawca pozostawił uznaniu sądu. W judykaturze podnosi się, że za ich orzeczeniem przemawia w szczególności sytuacja, gdy stwierdzona bezczynność lub przewlekłość ma kwalifikowany charakter, tj. wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Sąd winien wziąć pod uwagę możliwość zastosowania tych środków także wówczas, gdy okoliczności sprawy są niemożliwe do zaakceptowania w kontekście ochrony praw strony.

Wskazać należy, że grzywna jest środkiem o charakterze represyjnym i prewencyjnym mającym zdyscyplinować organ, natomiast suma pieniężna pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Jej przyznanie stanowi swoistą rekompensatę za doznane negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z bezczynnością bądź przewlekłością.

W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się podstaw do wymierzenia organowi grzywny. Jak już wyżej wskazano, w ocenie Sądu bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. Organ po uzyskaniu wiedzy o pozostawaniu w bezczynności niezwłocznie podjął działania , zmierzające do rozpatrzenia wniosku skarżącego. Decyzję wydał w terminie przewidzianym ustawą o dostępie do informacji publicznej, mimo wcześniejszej bezczynności, która nie była długotrwała. Z akt sprawy nie wynika, by organ dopuszczał się bezczynności w innych sytuacjach. Nie zachodzi zatem potrzeba stosowania wobec organu grzywny zarówno jako środka represyjnego , jak i środka dyscyplinującego.

Sąd uznał także, że brak jest podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Skarżący uzasadniając to żądanie wskazał, że bezczynność organu zmusiła go do podejmowania dalszych czynności procesowych, sporządzania kolejnych pism oraz ponoszenia kosztów związanych z dochodzeniem ochrony jego prawa do informacji publicznej. W ocenie Sądu wskazane przez skarżącego okoliczności związane są bezpośrednio z czynnościami, które może ( choć nie musi) podejmować strona postępowania sądowoadministracyjnego, nie zaś z bezczynnością organu. Dodać należy, że suma pieniężna nie ma charakteru odszkodowawczego, zmierzającego do wyrównania stronie jej strat materialnych bądź wydatków. Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które przemawiałyby za potrzebą zrekompensowania mu negatywnych przeżyć związanych z bezczynnością organu, która nie była długotrwała, nie miała charakteru rażącego, a organ zareagował szybko po stwierdzeniu bezczynności i rozpoznał wniosek skarżącego.

Mając to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w pozostałym zakresie ( punkt 2. sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 100 zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi ( punkt 3. sentencji wyroku ).