Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi S. D. na bezczynność Dyrektora Narodowego Funduszu Zdrowia [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę

Pan S.D. (dalej: "Skarżący") wywiódł skargę na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (Dyrektor [...]OW NFZ) w zakresie rozpoznania swojego wniosku z dnia [...] maja 2025r.

Zarzucił organowi naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim obowiązuje organ do udostępnienia informacji publicznej bezzwłocznie, w terminie do 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Wobec powyższego wnoszę o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2025 r. poprzez udostępnienie wnioskowanej informacji, zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Do złożenia tej skargi doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia [...] maja 2025 r. Pan S.D. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej . Skarżący wnosił o udzielenie informacji w następującym zakresie:

1.Czy poradnia chirurgiczna w Szpitalu [...] w G. udziela również porad proktologicznych?

2.Jeśli we wskazanej poradni chirurgicznej udzielane są porady proktologiczne, wnosił o informację: jak w przypadku w tej poradni Oddział realizuje obowiązki wynikające z art. 23 ust. 2 i ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. w jaki sposób pacjenci są informowani o tym miejscu udzielania świadczenia i czasie oczekiwania).

3.Jeśli we wskazanej poradni chirurgicznej udzielane są porady proktologiczne, wnosił o udostępnienie wykazu poradni chirurgicznych, które działają w analogiczny sposób (tj. pomimo udzielania świadczenia "poradnia proktologiczna" informacje na ten temat nie są dostępne w Informatorze o Terminach Leczenia). Proszę o przesłanie zestawienia zawierającego kod świadczeniodawcy, kod resortowy 7 komórki, kod techniczny komórki (tj. identyfikator miejsca udzielania świadczenia), która spełnia opisany warunek.

W odpowiedzi na wniosek w dniu [...] maja 2025 r. organ wyjaśnił, że:

Z danych sprawozdawczych przekazanych przez Szpital [...] w G. wynika, że w poradni chirurgicznej ww. podmiotu medycznego realizowane były procedury medyczne związane z leczeniem schorzeń proktologicznych (pytanie pierwsze).

W zakresie pytania drugiego wskazał, że obowiązek wynikający z art. 23 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych realizowany jest przez Fundusz poprzez publikację na stronie internetowej danych, o których mowa w przytoczonych przepisach, na podstawie sprawozdawczości przekazywanej przez świadczeniodawców. Szczegółowe kwestie w tej sprawie reguluje rozporządzenie MZ [1].

Możliwa jest realizacja świadczeń w innej komórce organizacyjnej niż wskazana literalnie na skierowaniu przez lekarza kierującego, decydujące znaczenie ma nie nazwa komórki organizacyjnej, która ma zrealizować świadczenie, ale zakres świadczeń.

Warunki realizacji świadczeń gwarantowanych w przypadku porad specjalistycznych [2] wskazują kwalifikacje personelu uprawnionego do udzielania świadczeń wdanej poradni (komórce organizacyjnej) oraz wymagany sprzęt, wyposażenie i zabezpieczenie dostępności do badań i procedur. Lekarz danej specjalności może być uprawniony do udzielania świadczeń w różnych dziedzinach medycyny. Podobnie pozostałe świadczenia gwarantowane (np. badania diagnostyczne, świadczenia radiologiczne, procedury zabiegowe itp.) mogą być realizowane w różnych poradniach specjalistycznych. Zatem, w przypadku posiadania przez personel medyczny odpowiednich kompetencji, jak również spełniania pozostałych warunków realizacji świadczeń, w ramach poradni chirurgicznej mogą być diagnozowane i leczone schorzenia proktologiczne.

W odniesieniu do poradni specjalistycznych obowiązek sprawozdawczy w zakresie terminów oczekiwania dotyczy komórki organizacyjnej, a nie wykonywanych w danej poradni procedur, zabiegów, badań itp.

W zakresie pytania 3 organ wskazał, że w załączeniu przekazujemy wykaz poradni chirurgii ogólnej z Województwa [...], w których, według danych dostępnych w systemie informatycznym Funduszu, w 2025 r. realizowane były procedury medyczne związane z diagnozowaniem i leczeniem schorzeń proktologicznych.

Organ poinformował również Skarżącego o aktach prawnych mających zastosowanie w niniejszej sprawie wskazując na:

- rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym dofinansowania świadczeń ze środków publicznych (Dz. U.2024 poz. 610, z późn.zm.)

-rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 357, z późn.zm.).

Pismem z dnia [...] maja 2025 r. Skarżący skierował do [...]OW NFZ kolejną wiadomość mailowa, w której wskazał on, że otrzymał - jego zdaniem - niepełną odpowiedź na zadane przez siebie pytania. Jak zaznaczył, zgodnie z treścią wniosku prosił o informację o tym, jak w przypadku poradni Oddział realizuje obowiązki wynikające z art. 23 ust. 2 i ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. w jaki sposób pacjenci są informowani o tym miejscu udzielania świadczenia i czasie oczekiwania), a pismo z dnia [...] maja 2025 r. nie zawierało odpowiedzi na wskazane pytanie, wobec czego wnosi o uzupełnienie odpowiedzi o tę informację.

Dodatkowo wniósł o wyjaśnienie znaczenia użytego w odpowiedzi sformułowania dotyczącego poradni chirurgii ogólnych, w których: "realizowane były procedury medyczne związane z diagnozowaniem i leczeniem schorzeń proktologicznych", kierując zapytanie, czy "realizowanie" tych świadczeń oznacza, że pacjent może zgłosić się do tych miejsc dysponując skierowaniem do poradni proktologicznej oraz jeżeli nie do wszystkich ze wskazanych poradni można zarejestrować się dysponując takim skierowaniem, o wskazanie, do których z nich jest to możliwe.

W odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2025 r., znak sprawy: [...], wskazano, że Skarżący otrzymał wyczerpujące odpowiedzi na zadane pytania w przekazanej mu odpowiedzi z dnia [...] maja 2025 r., znak sprawy: [...]. Jednocześnie w obliczu wątpliwości Skarżącego wyjaśniono, iż proktologia to wąska gałąź medycyny zajmująca się diagnostyką, leczeniem chorób końcowego odcinka przewodu pokarmowego (odbytnicy, odbytu), która nie jest odrębną specjalizacją w Polsce, co oznacza, że kształcenie lekarzy w zakresie diagnostyki i leczenia chorób proktologicznych jest prowadzone w ramach różnych specjalizacji i w konsekwencji różni specjaliści mogą leczyć schorzenia dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Co do zasady, jeśli pacjent otrzymuje skierowanie do poradni proktologicznej to powinien je zarejestrować w tej poradni. Nie wyklucza to jednak możliwości realizacji procedur medycznych związanych z diagnozowaniem i leczeniem schorzeń proktologicznych w innych poradniach, np. chirurgicznej, onkologicznej, gdyż zatrudnieni w niej lekarze posiadają kompetencje do leczenia różnych chorób, w tym końcowego odcinka przewodu pokarmowego. Ponadto zaznaczono, że wszelkie wątpliwości dotyczące wystawionego skierowania do poradni specjalistycznej pacjent powinien konsultować z lekarzem wystawiającym dokument.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie skargi wskazano, że w ocenie Skarżącego organ udzielił informacji pozornej: pominął istotną część wniosku, nie wydając przy tym formalnej decyzji odmownej. Takie zachowanie spełnia ustawową definicję bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej, albowiem w świetle art. 13 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej organ ma obowiązek albo udostępnić wnioskowane dane, albo - gdy uzna, że nie stanowią one informacji publicznej lub są objęte ograniczeniem - wydać decyzję administracyjną. Brak obu tych działań narusza prawo do informacji, a także uniemożliwia kontrolę odmowy w trybie instancyjnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentacje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd uznał, że skarga na bezczynność Organu nie zasługuje na uwzględnienie.

Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", które to przepisy stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął wymaganej przepisami u.d.i.p. czynności, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia powód, z uwagi na który to nie nastąpiło. W sprawach z zakresu informacji publicznej skargi na bezczynność nie należy poprzedzać ponagleniem.

Dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest stan faktyczny i prawny w dniu jej wniesienia. Stwierdzenie, że bezczynność istniała w dacie wniesienia skargi, lecz ustała po wniesieniu skargi, ma jedynie wpływ na orzeczenie w przedmiocie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności. Gdy w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała - skarga podlega oddaleniu.

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) podmiot ten nie udzielił żądanej informacji publicznej ani nie rozpoznał wniosku w inny, prawnie dopuszczalny sposób, tj. poprzez wydanie decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji, umorzenie postępowania bądź poinformowanie wnioskodawcy, że żądana informacja nie jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p. bądź, że dany podmiot nie posiada żądanej informacji publicznej.

W analizowanym przypadku nie budzi wątpliwości, iż Dyrektora Narodowego Funduszu Zdrowia [...] Oddziału Wojewódzkiego w [...], do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest podmiotem obowiązanym do udostępniania tego rodzaju informacji, bowiem zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 146) Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Funduszu kieruje oddziałem Wojewódzkim Funduszu i reprezentuje Fundusz na zewnątrz w zakresie właściwości danego oddziału. Jest więc podmiotem, o którym mowa art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., tj. reprezentującym państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną.

Zgodnie zaś z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej zobowiązane są organy wymienione w ust. 1 i 2 ww. ustawy. Biorąc pod uwagę treść wskazanego przepisu, Organ będący w posiadaniu wnioskowanej informacji winien jest jej udzielić, jednakże w momencie braku posiadania takiej informacji, przesłanka o obowiązku jej udzielenia wynikająca wprost z przytoczonego przepisu u.d.i.p., nie może zostać zrealizowana.

W tym miejscu należy wskazać ,ze miedzy stronami nie ma sporu co do faktu, że żądane informacje stanowią informacje publiczną.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.

Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że Skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez Skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. Również w formie czynności materialno-technicznej o braku posiadania tej informacji.

Reasumując organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art. 4 ust. 1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej mógł:

1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1),

2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2),

3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy),

4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy),

5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego,

6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji.

Bezczynność lub przewlekłość organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje m.in. z uwagi na błędne zakwalifikowanie żądanej informacji jako nie posiadającej przymiotu informacji publicznej, lub na błędne przeświadczenie, że udostępnił ją w BIP, lub też na tym, że organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji.

W niniejszej sprawie Organ udzielił Skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek o udzielenie informacji publicznej. Nie można zatem mówić o bezczynności organu w podanym zakresie. W ocenie składu orzekającego na każde z pytań wskazanych we wniosku Skarżącego została mu udzielona wyczerpująca, rzeczowa, konkretna odpowiedź, w oparciu o informacje które pozostawały w dyspozycji Organu na dzień złożenia wniosku. Odpowiedź została udzielona z zachowaniem 14 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 13 u.d.i.p. i wbrew twierdzeniom skarżącego nie była to odpowiedź pozorna , gdyż Skarżący na każde ze swoich pytań uzyskał szczegółową odpowiedź sformułowaną w oparciu o wiedze jaką dysponował organ.

Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, że odpowiedź pozorna na wniosek o udostępnienie informacji publicznej to taka, która z formalnego punktu widzenia spełnia wymogi ustawy, ale w rzeczywistości nie dostarcza żądanych informacji lub dostarcza je w sposób uniemożliwiający ich wykorzystanie. Taka odpowiedź jest uznawana za naruszenie prawa do informacji publicznej.

W przedmiotowej sprawie w żadnym wypadku nie można mówić, że udzielone skarżącemu odpowiedzi na jego wnioski o udostępnienie informacji publicznej były pozorne, gdyż [...]OW NFZ, odniósł się do każdego pytania i w sposób wyczerpujący na każde z pytań odpowiedział, wskazując przy tym podstawę prawną i opisując szczegółowo wszystkie zagadnienia związane z zadanym pytaniem.

Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.