![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Inne, Zobowiązano organ do rozpatrzenia wniosku, II SAB/Ke 60/26 - Wyrok WSA w Kielcach z 2026-05-27, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SAB/Ke 60/26 - Wyrok WSA w Kielcach
|
|
|||
|
2026-04-21 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach | |||
|
Agnieszka Banach /przewodniczący/ Krzysztof Armański /sprawozdawca/ Magdalena Stępniak |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
Inne | |||
|
Zobowiązano organ do rozpatrzenia wniosku | |||
|
Dz.U. 2026 poz 143 art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a , art. 200 w związku z art. 205 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2020 poz 2176 art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f), ust. 1 pkt 4 lit. a) Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Asesor WSA Magdalena Stępniak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2026 r. sprawy ze skargi D. K. na bezczynność PGE DYSTRYBUCJA S.A. z siedzibą w Lublinie Oddział Skarżysko-Kamienna w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje PGE DYSTRYBUCJA S.A. z siedzibą w Lublinie Oddział Skarżysko-Kamienna do rozpatrzenia wniosku D. K. z dnia 10 marca 2026 r. – w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od PGE DYSTRYBUCJA S.A. z siedzibą w Lublinie Oddział Skarżysko-Kamienna na rzecz D. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. |
||||
|
Uzasadnienie
W dniu 1 kwietnia 2026 r. D. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność P. S.A. z siedzibą w [...] w sprawie jej wniosku o udostępnienie dokumentu potwierdzającego prawo do korzystania z działki nr [...], tj. o udostępnienie informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2021 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej "u.d.i.p."), formułując zarzuty naruszenia: I. przepisów postępowania administracyjnego, tj.: 1. art. 8 § 1 w zw. z art. 9 w zw. z art. 11 K.p.a. – poprzez działanie w sposób sprzeczny z przepisami prawa oraz nieudzielenie skarżącej należytych oraz wyczerpujących wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, czego konsekwencją było naruszenie podstawowych zasad postępowania, jak m.in. pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej, co stanowiło jednocześnie próbę zamknięcia drogi skarżącej do uzyskania wnioskowanych informacji, stanowiących w świetle prawa informację publiczną – do czego w niniejszej sprawie organ był zobowiązany; II. przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 13 ust. 2 u.d.i.p. – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu przez organ informacji publicznej zgodnie z wnioskiem – pomimo upływu terminów wyznaczonych w ustawie; 2. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. – poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na błędnym uznaniu, że informacja, której udostępnienia żąda skarżąca, nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.; 3. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek skarżącej; 4. art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. – poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy zgodnie z przywołanym przepisem ustawy, do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są nie tylko władze publiczne, ale również inne podmioty wykonujące zadania publiczne – do których zaliczyć należy bez wątpienia P., zwaną dalej "Spółką". Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o zobowiązanie Spółki do rozpoznania ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie i zasądzenie od Spółki na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając swe stanowisko skarżąca wskazała, że stwierdzenie organu jakoby jej wniosek miał na celu w przyszłości ustanowienie służebności przesyłu jest nietrafione i nie może stanowić podstawy udostępnienia informacji publicznej. We wniosku skarżącej nie była wskazana żadna informacja o przyszłych zamiarach skarżącej co do ewentualnych procesów o ustanowienie służebności przesyłu. Wniosek zawierał jedynie prośbę o udostępnienie dokumentacji, która potwierdzałaby prawo korzystania z działki nr [...] należącej do skarżącej. Ocena tego, czy określona informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. nie może zależeć od tego jaki wnioskodawca ubiega się o jej udostępnienie, wobec czego twierdzenia organu, że za wnioskiem o udostępnienie dokumentacji stoją interesy prywatne skarżącej stoją w sprzeczności z przywołanymi w skardze wyrokami sądów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przytaczając stan faktyczny sprawy, w którym: 1. skarżąca wystąpiła do Spółki z wnioskiem (data wpływu - 10 marca 2026 r.) o udostępnienie kopii dokumentu potwierdzającego, stanowiącego podstawę prawną do korzystania przez Spółkę z jej ww. nieruchomości, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], położona w miejscowości [...], oraz przekazania dokumentu potwierdzającego tytuł prawny (np. umowy, decyzji administracyjnej, ustanowionej służebności lub innego aktu prawnego), na podstawie którego Spółka korzysta z nieruchomości; 2. pismem z 20 marca 2026 r. Spółka poinformowała skarżącą, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej. Uzasadniając swoje stanowisko w tym ostatnim zakresie Spółka podniosła, że żądane informacje dotyczą indywidualnej sprawy skarżącej – gdyż wniosek skarżącej ma charakter jedynie instrumentalny i ma służyć przygotowaniu do sporu cywilnego związanego z infrastrukturą elektroenergetyczną Spółki na jej nieruchomości. Tymczasem informacje dotyczące spraw indywidualnych nie stanowią informacji publicznej, gdyż nie mają związku z prawidłowością funkcjonowania wspólnoty publicznoprawnej, zaspokajaniem potrzeb ogółu społeczeństwa, bezpieczeństwem funkcjonowania Krajowego System Elektroenergetycznego ani nie stanowią o realizacji funkcji dystrybucji energii elektrycznej i wykonywania obowiązków Operatora Sieci Dystrybucyjnej dla ogółu obszaru, na którym działa Spółka. Kwestia podstaw prawnych, tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości nie ma żadnego znaczenia z punktu widzenia wartości, które mają być chronione dzięki przepisom u.d.i.p. Kwestia ta w żaden sposób nie wpływa na dobro publiczne, prawo do przejrzystego państwa i jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty prawa publicznego, jawność administracji i innych organów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 2020 r. o sygn. akt I OSK 404/20). Przepisy u.d.i.p. nie służą pozyskiwaniu dokumentów dla potrzeb np. spraw cywilnych, czy innego rodzaju spraw indywidualnych. Tego rodzaju sprawy nie mają charakteru spraw publicznych, zaś właściciele poszczególnych nieruchomości mogą skorzystać z drogi sądowej (lub innej przewidzianej przez prawo metody rozstrzygania sporów) celem ochrony swojego interesu prawnego. Ponadto, skarżąca nie odnosi swych żądań do całości infrastruktury energetycznej zapewniającej zasilanie odbiorców w energię elektryczną, a odnosi się wyraźnie do kwestii korzystania z nieruchomości, która dotyczy wyłącznie jej jako właściciela nieruchomości – co potwierdza istnienie indywidualnego interesu skarżącej w pozyskaniu żądanych informacji. Spółka, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2019 r. o sygn. akt I OSK 1601/15, podniosła, że nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem u.d.i.p. nie jest więc zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą bowiem być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków. U.d.i.p. nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny – a nie subiektywny. Skoro treść wniosku skarżącej wprost odnosi się do informacji, które mają posłużyć do załatwiania indywidualnych spraw osoby składającej wniosek o udostępnienie informacji publicznej – nie zaś do istotnej kontroli społeczeństwa nad organami władzy publicznej i podmiotami wykonującymi zadania publiczne – postępowanie takie nie powinno zasługiwać na ochronę. Zgodnie z orzecznictwem u.d.i.p. nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach – co oznacza, że z żądania udostępnienia informacji publicznej ma wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. W konsekwencji, Spółka nie pozostawała i nie pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest przy tym konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie ponaglenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10). Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Z art. 13 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), zwanej również dalej "u.d.i.p.", wynika że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1) a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Wolters Kluwer 2016). Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 1 p.p.s.a.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. P S.A. w [..] (której jednostką organizacyjną jest Oddział [...]), jako spółka prawa handlowego wykonująca zadania publiczne polegające na wykonywaniu funkcji operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, czyli zadania istotne z punktu widzenia celów państwa, bo mające na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli, jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1988/13, z 27 sierpnia 2014 r. I OSK 169/14, z 6 września 2016 r., I OSK 700/16). Podkreślenia jednocześnie wymaga, że "jednostką organizacyjną", o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, jest każda jednostka organizacyjna wykonująca zadania publiczne, nawet gdy stanowi część spółki, powołana w celu świadczenia usług na określonym terenie. Stąd też należy uznać, że jednostką zobowiązaną w niniejszej sprawie do udzielenia informacji publicznej jest P amienna (por. wyroki NSA: z 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 102/13; z 20 grudnia 2013 r. I OSK 1987/13; z 18 kwietnia 2014 r. I OSK 2298/13). Kwestią sporną w sprawie było to, czy żądana przez skarżącą informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a od osoby je wykonującej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Przepisy u.d.i.p. stanowią uszczegółowienie prawa o charakterze konstytucyjnym. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Spółka, do której skierowano wniosek, stoi na stanowisku – które legło u podstaw odpowiedzi udzielonej skarżącej w piśmie z dnia 20 marca 2026 r. – że wnioskowana informacja (dotycząca udostępnienia kopii dokumentu potwierdzającego, stanowiącego podstawę prawną do korzystania przez Spółkę z jej nieruchomości, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], położona w miejscowości [...] oraz przekazania dokumentu potwierdzającego tytuł prawny, np. umowy, decyzji administracyjnej, ustanowionej służebności lub innego aktu prawnego, na podstawie którego Spółka korzysta z nieruchomości) nie stanowi informacji publicznej, odnosi się bowiem do prywatnych interesów skarżącej, a informacje dotyczące spraw indywidualnych nie stanowią informacji publicznej, gdyż nie mają związku z prawidłowością funkcjonowania wspólnoty publicznoprawnej czy zaspokajaniem potrzeb ogółu społeczeństwa. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone przez tut. Sąd w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 18 maja 2021 r. wydanego w sprawie o sygn. II SAB/Ke 18/25, gdzie podniesiono, odwołując się do poglądu wynikającego już z wcześniejszego orzecznictwa, w tym m.in. wyroku NSA z 26 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4568/21, że kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej, a tym samym informacji publicznej od innej informacji nie jest kryterium interesu wnioskodawcy w uzyskaniu informacji publicznej. W przywołanym wyroku NSA podkreślił, że przedmiot prawa dostępu do informacji publicznej, jakim jest informacja publiczna określona w art. 61 ust. 1 Konstytucji jako "informacja o działalności" podmiotów określonych w tym przepisie, a w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jako "każda informacja o sprawach publicznych", jest kategorią prawną podlegającą wykładni. Zarówno Konstytucja, jak i u.d.i.p. wiążą pojęcie informacji publicznej z aktywnością podmiotów wskazanych w tych aktach prawnych, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Wynika to z faktu, że zarówno działalność podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji, jak i sprawa, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wtedy mogą być kwalifikowane jako informacja publiczna, gdy spełniają kryterium "publiczności". Granica pomiędzy sprawą "publiczną" a sprawą "prywatną" jest jednocześnie jedną z granic pomiędzy informacją publiczną a informacją niepubliczną. Kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej, a tym samym informacji publicznej od innej informacji, nie jest kryterium interesu wnioskodawcy w uzyskaniu informacji publicznej. Prezentowane przez organ stanowisko, odwołujące się do "sprawy własnej" jako dotyczącej informacji przydatnej dla innej, niż zainicjowana wnioskiem, indywidualnej sprawy wnioskodawcy, która nie staje się sprawą publiczną tylko z tego tytułu, że dotyczy wnioskodawcy, uznać należy za nieczytelne i w istocie dyskryminujące wnioskodawcę w stosunku do innych osób. Przyjęcie takiego poglądu prowadziłoby bowiem do konkluzji, zgodnie z którą wbrew normatywnie określonemu zakresowi publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej będącej przedmiotem tego prawa zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację, co z kolei oznacza, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej"). Stanowisko, wedle którego nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie prowadziłoby do nieakceptowalnego wniosku, że informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, byłaby dostępna dla "każdego" za wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy. Wzmocnieniu tej argumentacji służą także wnioski wynikające z treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Na tle tego unormowania zarysował się problem, w jakim stopniu akta dotyczące indywidualnych, często bardzo osobistych spraw obywatela (spraw cywilnych, karnych, administracyjnych), są informacją publiczną i jaka powinna być możliwość dostępu do nich – w trybie określonym przez u.d.i.p. – osób innych niż strona, których akta te nie dotyczą. W orzecznictwie wypracowany został pogląd, zgodnie z którym strony tych "własnych spraw" mają dostęp do wszelkich informacji prawnie dostępnych, w tym również do informacji publicznych, w oparciu o unormowania poszczególnych procedur. Inne osoby, niż uczestnicy "spraw własnych" mają dostęp do informacji publicznych w "sprawach własnych" innych osób na podstawie u.d.i.p. Poglądy te dodatkowo ugruntowują w przekonaniu, że kategoria "sprawy własnej" nie jest wyznacznikiem kwalifikowania określonych informacji jako informacji publicznych. Tym samym, dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej w rozumieniu art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. (zawierającego przykładowy katalog spraw publicznych podlegających udostępnieniu) nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, również w powiązaniu z kategorią "sprawy własnej", ani cel, dla jakiego wnioskodawca żąda udostępnienia informacji publicznej. Sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, a tym samym i interesu stanowiącego podstawę tego prawa może być analizowany z perspektywy ewentualnego zjawiska nadużywania tego prawa, a wówczas prowadzić do odmowy jego ochrony (por. także wyrok NSA z 19 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 1559/24). Odmowa udostępnienia informacji publicznej w sytuacji nadużywania przez wnioskodawcę publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej powinna jednak następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (por. m.in. wyrok WSA w Olsztynie z 10 lutego 2026 r., sygn. II SAB/Ol 5/26). Mając na uwadze powyższe wywody w ocenie Sądu sposób załatwienia sprawy przez organ poprzez wystosowanie do skarżącej pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej bowiem odnosi się do jej prywatnych interesów, nie stanowi rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a to z kolei oznacza że organ pozostaje w bezczynności. Organ nie zakwestionował przy tym tego, że samo żądanie kopii dokumentu potwierdzającego i stanowiącego podstawę prawną korzystania przez P z nieruchomości skarżącej stanowi informację publiczną pod względem przedmiotowym, która może być udostępniona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f), ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. Z powyższych powodów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a zobowiązał organ w pkt I wyroku do rozpatrzenia wniosku skarżącej z 10 marca 2026r. (data wpływu do organu, samo pismo stanowiące wniosek nie zostało bowiem opatrzone datą) – w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy. Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. i uznając, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku), Sąd uwzględnił że takim naruszeniem jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z 11 maja 2017 r., II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z 20 kwietnia 2017 r., II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z 22 marca 2017 r., II SAB/Kr 35/17). Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 26 lutego 2016 r., I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Taka szczególna sytuacja w sprawie nie zaistniała, gdyż organ w sposób terminowy zareagował na wniosek skarżącej, wyrażając określone i w odpowiedni sposób uzasadnione pisemnie stanowisko prawne, które jednak w ocenie Sądu nie zasługuje na aprobatę. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. III wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze wysokość uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego (100 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz kwotę 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, obliczonego na podstawie odpowiednio § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935). |
||||