Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie Irena Kamińska NSA Jerzy Krupiński (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. A. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2006r. sygn. akt II SA/Wa 1090/06 w sprawie ze skargi J. A. O. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1090/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. A. O. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...], nr [...], wypowiadającą skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.

Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...], Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej działając na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., nr 10, poz. 55 ze zm.) zwanej dalej ustawą, a także § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., nr 7, poz. 38 ze zm.) wypowiedział mjr J. O. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu decyzji podano, iż na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w wojskowych komendach uzupełnień, jednostka wojskowa, w której J. O. pełnił zawodową służbę wojskową, uległa rozformowaniu, co spowodowało likwidację dotychczas zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. Organ I instancji wskazał także, iż podjęto działania zmierzające do wykorzystania oficera w dalszej służbie wojskowej, jednakże ustalono, że brak jest możliwości wyznaczenia J. O. na inne stanowisko służbowe, stosownie do posiadanych przez niego kwalifikacji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. O., zarzucając organowi, iż decyzję o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej wydał w stosunku do J. O., a winien ją skierować do J. A. O., a nadto nie określił w decyzji zachowanej grupy uposażenia. Powyższe odwołanie organ potraktował jako wniosek o sprostowanie decyzji i postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej, na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. sprostował oczywistą omyłkę pisarską. Na powyższe postanowienie J. O. złożył zażalenie podnosząc, iż zmiana danych personalnych oraz dodanie grupy uposażenia stanowi w swej istocie zmianę treści decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Minister Obrony Narodowej, rozpoznając złożone przez J. O. zażalenia, postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W dniu 22 listopada 2005 r. pełnomocnik J. O. złożył wniosek, w którym podniósł, iż wydane dotychczas postanowienia nie rozstrzygnęły kwestii zawartych w jego piśmie z dnia 17 października 2003 r., które należało traktować jako odwołanie od decyzji z dnia [...].

Decyzją z dnia [...], nr [...] Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie zaistniał jeden z przypadków określonych w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, a mianowicie rozformowanie jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę wojskową i brak możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wskazał jednocześnie, iż wniesienie odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej wstrzymało jej wykonanie na podstawie art. 130 § 2 K.p.a. i tym samym decyzja ta do czasu rozpoznania odwołania nie mogła zostać wykonana. Nadto zarzucił, iż organ wojskowy nie wykazał faktycznego braku możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe, gdyż przed wydaniem decyzji nie umożliwił mu wypowiedzenia się w sprawie, jak również nie zapoznał go materiałami postępowania, naruszając tym samym ogólne zasady postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd I instancji powołując się na treść art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997 r., nr 10, poz. 55 z późń. zm.) wskazał, iż przepis ten określa dwie alternatywne przesłanki. W ocenie Sądu bezspornym jest, iż Wojskowej Komendzie Uzupełnień w M., gdzie skarżący ostatnio pełnił zawodową służbę wojskową, na mocy rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w wojskowych komendach uzupełnień, stan etatowy jednostki wojskowej uległ zmniejszeniu z dniem 31 grudnia 2002 r. Skoro zatem dokonane skarżącemu wypowiedzenie stosunku służbowego wynikało ze zmniejszenia stanu etatowego jednostki wojskowej, w której pełnił on zawodową służbę wojskową, zdaniem Sądu uznać należało, iż spełniona została jedna z przesłanek określonych w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej. Jednocześnie podkreślił, iż rozkaz z dnia [...] lipca 2002 r. nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej ani pod względem legalności, ani celowości prowadzonej przez MON polityki obronnej oraz dostosowania struktur Sił Zbrojnych WP do współczesnych wymagań. Sąd bada bowiem jedynie legalność wypowiedzenia na dzień jego dokonania. W ocenie Sądu spełniona została również druga obligatoryjna przesłanka, tj. brak możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko, czego dowodem jest notatka służbowa Szefa Oddziału Kadr Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON z dnia 25 czerwca 2003 r. oraz pismo Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 19 maja 2005 r. Analiza materiału dowodowego potwierdziła, iż poszukiwano możliwości wykorzystania skarżącego na innych stanowiskach i poszukiwania te nie przyniosły rezultatu. Nie można wobec powyższego zarzucić organowi, iż nie dokonał analizy możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe, z drugiej zaś strony organ nie mógł brać pod uwagę każdego stanowiska służbowego, ale tylko takie, które odpowiada kwalifikacjom skarżącego oraz parametrom dotychczas zajmowanego przez niego stanowiska. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisu art. 130 K.p.a. Sąd stwierdził, powołując się w tym zakresie na wyrok NSA z dnia 18 lutego 2002 r., sygn. akt OSA 9/01, iż w stosunku do decyzji o zwolnieniu ze służby nie mają zastosowania przepisy K.p.a., bowiem w omawianym zakresie przepisy pragmatyki wojskowej stanowią lex specialis w stosunku do przepisów K.p.a. regulujących kwestię wykonalności decyzji administracyjnych. Tym samym przepisy art. 78 oraz art. 79 ust. 4 i 5 ustawy pragmatycznej, w zakresie dotyczącym trybu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, wyłączają stosowanie art. 130 § 1 i 2 K.p.a. co do rozpoczęcia biegu terminu wypowiedzenia, a także jego zakończenia ze skutkiem w postaci zwolnienia ze służby.

Skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik J. A. O., zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego oparł na zarzucie naruszenia przepisów prawa procesowego, a to:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej P.p.s.a. przez nie uwzględnienie skargi mimo dającego się stwierdzić naruszenia przepisów postępowania, w szczególności poprzez błędną wykładnię i niewłaściwą interpretację art. 1 K.p.a., art. 3 K.p.a. oraz art. 130 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia co do części zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności rozstrzygnięcia co do naruszenia przez organ administracji ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 K.p.a., 8 K.p.a., 9 K.p.a. czy 10 K.p.a. poprzez nie wskazanie możliwości faktycznego braku wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe przez organ administracyjny, uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w sprawie oraz nie zapoznanie z materiałami postępowania, a także nie odniesienie się do stawianych zarzutów naruszenia art. 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 16, 17, 19 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji;

3. art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nie rozpatrzenie przez Sąd I instancji kwestii, czy decyzja wydana wobec J. O. jest skuteczna także wobec J. A. O., tj. czy nie doszło do naruszenia art. 107 § 1 K.p.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywiedziono, iż skarżący nie zgadza się z poglądem NSA wyrażonym w orzeczeniu z dnia 18 lutego 2002 r., a powołanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Po pierwsze bowiem przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych są faktycznie przepisami prawa materialnego i jako takie nie mogą stanowić lex specialis w odniesieniu do norm prawa procesowego zawartych w K.p.a. Nadto analiza ich treści nie pozwala na wskazanie, że nakazują one wyłączenie pewnych (wybranych) przepisów K.p.a. w odniesieniu do wydawanych w oparciu o te przepisy decyzji. Wskazano także, iż Sąd I instancji powołując się na powyższe orzeczenie winien upewnić się czy odpowiada ono ustaleniom faktyczno-prawnym w sprawie oraz wyjaśnić w uzasadnieniu wyroku zasadność powoływania się na nie. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. wskazano, iż skierowanie decyzji do J. O. nie można traktować jako oczywistej omyłki pisarskiej, czy jako nic nie znaczący błąd, a przemawia za tym fakt, że WSA w Warszawie w swoich pismach nie ograniczał się do wskazania jako skarżącego J. O. a J. A. O. Ponadto treść art. 31b i 37 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., nr 87, poz. 960 z późn. zm.) wskazuje na indywidualne ewidencjonowanie obywateli z zaznaczeniem wszystkich imion. Dlatego też zarzut błędnego oznaczenia strony, pomimo iż nie był podnoszony w skardze do WSA, winien być przedmiotem rozstrzygnięcia tego Sądu, który nie jest związany granicami skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego Sąd uchybił, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę jej zasadności.

W pierwszym rzędzie należało rozważyć kwestię nieważności postępowania przed sądem I instancji. Zarzut taki nie został wprawdzie w kasacji postawiony, ale Naczelny Sąd Administracyjny winien go brać pod rozwagę z urzędu, tym bardziej, że wnosił o to pełnomocnik skarżącego na rozprawie kasacyjnej. Nieważności postępowania dopatrywał się on w tym, że w składzie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zasiadał asesor.

Zarzut naruszenia przepisów P.p.s.a. polegającego na tym, że skład sądu I instancji był sprzeczny z prawem, gdyż uczestniczył w nim asesor sądowy, dotyczy w istocie zgodności z Konstytucją RP tych przepisów ustaw ustrojowych, które dopuszczają możliwość orzekania asesorów sądowych. Trybunał Konstytucyjny dokonał już pod takim kątem analizy przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 ze zm.) i co do zasady zgadzając się z niekonstytucyjnością przyjętych rozwiązań prawnych w wyroku z dnia 24 października 2007 r., sygn. SK 7/06 orzekł m. in. że art. 135 § 1 ustawy o ustroju sądów powszechnych traci moc z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Do tego czasu rozstrzygnięcia wydawane przez asesorów w sądach powszechnych z konstytucyjnego punktu widzenia są dopuszczalne. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego kształtuje wprawdzie instytucję asesora sądu powszechnego, rodzajowo i ustrojowo odmienną niż instytucja asesora przewidziana ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) ale w uzasadnieniu swego stanowiska zawarł m. in. pogląd, iż nawet stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisu przyznającego kompetencję do powierzania asesorowi sądowemu pełnienia czynności sędziowskich na czas oznaczony, nie może stanowić podstawy do kwestionowania udziału asesora w wydawaniu wyroków w okresie obowiązywania niekonstytucyjnego przepisu. W związku z tym - analogicznie - udział w składzie orzekającym asesora sądowego, któremu na podstawie art. 26 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych powierzono pełnienie czynności sędziowskich nie powinien być traktowany jako sprzeczny z przepisami prawa. Stanowisko takie znalazło swój wyraz m. in. w orzecznictwie NSA (zob. wyrok z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. I OSK 1447/07 - nie publ.).

Ponadto należało mieć na względzie, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że o zakresie kontroli zaskarżonego orzeczenia decyduje wnoszący skargę kasacyjną, chyba że zachodzi nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nie zaistniała wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej zauważyć należało, że podniesione zostały one tylko i wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., która to podstawa obliguje wnoszącego skargę nie tylko do wskazania naruszonych w postępowaniu sądowoadministracyjnym przepisów proceduralnych, ale także do wykazania, iż wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc taki, którego zaistnienie wywiera wpływ na możliwą potencjalnie odmienną treść rozstrzygnięcia sądu I instancji. Dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny kontrola kasacyjna obejmuje wyłącznie stosowanie prawa procesowego przez sąd administracyjny. Naruszenia prawa popełnione przez organy administracyjne mogą być natomiast podnoszone w skierowanej do właściwego miejscowo wojewódzkiego sądu administracyjnego skardze na wydane przez te organy orzeczenie. Badanie przez Naczelny Sąd Administracyjny stosowania prawa przez organy administracji może mieć jedynie charakter pośredni, w sytuacji gdy skarżący w ramach podstawy kasacyjnej zarzuci sądowi I instancji naruszenie stosownych przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez nieuwzględnienie, mimo zarzutów zawartych w skardze, naruszenia przez organy wskazanych w niej przepisów.

Pierwszy podniesiony zarzut procesowy skierowany był na nieuwzględnienie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pomimo błędnej wykładni przepisów art. 1, 3 i 130 K.p.a. przez organ administracji publicznej i w konsekwencji nie zastosowanie ich w sprawie. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż w gruncie rzeczy skarżącemu chodzi o ustalenie daty wykonalności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, a w szczególności o ustalenie, że okres wypowiedzenia nie może upłynąć przed datą uostatecznienia się takiej decyzji. W tym względzie należy zauważyć w pierwszym rzędzie, że przedmiotem decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego żołnierza zawodowego nie może być i nie było w rozpatrywanej sprawie ustalenie bądź określenie okresu wypowiedzenia. Zgodnie z art. 79 ust. 4 obowiązującej w dacie dokonywania wypowiedzenia stosunku służbowego skarżącemu ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., nr 10, poz. 55 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadku określonym w art. 78 ust. 2 następuje w ostatnim dniu dziewięciomiesięcznego okresu wypowiedzenia. Okresy wypowiedzenia stosunku służbowego mogły być skracane za pisemną zgodą zwalnianego żołnierza zawodowego i właściwego organu wojskowego (art. 79 ust. 6 ustawy). Terminy wypowiedzenia są określone przepisami prawa materialnego, zostały zamieszczone w ustawie, a zatem mają pierwszeństwo w stosowaniu przed przepisami prawa procesowego zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 16 maja 2001 r., sygn. II SA336/2001 - zb. LEX nr 55042). Podobnie w wyroku z dnia 29 listopada 2000 r., sygn. II SA 1788/00 - zb. LEX nr 51011, Naczelny Sąd Administracyjny zajął trafne i zasługujące na pełną akceptację także na gruncie rozpatrywanej sprawy stanowisko, zgodnie z którym nie ma dostatecznych przesłanek, aby twierdzić, że wbrew brzmieniu art. 79 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, decyzja o wypowiedzeniu stosunku służbowego powoduje rozpoczęcie biegu okresu wypowiedzenia dopiero wtedy, gdy staje się wykonalna w pojęciu przepisów K.p.a. Dokonanie wypowiedzenia, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych to moment, w którym wypowiedzenie weszło do obrotu prawnego (art. 110 K.p.a.). Nie należy go utożsamiać z uzyskaniem przez tę decyzję przymiotu ostateczności i wykonalności (art. 16 i art. 130 § 1 K.p.a.). W świetle takiej argumentacji nie sposób zaakceptować stanowiska autora skargi kasacyjnej, że ewentualne naruszenie wskazanych przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy, albowiem o długości okresu wypowiedzenia decydują przepisy prawa materialnego a nie procesowego zaś przedmiotem zaskarżonej decyzji nie były kwestie związane z faktycznym terminem zwolnienia J. A. O. z zawodowej służby wojskowej. W tej mierze wydano odrębną decyzję z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], opartą na przepisie art. 75 ust. 1 pkt 7 ustawy, która to decyzja nie stanowiła przedmiotu rozpoznania sądowoadministracyjnego.

Po drugie skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. na skutek pominięcia w uzasadnieniu podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przez organ zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 8, 9 i 10 K.p.a. W szczególności skarżący upatruje tego rodzaju naruszenia w nie wskazaniu faktycznego braku możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe, uniemożliwienie mu zapoznania się z materiałami sprawy i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Wbrew stanowisku skarżącego Sąd I instancji wypowiedział się w przedmiocie trafności ustaleń faktycznych dokonanych przez organ i nie doszło tu do jakiegokolwiek naruszenia przepisu art. 141 § 1 P.p.s.a. Akceptując ustalenia faktyczne organu pośrednio Sąd wyraził też pogląd, iż ustalenia te zostały poczynione w sposób odpowiadający zasadom postępowania dowodowego, wynikającym z przepisów K.p.a. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał przy tym, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., że uchybienie polegające na niezapoznaniu skarżącego z aktami sprawy przed wydaniem decyzji miało wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu zwrócić można uwagę na trafny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w wyroku z dnia 18 maja 2006 r., sygn. II OSK 831/05 (ONSA i wsa z 2006 r., nr 6, poz. 157), w myśl którego "zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych". W rozpoznawanej sprawie wnoszący skargę kasacyjną nie wskazał możliwości podjęcia jakich czynności procesowych został pozbawiony w postępowaniu administracyjnym.

Podobnie nieprawidłowe oznaczenie strony przez organ (pominięcie drugiego imienia) nie wywołało żadnych negatywnych skutków procesowych i w związku z tym tak sformułowany zarzut z punktu widzenia przepisu art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie może być uznany za usprawiedliwiony.

Co do zarzutu naruszenia przez organ szeregu przepisów Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej mieć na względzie należało to, że EKDPA, opracowany przez Jacoba Sodermanna ombudsmana Unii Europejskiej, zgodnie z zaleceniem Parlamentu Europejskiego z 6 września 2001 r., znajduje zastosowanie w organach i instytucjach Unii. EKDPA nie ma natomiast mocy obowiązującej nawet w warunkach polskich, po wstąpieniu do Unii Europejskiej. Jego polecenia mają jedynie charakter zaleceń w sprawach załatwianych przez organy Wspólnoty (zob. J. Świątkiewicz "Europejski Kodeks Dobrej Administracji", wyd. Biuro RPO, Warszawa, marzec 2007 r.). Tym samym zarzut naruszenia przepisów tego aktu nie mógł stanowić usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.