Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 stycznia 2026 r. sygn. akt II SAB/Po 285/25 o odrzuceniu skargi P.K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie.

P.K. (dalej w skrócie: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Skarga została wniesiona w formie dokumentu elektronicznego oraz wskazano w niej dwa adresy elektroniczne do korespondencji.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 listopada 2025 r., skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez podanie adresu zamieszkania – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Powyższe wezwanie zostało skierowane na adres skarżącego do doręczeń elektronicznych i zostało przez niego odebrane w dniu 8 grudnia 2025 r. (karta nr 56 akt sądowych). W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił przedmiotowego braku formalnego skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 9 stycznia 2026 r. sygn. akt II SAB/Po 285/25 odrzucił skargę (pkt 1) oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (pkt 2).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024, poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Elementy składowe pisma strony określa art. 46 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń, lub siedziby i adresy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Wymieniony element pisma stanowi wymóg formalny skargi, którego brak podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to, czy adres ten znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Odnotowanie bowiem w aktach administracyjnych adresu skarżącego nie zwalnia go od podania tego adresu (oznaczenia miejsca zamieszkania) w skardze, o czym stanowi art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II FZ 18/20). Jednocześnie, w świetle art. 46 § 2a p.p.s.a., w przypadku, gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Z powołanych przepisów wynika, że podstawowym wymogiem skargi, wnoszonej również w formie dokumentu elektronicznego, jest wskazanie miejsca zamieszkania, a dodatkowym wymogiem ("ponadto") – podanie adresu elektronicznego. Tylko w przypadku braku miejsca zamieszkania zadość wymogom formalnym skargi może uczynić wskazanie adresu do doręczeń, którym może być adres elektroniczny (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 46.). Wskazanie adresu elektronicznego, który jest wymagany w odniesieniu do pism wysyłanych pocztą elektroniczną, nie może zatem zastąpić wskazania miejsca zamieszkania skarżącego. Adres elektroniczny, w przypadku pism wysyłanych drogą elektroniczną, stanowi bowiem dodatkowy element skargi – oprócz miejsca zamieszkania (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 21/21 oraz postanowienia NSA z dnia: 2 grudnia 2021 r., sygn. akt III OZ 1017/21; 9 września 2025 r., sygn. akt III OZ 417/25; 4 grudnia 2025 r., sygn. akt I OZ 735/25). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z akt sprawy wynika, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez oznaczenie miejsca zamieszkania, doręczono skutecznie skarżącemu na jego adres do doręczeń elektronicznych w dniu 8 grudnia 2025 r. Pismo zawierające wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi wysłano skarżącemu na wskazany przez niego adres elektroniczny, gdyż zgodnie z art. 74a § 1 p.p.s.a. wniósł on skargę w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu i nie zrezygnował z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej W związku z powyższym, siedmiodniowy termin na wykonanie wezwania Sądu upływał w dniu 15 grudnia 2025 r. W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił przedmiotowego braku formalnego skargi, tj. nie wskazał miejsca zamieszkania, ani nie oświadczył o jego braku, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono natomiast w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia P.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący podkreślił, że wskazał w skardze adres: ePUAP [...], a więc brak formalny skargi nie występował, przez co jej odrzucenie było niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism zostały uregulowane w art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń, lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.

Wbrew twierdzeniu skarżącego, brak formalny jego skargi, polegający na niewskazaniu adresu zamieszkania skarżącego, uniemożliwiał w okolicznościach niniejszej sprawy nadanie jej dalszego biegu. Podanie przez skarżącego w skardze jedynie elektronicznego adresu do doręczeń nie stanowi bowiem prawidłowego wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że tylko w przypadku braku miejsca zamieszkania zadość wymogom formalnym skargi może uczynić wskazanie adresu do doręczeń, którym może być adres elektroniczny. Wskazanie adresu elektronicznego skarżącego (wymaganego w stosunku do pism wysyłanych pocztą elektroniczną) nie może zatem zastąpić ogólnego wymogu wskazania miejsca jego zamieszkania. Skoro więc skarżący, pomimo prawidłowo doręczonego mu w dniu 8 grudnia 2025 r. wezwania Sądu do uzupełnienia wskazanego braku formalnego skargi, wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania tego wezwania, nie uzupełnił przedmiotowego braku formalnego skargi, tj. nie wskazał swojego miejsca zamieszkania, ani nie oświadczył o jego braku, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.