Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 23 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi W. W. na bezczynność Burmistrza Miasta G. w udostępnieniu informacji publicznej 1) umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Burmistrza Miasta G. na rzecz strony skarżącej W. W. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W.W [...] (dalej: "skarżący") wnioskiem z 14 lutego 2026 r. zwrócił się do Burmistrza [...] (dalej: "burmistrz", "organ") o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zamówień/umów na zapewnienie wyżywienia dzieci w Przedszkolu Miejskim [...] (usługi żywienia/catering/dostarczanie posiłków), za lata 2018-2026 (włącznie) lub za wszystkie lata dostępne w ewidencjach organu.

Odnośnie do wykazu umów/zleceń skarżący zażądał przekazania wykazu wszystkich umów/zleceń dotyczących usług żywienia/cateringu/dostarczania posiłków dla ww. przedszkola, zawartych we wskazanym okresie, obejmującego co najmniej: datę zawarcia umowy, okres obowiązywania, nazwę i NIP wykonawcy, wartość umowy (brutto), tryb udzielenia zamówienia (np. BZP/eZamówienia, zapytanie ofertowe, rozeznanie rynku, zamówienie poniżej progu, inny), numer postępowania/znak sprawy (jeżeli nadany), informację, czy umowa była aneksowana (jeżeli tak – daty i wartości zmian).

W odniesieniu do dokumentów postępowań i umów skarżący domagał się udostępnienia kopii (skanów) dokumentów dotyczących tych zamówień/umów, w zakresie, w jakim stanowią informację publiczną, tj.: ogłoszenia/ zapytania ofertowe, specyfikacje/ OPZ, jeżeli występowały), protokoły/ wybór oferty/informacje z otwarcia ofert, jeżeli występowały), zawarte umowy oraz aneksy, ewentualne unieważnienia postępowań wraz z uzasadnieniem.

Skarżący zastrzegł, że jeśli zamawiającym było przedszkole, a organ nie posiada kompletu dokumentów, wówczas wnosi o wskazanie, która jednostka była zamawiającym w poszczególnych latach i o przekazanie wniosku do właściwej jednostki lub wskazanie danych kontaktowych i miejsca publikacji (BIP/ platforma) archiwalnych postępowań. Skarżący wniósł o udostępnienie żądanych informacji w formie elektronicznej na adres e-mail lub przez ePUAP. Dodał, że jeżeli część informacji podlega ograniczeniu (np. dane osobowe), wnosi o udostępnienie dokumentów po anonimizacji w niezbędnym zakresie, a w przypadku braku dokumentów wnosi o informację, których pozycji/lat dotyczy brak i z jakiej przyczyny urząd nimi nie dysponuje.

Skarżący 11 marca 2026 r. wywiódł skargę na bezczynność burmistrza w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, wnosząc o: stwierdzenie, że burmistrz dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku i udostępnienia żądanej informacji publicznej w terminie wskazanym przez sąd, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy pod nieobecność skarżącego.

W uzasadnieniu skargi zarzucił, że organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej, nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia i nie zawiadomił go o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Tym samym organ pozostaje w bezczynności.

Decyzją z 1 kwietnia 2026 r. burmistrz odmówił udostępnienia informacji publicznej z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej, polegające na uporczywym, wielokrotnym składaniu wniosków, które dezorganizują prace organu i mają charakter działań szykanujących.

W odpowiedzi na skargę burmistrz wniósł o jej oddalenie.

Zaznaczył, że przedmiotowy wniosek wpłynął 16 lutego 2026 r. i przed przekazaniem skargi do sądu udzielił skarżącemu odpowiedzi na ww. wniosek.

Burmistrz wyjaśnił, że opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi wynikało ze szczegółowości żądania i intensywności składanych przez skarżącego wniosków. Podał, że w 2026 r. skarżący złożył 19 wniosków, a w ostatnim kwartale 2025 r. 17 wniosków, z których każdy zawierał przynajmniej kilka pytań, a ich szczegółowość była na poziomie wniosku będącego przedmiotem skargi. Zauważył, że sytuacje, w których wnioskodawca składa nadmierną liczbę wniosków, prowadząc do dezorganizacji pracy organu, nie powinny korzystać z ochrony prawnej. Podał, że w Urzędzie Miasta [...] zatrudnionych jest 13 pracowników, a odpowiedzi na składane systematycznie w dużej ilości wnioski, obejmujące szeroki zakres przedmiotowy, stanowią aktualnie główny przedmiot ich zadań. Paraliżuje to pracę całego urzędu, uniemożliwiając realizację pozostałych obowiązków. Ocenił, że ilość złożonych wniosków, z których prawie każdy wymagał obszernej, szczegółowej i przetworzonej informacji, wskazuje na to, że skarżący próbuje wykorzystać instytucję prawa do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność organów administracji.

Zdaniem organu, składane wnioski mają na celu wywołanie dolegliwości u adresata i utrudnienia funkcjonowania organu ze względu na istniejący konflikt między organem a skarżącym. Zaznaczył, że skarżący tworzy dwa profile na platformie Facebook dotyczące miasta, na których publikuje satyryczne filmiki dotyczące miasta. Dodał, że skarżący kierował do przedstawicieli organu korespondencję, zawierającą sformułowania o charakterze presyjnym i zapowiadając działania personalne wobec osób pełniących funkcje publiczne. Składane wnioski nie służą więc usprawnieniu realizacji przez organ zadań publicznych, a godzą w realizację tych zadań. Postępowanie skarżącego prowadzi do zagrożenia wynikającego z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP prawa do informacji osób, które chcą je realizować zgodnie z jego istotą.

Burmistrz stwierdził, że wnioskowane informacje nie są informacjami prostymi, których udzielenie sprowadzałoby się do skopiowania dokumentu. Dodatkowo, kolejne wnioski o udzielenie informacji publicznej wpływają przed upływem terminu udzielenia odpowiedzi na poprzednie. W ten sposób praca organu jest nieustannie paraliżowana.

Zdaniem organu w niniejszej sprawie dochodzi do nadużycia prawa do uzyskania informacji publicznej. Dodał, że skarżący zapowiedział, że zamierza zintensyfikować swoje działania. Wyjaśnił, że w związku z intensywnością składanych wniosków, ich szerokim zakresem, niejednokrotnie obejmującym kilka lat, oraz brakami kadrowymi, organ nie był w stanie zachować ustawowego terminu.

W pismach procesowych z 5 maja 2026 r. i 11 czerwca 2026 r. skarżący podtrzymał skargę. Ustosunkował się ponadto do twierdzeń organu, zawartych w odpowiedzi na skargę, wywodząc, że postępowanie sądowoadministracyjne nie dotyczy merytorycznej legalności odmowy, lecz bezczynności organu. Nadto w ocenie skarżącego nie zostały wykonane przez burmistrza wytyczne kolegium, gdyż po raz kolejny wydał on decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.").

Właściwość w powyższym zakresie dotyczy niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86).

Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.

W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.").

W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29).

W sprawie nie jest sporne, że żądane przez skarżącego informacje, dotyczące dokumentów odnoszących się do wydatkowania środków publicznych na wyżywienie w przedszkolu miejskim, są informacją publiczną. Nie jest również kwestionowane, że wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego, co do zasady, do udostępniania informacji publicznych, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jako organu władzy publicznej.

Ponieważ obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały w sprawie spełnione (zarówno w odniesieniu do przesłanki przedmiotowej, jak i podmiotowej), organ, do którego skierowano wniosek, winien był podjąć przewidziane prawem działania w celu jego załatwienia. Stwierdzenie bowiem, że wniosek obejmował informację publiczną oznacza w konsekwencji, że organ miał obowiązek udostępnienia żądanych danych w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) albo wydania decyzji odmawiającej ich udostępnienia, na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., w przypadku stwierdzenia, że żądane informacje podlegają prawnej ochronie. Brak podjęcia stosownych działań jest równoznaczny z pozostawaniem organu w bezczynności.

W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

W rozpoznawanej sprawie żądanie udzielenia informacji publicznej zgłoszone zostało organowi 16 lutego 2026 r. (data wpływu wniosku do urzędu), termin odniesienia się do wniosku minął zatem 2 marca 2026 r. W ustawowym terminie 14 dni organ nie udzielił skarżącemu żądanej informacji ani nie podjął żadnych innych działań. Organ decyzją z 1 kwietnia 2026 r. odmówił udostępnienia informacji publicznej z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej.

W związku z tym skarga na dzień jej wniesienia tj. 11 marca 2026 r. była zasadna.

Bezczynność organu ustała jednak przed rozpatrzeniem skargi przez sąd, ponieważ po jej wniesieniu (1 kwietnia 2026 r.) organ wydał decyzję w przedmiocie wniosku.

W sytuacji ustania bezczynności sąd rozstrzyga sprawę biorąc za podstawę stan faktyczny istniejący w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji publicznej rozpoznał wniosek (udostępnił żądaną informację), chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie udzielonej odpowiedzi i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 1789/16, CBOSA).

W takich przypadkach sąd umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu, o czym orzeczono w pkt. 1 wyroku.

W aktualnym stanie prawnym rozpoznanie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu. Podjęcie przez organ stosownego działania, po wniesieniu skargi, nie zwalania sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

W ocenie sądu przedstawiona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt. 2 wyroku.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi bowiem przypadek oczywistego lekceważenia wniosku strony skarżącej i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy bowiem uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie sposób dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia wnioskodawcy. Brak było więc podstaw, by zwłoce organu administracji w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej przypisać charakter rażący.

Zauważyć przy tym należy, że w orzecznictwie za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21.06.2012 r. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27.03.2013 r. II OSK 468/13). W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do przypisania takich cech działaniom organu.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, orzeczono na podstawie

art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.