V SA/Wa 1438/08 - Postanowienie

Data orzeczenia	2008-08-12	
Data wpływu	2008-05-26	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Jolanta Bożek /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6550	
Hasła tematyczne	Inne	
Skarżony organ	Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa	
Treść wyniku	Odmówiono przyznania prawa pomocy w części	
Powołane przepisy	Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270; art. 254 § 1 i art. 260;  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA - Jolanta Bożek po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na dofinansowanie projektu ze środków Unii Europejskiej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.	
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2008 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych albowiem skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki udzielenia prawa pomocy.

Pismem z dnia 28 lipca 2008 r. skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia. Zaznaczył, iż prowadzenie gospodarstwa rolnego wiąże się z wieloma nieprzewidywalnymi wydatkami, które skarżący poniósł, a których nie jest w stanie udokumentować.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc, a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu.

Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że omawiana instytucja, przewidziana jest dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie wydatków sądowych nie jest możliwe bez uszczerbku w niezbędnym utrzymaniu.

W tym miejscu wskazać należy, iż we wniosku o prawo pomocy skarżący wskazał, że wraz z rodzicami i dwojgiem pełnoletniego rodzeństwa prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Podał także, iż jest właścicielem domu o pow. [...] m², nieruchomości rolnej o pow. [...] ha, budynków gospodarczych oraz współwłaścicielem sprzętu rolniczego i samochodu. Oświadczył, iż utrzymuje się z dochodów gospodarstwa rolnego w wysokości [...] złotych miesięcznie oraz dochodów ojca z tytułu renty strukturalnej w wysokości [...] złotych. Wyjaśnił także, że siostra studiuje poza miejscem zamieszkania, natomiast brat nie posiada pracy.

Następnie w piśmie z dnia 4 lipca 2008 r. skarżący zawarł dodatkowe oświadczenie, w którym podał, iż otrzymuje dopłaty bezpośrednie w wysokości [...] złotych rocznie. Wyjaśnił, że nie prowadzi wynajmu sprzętu gospodarstwa rolnego. Ponadto ani on, ani członkowie jego rodziny nie uzyskują innych dochodów poza dochodami z gospodarstwa rolnego i rentą ojca. Wnioskodawca zaznaczył, iż ponoszone przez niego miesięcznie wydatki wynoszą ok. [...] złotych. Dodatkowo oświadczył, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości [...] złotych. Do pisma skarżący załączył m.in. wyciąg z rachunku bankowego z saldem na dzień [...] czerwca 2008 r. w wysokości [...] złotych, zaświadczenie Urzędu Gminy z dnia [...] czerwca 2008 r. wskazujące, że dochód z gospodarstwa rolnego z 1 ha przeliczeniowego w ww. gospodarstwie rolnym wynosi [...] złotych.

W ocenie Sądu analiza podanych przez skarżącego okoliczności w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W tym miejscu podkreślić należy, iż zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono w dwóch aspektach, uwzględniono bowiem wysokość obciążeń finansowych, jakie zainteresowany będzie zobowiązany ponieść w postępowaniu, a jednocześnie oceniono jego możliwości finansowe.

Istotnym jest, że w przedmiotowej sprawie wpis od skargi stanowi, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), kwotę 200 złotych.

Mając zatem na uwadze treść udzielonych przez skarżącego wyjaśnień – szczególnie w zakresie posiadanych oszczędności – oraz kwotę należnego w sprawie wpisu, Sąd uznał, iż w przypadku skarżącego nie zachodzą ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na wysokość posiadanych przez wnioskodawcę oszczędności – [...] zł – nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, iż jest on osobą dla której poniesienie wydatku w postaci wpisu sądowego w ww. kwocie nie jest możliwe bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania siebie.

Podkreślenia wymaga, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.

Jeżeli zaś wnioskodawca posiada środki pieniężne w kwocie ponad [...] złotych, to ma możliwość przeznaczenia ich części – 200 złotych – na wpis sądowy zaś uiszczenie powyższej kwoty nie spowodowałoby uszczerbku dla koniecznego utrzymania, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie pozostaje podnoszony przez skarżącego argument, iż specyfika życia na wsi niesie ze sobą wiele nieprzewidywalnych wydatków związanych, np. z koniecznością zakupu środków ochrony roślin, naprawą sprzętu rolniczego, czy inwestycjami służącymi modernizacji gospodarstwa rolnego. Wskazując bowiem na powyższe okoliczności skarżący przyznaje jednocześnie, iż poniesionych wydatków nie jest w stanie udokumentować.

Odnosząc się do powyższego wyjaśnić należy, iż jak to już wyżej zaznaczono, zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że ciężar dowodu spoczywa na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione.

Mając na uwadze, iż prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie z którą strona ponosi koszty postępowania związane z jej udziałem w sprawie, podnieś należ, iż podstawą przyznania prawa pomocy nie mogą być tylko i wyłącznie oświadczenia strony nie poparte żadnymi dowodami.

W świetle powyższego uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, iż ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.