Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 11 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Beata Czyżewska, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi M.P. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zgierzu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącej M.P. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi, zaksięgowaną w dniu 17 kwietnia 2026 roku pod poz. [...]. IB

Pismem z dnia 5 marca 2026 r. M.P. , reprezentowana przez adw.A.T. , wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zgierzu w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 12 lutego 2026 r. (znak sprawy: Ep.967.5.73.2025). Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Zgierzu zarzucono naruszenie art. 4 ust.1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. Wobec tego strona wniosła o: 1. Zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżącej i udzielenia informacji publicznej, 2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a, 4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, że pismem z dnia 12 lutego 2026 r. wniosła o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej szczepień ochronnych. Pismem z dnia 26 lutego 2026 r. organ nadesłał odpowiedź udzielając w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania i odsyłając do publikacji. Wobec tego strona stwierdziła, że do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 26 lutego 2026 r. Przesłane przez organ odpowiedzi są, zdaniem strony, niewystarczające podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącej informacji publicznej. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądów administracyjnych udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.) wyczerpuje znamiona bezczynności w udzielaniu informacji uzasadniającej zastosowanie art. 149 § 1 p.p.s.a. i uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem strony organ winien był udostępnić informację publiczną na żądanie strony skarżącej, albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia stosownie uzasadniając decyzję.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia 12 lutego 2026 r. M.P. zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zgierzu o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Na ile lat utrzymuje się odporność po szczepieniach: błonica, tężec, krztusiec, polio, Hib, gruźlica, WZW, odra, świnka, różyczka, pneumokoki?

2. Ile przypadków gruźlicy odnotowano w ostatnim roku na terenie działania urzędu?

3. Ile przypadków gruźlicy odnotowano w Polsce w ostatnich 5 latach?

4. Czy statystyki rozróżniają gruźlicę poszczepienną? Jeśli tak - ile? Jeśli nie - dlaczego?

5. Dlaczego GIS nie zaleca posiewu w kierunku prątka BCG przy NOP?

6. Czy większość gruźlicy u dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienną?

7. Ile ciężkich NOP odnotowano w ostatnich 5 latach i jakich?

8. Za ile przypadków wypłacono odszkodowania?

9. Ile dzieci i osób <19 lat zmarło do 4 tygodni po szczepieniu w ostatnich 5 latach?

10. Czy istnieje lista dorosłych uchylających się od szczepień? Jeśli nie - dlaczego?

11. Ile postępowań przymuszających prowadzono wobec dorosłych w ostatnich 5 latach?

12. Statystyki szczepień osób romskich, czeczeńskich i ukraińskich w ostatnich 5 latach.

13. Ile szczepień odroczono w ostatnich 5 latach?

14. Kto ustala przeciwwskazania do szczepień i kto za to odpowiada?

15. Ile nałożono kar na lekarzy za brak zgłoszenia NOP?

16. Jak ubiegać się o odszkodowanie za zgon związany z NOP?

17. Jak lekarz wyklucza nadwrażliwość na składniki szczepionki -jakie badania?

18. Czy WHO zaleca przymus szczepień? W jakiej formie?

19. Na jakiej podstawie prawnej urząd uznaje dane szczepienia za obowiązkowe po wyroku TK SK 81/19?

20. Czy Minister Zdrowia sporządził analizę epidemiologiczną przewidzianą w treści art. 17 ust. 10 i stanowiącą określenie delegacji ustawowej? Gdzie ją opublikowano?

21. Czy brak analizy nie czyni rozporządzenia niezgodnym z Konstytucją? (rozporządzenie wydane poza delegacją ustawową)

22. Z czego wynika różnica: Niemcy - 1 obowiązkowe szczepienie, Polska - ponad 40 dawek?

23. Ile zgłoszeń NOP odrzucono w ostatnich 5 latach i dlaczego?

24. Czy prowadzone są statystyki dotyczące regresu rozwojowego po szczepieniu? Jeśli nie - dlaczego?

25. Ile kontroli przeprowadzono wobec lekarzy niewykonujących pełnej kwalifikacji?

26. Czy urząd bada skuteczność działań informacyjnych o szczepieniach?

27. Czy członkowie zespołów doradczych w tym sam Główny Inspektor Sanitarny składają oświadczenia o braku konfliktu interesów? Prośba o wzory i częstotliwość aktualizacji.

28. Jaki odsetek badań nad bezpieczeństwem szczepionek finansują producenci?

29. Czy urząd analizował zanieczyszczenia w szczepionkach (mikrocząstki, DNA)? Prośba o raporty.

30. Czy urząd nadzoruje nadania przed - i porejestracyjne szczepionek?

31. Czy istnieją statystki NOP przy jednoczesnym podaniu wielu szczepionek? Jak raportować NOP po podaniu wielu szczepionek na jednej wizycie?

32. Czy prowadzi się badania porównawcze dzieci szczepionych i częściowo szczepionych?

33. Czy posiadacie dane o liczbie dzieci z autyzmem 2000-2024 i czy dane są korelowane z obciążeniem szczepieniami?

34. Czy szczepionki są testowane laboratoryjnie po dostawie do Polski?

35. Czy urząd monitoruje działania lobbystyczne producentów wobec instytucji państwowych?

Dalej organ wyjaśnił, że pismem z dnia 26 lutego 2026 r. udostępnił odpowiedzi na zadane przez stronę zapytania w zakresie informacji publicznej. Organ udzielił odpowiedzi w terminie określonym art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który przewiduje termin 14 dni od dnia złożenia wniosku na rozpoznanie sprawy. Organ zaznaczył, że informacje dotyczące szczepień ochronnych odnoszą się do realizacji zadań ustawowo przypisanych Inspekcji Sanitarnej i winny być uznane za informację publiczną. Po szczegółowej analizie pytań zawartych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ uznał, iż pytaniami z zakresu informacji publicznej są pytania zawarte w pkt 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 23, 25, 26 i 31 jako mieszczące się w zakresie jego kompetencji i posiadanych informacji. Tym samym udzielił na te pytania odpowiedzi, udostępniając dane będące w jego posiadaniu jak i wskazując w jakim zakresie nie prowadzi statystyk oraz odpowiednich rejestrów, zatem nie jest w posiadaniu żądanych danych. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 2 organ udzielił odpowiedzi, iż w 2025 roku odnotowano 11 przypadków zachorowań na gruźlicę na terenie powiatu zgierskiego. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 3 organ poinformował, iż zgodnie z kompetencją miejscową prowadzi rejestr zachorowań na gruźlicę tylko dla powiatu zgierskiego, a także, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu nie prowadzi rejestru zachorowań na gruźlicę występujących w całej Polsce i nie jest w posiadaniu tego typu danych, tym samym informacja nie może zostać udostępniona w drodze odpowiedzi na wniosek. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 4 organ poinformował, iż na terenie powiatu zgierskiego nie został zgłoszony przypadek gruźlicy poszczepiennej. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 6 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu udzielił odpowiedzi, że nie prowadzi rejestru dotyczącego występowania gruźlicy poszczepiennej u dzieci w Polsce i nie jest w posiadaniu tego rejestru danych, tym samym informacja nie może zostać udostępniona w drodze odpowiedzi na wniosek. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 7 organ zaznaczył, iż pytanie sformułowane jest w sposób mało precyzyjny, niemniej jednak Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu poinformował, że na terenie powiatu zgierskiego w ciągu ostatnich 5 lat odnotowano trzy ciężkie Niepożądane Odczyny Poszczepienne: dwa odczyny poszczepienne po szczepieniu p/Covid-19 oraz jeden odczyn poszczepienny po szczepieniu p/ błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, rotawirusom, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu B oraz ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis). NOP-y ciężkie po szczepieniu p/Covid-19 charakteryzowały się zaburzeniami ze strony układu neurologicznego, ze zdiagnozowanymi udarami niedokrwiennymi mózgu i napadami padaczkowymi. NOP ciężki po pozostałym szczepieniu charakteryzował się bólem, tkliwością i zaburzeniem ruchomości kończyny, a także wiotkością i apatią. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 8 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu poinformował, że nie prowadzi i nie jest w posiadaniu tego typu rejestru danych, tym samym informacja nie może zostać udostępniona w drodze odpowiedzi na wniosek. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 9 organ udzielił odpowiedzi, iż w ciągu ostatnich 5 lat na terenie powiatu zgierskiego nie odnotowano zgonów osób do 19 roku życia w ciągu 4 tygodni od wykonanego szczepienia. W kwestii zawartej w pytaniu nr 10 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu poinformował, iż nie istnieje lista osób dorosłych uchylających się od szczepień. Ponadto organ wyjaśnił, iż w Polsce obowiązkowe szczepienia ochronne realizowane są u dzieci i młodzieży do 19 roku życia, co wynika i jest szczegółowo ujęte w § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782). Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 11 organ udzielił odpowiedzi, iż w Polsce szczepienia obowiązkowe ochronne realizowane są u dzieci i młodzieży do 19 roku życia, co wynika i jest szczegółowo ujęte w § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782). Dodatkowo Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu zaznaczył, że szczepienia ochronne osób dorosłych należą do grupy szczepień zalecanych i nie są obarczone przymusem administracyjnym. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 12 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu poinformował, że nie prowadzi oddzielnych statystyk wykonywanych szczepień u osób romskich, czeczeńskich i ukraińskich, w tym w szczególności za ostatnie 5 lat, tym samym informacja nie może zostać udostępniona w drodze odpowiedzi na wniosek. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 13 organ udzielił odpowiedzi, że nie prowadzi i nie jest w posiadaniu danych na temat tego ile zostało odroczonych szczepień w ostatnich 5-ciu latach, tym samym informacja nie może zostać udostępniona w drodze odpowiedzi na wniosek. Ponadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu zaznaczył, iż odroczenie szczepień obowiązkowych może nastąpić tylko w przypadku zwolnienia czasowego wydanego przez lekarza specjalistę. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 14 organ poinformował, iż pytanie nie dotyczy zakresu działalności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, tym samym informacja nie może zostać udostępniona w drodze odpowiedzi na wniosek. Ponadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu zaznaczył, iż nie jest rolą organu administracji sanitarnej udzielanie odpowiedzi na pytania z zakresu wiedzy medycznej. Niemniej jednak Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu poinformował, że listę przeciwskazań do szczepień ustala WHO. Decyzję o szczepieniu dziecka zgodnie z aktualnym kalendarzem szczepień podejmuje lekarz sprawujący nad dzieckiem podstawową opiekę zdrowotną. Przeciwskazania do wykonania szczepienia ujęte są także w ulotce określonej jako charakterystyka produktu leczniczego dołączonego do opakowania preparatu szczepionkowego. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 15 organ poinformował, iż nie nakładano grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązywać się mieli z ustawowego obowiązku zgłaszania niepożądanego odczynu poszczepiennego. Podmioty realizujące szczepienia ochronne na terenie powiatu zgierskiego zobowiązane zostały do bezwzględnego zgłaszania każdego niepożądanego odczynu poszczepiennego, każdej niepożądanej reakcji, która mogłaby mieć związek lub można ją wiązać z wykonanym szczepieniem ochronnym - zarówno tych stwierdzonych przez lekarza lub zgłoszonych lekarzowi przez rodziców/opiekunów prawnych dzieci. Nie zanotowano odstępstwa od tej zasady. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 16 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu udzielił odpowiedzi, że kwestie świadczeń kompensacyjnych w przypadku Niepożądanego Odczynu Poszczepiennego reguluje art. 17a-17i ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675). Fundusz kompensacyjny jest państwowym funduszem celowym tworzonym w celu wypłacania świadczeń kompensacyjnych. Co do zasady odpowiedź na w/w pytanie nie pozostaje we właściwości organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a ponadto dotyczy udzielenia porady prawnej. Tego typu pytanie nie mieści się w sferze faktów i nie można go rozstrzygać w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z pytaniem zawartym w pkt 17 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu wyjaśnił, iż pytanie nie dotyczy informacji publicznej, lecz wiedzy z zakresu medycyny. Do zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie należy dokonywanie oceny w jaki sposób można wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego poprzedzone jest lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawę do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Na pytanie zadane w pkt 18 organ odpowiedział, iż Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zwraca szczególną uwagę na zapobieganie chorobom zakaźnym promując szczepienia ochronne. Programy szczepień ochronnych oraz sposób ich realizacji regulują przepisy prawa ustanowione w danym kraju. W Polsce jest to ustawa z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675), rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782). Podstawą działania organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie egzekwowania obowiązku szczepień ochronnych jest prawo polskie. Zalecenie organizacji międzynarodowej może być jedynie sugestią lub wskazówką regulacji zagadnienia w prawie wewnętrznym danego kraju. Organ nie posiada innej wiedzy w zakresie zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia dotyczących przymuszenia do wykonywania szczepień ochronnych. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 23 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu udzielił odpowiedzi, iż w ciągu ostatnich 5 lat tylko w jednym przypadku pracownik stacji zmienił kwalifikację NOP ciężkiego na NIE NOP, ze względu na opinie biegłych lekarzy, która potwierdziła, iż przypadek nie był związany z niepożądanym odczynem poszczepiennym. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 25 organ poinformował, iż nie odnotowano na terenie powiatu zgierskiego uchybień w działaniu lekarzy w kwestii niewykonywania pełnej kwalifikacji. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 26 organ odpowiedział, iż nie prowadzi i nie jest w posiadaniu tego typu danych, tym samym informacja nie może zostać udostępniona w drodze odpowiedzi na wniosek. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 31 organ odpowiedział, iż prowadzone są statystyki NOP przy podaniu jednoczesnym wielu szczepionek. Procedura raportowania NOP po podaniu wielu szczepionek jest tożsama z procedurą zgłaszania NOP przy podaniu jednej szczepionki. Każdy NOP zgłaszany jest przez lekarza na odpowiednim formularzu lub w systemie teleinformatycznym, a następnie rejestrowany w rejestrze niepożądanych odczynów poszczepiennych. Po szczegółowej analizie pozostałych pytań skierowanych do organu we wniosku organ stwierdził, iż pytania zawarte w pkt 1, 5, 19, 20, 21, 22, 24, 27, 28, 29, 30, 32, 33, 34 oraz 35 nie dotyczą informacji publicznej. Odpowiedzi na wskazane powyżej pytania wykraczały poza zakres kompetencji organu, w tym sformułowane one zostały w sposób, wskazujący na oczekiwanie przez skarżącą, że w udzielonej odpowiedzi organ ustosunkuje się do subiektywnych ocen i wątpliwości co do zasadności i bezpieczeństwa szczepień ochronnych, a także udzieli porad w zakresie wiedzy prawnej i medycznej. Organ podkreślił, że skarżąca nie kwestionuje, że otrzymała odpowiedź na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej (pismo organu z dnia 26 lutego 2026 r.). Jednocześnie skarżąca nie sprecyzowała sformułowanych zarzutów skargi wobec organu, ponadto stwierdziła, iż w przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ powinien zakończyć sprawę udzieleniem informacji publicznej albo wydaniem decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Organ zaznaczył, że udzielił skarżącej informacji publicznej w adekwatnym zakresie do tego, w jakim zadane przez skarżącą pytania zawarte we wniosku dotyczyły informacji, którą dysponował. Odnosząc się do kwestii ewentualnego wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej w niniejszej sprawie stwierdził, że ma obowiązek udzielić informacji publicznej tylko wtedy, gdy taką informację publiczną rzeczywiście posiada. Natomiast jeżeli organ nie posiada informacji publicznej, bo nie jest ona związana z jego kompetencjami, a tym bardziej wtedy, gdy nie została ona w ogóle wytworzona, nie ma obowiązku udzielić wnioskodawcy żądanej przez niego informacji, co znajduje potwierdzenie w art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W sytuacji jeżeli organ nie dysponuje żądanymi informacjami publicznymi, nie wydaje decyzji, ponieważ nie ma do tego podstaw prawnych. Wydanie decyzji o odmowie dotyczy sytuacji, gdy żądana informacja ma charakter publiczny i jest w posiadaniu organu, lecz w związku z ograniczeniami wynikającymi z mocy prawa nie może zostać udzielona wnioskodawcy. Organ wskazał, iż pytania w pkt 1, 5, 19, 20, 21, 22, 24, 27, 28, 29, 30, 32, 33, 34 oraz 35 nie dotyczą informacji publicznej, wobec czego nie miał wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązku udzielenia na nie odpowiedzi. Jeżeli takich informacji mimo wszystko udzielił, to nie powinno to stanowić o zasadności skargi i pozostawaniu przez organ w bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Według art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: pkt 1 - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; pkt 2 - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; pkt 3 - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność weryfikując czy występują przesłanki uzasadniające jej odrzucenie, wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi mianowicie, że Sąd odrzuca skargę: pkt 1 - jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; pkt 2 - wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; pkt 3 - gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; pkt 4 - jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; pkt 5 - jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; pkt 5a - jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; pkt 6 - jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ przeszkodę do jej merytorycznego rozpoznania stanowi okoliczność wniesienia skargi po dniu, w którym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zgierzu pismem z 26 lutego 2026 r., doręczonym stronie skarżącej 3 marca 2026 r., zakończył już postępowanie zainicjowane wnioskiem strony skarżącej z 12 lutego 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, który wpłynął do organu 18 lutego 2026 r. Okoliczność tę potwierdziła w skardze również sama strona skarżąca, stojąc jednak na stanowisku, że organ w "nikłym stopniu" udzielił odpowiedzi na pytania i odesłał do publikacji.

Sąd podziela poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego w podobnych sprawach, że wniesienie skargi na bezczynność po udzieleniu przez organ administracji publicznej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, ONSAiWSA 2020, nr 6, poz. 79). Zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Dlatego też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania. Przywołana wyżej uchwała NSA wprawdzie dotyczy wniesienia skargi na bezczynność po wydaniu decyzji, jednakże argumenty w niej wskazane należy analogicznie odnieść do skarg na bezczynność w sprawach załatwianych aktami lub czynnościami organu administracji publicznej innymi niż decyzje, lecz objętymi kognicją sądów administracyjnych, tj. także do skargi wniesionej na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Uchwała składu 7 sędziów NSA jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.), a ponadto ma ona ogólną moc wiążącą (art. 269 § 1 p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że żaden skład sądu administracyjnego nie może rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale NSA. Skład, który nie podziela stanowiska wyrażonego w uchwale, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi NSA.

W związku z tym Sąd wyjaśnia, że choć wskazana wyżej uchwała NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, nawiązuje do zakończenia postępowania administracyjnego aktem ostatecznym, co nie miało miejsca w realiach rozpoznawanej sprawy, to poparta została ogólnym spostrzeżeniem, że wydanie aktu w sprawie administracyjnej sprawia, że ewentualny stan bezczynności (przewlekłości) staje się stanem historycznym. Istotą skargi na bezczynność, jak i przewlekłość, jest protest strony postępowania wobec istniejącego w tymże postępowaniu – w momencie inicjowania kontroli sądowoadministracyjnej – stanu bezczynności lub przewlekłości. Środek prawny w postaci skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma bowiem przede wszystkim na celu – w razie uwzględnienia skargi, a więc w istocie stwierdzenia, że w dacie wniesienia skargi organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania – zobowiązanie organu administracji do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, ewentualnie do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Cel taki nie istnieje, jeśli w momencie wniesienia takiej skargi postępowanie to już się nie toczy. W takiej sytuacji dopuszczenie możliwości merytorycznego rozpoznania skargi mogłoby prowadzić do tego, że skarga na bezczynność mogłaby być składana nawet po kilku, czy kilkunastu latach po zakończeniu postępowania, którego ta skarga dotyczy (por. postanowienie NSA z 26 czerwca 2024 r., II OSK 1131/24, LEX nr 3736259, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).

Nie budzi wątpliwości Sądu, że wskazana uchwała ma zastosowanie również do spraw z zakresu udostępniania informacji publicznej. Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela pogląd wyrażony w powołanej wyżej uchwale NSA i jest nim związany.

Wskazać następnie trzeba, że formy aktywności organu wobec wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynikają wprost z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902) (dalej: u.d.i.p.). Ustawa ta stanowi, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, to powinien - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) lub przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W formie zwykłego pisma informuje się zaś wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują.

W przekonaniu Sądu, na gruncie u.d.i.p. nie można mówić o bezczynności organu, gdy organ ten uwzględniając wniosek, udostępni uprzednio informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej. Taka zaś sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Przypomnieć trzeba, że strona skarżąca wniosła skargę bezpośrednio do tutejszego Sądu 9 marca 2026 r., a zatem już po doręczeniu jej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Udzielenie odpowiedzi przez organ pismem z 26 lutego 2026 r., stanowiło w istocie załatwienie złożonego przez stronę skarżącą wniosku. Oznacza to w realiach rozpoznawanej sprawy, że od dnia doręczenia tej odpowiedzi nie istniał podlegający badaniu stan bezczynności, jakiej dotyczyła skarga, a tym samym nie istniał również przedmiot skargi w rozpatrywanej przez Sąd sprawie. Załatwienie wniosku strony skarżącej w drodze czynności materialno-technicznej skutkuje bowiem tym, że ewentualny stan bezczynności staje się stanem historycznym, a postępowanie zainicjowane wnioskiem z 12 lutego 2026 r. zostało zakończone przez organ przed wniesieniem skargi, przez udzielenie odpowiedzi pismem z 26 lutego 2026 r.

Ze względu jednak na specyfikę sprawy z wniosku o udostępnienie informacji publicznej Sąd, przed rozpoznaniem odrzuconej obecnie skargi, zweryfikował odpowiedź Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zgierzu w aspekcie jej adekwatności do treści pytań sformułowanych przez stronę skarżącą i stwierdził, że na każde z 35 pytań organ udzielił wyczerpującej odpowiedzi, nie pozostając bezczynny. Podkreślić przy tym trzeba, że w treści skargi sama strona skarżąca nie sprecyzowała bliżej zarzutu bezczynności organu, twierdząc ogólnikowo, że organ udzielił odpowiedzi w "nikłym stopniu".

W takim stanie sprawy organ, w dniu wniesienia skargi, nie pozostawał bezczynny w sprawie z wniosku strony skarżącej, bowiem udzielił stronie skarżącej wystarczającej odpowiedzi pismem z 26 lutego 2026 r. Organ nie był także zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej, ponieważ nie zostały spełnione ustawowe przesłanki wydania takiego aktu administracyjnego (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Uwzględniając powyższe, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi (punkt 1 postanowienia).

Sąd odnosząc się do wniosku organu o zasądzenie od strony skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania stwierdził, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują prawnej możliwości zasądzenia organowi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym kosztów postępowania od strony skarżącej.

Orzeczenie o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi (punkt 2 postanowienia) uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.

IB