Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kube, Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję PKP [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] lutego 2022 r. nr [....] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę

[...] S.A. z siedzibą w [...] (zwana dalej Spółką lub organem) decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm.) – zwanej dalej u.d.i.p., w zw. z art. 104 K.p.a., w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 2020 poz. 1913), odmówiła udostępnienia Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w [...] informacji publicznej w zakresie pkt 2 wniosku z dnia [...] stycznia 2022 r.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2022 r. Stowarzyszenie [...] wystąpiło do [...] o udostępnienie informacji w zakresie: 1) informacji o tym, czy Spółka była partnerem/sponsorem organizowanego przez [...] S.A. [...] w [...], który odbył się [...] grudnia 2021 r. oraz 2) skanu umowy dot. partnerstwa/sponsoringu ww. wydarzenia.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] Spółka poinformowała, że była partnerem wskazanego w pkt 1 wniosku wydarzenia. W zakresie pkt 2 wniosku wyjaśniła natomiast, że odniesie się do niego w decyzji administracyjnej wydanej po uzupełnieniu braków formalnych wniosku. Jednocześnie pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] Spółka wezwała Stowarzyszenie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, poprzez jego podpisanie podpisem własnoręcznym lub elektronicznym. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia [...] lutego 2022 r. (doręczonym Spółce w dniu [...] lutego 2022 r.) Stowarzyszenie uzupełniło braki formalne wniosku w tym zakresie.

W decyzji z dnia [...] lutego 2022 r., odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji w zakresie pkt 2 tj. skanu umowy, Spółka powołała się na ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.).

Wskazując definicję tajemnicy przedsiębiorstwa zawartą w treści art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Spółka podniosła, że termin ten jest szeroko ujmowany przez ustawodawcę i nie ogranicza się jedynie do informacji technicznych, technologicznych, czy też organizacyjnych, ale obejmuje swoim zasięgiem także inne, bliżej nieokreślone informacje, które posiadają pewną wartość gospodarczą. W konsekwencji, ochronie podlega każda informacja bez względu na jej charakter, mająca dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą, co do której przedsiębiorca podjął działania w celu utrzymania w poufności. Zdaniem spółki, zakres informacji objętych tajemnicą przedsiębiorstwa należy więc interpretować pod kątem celu, dla którego ustanowiona została norma zawarta w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Nie może ulegać wątpliwości, że ustanowienie jej miało zapewnić szeroko rozumianą, skuteczną ochronę przedsiębiorcy podejmującego działalność innowacyjną, gospodarczą i inwestycyjną przed sprzecznymi z prawem i dobrymi obyczajami przejawami konkurencji.

Wobec powyższego Spółka stwierdziła, że wnioskowana informacja dotycząca umowy na realizację wzajemnych świadczeń promocyjnych związanych z wydarzeniem "[...]" zawarta z [...] S.A. to szczególnie chronione informacje handlowe, które w jednoznaczny sposób posiadają wartość gospodarczą i ich ujawnienie przez Spółkę wraz z wynikającymi z nich szczegółami dotyczącymi wartości wyceny świadczeń promocyjnych może negatywnie wpłynąć na pozycję Spółki na rynku w przypadku negocjacji handlowych przyszłych umów z podmiotami zewnętrznymi.

Spółka wyjaśniła nadto, że wnioskowane informacje w zakresie ww. umowy odnoszą się do informacji handlowych zawierających szczegółowe dane organizacyjne i biznesowe również [...] S.A., w tym do tworzenia i rozpowszechniania audycji rozrywkowych oraz dają pewien obraz sytuacji tego przedsiębiorstwa. W ocenie Spółki, powyższe w sposób oczywisty uzasadnia poddanie ww. informacji szczególnej ochronie. Dane te stanowią bowiem informacje, które w jednoznaczny sposób stanowią wartość gospodarczą i ich ujawnienie przez Spółkę może negatywnie wpłynąć na pozycję Spółki oraz [...] S.A. Potencjalne wykorzystanie takich danych przez podmioty konkurencyjne mogłoby bowiem zagrozić ich interesom z tego względu, że ww. kontrahenci nie mieliby możliwości uzyskania tożsamych informacji od podmiotów prowadzących konkurencyjną działalność.

Jednocześnie Spółka podkreśliła, że ujawnienie informacji objętych tajemnicą przedsiębiorstwa mogłoby skutkować także roszczeniami wobec Spółki. Zaznaczając przy tym, że przedsiębiorstwo prowadzone przez "[...]" S.A. w formie spółki prawa handlowego jest samodzielną, samorządną i samofinansującą się jednostką organizacyjną prowadzącą komercyjną działalność gospodarczą nastawioną na zysk.

Nadto, w odniesieniu do przesłanek pozwalających uznać dane informacje za tajemnicę przedsiębiorstwa, Spółka wskazała na podjęcie przez przedsiębiorcę działań niezbędnych do zachowania ich w poufności. Wyjaśniła, że na etapie postępowania prowadzonego wskutek złożonego wniosku oraz przed udzieleniem odpowiedzi na ten wniosek, zwróciła się do [...] S.A. z prośbą o przedstawienie stanowiska co do możliwości udostępnienia żądanej informacji. W odpowiedzi na powyższe [...] S.A. poinformowała o braku zgody na ujawnienie ww. umowy, która stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. [...] S.A. podkreśliła jednocześnie, że informacje objęte ochroną jako tajemnica przedsiębiorstwa dotyczące umowy, nie są powszechne znane lub nie są łatwo dostępne.

Wobec powyższego Spółka uznała, że dane, których udostępnienia domaga się Stowarzyszenie, wypełniają przesłanki warunkujące zakwalifikowanie ich jako tajemnicę przedsiębiorstwa [...] S.A. oraz Spółki. Umowa jest bowiem poufna i nieujawniona do wiadomości publicznej, ponadto posiada wartość gospodarczą dla [...], a także podjęte zostały zarówno przez [...] S.A., jak i przez Spółkę liczne działania celem zachowania poufności tych informacji.

W skardze na powyższą decyzję skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie [...] zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego, którego miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie tj.:

a) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że informacje objęte zakresem wniosku skarżącego z [...] stycznia 2022 r., jako informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy spełniają przesłanki odmowy udzielenia informacji w związku z ograniczeniem prawa do informacji publicznej, podczas gdy informacja objęta zakresem wniosku nie spełnia przesłanek odmowy,

b) art. 33 ust. 1 w zw. z art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że informacje objęte zakresem wniosku, jako informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy spełniają przesłanki odmowy udzielenia informacji w związku z ograniczeniem prawa do informacji publicznej, podczas gdy informacja objęta zakresem wniosku, jako informacja o wydatkowaniu środków publicznych jest informacją jawną zgodnie z ustawą o finansach publicznych,

c) art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieuzasadnione ograniczenie prawa do informacji podmiotu pełniącego funkcje publiczne w sposób, który naruszę istotę tego prawa, a w konsekwencji powyższego naruszenie również:

d) art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 u.d.i.p., poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji wnioskowanych przez stronę skarżącą, które to informacje miały charakter jawnej informacji publicznej.

Jednocześnie strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie, tj.:

a) art. 8 ust. 1 w zw. z art. 11 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji działanie z naruszeniem zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz zasady przekonywania, gdyż organ faktycznie nie wyjaśnił zasadności przesłanek, którymi się kierował, w szczególności nie wskazał w sposób wyczerpujący i konkretny dlaczego nadał informacjom, o których udostępnienie wnosiła strona skarżąca, walor tajemnicy przedsiębiorcy i odmówił ich udostępnienia,

b) art. 7 w zw. z art. 77 ust. 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji wydanie decyzji polegające na arbitralnym stwierdzeniu, że żądane informacje publiczne stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w sytuacji, gdy okoliczność ta nie została w sposób dostateczny wyjaśniona ani należycie umotywowana, jak wymagają tego ww. przepisy.

Wobec tak postawionych zarzutów Stowarzyszenie wniosło:

1. na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., o uchylenie w zaskarżonej decyzji w zakresie odmowy udzielenia informacji wskazanych w pkt 2 wniosku,

2. na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie zaprzeczyło twierdzeniom Spółki, aby informacja objęta pkt 2 wniosku nie mogła zostać udostępniona przez wzgląd na tajemnicę przedsiębiorcy zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Podkreśliło, że Spółka jest podmiotem gospodarującym środkami publicznymi zgodnie z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt. 2 ustawy o finansach publicznych. Choć jest spółką prawa handlowego, to jej jedynym akcjonariuszem jest spółka [...] SA. której z kolei jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa (zatem mogą znajdować wobec niej zastosowanie przepisy ustawy o finansach publicznych). Stowarzyszenie wyjaśniło nadto, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Z kolei zgodnie z art. 35 tej ustawy, klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa. W ocenie Stowarzyszenia wspomniana ustawa wykluczyła zatem szerokie ograniczenie jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w odniesieniu do danych finansowych, w przypadku wydatkowania środków publicznych. W ocenie Stowarzyszenia, Spółka jako podmiot dysponujący środkami publicznymi, z największym prawdopodobieństwem przeznaczyła ich część na organizację lub sponsoring wydarzenia o charakterze rozrywkowym, organizowanym przez inny podmiot, który również dysponuje środkami publicznymi i jako medialny nadawca publiczny powinien spełniać nie tylko rolę komercyjną.

Powołując się na treść art. 61 ust. 1 Konstytucji oraz zasadę jawności finansów publicznych, strona skarżąca wskazała, że w celu urzeczywistnienia tych zasad konieczny jest społeczny nadzór nad wydatkami podejmowanymi przez podmioty dysponujące środkami publicznymi, aby możliwa była ocena, czy środki te były wydatkowane w sposób racjonalny i uzasadniony. Podkreśliła też, że jest podmiotem działającym czynnie na rzecz jawności informacji w życiu publicznym, którego celem jest, aby ogół społeczeństwa, jednocześnie korzystający z usług publicznych oraz finansujący te usługi, mógł dokonać tej oceny.

Z kolei powołując wyroki sądów administracyjnych strona skarżąca wywodziła, że w sytuacji, gdy przedmiotem umowy jest dyspozycja środkami publicznymi, to podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej ma prawo uznać wyłączenie tych informacji z obszaru jawności za niezastrzeżone, oceniając granice zastrzeżenia poczynionego przez przedsiębiorcę.

Strona skarżąca podniosła nadto, że Spółka nie udowodniła, aby faktycznie zwróciła się z zapytaniem do [...] S.A. o możliwość udostępnienia zawartej umowy oraz aby faktycznie uzyskała odpowiedź odmowną, nie wskazała też jakiego rodzaju dane organizacyjne i biznesowe zawiera umowa objęta wnioskiem, jak również dlaczego te informacje miałyby jednoznacznie stanowić wartość gospodarczą oraz jaka jest ich wartość. Stowarzyszenie podniosło zatem, że niemożliwe jest w okolicznościach sprawy jednoznaczne stwierdzenie, czy informacje te faktycznie posiadają jakąkolwiek wartość gospodarczą, a na konieczność szerszego wyjaśnienia tych zagadnień wskazywały sądy administracyjne.

Strona skarżąca zarzuciła też, że Spółka nie wskazała, jakich informacji zawartych w treści umowy nie może ujawnić ze względu na ich wartość gospodarczą oraz, czy możliwe jest udostępnienie umowy z pominięciem fragmentów ewentualnie objętych poufnością (na co również wskazywały sądy administracyjne). W ocenie Stowarzyszenia, w konsekwencji uniemożliwia to kontrolę sądową badania dokumentacji źródłowej. Natomiast braki uzasadnienia stanowią naruszenia przepisów postępowania, w tym nie tylko zasady zaufania do organu, ale również przepisów dotyczących formalnych wymogów decyzji.

Strona skarżąca zarzuciła nadto, że Spółka nie wyjaśniła, w jaki sposób informacja mogłaby negatywnie wpłynąć na jego pozycję na rynku, czy w jaki sposób podmioty konkurencyjne faktycznie mogłoby zagrozić jego interesom, szczególnie, że organ na terenie Polski jest podmiotem świadczącym charakterystyczne usługi w zakresie dalekobieżnego transportu publicznego o ograniczonej konkurencyjności. Strona skarżąca dodała, że jak wynika z treści uzasadnienia, umowa objęta treścią wniosku ma charakter umowy sponsorskiej, stąd z największym prawdopodobieństwem nie może zawierać szczegółowych informacji o istotnych kwestiach organizacyjnych przedsiębiorstwa Spółki, które to informacje ewentualnie mógłby wykorzystać podmiot konkurencyjny na rynku kolejowych przewozów dalekobieżnych.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Spółki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wniósł też o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz [...] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z podanych dokumentów na fakty wskazane w uzasadnieniu pisma.

Odnosząc się do zarzutów skargi, że ujawnienie treści umowy nie może negatywnie wpłynąć na pozycję na rynku, ponieważ [...] jest podmiotem świadczącym usługi dalekobieżnego transportu publicznego o ograniczonej konkurencyjności, pełnomocnik Spółki podniósł, że w tym przypadku [...] nie występuje jako przewoźnik i nie oferuje usług, lecz jako nabywca usług marketingowych i tylko w tym kontekście należy rozważać możliwość konkurencji [...] oraz innych podmiotów na rynku właściwym. Dodał też, że o ile rynek transportu publicznego rzeczywiście jest ograniczony konkurencyjnie, o tyle w przypadku usług marketingowych, w tym partnerstwa w wydarzeniach o skali ogólnokrajowej, nie jest już ograniczony. Z tego względu należy wskazać potencjalnie negatywny wpływ ujawnienia szczegółów umowy, w tym wyceny świadczeń promocyjnych, na przyszłe kontakty w zakresie świadczenia podobnych usług.

Pełnomocnik organu wyjaśnił nadto, że [...] jest podmiotem objętym działaniem ustawy o finansach publicznych jedynie w ściśle określonych przypadkach, a zasada ta nie obowiązuje, jeżeli środki publicznie nie są zaangażowane w realizację danego zadania, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanym przypadku.

Pełnomocnik organu nie zgodził się nadto z zarzutem naruszenia przepisów postępowania, podnosząc, że w treści uzasadnienia decyzji Spółka wyjaśniła dlaczego informacje handlowe są chronione tajemnicą ze względu na wartość gospodarczą, jak też wskazała potencjalne roszczenia wobec Spółki ze strony [...] S.A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz.329).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – dalej u.d.i.p. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

W sprawie niniejszej nie było kwestią sporną, że [...] S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. oraz, że żądana we wniosku z dnia [...] stycznia 2022 r. informacja w postaci skanu umowy dotyczącej partnerstwa/sponsoringu organizowanego przez [...] w [...], który odbył się [...] grudnia 2021 r., stanowi informację publiczną.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest natomiast kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej, z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy.

Według art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który był podstawą wydania zaskarżonej decyzji, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy", niemniej jak słusznie zaznaczono w zaskarżonej decyzji przy analizie zastosowania ww. przepisu można posiłkować się odwołaniem do art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1913), dalej u.z.n.k. W myśl tego przepisu przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odmowa udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, aby była skuteczna i legalna, musi wystąpić po spełnieniu dwóch przesłanek: formalnej i materialnej. W zakresie przesłanki formalnej przedsiębiorca musi wyrazić w sposób zewnętrzny wolę zachowania określonej informacji w poufności. W zakresie zaś przesłanki materialnej, informacja objęta manifestacją przedsiębiorcy musi być tego rodzaju, że ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, wykluczającą możliwość udostępnienia informacji i przeważającą nad zasadą jawności (por. wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt I 2347/15; z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 3260/14; publ. CBOSA).

Zaznaczyć przy tym należy, że "tajemnica przedsiębiorcy" jest pojęciem użytym przez ustawodawcę wyłącznie w unormowaniach ustawy o dostępie do informacji publicznej jako jedna z przesłanek ograniczenia prawa do informacji. Tego rodzaju zabieg legislacyjny determinuje - zawężającą w stosunku do prawa dostępu do informacji publicznej - wykładnię ustawowego zwrotu "tajemnica przedsiębiorcy" oraz obliguje podmiot odmawiający udostępnienia informacji ze względu na "tajemnicę przedsiębiorcy" do przedstawienia motywów odmowy w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Odmowa oparta na ww. podstawie wymaga więc skonkretyzowanego, zindywidualizowanego względem określonej informacji wykazania, że ma ona charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą. Ocena tego rodzaju informacji powinna być dokonana w uzasadnieniu decyzji w sposób umożliwiający kontrolę stanowiska organu przez sąd administracyjny.

NSA w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 191/13 (publ. CBOSA) zaznaczył, iż kontrola sądowa podejmowanych działań w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, musi być pełna, a zatem musi być prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych.

Realizując powyższy obowiązek Sąd zapoznał się z treścią umowy zawartej pomiędzy [...] S.A., a [...] S.A., na realizację wzajemnych świadczeń promocyjnych związanych z wydarzeniem "[...]".

W treści tej umowy strony zawarły zastrzeżenie, że informacje przekazywane i wytworzone w trakcie realizacji umowy oraz warunki jej zawarcia i wykonywania, stanowią tajemnicę stron w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz zobowiązały się do zachowania tych informacji i materiałów w poufności w okresie obowiązywania umowy oraz po jej wygaśnięciu lub rozwiązaniu. Za niedotrzymanie zobowiązań w tym zakresie zostały natomiast zastrzeżone kary umowne, a także przewidziana możliwość dochodzenia odszkodowania na zasadach przewidzianych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego.

Umowa ta została także objęta wewnętrzną procedurą obowiązującą w [...] i wpisana do rejestru umów objętych klauzulą tajemnicy przedsiębiorstwa.

Z powyższego wynika, że strony podjęły działania w celu zachowania w poufności informacji o warunkach zawartej umowy.

W ocenie Sądu, uzasadnione jest również stanowisko, że informacja o warunkach na jakich została zawarta przedmiotowa umowy ma dla [...] S.A. wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k.

[...] S.A. jest wprawdzie spółką prawa handlowego, której 100% akcji należy do Skarbu Państwa, ale jest jednocześnie podmiotem prowadzącym komercyjną działalność gospodarczą nastawioną na zysk.

[...], jako spółka prawa handlowego, nie należy do jednostek sektora finansów publicznych, a przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2022 poz. 1634) mają do niej zastosowanie jedynie w ograniczonym zakresie, w jakim wykorzystuje środki publiczne, lub dysponuje tymi środkami (art. 4 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Jak wyjaśniła [...] w odpowiedzi na skargę, umowa na realizację wzajemnych świadczeń promocyjnych zawarta z [...] S.A. nie była finansowana ze środków publicznych. Środki publiczne, które otrzymuje Spółka, głównie w formie dotacji, są przeznaczone wyłącznie na określone cele związane ze świadczeniem usług transportowych. Spółka zaznaczyła jednocześnie, że w ramach prowadzonych działań marketingowych, jest partnerem wielu wydarzeń o zasięgu ogólnokrajowym organizowanych przez różne podmioty.

Umowa zawarta przez [...] z [...] S.A. dotyczyła realizacji wzajemnych świadczeń promocyjnych związanych z wydarzeniem "[...]", a zatem w ocenie Sądu, należy zgodzić się z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ujawnienie informacji dotyczących wartości wyceny wzajemnych świadczeń promocyjnych oferowanych przez strony tej umowy, może negatywnie wpłynąć na pozycję Spółki na rynku w przypadku negocjacji handlowych przyszłych umów z podmiotami zewnętrznymi dotyczących świadczenia tego typu usług promocyjnych.

Informacje zawarte w umowie posiadają zatem dla [...] wartość gospodarczą, a ich ujawnienie przez Spółkę może negatywnie wpłynąć na pozycję negocjacyjną zarówno Spółki, jak i [...] S.A. Jednocześnie, zgodnie z zapisami zawartymi w tej umowie, ujawnienie zawartych w niej informacji, objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, mogłoby skutkować roszczeniami wobec Spółki ze strony [...] S.A.

W ocenie Sądu, w świetle powyższych ustaleń jako prawidłowe należy uznać stanowisko [...] S.A., że informacja w postaci skanu umowy zawartej przez Spółkę dotyczącej partnerstwa/sponsoringu organizowanego przez [...] S.A. [...] w [...], który odbył się [...] grudnia 2021 r., nie mogła zostać udostępniona z uwagi na ograniczenie wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Pomimo bowiem, że stronami tej umowy są [...] jako spółka Skarbu Państwa oraz [...] S.A. jako nadawca publiczny, to okoliczność ta nie wyłączała obowiązku badania, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w tym przepisie.

Nieuzasadnione są tym samym podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 u.z.n.k.; art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 u.d.i.p.; art. 33 ust. 1 w zw. z art. 35 ustawy o finansach publicznych oraz art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów postępowania tj. art. 8 § 1 w zw. z art. 11 K.p.a. oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. należy podkreślić, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygniecie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przypomnieć, że przedmiotem rozpoznania w tym postępowaniu był wniosek Stowarzyszenia [...] o udostępnienie informacji publicznej. Z uwagi zatem na przedmiot tej sprawy zaskarżone rozstrzygniecie oparte zostało prawidłowo na analizie żądanych informacji w kontekście uregulowań zawartych w u.d.i.p., co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.