Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: Sędzia WSA Beata Kozicka Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur (spr.) Protokolant: St. referent Dagmara Jugo po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 15 maja 2025 r., nr SKO.40.1164.2025.ip w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Łubniany z dnia 11 lutego 2025 r., nr RF.1431.62.3.2024.JM, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz strony skarżącej A. B. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. B. [dalej: wnioskodawczyni, skarżąca, strona] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu [dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy] z dnia 15 maja 2025 r., nr SKO.40.1164.2025.ip, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Łubniany [dalej: Wójt, organ I instancji] z dnia 11 lutego 2025 r., nr RF.1431.62.3.2024.JM, odmawiającą udostępnienia informacji publicznej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskodawczyni, w piśmie z 27 listopada 2024 r., wystąpiła do Wójta, w trybie regulowanym przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902) [dalej: udip], o przekazanie szczegółowych danych dotyczących, w znacznym uogólnieniu, wartości przyjętych do obliczenia kwot dotacji oświatowych oraz wydatkowania środków przeznaczonych w budżecie Gminy Łubniany [dalej: Gmina] na cele oświatowe w okresie od 2019 r. do 2024 r.

Organ I instancji w części odpowiedział na powyższy wniosek – przekazując informacje, które w jego ocenie posiadały przymiot informacji prostej (odpowiedź z 24 grudnia 2024 r.), co do części wniosku wyjaśnił, że nie posiada żądanych informacji, a w pozostałym zakresie – wezwał stronę do sprecyzowania wniosku oraz do wykazania, że uzyskanie wnioskowanych informacji przetworzonych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 udip (patrz: wezwanie z 24 grudnia 2024 r.). Skarżąca odpowiedziała na wezwanie w piśmie z 21 stycznia 2025 r.

Decyzją z dnia 11 lutego 2025 r. Wójt odmówił wnioskodawczyni udostępnienia informacji publicznej w zakresie tej części wniosku, która – w jego ocenie – zawierała żądania przekazania informacji przetworzonych. Wskutek odwołania wnioskodawczyni SKO wydało opisaną na wstępie, zaskarżoną obecnie do Sądu, decyzję z dnia 15 maja 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że informacje objęte wnioskiem skarżącej, lecz nieudostępnione przez Wójta, mają charakter przetworzony. Informacje te dotyczą szeregu bardzo szczegółowych kwestii, które wymagają drobiazgowej analizy wielu zbiorów danych i wyłonienia z nich informacji, których dotyczy wniosek, a następnie przedstawienia ich w żądany przez stronę sposób. Wnioskowane dane dotyczą gospodarowania środkami publicznymi w okresie sześciu lat odnośnie do pięciu podmiotów z rozbiciem na bardzo wiele różnorodnych kategorii. W tym celu konieczna byłaby drobiazgowa analiza krzyżowa kilku systemów informatycznych i innych zbiorów danych, które organ I instancji musiałby zbadać, wyszczególnić z każdego z nich określone dane, a następnie nadać tym danym taką formę, aby udostępnić żądane informacje w sposób i w zakresie określonym we wniosku. Potrzebne dane zawarte są w: Systemie Informacji Oświatowej – SIO (obejmującym gminne jednostki oświatowe – przedszkola publiczne prowadzone przez Gminę, a także szkoły podstawowe prowadzone przez Gminę oraz jednostkę obsługującą – GZEAS), czy programach kadrowych i kadrowo-płacowych służących do obsługi każdej z ww. jednostek. Biorąc pod uwagę zakres wniosku i czynności, które musiałyby zostać dokonane w celu realizacji wniosku, Kolegium stwierdziło, że żądane informacje mają charakter przetworzony.

Zdaniem Kolegium uzyskanie żądanych informacji leży w interesie skarżącej, a nie w szczególnie istotnym interesie publicznym. SKO zaznaczyło, że intencja strony jest jasna, a to z tego powodu, że strona uważa, że kwota środków publicznych przekazanych na działalność jej przedszkola została zaniżona i domaga się wytłumaczenia przez organ powodów dokonanego podziału środków publicznych. W ocenie Kolegium skarżąca uruchomiła jednak nieadekwatne postępowanie, tj. o udzielenie informacji publicznej, które nie powinno służyć realizacji jej celu prywatnego. Co więcej, w ocenie Kolegium, żądanie wnioskodawczyni ma charakter próby nadużycia prawa podmiotowego do informacji publicznej, ponieważ zmierza do realizacji osobistych celów.

Kolegium oceniło jako nieudaną próbę wywiedzenia, że w uzyskane dane służyć mają lepszemu traktowaniu dzieci i nauczycieli prowadzonego przez stronę przedszkola, a zatem ich uzyskanie leży w szczególnie istotnym interesie publicznym. SKO wskazało, że skarżąca prowadzi przedszkole w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej pod firmę O. z siedzibą w L., a przedmiot prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej nie niweczy celu jej prowadzenia, tj. osiągnięcia przez nią zysku. Kolegium wyjaśniło, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Innymi słowy, korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie. Charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji, mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku.

Za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzuty naruszenia art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) [dalej: kpa]. SKO oceniło, że organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w niezbędnym zakresie i wyjaśnił wszelkie niezbędne kwestie. Wójt wyjaśnił, że uzyskanie żądanej informacji przetworzonej byłoby bardzo pracochłonne i czasochłonne, wymagałoby przeanalizowania szeregu zbiorów danych, które musiałby zbadać, aby udostępnić żądane informacje w sposób i zakresie określonym we wniosku. Dane te musiałyby zostać przeanalizowane osobno odnośnie do każdej z jednostek, a następnie zebrane ze wszystkich tych zbiorów i przedstawione w żądany przez stronę sposób.

Od opisanej wyżej decyzji wnioskodawczyni wywiodła skargę do tut. Sądu odnoszącą się do całości tej decyzji, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy organ odwoławczy powinien był zastosować art. 138 § 2 kpa, z uwagi na zachodzącą konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, poprzez ich niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, co przejawiło się w zaniechaniu przez organ odwoławczy pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, umożliwiającego dokonanie prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego i umożliwiającego wydanie niewadliwej decyzji administracyjnej, w szczególności w zakresie ustalenia, czy i ewentualnie w jakim zakresie – wnioskowana przez skarżącą informacja jest informacją przetworzoną, a także czy cel wnioskowanej informacji nie przesądza o szczególnym interesie publicznym;

4) art. 8 kpa i 107 § 3 kpa, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim ogólnych stwierdzeń i błędów merytorycznych, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, a w szczególności przez niewyjaśnienie, dlaczego organ nie uznał, że okoliczności podnoszone przez skarżącą nie są wystarczające dla uznania szczególnego interesu publicznego, przyjmując w sposób niezrozumiały, że realizacja uprawnień ustawowych stanowi w tym przypadku nadużycie prawa;

5) art. 35 w zw. z art. 36 kpa, poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ odwoławczy – ponad sześć miesięcy bez zawiadomienia strony o przyczynach opóźnienia i bez wyznaczenia nowego terminu; ponadto decyzja SKO została doręczona w dniu 16 września 2025 r., podczas gdy w jej treści wpisano datę 15 maja 2025 r.; działanie organu odwoławczego doprowadziło do przedłużającego się stanu ograniczania praw kierowanej przez skarżącą placówki oświatowej;

6) art. 3 ust. 1 pkt 1 udip, poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że wnioskowana informacja jest w całości informacją przetworzoną, a skarżąca nie wykazała istnienia w zakresie wnioskowanej informacji szczególnego interesu publicznego,

co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych i utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

Skarżąca wniosła o: 1) uchylenie w całości decyzji SKO z 15 maja 2025 r., 2) uchylenie w całości decyzji organu I instancji z 11 lutego 2025 r., 3) zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie pełnomocnik wnioskodawczyni podtrzymał skargę oraz zawarte w niej zarzuty i argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) [dalej: ppsa].

Na podstawie art. 145 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję: 1) uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Zarazem, jak stanowi art. 133 § 1 ppsa, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czyli weryfikuje czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność z przepisami prawa decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej.

Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach, czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność, lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie. W konsekwencji sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się: zasadami współżycia społecznego, zasadami ekonomiki obrotu gospodarczego, czy uznawanymi społecznie normami pozaprawnymi, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji – orzekając w sprawie – nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji albo wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Nie żądała też tego strona.

Przystępując w pierwszej kolejności do analizy zagadnień natury ogólnej, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 61 ust. 1-2 Konstytucji obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej. Prawo to obejmuje w szczególności dostęp do dokumentów.

Prawo do informacji publicznej jest prawem politycznym, które warunkuje realizację w praktyce zasady przejrzystości i transparentności systemu sprawowania władzy – zasady jawności działania organów władzy publicznej. Umożliwia ono obywatelom kontrolowanie rządzących i wywieranie wpływu na politykę państwa. Omawiane prawo jest przykładem publicznego prawa podmiotowego (P. Tuleja (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2023, art. 61). Prawo do informacji publicznej ma przyczyniać się do podnoszenia "rzetelności i sprawności" działania instytucji publicznych, zgodnie z dyrektywą konstytucyjnej preambuły. Dostęp do informacji publicznej jest bowiem koniecznym warunkiem poddania władz publicznych rzeczywistej kontroli obywatelskiej stanowiącej formę uczestnictwa obywateli w życiu publicznym (L. Garlicki, M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II, Warszawa 2016, art. 61).

W powyższym kontekście prawnym Sąd wyjaśnia, że według art. 1 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 7) [dalej: urio] regionalne izby obrachunkowe są organami nadzoru i kontroli gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego. W związku z wykonywaną kontrolą inspektorzy mają w szczególności prawo do żądania niezbędnych informacji dotyczących działalności kontrolowanych jednostek, wglądu w dokumentację związaną z dysponowaniem środkami pieniężnymi, czy wglądu w dokumentację związaną z gospodarką finansową kontrolowanej jednostki (art. 8 ust. 1 urio). W zakresie działalności nadzorczej właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego m.in. w sprawach zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego (art. 11 ust. 1 pkt 4 urio).

Zdaniem Sądu istnienie wyspecjalizowanego organu, tj. Regionalnej Izby Obrachunkowej w O., wyposażonego w kompetencje kontrolne i nadzorcze, a także np. w odpowiednie informatyczne narzędzia analityczne, w stosunku do Gminy – w odniesieniu do prowadzonej przez nią gospodarki finansowej, w żaden sposób nie wyłącza chronionych konstytucyjnie uprawnień obywatela do żądania udostępnienia informacji o gospodarce finansowej, prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego, z powołaniem się przy tym na tryb z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c udip, czyli z wykorzystaniem trybu dostępu do informacji o majątku publicznym, którym gospodarują podmioty publiczne, a w tym organy samorządu terytorialnego i jednostki samorządu terytorialnego. Z tego powodu, w stanie prawnym sprawy, sformułowane przez obywatela żądanie przekazania danych, które były podstawą obliczeń dokonanych przez Wójta lub Radę Gminy, a następnie znalazły swoje odzwierciedlenie w dokumentach opisujących lub choćby tylko nawiązujących do stanu finansów Gminy, a w szczególności w budżecie, czy w informacji o podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli, nie może być traktowane jako nadużycie procedury dostępu do informacji publicznej, co jednak a priori nie wyklucza możliwości zakwalifikowania żądanych informacji do kategorii informacji publicznej przetworzonej. Tym samym, zdaniem Sądu, teza Kolegium o nadużyciu publicznego prawa podmiotowego przez wnioskodawczynię jest nieprawidłowa, gdyż nie znajduje oparcia ani w stanie prawnym, ani w stanie faktycznym sprawy.

Dodatkowo warto odnotować, że skarżąca kategorycznie zaprzeczyła temu, by była organem prowadzącym przedszkole "[...]" w B., podkreślając, że jest jego dyrektorem, podniosła zarzut poczynienia przez organ odwoławczy błędnych ustaleń faktycznych. Okoliczność ta nie jest jednak kluczowa w sprawie, gdyby bowiem żądanie przekazania szczegółowych danych będących podstawą obliczenia dotacji oświatowej dla przedszkoli, czy wskazania kwot i szczegółowego przeznaczenia oraz źródeł finansowania wydatków oświatowych Gminy, znajdujących zabezpieczenie w jej budżecie, sformułował podmiot prowadzący przedszkole (inny niż Gmina), to i tak działanie tego rodzaju znajdowałoby umocowanie w przepisach udip, jako odwołujące się do transparentności działań władzy publicznej oraz będące formą obywatelskiej kontroli działań podmiotów publicznych.

Z tego powodu Sąd nie dostrzega w sprawie uzasadnionych prawnie podstaw odmowy przekazania wnioskodawczyni danych należących do zakresu gospodarki finansowej Gminy, a w tym kwot poszczególnych wydatków budżetowych przeznaczonych na cele oświatowe, z odwołaniem się przez organy do konstrukcji nadużycia prawa do uzyskania informacji publicznej.

Ponadto Kolegium pomimo tego, że stwierdziło, iż uzyskanie żądanych informacji leży w interesie skarżącej, a nie w szczególnie istotnym interesie publicznym, to stanowiska tego nie uargumentowało w sposób przekonywujący, zwłaszcza, że kontrola społeczna wydatkowania środków publicznych jest związana z publicznym prawem podmiotowym jednostki, o czym także szerzej poniżej. Uwaga ta jest istotna albowiem informacje o wykonywaniu zadań publicznych, w tym również dotyczących oświaty, mają charakter informacji publicznej, co umożliwia sprawowanie w tym zakresie kontroli społecznej.

Dodatkowo należy w ocenie Sądu mieć na względzie stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w wyrokach z 20 marca 2006 r., sygn. K 17/05 i z 15 października 2009 r., sygn. K 26/08, które znajduje akceptację w piśmiennictwie fachowym z tego przedmiotu, że w wymiarze generalnym dostęp do informacji publicznej podyktowany jest przede wszystkim koniecznością umożliwienia obywatelom korzystania z praw przysługujących im na płaszczyźnie publicznej, w dużej mierze praw o charakterze politycznym lub z nimi instrumentalnie powiązanych (K. Kozłowski, Problematyka prawa dostępu do informacji publicznej w świetle standardu krajowego i międzynarodowego, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2017/4, s. 18, 28 - 29 i przywołana tam literatura).

Przechodząc z kolei do kwestii związanych z udostępnieniem na wniosek strony informacji publicznej prostej albo przetworzonej Sąd orzekający w sprawie identyfikuje się z poglądami, że za informację prostą należy uznać taką informację, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnianiem. Natomiast pojęcie informacji przetworzonej Sąd interpretuje tak, jak wyjaśnił je NSA w wyroku z 16 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 915/16, zatem obejmuje ono informację publiczną, która: 1) w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych na podstawie posiadanych informacji prostych; 2) jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniania w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; tym samym jest to informacja przygotowywana dla konkretnego wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów; 3) jest wynikiem działań wykraczających poza działania mieszczące się w ramach podstawowych kompetencji organu, z tym że przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze to, że ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 udip w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie – na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz – na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej; proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji na podstawie posiadanych dokumentów obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego; 4) może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały posiadane przez podmiot zobowiązany; 5) nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją – informacja przetworzona obejmuje również dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności; uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji; przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów, które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych, i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy; tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona; 6) musiałaby być przygotowana w odniesieniu do szerokiego zakresu (przedmiotowego, podmiotowego, czasowego) wniosku, wymagającego zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów; informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 udip to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji, w pewnych przypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań; informacja wytworzona w ten sposób, mimo że składa się z wielu informacji prostych posiadanych przez organ, powinna być uznana za informację przetworzoną, powstały bowiem w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej.

W stanie sprawy Kolegium przedstawiło argumenty przemawiające za uznaniem niektórych żądań wniosku strony za żądanie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, jednakże stanowiska tego Sąd nie podziela. Podniesienia wymaga, że wyjaśnienia te są zbyt ogólne, by można było je uznać za wystarczające do uznania, że mamy w sprawie do czynienia z informacją przetworzoną. W sytuacji takiego uznania nie tylko decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej powinna zawierać przekonujące uzasadnienie przedstawiające powody przyjęcia przez organ takiej właśnie kwalifikacji żądanej informacji ale akta sprawy powinny zawierać materiał poddający to uznanie weryfikacji. W przedmiotowej sprawie powinnościom tym nie sprostały orzekające w sprawie organy, ani materiał dowodowy nie pozwala na ocenę czy żądane informację są informacjami prostymi czy wprost przeciwnie, przetworzonymi. Organ powinien przedstawić konkretne, weryfikowalne dowody i argumenty wskazujące na zakres czynności związanych z realizacją indywidualnego wniosku, które to czynności mogą zakłócić czy wręcz uniemożliwić normalne funkcjonowanie organu. Chodzi więc o podanie takich danych jak: czas niezbędny do realizacji wniosku, liczba pracowników zaangażowanych w ten proces w relacji do dostępnych zasobów kadrowych, konkretna, bądź choćby przybliżona, ilość dokumentów podlegających selekcji, analizie czy anonimizacji, konieczność pozyskania dokumentów ze zbiorów znajdujących w różnych komórkach organizacyjnych, administrowanych przez różnych pracowników, czy przywołanie innych okoliczności potwierdzających konieczność ponadstandardowego zaangażowania w przygotowanie wnioskowanych do udostępnienia informacji (wyrok NSA z 30 stycznia 2026 r., sygn. akt III OSK 380/23).

Zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie przedstawił takiej konkretnej, w miarę możliwości precyzyjnej, a przede wszystkim – przekonującej, analizy odnoszącej się do nakładu pracy wymaganej w celu udzielenia odpowiedzi na wniosek strony. W rozpoznanej sprawie organy nie powinny były też tracić z pola widzenia (przyznanego przez nie) faktu, że przynajmniej część żądanych danych jest zapisana w formie cyfrowej w bazach danych, prowadzonych adekwatnie do potrzeb i wymogów ciążących na danej jednostce organizacyjnej, takich jak System Informacji Oświatowej (obejmujący gminne jednostki oświatowe – przedszkola publiczne prowadzone przez Gminę, a także szkoły podstawowe prowadzone przez Gminę oraz jednostkę obsługującą – Gminny Zespół Ekonomiczno-Administracyjny Szkół), programy kadrowe i kadrowo-płacowe, czy przemilczany przez Wójta system BeSTi@ – Informatyczny System Zarządzania Budżetami Jednostek Samorządu Terytorialnego. Zastosowane rozwiązania informatyczne służą przecież do szybkiego wyszukiwania, porządkowania i zestawiania danych, a w realiach prawnych sprawy niniejszej można wprost mówić o potrzebie zestawienia szeregu informacji prostych w celu udzielenia odpowiedzi na wniosek strony. Organ odwoławczy, jak i organ I instancji, nie przedstawiły jednak przekonujących analiz, z których wynikałby nakład koniecznej do wykonania pracy, czas wymagany do zebrania danych, czy liczba pracowników, których należałoby oddelegować do sporządzenia odpowiedzi żądanej przez skarżącą. Z tych powodów Sąd stwierdził, że w decyzjach organów obu instancji zabrakło rozważań wystarczająco uzasadniających tezę, że konieczność wykonania czasochłonnego i pracochłonnego zestawienia danych prostych posiadanych i przechowywanych przez Wójta w uporządkowany sposób, związana jest z takim zestawieniem lub uporządkowaniem wielu informacji prostych, że ich suma (w zależności od nakładów wiążących się z ich pozyskaniem, które musiałby ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia wielu dokumentów, co mogłoby zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, patrz: wyrok NSA z 6 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 152/22) może być uznana za informację o charakterze przetworzonym w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 udip. Wobec powyższego Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 135 ppsa i w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa.

Odnosząc się do zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ odwoławczy, Sąd wskazuje, że na podstawie art. 16 ust. 1-2 udip odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. Do decyzji takiej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni. Należy jednak zauważyć, że przedmiot rozpoznanej obecnie sprawy wyznaczony jest przez przedmiot wniesionej skargi, a jest nim kwestionowana przez stronę odmowa udostępnienia informacji publicznej. Tym samym zagadnienia bezczynności organu albo przewlekłości przeprowadzonego postępowania (patrz: art. 149 ppsa) nie znajdują się w granicach sprawy niniejszej (patrz: art. 134 § 1 ppsa). Ustawodawca, mówiąc o rozstrzyganiu przez sąd w granicach sprawy, używa pojęcia "sprawa" w rozumieniu sprawy, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność. Rozstrzyganie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Zaskarżenie decyzji oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego – niejako za jej pośrednictwem – staje się ta sama sprawa, która została w decyzji rozstrzygnięta (H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 134). Jak wynika z powyższego, długość okresu prowadzenia postępowania odwoławczego jest prawnie obojętna w sprawie ze skargi na decyzję wydaną przez organ odwoławczy. Przewlekłość postępowania mogła być natomiast przedmiotem odrębnej skargi, lecz z uprawnienia tego wnioskodawczyni nie skorzystała.

Tym samym przechodząc do analizy żądań wniosku strony oraz udzielonych przez Wójta odpowiedzi Sąd wyjaśnia, że decyzja wydana w sprawie o udostępnienie informacji publicznej stanowi jedną z form zakończenia postępowania i do takiego jej rozumienia, tj. do formy decyzji administracyjnej mają zastosowanie przepisy kpa ze względu na wyraźne i wąskie odesłanie zawarte w art. 16 ust. 2 udip. Oznacza to jednocześnie, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie ma charakteru postępowania jurysdykcyjnego, tj. takiego postępowania, w którym rozstrzyga się indywidualną sprawę administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa, poprzez wykreowanie normy indywidualnej i konkretnej w drodze aktu administracyjnego. Ponieważ udostępnienie informacji publicznej nie stanowi sprawy administracyjnej, to brak jest podstaw do twierdzenia, że wydana w tym zakresie decyzja administracyjna musi odnosić się i rozstrzygać co do wszystkich żądań zawartych we wniosku. Decyzja wydana w przedmiocie informacji publicznej odnosi się bowiem tylko do sytuacji, gdy organ posiada dane stanowiące informację publiczną, lecz odmawia ich udostępnienia. Tym samym decyzja w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej podlega kontroli sądowej tylko w takim zakresie, w jakim została wydana, tj. co do określonego żądania lub żądań zawartych we wniosku, a nie co do wszystkich żądań zawartych we wniosku. Co do żądań wniosku załatwionych w inny sposób niż poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wnioskodawcy przysługuje skarga na bezczynność podmiotu zobowiązanego do realizacji złożonego wniosku (wyrok NSA z 21 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2668/22).

Mając na względzie dotychczas podniesione, porządkując przy tym stan sprawy, należy wskazać, że o ile Wójt odpowiedział na wniosek strony z 27 listopada 2024 r., to uczynił to częściowo albowiem w zakresie jego punktów: 2, 4, 6, 9, 10, 11, 13 (w części), 15, 16, 18 – poprzez udostępnienie informacji publicznej (pismo organu I instancji z 24 grudnia 2024 r.). Z kolei w zakresie punktów wniosku: 3 i 13 (w pozostałej części) organ I instancji wyjaśnił, że nie posiada żądanych danych. Tym samym zagadnienie odpowiedzi Wójta na żądania zawarte w wymienionych punktach wniosku pozostaje więc poza przedmiotem sprawy niniejszej, która dotyczy odmowy udzielenia informacji publicznej na wniosek strony.

Odmowa udzielenia informacji publicznej odnosi się do niżej wymienionych żądań wniosku, obejmujących okres lat 2019-2024, a sprowadzających się do podania przez Wójta: kwoty dotacji dla każdego z przedszkoli niepublicznych oraz przedszkoli publicznych prowadzonych przez osoby niebędące jednostkami samorządu terytorialnego, przypadającej na jedno dziecko miesięcznie; wydatków ustalonych w planie budżetowym jako wydatki bieżące w przedszkolach publicznych, odjętych od podstawy obliczania dotacji dla przedszkoli niepublicznych; wydatków w przedszkolach publicznych finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub innych, pozabudżetowych źródeł i ich wysokości; wysokości dotacji dla dzieci niepełnosprawnych w przedszkolach niepublicznych i wysokości subwencji ogólnej; wszystkich wydatków bieżących ponoszonych przez przedszkola, w oddziałach przedszkolnych przy szkołach podstawowych, szkołach podstawowych, dla których organem prowadzącym była lub jest (w ww. latach) Gmina, z podziałem na działy i rozdziały klasyfikacji budżetowej, odpowiednio według ostatniego planu, niezależnie od miejsca umieszczenia ich w budżecie, w szczególności zaś wskazania, jakie kwoty z zaplanowanych wydatków wg sprawozdania z wykonania budżetu Gminy:

a) dział 801, rozdział 80113 "Dowożenie uczniów do szkół",

b) dział 801, rozdział 80114 "Zespoły obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół",

c) dział 801, rozdział 80146 "Dokształcanie i doskonalenie nauczycieli",

d) dział 801, rozdział 80148 "Stołówki szkolne i przedszkolne",

e) dział 801, rozdział 80195 "Pozostała działalność",

f) dział 801, rozdział 80103 "Oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych"

g) dział 801, rozdział 80104 "Przedszkola"

h) dział 801, rozdział 80149 "Realizacja zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego"

przypadają odpowiednio na przedszkola, oddziały przedszkolne przy szkołach podstawowych, szkoły podstawowe, prowadzone przez Gminę.

Ponadto odmowa udzielenia informacji publicznej odnosi się do żądań wniosku w zakresie zarówno kwoty wpływów w przedszkolach gminnych z tytułu opłat za godzinę ponad podstawą programową oraz za wyżywienie w poszczególnych przedszkolach jak i wskazania liczby nauczycieli zatrudnionych na podstawie Karty Nauczyciela w pełnym oraz niepełnym wymiarze zajęć, z wyłączeniem liczby nauczycieli przebywających na urlopach wychowawczych i urlopach bezpłatnych – z rozbiciem na ich stopień awansu zawodowego i kwoty przeznaczonej na ich wynagrodzenie z pochodnymi wraz ze wszystkimi dodatkami i wynagrodzeniem rocznym, a także liczby stanowisk pracowników niepedagogicznych oraz podstawy i wymiaru ich zatrudnienia, z wyłączeniem liczby pracowników przebywających na urlopach wychowawczych i urlopach bezpłatnych oraz kwoty przeznaczonej na ich wynagrodzenie z pochodnymi wraz ze wszystkimi dodatkami i wynagrodzeniem rocznym.

Zaskarżaną decyzją odmówiono także wskazania kosztów prac komisji egzaminacyjnych powołanych przez Gminę w związku z awansem zawodowym nauczycieli przedszkoli oraz wydatków poniesionych ze środków subwencji, którą Gmina otrzymuje z budżetu państwa na dzieci 6-letnie, tj. na co dokładnie pieniądze zostały przeznaczone we wnioskowanych latach.

Należy przy tym przypomnieć, że na wezwanie organu I instancji, skarżąca w piśmie z 21 stycznia 2025 r. sprecyzowała, że:

1) odnośnie do pkt 1 wniosku – żądanie odnosi się do kwoty dotacji wypłaconej na 1 dziecko dla każdej jednostki oddzielnie w rozbiciu na ostatni dzień każdego miesiąca w latach 2019-2024;

2) odnośnie do pkt 5 wniosku – żądanie dotyczy stanu na 1 stycznia każdego roku objętego wnioskiem;

3) odnośnie do pkt 8 wniosku – żądanie dotyczy obu dotacji, tj. otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego i przyznawanej niesamorządowym przedszkolom w Gminie w rozbiciu na poszczególne miesiące; pytanie dotyczące subwencji odnosi się do dochodów wykonanych;

4) odnośnie do pkt 17 wniosku – żądanie dotyczy stanu na 31 grudnia każdego roku objętego wnioskiem, a informacja ma być odrębna dla każdej placówki;

5) odnośnie do pkt 19 wniosku – żądanie dotyczy stanu na 31 grudnia każdego roku objętego wnioskiem, a informacja ma być odrębna dla każdej placówki;

6) odnośnie do pkt 21 wniosku – żądanie dotyczy sumy dochodów gminy, w rozbiciu na poszczególne lata, uzyskanych z tytułu należnej gminie subwencji oświatowej.

Mając na uwadze przedstawiony to następujących po sobie zdarzeń i podejmowanych czynności należy przypomnieć, że podmiot, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest związany żądaniem wnioskodawcy i nie może żądać od niego sprecyzowania lub uzupełnienia żądania. W tym zakresie nie stosuje się bowiem art. 64 § 2 kpa, pozwalającego organowi na wezwanie strony do uzupełnienia braków podania, ponieważ przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach dostępu do informacji publicznej stosuje się jedynie do decyzji wydanych na podstawie art. 16 ust. 1 udip. W sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest niejasny, zawiły lub wychodzi poza zakres uprawnień statuowanych przez ustawę o dostępie do informacji publicznej, uznać należy, że nie dotyczy on informacji publicznej (wyrok NSA z 30 października 2018 r., sygn. akt I OSK 59/17). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, wskazał, że nie można uznać, że prawidłowy jest wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jeżeli wnioskodawca nie wskazuje konkretnie określonej informacji, lecz czyni to bardzo ogólnie. Wnioski tak sformułowane nie są żądaniem udostępnienia informacji publicznej i nie mogą być prawidłowo rozpoznane, nie jest bowiem określony zakres żądania. Jeśli więc organ uznał, że wniosek jest niejasny, powinien powstrzymać się od żądania sprecyzowania wniosku w tym zakresie i poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.

Zdaniem Sądu w sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją złożenia wniosku nieprecyzyjnego w stopniu, który powoduje, że nie może on być rozpoznany. Wniosek skarżącej jest bowiem zasadniczo jasny. Wskazuje adresata i przedmiot żądania wniosku. Nie ma wątpliwości, że zawiera on żądanie udostępnienia informacji publicznej z zakresu finansowania oświaty w Gminie. Wniosek ten został następnie (w piśmie strony z 21 stycznia 2025 r.) doprecyzowany wskutek wezwania organu z 24 grudnia 2024 r. Jednak nawet w pierwotnej formie jego treść nie budziła istotnych wątpliwości. Dodać też należy, że – w uwarunkowaniach prawnych dostępu do informacji publicznej – późniejsza modyfikacja wniosku przez stronę skutkuje tym, że "poprawiony" wniosek jest (w sensie formalnym) nowym wnioskiem złożonym w trybie przepisów udip. Zasadniczo bowiem odpowiedź organu powinna być adekwatna do treści żądania zapisanego we wniosku.

Sąd zaznacza też, że żądania wniosku strony objęte zaskarżoną decyzją nawiązują m.in. do treści art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2025 r. poz. 439 ze zm.) [dalej: ufzo], w brzmieniu obowiązującym do końca roku 2024, zgodnie z którym: ilekroć jest mowa o podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli, należy przez to rozumieć kwotę wydatków bieżących zaplanowanych na rok budżetowy na prowadzenie przez gminę przedszkoli, z wyłączeniem przedszkoli specjalnych i przedszkoli, w których zaplanowane wydatki bieżące finansowane z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przekraczają 50% ich zaplanowanych wydatków bieżących, pomniejszonych o: 1) zaplanowane na rok budżetowy w budżecie gminy opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego w tych przedszkolach, stanowiące dochody budżetu gminy, 2) zaplanowane na rok budżetowy w budżecie gminy opłaty za wyżywienie w tych przedszkolach, stanowiące dochody budżetu gminy, 3) sumę iloczynów odpowiednich kwot przewidzianych na rok budżetowy w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy na uczniów niepełnosprawnych z danymi rodzajami niepełnosprawności w przedszkolach oraz statystycznej liczby uczniów niepełnosprawnych z danymi rodzajami niepełnosprawności w tych przedszkolach, 4) zaplanowane na rok budżetowy w budżecie gminy wydatki bieżące finansowane z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej na prowadzenie tych przedszkoli, 5) iloczyn kwoty przewidzianej na rok budżetowy w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w przedszkolu oraz statystycznej liczby dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju w tych przedszkolach, 6) iloczyn kwoty przewidzianej na rok budżetowy w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy na uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych w przedszkolu oraz statystycznej liczby uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych w tych przedszkolach, 7) zaplanowane na rok budżetowy w budżecie gminy wydatki bieżące na realizację programów rządowych, o których mowa w art. 90u ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w tych przedszkolach – i podzielonych przez statystyczną liczbę uczniów w tych przedszkolach pomniejszoną o statystyczną liczbę uczniów niepełnosprawnych w tych przedszkolach. Natomiast na mocy art. 46 ust. 1 ufzo w Biuletynie Informacji Publicznej jednostki samorządu terytorialnego, która udziela dotacji, o których mowa w art. 16-21, art. 25 i art. 28 ufzo, ogłasza się m.in. informację o podstawowej kwocie dotacji, o której mowa w art. 12 ufzo, oraz jej aktualizacji dokonywanej na podstawie art. 44 ust. 1 ufzo.

Nie ulega więc wątpliwości, że wniosek strony skarżącej zmierzał do uzyskania danych pozwalających na weryfikację obliczenia podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli opublikowanej przez Wójta w BIP oraz jej aktualizacji w poszczególnych latach objętych wnioskiem. O ile kwota z art. 12 ust. 1 ufzo jest podawana do publicznej wiadomości, to już wartości zmienne, które posłużyły do jej obliczenia, choć są ustalane przez Gminę, to jednak nie podlegają obowiązkowi publikacji, zatem żądania wniosku skarżącej w takiej sytuacji są zrozumiałe i niewątpliwie dotyczą gospodarowania środkami publicznymi, a więc mieszczą się w zakresie przedmiotowym informacji publicznej. Ponadto ciążący na Wójcie obowiązek udostępnienia tego rodzaju informacji wynika wprost z art. 4 ust. 1 pkt 1 udip i okoliczność ta nie budziła sporu. Po przeprowadzeniu analizy poszczególnych żądań strony objętych zaskarżoną decyzji Tym samym Sąd stwierdził, że dpowiedź na żądanie z pkt 1 wniosku nie wymaga udostępnienia informacji przetworzonej, lecz szeregu informacji prostych. W świetle art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ufzo Wójtowi z całą pewnością są znane kwoty dotacji przeznaczonych dla przedszkoli, dla których Gmina nie jest organem prowadzącym, w przeliczeniu na jednego ucznia. Wartości te są bowiem podstawą wypłaty dotacji na rzecz przedszkoli innych niż gminne, a podstawowa kwota dotacji dla przedszkoli jest publikowana w BIP i nie musi być udostępniana na wniosek. Analogicznie Sąd ocenia żądanie z pkt 5 wniosku, które wprost odwołuje się do art. 12 ust. 1 pkt 4 ufzo, zgodnie z którym zaplanowane na rok budżetowy w budżecie gminy wydatki bieżące finansowane z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej na prowadzenie tych przedszkoli pomniejszają podstawę obliczenia dotacji. Wartość ta musi być znana organowi I instancji, który obliczał podstawową kwotę dotacji z art. 12 ufzo i nie stanowi informacji przetworzonej. Zatem żądanie z pkt 5 wymaga jedynie udostępnienia szeregu informacji prostych. Sąd nie podzielił także oceny organu, że żądanie z pkt 7 wniosku obejmuje informację przetworzoną, albowiem wprost nawiązuje do treści art. 12 ust. 1 pkt 4 i 7 ufzo. Wartość tych wydatków musi być organowi I instancji znana, ponieważ obliczał on podstawową kwotę dotacji z art. 12 ufzo. Żądanie strony nie wymaga przekazania informacji przetworzonej, lecz jedynie – szeregu informacji prostych.

Zdaniem Sądu informacja przetworzoną nie jest także żądanie sformułowane w pkt 8 wniosku, gdyż nawiązuje do treści art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 5 ufzo, ponieważ dotyczy kwoty dotacji na niepełnosprawnego ucznia przedszkola, która jest równa kwocie przewidzianej na niepełnosprawnego ucznia przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla Gminy. Wartości te muszą być Wójtowi znane, a samo żądanie strony nie wymaga przekazania informacji przetworzonej, lecz – szeregu informacji prostych.

W ocenie Sądu przekazanie informacji kadrowo-płacowych z pkt 17 i pkt 19 wniosku, a dotyczących nauczycieli i pracowników niepedagogicznych nie wymaga przygotowania informacji przetworzonej, lecz wymaga przekazania szeregu (zanonimizowanych) informacji prostych.

Ponadto w ocenie Sądu o ile żądanie z pkt 12 wniosku, ze względu na konieczność pozyskania znacznej ilości danych i zestawienia ich odpowiednio do treści wniosku, może stanowić informację przetworzoną, która powinna być przygotowana w szczególności na podstawie sprawozdań z wykonania planu wydatków budżetowych oraz sprawozdania z wykonania budżetu Gminy, to ażeby jednoznacznie to ocenić należy przedstawić dowody pozwalające na takie uznanie. W tym zakresie argumentacja organów wymaga nie tylko rozwinięcia i uszczegółowienia, ale poparcia tego materiałem źródłowym. Ponieważ na podstawie uzasadnień decyzji organów obu instancji nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy występuje tu konieczność wytworzenia informacji nowej, czy tylko potrzebne będzie pozyskanie danych szczegółowych.

Z kolei żądanie z pkt 14 wniosku odnosi się do danych zbiorczych w zakresie kwoty opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego stanowiących dochody budżetu gminy oraz opłat za wyżywienie w przedszkolach stanowiących dochody budżetu gminy, których wykonanie może wynikać w szczególności ze sprawozdań z wykonania planu dochodów budżetowych. Wartości te są planowane w budżecie gminy, co wynika z art. 12 ust. 1 pkt 1-2 ufzo. Udzielenie odpowiedzi w zakresie pkt 14 wniosku wymaga zsumowania kwot wykonanych w tym zakresie dochodów budżetowych za lata 2019-2024. Ustalenie, czy mamy w tym przypadku do czynienia z informacją przetworzoną uchyla się jednak od oceny Sądu, ponieważ organy nie przedstawiły danych wystarczających do sprawdzenia, czy odpowiedź na pkt 14 wniosku wymaga zgromadzenia i zsumowania bardzo dużej liczby informacji prostych, czy jedynie przekazania kilku wartości uzyskanych w skali poszczególnych lat budżetowych.

Analogicznie Sąd ocenia żądania z pkt 20 i pkt 21 wniosku brak materiałów źródłowych i argumentów poddających się ocenie nie pozwala na stwierdzenie, czy w tym zakresie mamy do czynienia z informacją przetworzoną, ponieważ organy nie przedstawiły danych wystarczających do sprawdzenia, czy rzeczywiście żądania te wymagają wytworzenia nieistniejącej wcześniej informacji publicznej. Niemniej w szczególności żądanie z pkt 21 wniosku może odnosić się do informacji przetworzonej ze względu na jego szczegółowość, treść żądania wskazuje, że wnioskodawczyni oczekuje wymienienia każdego zakupu finansowanego z subwencji, a związanego z kształceniem sześciolatków.

Zdaniem Sądu mając na względzie podstawy normatywne prawa obywatela do żądania informacji publicznej i ich "zakotwiczenie" w prawie wspólnotowym i Konstytucji RP, nieuzasadnione pozostają twierdzenia organów o tym, że przekazanie w ramach dostępu do informacji publicznej wartości, które stanowiły podstawę obliczenia podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, wymagałoby udostępnienia informacji przetworzonej, w sytuacji, gdy organ I instancji jest zobowiązany do opublikowania w BIP podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli dotowanych z budżetu Gminy i rzeczywiście to czyni, a informacje co do kwot tych dotacji i ich aktualizacji są publicznie dostępne. Tym samym organ, w momencie przeprowadzania operacji arytmetycznych, musiał dysponować danymi zbiorczymi niezbędnymi do dokonania obliczenia kwoty dotacji z art. 12 ust. 1 ufzo.

Sąd podkreśla przy tym, że informacją prostą jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada, z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 5 udip, przy czym samo wyodrębnienie informacji ze zbiorów (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań) nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych, trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Informacja prosta, poprzez czynność polegającą jedynie na jej przekształceniu, a nie – przetworzeniu, nie zmienia się w informację przetworzoną. O przetworzeniu informacji nie stanowi też sięganie do materiałów archiwalnych (wyrok NSA z 5 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 213/15). Zatem samo pozyskanie wnioskowanych przez stronę danych ze zbiorów, obecnie co do zasady prowadzonych przecież w formie elektronicznej, nie jest przetworzeniem informacji publicznej i nie może uzasadniać odmowy udostępnienia informacji jako przetworzonej. Z tego powodu Sąd stwierdził, że organy przedwcześnie – i z tego powodu niezasadnie – ustaliły, że wnioskodawczyni domaga się przekazania informacji przetworzonych, co czyni usprawiedliwionym zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 udip, poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że wnioskowana informacja jest w całości informacją przetworzoną, co skutkowało uchyleniem przez Sąd decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 135 ppsa.

Zdaniem Sądu z art. 3 ust. 1 pkt 1 udip wynika, że skuteczność wniosku o udostępnienie informacji przetworzonej warunkowana jest wykazaniem przez podmiot, który go złożył, szczególnie istotnego interesu publicznego. Pojęcie szczególnie istotnego interesu publicznego nie zostało zdefiniowane, a jego treść ukształtowała praktyka oraz orzecznictwo sądów administracyjnych. Przyjmuje się, że na to pojęcie składają się trzy przesłanki: 1) przesłanka działania wnioskodawcy dla szerszej grupy osób; wnioskodawca musi wskazać, że działanie organów i innych podmiotów realizujących zadania publiczne wywołało lub wywoła skutki dotyczące potencjalnie dużego kręgu adresatów; 2) przesłanka działania służącego społecznie akceptowalnym celom związanym z naprawą istniejących struktur administracyjnych lub społecznych; 3) przesłanka związana z możliwością rzeczywistego wykorzystania przez wnioskodawcę informacji w taki sposób, aby miała ona wpływ na określone działania lub sytuację (wyrok NSA z 30 stycznia 2026 r., sygn. akt III OSK 380/23).

W stanie sprawy niniejszej skarżąca bez wątpienia dąży w szczególności do zweryfikowania prawidłowości obliczenia publikowanych w BIP podstawowych kwot dotacji dla przedszkoli. W ocenie Sądu uzyskanie przez stronę informacji z zakresu gospodarki finansowej Gminy, w przypadku, gdyby rzeczywiście doszło do błędu w obliczeniu kwoty dotacji, będzie wywierało skutki również wobec innych beneficjentów dotacji oświatowej, przyczyni się do poprawy działania struktur administracyjnych w Gminie, a wykorzystanie tych informacji wpłynie na działania organów Gminy i będzie kształtowało sytuację również innych beneficjentów dotacji oświatowej. Jeżeli natomiast kwoty dotacji były obliczane bezbłędnie, to taka weryfikacja przyczyni się do budowy zaufania do organów i rozwijania współpracy pomiędzy Gminą a podmiotami niepublicznymi. Zatem za przekazaniem żądanych informacji, nawet przetworzonych, przemawiają ważkie argumenty.

Sąd podkreśla przy tym, że organy obu instancji pominęły (uznały za niewystarczające) argumenty skarżącej, która wykazując, że udostępnienie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ppsa), podniosła, że wszelkie podejmowane przez nią działania nakierowane są na cel społeczno-publiczny, w tym m.in. w zakresie niwelowania różnic i zwiększania szans edukacyjnych zarówno dla dzieci uczęszczających do placówek prowadzonych przez Gminę, jak również podmioty prywatne. Skarżąca podjęła działania – biorąc pod uwagę dobro ogółu, a w szczególności dobro dzieci uczęszczających do placówki, ich rodziców, a także osób zatrudnionych w przedszkolu. Dążenie do zapewnienia optymalnych warunków opieki i nauki dla dzieci potwierdza, w ocenie wnioskodawczyni, istnienie szczególnego interesu publicznego. Strona podniosła też, że uzyskanie wnioskowanych informacji ma kluczowe znaczenie dla rozwoju i zachowania ciągłości funkcjonowania placówek oświatowych na terenie Gminy. Zdaniem Sądu, w specyficznych realiach rozpoznanej sprawy, tj. w sytuacji, kiedy Wójt nie przekazuje stronie danych stanowiących podstawę obliczenia dotacji oświatowej albo jej aktualizacji, argumentacja powyższa jest wystarczająca i uzasadnia udostępnienie nawet informacji przetworzonej.

W toku ponownie prowadzonego postępowania organy powinny ocenić wniosek skarżącej z uwzględnieniem stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu wyroku (art. 153 ppsa), a w tym – ocenić istnienie przesłanek odmowy udostępnienia informacji publicznej w świetle art. 16 ust. 1 udip, oddzielić żądania udostępnienia wielu informacji prostych od żądań udostępnienia informacji przetworzonej, dokładnie opisać okoliczności przemawiające za tym, że wniosek strony obejmuje żądanie przekazania informacji przetworzonej – jeśli takie zdaniem organu występują, oraz ocenić przedłożone przez skarżącą uzasadnienie żądania udostępnienia informacji przetworzonej – nie ogólnie, lecz w kontekście szczegółów stanu sprawy niniejszej.

Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Na kwotę zasądzonych, w punkcie 2 sentencji wyroku, kosztów postępowania składają się: wpis sądowy – 200 zł, stawka opłaty za czynności radcy prawnego – 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, co uzasadnione jest treścią art. 200 i art. 205 § 2 ppsa.