drukuj    zapisz    Powrót do listy

6480, Inne, Minister Edukacji i Nauki, Oddalono skargę kasacyjną, III OSK 2789/23 - Wyrok NSA z 2026-06-02, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III OSK 2789/23 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2026-06-02 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski
Mirosław Wincenciak
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 521/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-06-12
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259 art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Magdalena Zając po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Edukacji i Nauki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 521/23 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia 27 stycznia 2023r., nr BM/3/2023 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ministra Edukacji i Nauki na rzecz J. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 12 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 521/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. S., uchylił decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia 27 stycznia 2023 r., nr BM/3/2023 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

J. S. wnioskiem z dnia 16 listopada 2022 r., złożonym na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm., dalej "u.d.i.p.") zwróciła się do Ministerstwa Edukacji i Nauki o udostępnienie w ramach Programu Rozwój potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania informacji publicznej w zakresie:

– pełnej treści wniosków zgłoszonych do konkursu;

– pełnej punktacji/oceny wszystkich wniosków złożonych do konkursu - z informacją, kto oceniał dany projekt;

– listy wniosków, które nie otrzymały dofinansowania.

Pismem z 28 listopada 2022 r. organ poinformował wnioskodawczynię o przedłużeniu terminu udzielenia informacji do 16 stycznia 2023 r., wskazując, że powodem przedłużenia terminu udzielenia odpowiedzi jest konieczność pozyskania i analizy informacji.

Pismem z 9 stycznia 2023 r. organ poinformował wnioskodawczynię, że Ministerstwo nie dysponuje gotową informacją w zakresie wniosku, a jej udostępnienie wymaga dokonania stosownych analiz i zestawień oraz podjęcia dodatkowych czynności polegających m.in. na wydobyciu informacji z systemu obiegu dokumentów. Jednocześnie organ wezwał wnioskodawczynię do wykazania, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego oraz do usunięcia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, poprzez podpisanie wniosku oraz podanie adresu.

Pismem z dnia 11 stycznia 2023 r. wnioskodawczyni uzupełniła braki formalne wniosku. Nie zgodziła się z twierdzeniem, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną. W odpowiedzi na wezwanie o wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego wskazała, że informacja ta jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Podkreśliła, że jest dziennikarzem portalu informacyjnego [...] i wskazała dla dokonania prawidłowej oceny "szczególności dla interesu publicznego" znaczenie ma nie tylko intencja wnioskodawcy i wskazany przez niego cel, ale również to, czy informacja przetworzona może zostać konkretnie wykorzystana dla dobra publicznego. Wskazała, że udostępnienie danych przyczyni się do zwiększenia przejrzystości życia publicznego, jawności i transparentności. Podkreśliła, że opinia publiczna bez wątpienia ma prawo wiedzieć o tym kto i na jakich zasadach rozstrzygał o przyznaniu jednym podmiotom dofinansowania z publicznych środków, a czemu innym podmiotom takiego dofinansowania odmówił. Wskazała też, że temat ten budzi zainteresowanie publiczne.

Pismem z dnia 16 stycznia 2023 r. organ poinformował wnioskodawczynię, że w ramach Programu Rozwój potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania (dalej jako: "Program") wpłynęło blisko tysiąc wniosków wraz z załącznikami. Na stronie BIP MEiN jest dostępna informacja w zakresie wykazu wniosków, które otrzymały dofinansowanie. Udostępnienie informacji publicznej w zakresie i wykazania pełnej treści wniosków zgłoszonych do konkursu (i które otrzymały dofinansowanie) w ramach Programu niesie za sobą konieczność podjęcia działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają tok działania organu i utrudniają wykonywanie przypisanych zadań. Przed udostępnieniem wniosek powinien zostać zanonimizowany nie tylko pod względem ochrony danych osobowych, ale również treści intelektualnych chronionych prawami autorskimi (oferty, bądź też zaproponowane w nich pomysły lub rozwiązania mogą stanowić autorskie opracowanie danego zagadnienia).

Następnie Minister Edukacji i Nauki decyzją z dnia 27 stycznia 2023 r., nr BM/3/2023, na podstawie art 16 ust. 1 w zw. z art 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w zakresie pełnej treści wniosków zgłoszonych do konkursu w ramach Programu Rozwój potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania (i które otrzymały dofinansowanie).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Program został ustanowiony komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 sierpnia 2022 r. na podstawie art. 90x ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2022 r. poz. 583). Przedmiotem Programu jest wsparcie organizacji pozarządowych, w tym harcerskich, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.), a także podmiotów prowadzących statutową działalność w zakresie oświaty i wychowania, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 Prawo oświatowe, w zakresie rozwoju zaplecza infrastrukturalnego służącego realizacji działań statutowych w zakresie oświaty i wychowania. W ramach Programu udziela się dotacji celowej na finansowanie kosztów realizacji inwestycji związanej z: zakupem nieruchomości; budową obiektu; dostosowaniem obiektu; zakupem wyposażenia. Organ wskazał, że celem Programu jest: 1. wzmocnienie potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania, o których mowa w części I ust. 1; podniesienie jakości i zwiększenie liczby działań realizowanych przez podmioty, o których mowa w części I ust. 1, na rzecz wspierania systemu oświaty i wychowania, zgodnych z polityką oświatową państwa, oraz podmiotów, o których mowa w art. 2 Prawo oświatowe; 3. wspieranie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego; 4. wzmocnienie organizacji obywatelskich w wymiarze strategicznym; 5. rozszerzenie oferty edukacji pozalekcyjnej i pozaszkolnej; 6. wspieranie rozwoju nauki języka polskiego i oświaty polskiej w Polsce i za granicą. Tryb przeprowadzania naboru do Programu określa rozdział V Komunikatu, zgodnie z którym wniosek zawiera: 1) dane wnioskodawcy: a) nazwę, b) adres siedziby oraz adres do korespondencji, c) adres poczty elektronicznej, d) numer NIP, REGON, KRS; 2) dane osoby uprawnionej do reprezentacji i składania oświadczeń woli w imieniu i na rzecz wnioskodawcy: a) imię i nazwisko, b) numer PESEL, c) rodzaj umocowania i jego zakres, d) adres do korespondencji; 3) nazwę banku i numer wyodrębnionego rachunku bankowego, przeznaczonego wyłącznie do gromadzenia, wydatkowania i rozliczania dotacji celowej; 4) określenie rodzaju inwestycji, jako inwestycji, o której mowa w części I ust. 2; 5) określenie lokalizacji lub miejsca inwestycji; 6) wnioskowaną kwotę dotacji celowej na realizację inwestycji, z uwzględnieniem kwot, o których mowa w części IV pkt 6, i uzasadnienie dotyczące wnioskowanej wysokości kwoty dotacji celowej; 7) informację o działaniach podjętych przez wnioskodawcę w celu realizacji inwestycji i informację o dokonanych ustaleniach; 8) założenia i cel inwestycji oraz uzasadnienie znaczenia realizacji tej inwestycji, z uwzględnieniem realizowanych zadań publicznych w zakresie oświaty i wychowania; 9) opis planowanego sposobu użytkowania nieruchomości, obiektu lub wyposażenia; 10) opis planowanych do realizacji działań na rzecz wspierania systemu oświaty i wychowania, zgodnych z polityką oświatową państwa, oraz podmiotów, o których mowa w art. 2 Prawo oświatowe, w okresie 5 lat liczonych od dnia zakończenia inwestycji; 11) opis zrealizowanych działań na rzecz wspierania systemu oświaty i wychowania, zgodnych z polityką oświatową państwa, oraz podmiotów, o których mowa w art. 2 ustawy - Prawo oświatowe, w okresie ostatnich 5 lat liczonych od dnia złożenia wniosku; 12) informację o potencjale instytucjonalnym wnioskodawcy, w szczególności o zasobach kadrowych i posiadanej infrastrukturze; 13) informację o realizowanych przez wnioskodawcę inwestycjach finansowanych lub współfinansowanych ze środków publicznych w okresie ostatnich 5 lat liczonych od dnia złożenia wniosku; 14) deklarowany termin trwałości inwestycji, z tym że nie krótszy niż 5 lat; 15) harmonogram inwestycji - deklarowany termin realizacji inwestycji, w tym kolejność i terminy realizowania poszczególnych etapów inwestycji, z uwzględnieniem terminu, o którym mowa w części IV pkt 2; 16) oświadczenie, że wnioskowane finansowanie na realizację inwestycji nie stanowi pomocy publicznej i pomocy de minimis; 17) oświadczenie o niezaleganiu przez wnioskodawcę z wpłatami z tytułu należności budżetowych; 18) oświadczenie o niezaleganiu przez wnioskodawcę z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne; 19) oświadczenie o prawidłowym rozliczeniu dotacji celowych z budżetu państwa otrzymanych w okresie ostatnich 5 lat liczonych od dnia złożenia wniosku; 20) oświadczenie, że realizacja inwestycji wpisuje się w zakres działalności statutowej wnioskodawcy, a wnioskodawca prowadzi działalność statutową w zakresie oświaty i wychowania; 21) oświadczenie o dopełnieniu obowiązku corocznego składania sprawozdania finansowego do Krajowego Rejestru Sądowego lub innych podmiotów, jeżeli dotyczy; 22) oświadczenie o dopełnieniu obowiązku, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2167), jeżeli dotyczy; 23) oświadczenie o wyrażeniu zgody na przesyłanie korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344), w szczególności na adres poczty elektronicznej wnioskodawcy; 24) oświadczenie, że informacje zawarte we wniosku są zgodne ze stanem faktycznym i prawnym; 25) wykaz załączników. Organ wskazał jakie dokumenty dołącza się do wniosku o przyznanie dotacji celowej na finansowanie kosztów realizacji: 1) inwestycji związanej z zakupem nieruchomości, 2) inwestycji związanej z budową obiektu, 3) inwestycji związanej z dostosowaniem obiektu, 4) inwestycji związanej z zakupem wyposażenia.

Organ podkreślił, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a w konsekwencji podlegają udostępnieniu na warunkach określonych w przepisach tej ustawy, ale mają one charakter informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Organ stwierdził, że w chwili złożenia wniosku, żądana informacja publiczna nie istniała. Podał, że w ramach Programu wpłynęło blisko tysiąc wniosków wraz z załącznikami. Minister wskazał, że informacja publiczna, której udostępnienia domaga się wnioskodawczyni, wymagałaby użycia dodatkowych sił i środków oraz intelektualnego zaangażowania pracowników Ministerstwa, stanowiąc informację specjalnie przygotowaną dla wnioskodawczyni. Przygotowanie jej wiązałoby się z koniecznością przetworzenia danych zawartych we wnioskach o udział w Programie złożonych do Ministerstwa w 2022 r. i które otrzymały dofinansowanie i wytworzeniem nowych danych oraz z ponadstandardowymi czynnościami angażującymi pracowników Ministerstwa. Wytworzenie nowej informacji wymagałoby zatem przeprowadzenia przez organ czasochłonnych i złożonych czynności technicznych (m.in. wykonania analiz, selekcji, zestawień, wyciągów) oraz działań organizacyjnych. Z uwagi na fakt, że zakres wniosku wymagałby przetworzenia danych, podjęcia takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłóciłyby normalny tok działania organu i utrudniałyby wykonywanie przypisanych mu zadań, należy uznać, że żądana informacja wytworzona w ten sposób, pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, jest informacją przetworzoną.

W ocenie organu, wnioskodawczyni nie wykazała, że uzyskanie żądanych przez nią informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Co prawda żądanie o udzielenie informacji przetworzonej dotyczącej wniosków o udział w Programie może zostać uznane za działanie w interesie publicznym, lecz działanie, któremu nie można przypisać szczególnej istotności dla interesu publicznego.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się wnioskodawczyni, wywodząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: P.p.s.a.) uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu I instancji w sprawie nie budzi wątpliwości, że spełniony jest zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy u.d.i.p. Natomiast kwestią sporną pozostaje kwestia zakwalifikowania żądanej informacji publicznej jako informacji przetworzonej, a w dalszej kolejności kwestia szczególnej istotności dla interesu publicznego.

Zdaniem WSA w Warszawie, organ nie wykazał, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną. Organ wskazał, że w ramach Programu wpłynęło "blisko tysiąc wniosków wraz z załącznikami". Stwierdził, że informacja publiczna, której udostępnienia domaga się wnioskodawczyni w żądanym kształcie wymagałaby użycia dodatkowych sił i środków oraz intelektualnego zaangażowania pracowników Ministerstwa, podjęcia takich działań, które zakłóciłyby normalny tok działania organu i utrudniałyby wykonywanie przypisanych zadań. Twierdzenia te organ odniósł jednakże do liczby wniosków, które wpłynęły do organu, a nie do liczby wniosków, które otrzymały dofinansowanie w ramach Programu. Decyzja nie rozstrzyga w przedmiocie udostępnienia wszystkich wniosków, które w ramach tego Programu wpłynęły do organu. Decyzja i wniosek wnioskodawczyni nie dotyczą przy tym załączników do wniosków, czy innych dokumentów. Tym samym nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ile wniosków ogółem (łącznie) wpłynęło do organu w ramach Programu. Już z tego względu odnoszenie przez organ do koniecznych do podjęcia działań w nawiązaniu do tej liczby wniosków, stanowi naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.. Organ nie poczynił pełnych ustaleń faktycznych, co do liczny wniosków, o których odmowie udostępnienia rozstrzygał (art. 7 k.p.a.). Nie można na podstawie ustalenia ilości wszystkich wniosków, które wpłynęły do organu w ramach danego Programu (organ wskazał przy tym na przybliżoną ich liczbę), wyprowadzić oceny, że w sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną w odniesieniu do wniosków, które otrzymały dotację celową. Dopiero w odpowiedzi na skargę wskazano, że 46 wniosków otrzymało dotację, poszerzono też argumentację co do działań koniecznych do udostępnienia żądanych wniosków. Podkreślenia wymaga, że odpowiedź na skargę stanowi pismo procesowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a nie akt administracyjny. Tym samym nie sanuje braków decyzji.

Nadto organ wskazał jedynie ogólnie na użycie dodatkowych sił i środków, nie doprecyzował jednak o jakich siłach i środkach mowa. Nie wskazał też na czym miałoby polegać intelektualne zaangażowanie pracowników Ministerstwa w procesie przygotowywania żądanej informacji publicznej. Nie można przy tym podzielić stwierdzenia organu, że przygotowanie informacji wiązałoby się z "wytworzeniem nowych danych". Organ nie dookreślił też co rozumie przez ponadstandardowe czynności angażujące pracowników Ministerstwa. Nie jest też zrozumiałe twierdzenie organu, iż wytworzenie nowej informacji wymagałoby przeprowadzenia przez organ czasochłonnych i złożonych czynności technicznych (m.in. wykonania analiz, selekcji, zestawień, wyciągów) oraz działań organizacyjnych. Nie jest wiadome o jakiego rodzaju analizy chodzi, czego miałaby dotyczyć selekcja, jakie zestawienia organ chciałby dokonywać w tej sprawie, czy jakiego rodzaju wyciągi tworzyć. Wnioskodawczyni nie wnosiła o wytworzenie jakiejkolwiek nowej informacji publicznej. Twierdzenia o koniecznych do podjęcia działaniach zawsze należy odnosić do konkretnych okoliczności sprawy, jednakże organ nie wymienił konkretnych działań organizacyjnych, czy technicznych, jakie miałby podjąć, aby udostępnić informację publiczną. Zaskarżona decyzja nie określa też ile osób musiałoby zająć się przygotowaniem żądanej informacji. Z zaskarżonej decyzji nie wynika też jaki zakres danych osobowych miałby podlegać anonimizacji, tj. jakiego rodzaju dane osobowe, kogo dotyczące (w których punktach wniosku zawarte) stanowią dane prywatne, które powinny podlegać anonimizacji, jak również nie jest wiadomo, które elementy wniosków organ chciałby traktować jako "treści intelektualne chronione prawami autorskimi". W decyzji brak jest konkretów w tym zakresie.

Sąd I instancji zauważył również, że organ nie rozważył w pełni, czy w niniejszej sprawie występuje szczególnie istotny interes publiczny przemawiający za udostępnieniem wnioskodawczyni żądanych informacji. Organ stwierdził, że brak w sprawie okoliczności wskazujących na występowanie szczególnie istotnego interesu publicznego, jak również brak wskazania tych okoliczności przez wnioskodawczynię. Organ nie odniósł się jednakże do zasadniczej argumentacji wnioskodawczyni co do istnienia tej szczególnej istotności interesu publicznego. Wnioskodawczyni będąca dziennikarką podkreślała m.in., że opinia publiczna ma prawo wiedzieć o tym kto i na jakich zasadach rozstrzygał o przyznaniu jednym podmiotom dofinansowania z publicznych środków, a czemu innym podmiotom takiego dofinansowania odmówił. Podkreślała, że chodzi o znaczne kwoty. Wskazywała, że temat ten budzi zainteresowanie publiczne: "W przestrzeni publicznej podnoszone są wątpliwości co do tego, czy dofinansowania ze środków pochodzących z budżetu państwa były obiektywne, czy też może uznaniowe lub oparte na dyskryminujących przesłankach. Rozwianie tych wątpliwości leży także w interesie samego organu". Zdaniem wnioskodawczyni w wypadku publikacji prasowych szczególnie istotny interes publiczny wyraża się przede wszystkim w urzeczywistnianiu zasad jawności życia publicznego i prawa społeczeństwa do informacji. Organ stwierdzając, że nie można uznać, iż uzyskanie żądanych wniosków, ma szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego, nie rozważył przedstawionej przez wnioskodawczynię argumentacji, w tym kwestii urzeczywistnienia zasady jawności działania władzy publicznej z uwzględnieniem dobra wspólnego społeczeństwa. Okoliczność, że Prawo prasowe zrównuje prawa dziennikarza z prawami każdego podmiotu, który może ubiegać się o informację publiczną, nie stanowi przeszkody do stwierdzenia, że szczególna istotność interesu publicznego występuje w danym przypadku.

W dniu 31 sierpnia 2023 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiódł Minister Edukacji i Nauki, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi pomimo, że postępowanie administracyjne nie było dotknięte żadną z wad, która mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) poprzez przyjęcie, iż organ nie przestrzegał zasady dochodzenia do prawdy materialnej, tj. nie ustalił w sposób poprawny i wyczerpujący stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.),

b) poprzez przyjęcie, iż organ w sposób niewyczerpujący zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.),

c) poprzez błędne uznanie, iż organ: nie ustalił liczby wniosków, o których odmowie udostępnienia rozstrzygał oraz nie wykazał, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną w odniesieniu do wniosków, które otrzymały dofinasowanie, wskazał jedynie ogólnie na użycie dodatkowych sił i środków, ale nie doprecyzował o jakich siłach i środkach mowa, nie doprecyzował na czym miałoby polegać dokładnie intelektualne zaangażowanie pracowników Ministerstwa w procesie przygotowywania żądanej informacji publicznej, nie dookreślił, co rozumie przez "ponadstandardowe czynności angażujące pracowników Ministerstwa, odniósł się do liczby wniosków, które wpłynęły do organu, a nie do liczby wniosków, które otrzymały dofinansowanie w ramach Programu,

d) błędne założenie przez Sąd, że decyzja i wniosek wnioskodawczyni nie dotyczą załączników do wniosków, czy innych dokumentów, czyli błędne przyjęcie, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ile wniosków ogółem (łącznie) wpłynęło do organu w ramach Programu,

e) błędne przyjęcie, że przygotowanie informacji, której organ odmówił udostępnienia wiązałoby się z "wytworzeniem nowych danych", podczas gdy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy;

2. art 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu decyzji Ministra Edukacji i Nauki odmawiającej udostępnienia informacji publicznej w sytuacji, gdy w sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną, a wnioskodawczyni nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego, a zatem zaskarżona decyzja nie powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego, a WSA w Warszawie winien był zastosować art 151 P.p.s.a. i skargę oddalić;

3. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ nie rozważył w pełni czy w niniejszej sprawie występuje szczególnie istotny interes publiczny przemawiający za udostępnieniem wnioskodawczyni żądanych informacji podczas gdy, organ rozpoznał i prawidłowo ocenił, że w sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną, a wnioskodawczyni nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego.

Wniesiona przez pełnomocnika skarżącej odpowiedź na skargę kasacyjną, została zwrócona w trybie art. 66 § 1 in fine P.p.s.a. Następnie pismem procesowym z dnia 23 października 2023 r. pełnomocnik skarżącej przedstawił stanowisko w sprawie ze skargi kasacyjnej, wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, jako Sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną Sąd uchybił, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zarzuty skargi kasacyjnej w istocie dotyczą dwóch zagadnień. Po pierwsze, obrazy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi, podczas gdy organ wnikliwie rozpatrzył wniosek skarżącej i wykazał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 16 listopada 2022 r. dotyczył wniosków w postępowaniu konkursowym wraz z załącznikami oraz wykazał, że przygotowanie tak dużej informacji wymagałoby dodatkowych sił i środków. Po drugie, błędnego ustalenia, że Minister w decyzji z dnia 27 stycznia 2023 r. nie rozważył czy w sprawie istnieje szczególny interes społeczny, którym wnioskodawczyni się nie legitymowała, podczas gdy wykazał, że takiego interesu nie wykazała.

Pierwszy zarzut skargi kasacyjnej jest niezasadny. Przypomnieć należy, że według art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy należy zaliczyć naruszenie przepisów regulujących ustalenie stanu faktycznego sprawy. Do tej grupy przepisów prawa procesowego należy zaliczyć wskazany przez Ministra w skardze kasacyjnej art. 7 k.p.a. oraz przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Według art. 7 k.p.a. ustalenie stanu faktycznego sprawy wyznacza zasada ogólna prawdy obiektywnej, nakładająca na organ administracji publicznej obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z zasadą tą związane są zasady szczególne postępowania dowodowego, a więc ustanowiona w art. 77 § 1 k.p.a. zasada dysponowania przez organ administracji publicznej zakresem postępowania dowodowego oraz statuowana w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów. Wynika z nich obowiązek organu administracji publicznej przeprowadzenia postępowania w taki sposób aby zebrać i rozpatrzeć materiał dowodowy w taki sposób, aby nie było wątpliwości co do ustalonego stanu faktycznego w sprawie.

W sprawie WSA w Warszawie prawidłowo uznał, że doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania, ponieważ treść zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie wskazuje przyczyn, dla których Minister uznał, że żądne dane stanowią informację przetworzoną. Z uzasadnienia decyzji nie wynika jak wiele było złożonych wniosków i dlaczego uznał, że wnioskodawczyni chce również dostępu do załączników do wniosków skoro wyraźnie z treści złożonego wniosku wynika, że dotyczy on "pełnej treści wniosków", a nie załączników. W uzasadnieniu , co należy przyznać obszernej decyzji, organ poprzestał jedynie na ogólnych stwierdzeniach, że "informacja publiczna w żądanym kształcie wymagałby użycia dodatkowych sił i środków oraz intelektualnego zaangażowania pracowników Ministerstwa stanowiąc informacje specjalnie przygotowaną dla wnioskodawczyni" oraz że "zakres przedmiotowy wniosku wymagałby przetworzenia danych, podjęcia takich działań organizacyjnych i angażowania środków dowodowych, które zakłóciłby normalny tok działań organu i utrudniałby wykonywanie przypisanych mu zadań" – jednak, jak słusznie zauważano w zaskarżonym orzeczeniu, Minister nie wykazał na czym to zaangażowanie powinno polegać i dlaczego oraz w jakim zakresie wnioski powinny ulec przetworzeniu. Uzasadnienie decyzji ma zatem charakter ogólnikowy, nie poparty żadnymi danymi, które wskazywałyby na to, że istotnie wymagana jest tak duża praca organu, a nie np. po prostu zebranie wniosków i przekazanie ich bez konieczności wykonywania dodatkowych działań. Tym bardziej, że, jak wynika z pism procesowych, nie były one przedstawiane przez osoby fizyczne lecz jednostki organizacyjne, stąd wydaje się, iż konieczność anonimizacji danych takich wniosków nie powinna być zasadna.

Podobnie nie jest usprawiedliwiony zarzut obrazy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Sąd I instancji słusznie podniósł, że organ w ogóle nie odniósł się kwestii, że ujawnienie danych jest szczególnie istotne dla interesu społecznego. W zaskarżonej decyzji Minister odniósł się jedynie do statusu wnioskodawczyni uznając, że sam fakt bycia dziennikarzem nie przesądza o tym, że legitymuje się szczególnym interesem społecznym. Tymczasem w postępowaniu wnioskodawczyni wykazała, że charakter materiałów z postępowania konkursowego, które ją interesowało, a także wykorzystane w nim środki publiczne są ważne dla przejrzystości życia publicznego – wykazując, że w tym zakresie istnieje pozytywny element aksjologiczny, na który składa się pojęcie informacji publicznej przetworzonej. Nadto dowiodła, że jako osoba pracująca dla dużego medium – ma możliwości wykorzystania pozyskanych danych dla dobra ogółu. Brak stanowiska organu w tym zakresie powoduje, że nie można uznać, że organ w decyzji prawidłowo ocenił, iż wnioskodawczyni nie legitymuje się szczególnym interesem społecznym, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.



Powered by SoftProdukt