Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 2 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Daniel Sędziowie: Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Asesor WSA Jacek Rejman (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi R. F. na bezczynność [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. do załatwienia wniosku R. F. z dnia 5 listopada 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie opisanej w pkt I; III. stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz R. F. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu 9 grudnia 2025 r. R. F. (dalej również: wnioskodawca; skarżący; strona) wniósł skargę na bezczynność [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej również: Spółka; [...] sp. z o.o.; organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarga ta dotyczyła bezczynności Spółki w udostępnieniu informacji publicznej na jego wniosek z dnia 5 listopada 2025 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący zarzucił Spółce naruszenie przepisów art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek, nie udostępnił żądanej informacji, nie wydał decyzji odmownej ani nie poinformował o przedłużeniu terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 2 przywołanej ustawy, gdy tymczasem informacja powinna zostać udostępniona bez zbędnej zwłoki, nie później niż 14 dni od dnia wpływu wniosku, zaś termin ten upłynął 19 listopada 2025 r. Według skarżącego, brak jakiejkolwiek reakcji Spółki na jego wniosek narusza obowiązki wynikające z przywołanej ustawy oraz zasady transparentności działania podmiotów wykonujących zadania publiczne. Zdaniem strony, bezczynność ma charakter rażący, ponieważ podmiot zobowiązany nie tylko nie zareagował na wniosek, ale nawet nie przekazał wnioskodawcy informacji o przyczynach zwłoki, co dodatkowo potwierdza naruszenie standardów wynikających z ustawy i orzecznictwa.

Przy tak sformułowanych zarzutach i wskazanych okolicznościach, skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie [...] sp. z o.o. do udostępnienia informacji publicznej objętej jego wnioskiem z dnia 5 listopada 2025 r.; stwierdzenie bezczynności podmiotu oraz zbadanie, czy miał ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Przekazując skargę, [...] sp. z o.o. (reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego) w odpowiedzi z dnia 2 stycznia 2026 r. wniosła o: 1) odrzucenie skargi na podstawie art. 230 p.p.s.a.; 2) w przypadku podjęcia merytorycznego rozpoznania skargi - oddalenie skargi w całości; 3) rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu Spółka wyjaśniła, że skarżący wniósł skargę na bezczynność podmiotu zobowiązanego z uwagi na brak udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w terminie wskazanym w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Przedstawiając stan faktyczny, organ podniósł, że Zarząd [...] sp. z o.o., odnosząc się do wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 5 listopada 2025 r., przesłanego Spółce na adres [...] przeprosił skarżącego (wnioskodawcę) za zwłokę w udzieleniu odpowiedzi. Wskazał na to, że przyczyną powyższego było nieprzekazanie tego wniosku Zarządowi przez pracownika Spółki. Przedmiotowy wniosek został odebrany przez pracownika z poczty e-mail, wydrukowany i omyłkowo wpięty do akt innej sprawy. Pracownikowi wymierzono karę porządkową upomnienia. Po uzyskaniu wiedzy o wpływie wniosku, w wyniku doręczenia w dniu 15 grudnia 2025 r. korespondencji z Sądu (z dnia 10 grudnia 2025 r.), niezwłocznie udzielono odpowiedzi na wniosek skarżącego: 1) przesyłką poleconą w dniu 23 grudnia 2025 r. (doręczoną wnioskodawcy 30 grudnia 2025 r. - wydruk ze strony: pocztapolska.pl/sledzenie przesyłek) oraz 2) elektronicznie e-mailem w dniu 29 grudnia 2025 r. (wydruk z e-maila) na adresy wskazane we wniosku.

Spółka podniosła, że skarżący wniósł skargę do w dniu 9 grudnia 2025 r. bez uiszczenia wymaganej opłaty sądowej, a skarga nieopłacona podlega odrzuceniu. Natomiast w przypadku podjęcia merytorycznego rozpoznania skargi, skarga ta według organu powinna zostać oddalona w całości na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a., gdyż skarżący nie określił swojego interesu prawnego.

Spółka stwierdziła również, że jako podmiot zobowiązany nie podziela stanowiska skarżącego w zakresie zarzutu, że bezczynność ma charakter rażący. W tym względzie podniosła, że odpowiedź na wniosek została udzielona ostatecznie w dniu 23 grudnia 2025 r., podczas gdy pierwotny termin jej udzielenia upłynął w dniu 19 listopada 2025 r.; podmiot zobowiązany udzielił odpowiedzi na wniosek oraz przeprosił za uchybienie. Organ przyznał, że w niniejszej sprawie zwłoka w udzieleniu odpowiedzi nastąpiła, jednak nie jest ona rażąca.

Skarga została opłacona w terminie, na wezwanie Sądu, wymaganym wpisem w kwocie 100 zł.

Z kolei skarżący, ustosunkowując się do odpowiedzi organu na skargę, w piśmie procesowym z dnia 2026 r. stwierdził, że udostępnienie informacji publicznej nastąpiło dopiero po wniesieniu skargi, z przekroczeniem terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z czym wnosi o stwierdzenie bezczynności organu w sprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Niezależnie od powyższego skarżący zauważył, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej może złożyć każdy, a dostęp do informacji publicznej nie jest uzależniony od wykazania szczególnego interesu prawnego po stronie wnioskodawcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga na bezczynność w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej okazała się zasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana z urzędu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: p.p.s.a.

Kontrola przez sądy administracyjne działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów (art. 3 § 1 i 2 pkt 8 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu w sprawach na bezczynność organu w załatwieniu sprawy sprowadza się do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze wydania określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego bądź podjęcia czynności materialno-technicznej oraz czy wydanie określonego aktu prawnego nastąpiło w ustawowo określonym terminie. W myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny powinien ocenić: jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku; czy zostały dokonane w wymaganej formie, zaś jeśli udzielono żądanej informacji – czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. np. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3109/12 – wszystkie przywołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internecie pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dla porządku w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym (patrz: wyrok z dnia 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OSK 1125/23, dostępny jw.) wyjaśnić należy, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w przypadku skierowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, następujące działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany. Podmiot ten może: a) udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia (organ dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej); b) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez nią informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); c) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2, stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej; d) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 u.d.i.p.

Zobowiązany podmiot działań tych winien dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 u.d.i.p.). Przepis art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. stanowi zaś, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wynika zatem, że sprawy dostępu do informacji publicznej są załatwiane w krótkim terminie – co do zasady czternastodniowym – w formie czynności materialno-technicznej bądź w formie decyzji administracyjnej.

Nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (tak: NSA w wyroku z dnia 18 października 2023 r. sygn. akt III OSK 1942/22 - i powołane tam stanowisko doktryny i orzecznictwa).

Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przy czym według art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

W konsekwencji, nie ma żadnych wątpliwości w niniejszej sprawie, że [...] sp. z o.o. (dalej: [...] sp. z o.o.) jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. (100% udziałów w tej spółce posiada Miasto i Gmina [...]), zobowiązanym od udostępniania informacji publicznej.

Również nie ma sporu, że skierowany do Spółki wniosek z dnia 5 listopada 2025 r. dotyczył informacji publicznej, skoro obejmował dokumenty i dane z zakresu gospodarowania majątkiem publicznym (gminnym), tj. dane, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p. informacje o majątku jednostek samorządu terytorialnego podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. Konkretnie chodziło o informacje dotyczące realizacji zamówienia polegającego na wymianie parkomatów na terenie miasta [...] w 2025 roku, poprzez udostępnienie informacji wskazanych w 14 kolejnych punktach przedmiotowego wniosku.

W związku z tym R. F., jako wnioskodawca domagający się do Spółki udostępnienia informacji publicznej, był legitymowany do wniesienia skargi na bezczynność organu w tym przedmiocie (wykazał swoją legitymację skargową w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a.).

W następnej kolejności należy zauważyć, że w dniu 5 listopada 2025 r. na skrzynkę e-mail [...] sp. z o.o. wpłynął przedmiotowy wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, z prośbą o przesłanie powyższych informacji w formie elektronicznej na adres: [...] W związku z tym odpowiedź (realizacja wniosku lub inna reakcja na wniosek) powinna nastąpić w terminie 14 dni od daty jego wpływu do organu. Termin ten upłynął bezskutecznie z dniem 19 listopada 2025 r. Natomiast odpowiedzi na wniosek (pełnego udostępnienia żądanej informacji) udzielono skarżącemu dopiero w piśmie z dnia 23 grudnia 2025 r. – przesyłką poleconą w dniu 23 grudnia 2025 r. (doręczoną wnioskodawcy 30 grudnia 2025 r.) oraz elektronicznie e-mailem w dniu 29 grudnia 2025 r.

Mając to na uwadze, Sąd w pkt II sentencji wyroku stwierdził bezczynność organu w przedmiotowej sprawie, tj. w załatwieniu wniosku z dnia 5 listopada 2025 r.

Niemniej jednak Sąd wziął również pod uwagę, że organ w piśmie z dnia 23 grudnia 2025 r. faktycznie udzielił skarżącemu pełnej odpowiedzi na żądanie zawarte w skardze – a tym samym i w pierwotnym wniosku z dnia 5 listopada 2025 r. – załączając do tego pisma odpowiednie dokumenty (k. 14 akt sąd.). Sam skarżący w piśmie z dnia 22 stycznia 2026 r. potwierdził udzielenie mu żądanych informacji publicznych po wniesieniu skargi i odpowiednio zmodyfikował żądanie skargi, wnosząc o stwierdzenie bezczynności organu w sprawie [na dzień przekazania skargi].

W związku z tym Sąd uznał, że skoro na dzień orzekania w niniejszej sprawie Spółka załatwiła przedmiotowy wniosek zgodnie z żądaniem strony, to w tymże zakresie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania. Dlatego Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe w omawianym zakresie, o czym też orzekł w pkt I sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ brak odpowiedzi na żądanie strony nie był wynikiem oczywistego i celowego lekceważenia prawa, a raczej niezamierzonym skutkiem określonych uwarunkowań kadrowo-organizacyjnych, które doprowadziły do błędu ludzkiego, który został niezwłocznie naprawiony, gdy Spółka zorientowała się co do popełnionych uchybień w zakresie procedowania przedmiotowego wniosku i nadała dalszy bieg sprawie.

Dlatego ostatecznie to, że organ udzielił wymaganej odpowiedzi na wniosek dopiero 23 grudnia 2025 r. (data wysyłki pisma pocztą) i 29 grudnia 2025 r. (data wysłania wiadomości e-mail) nie mogło świadczyć na niekorzyść organu w zakresie oceny charakteru stwierdzonej bezczynności. Tym bardziej, że organ uczynił to niezwłocznie po wpłynięciu skargi (po przekazaniu skargi przez Sąd, która została drogą elektroniczną wniesiona przez stronę bezpośrednio do WSA w Poznaniu). Wcześniej zaś organ najwyraźniej nie był świadomy faktu skierowania do niego przedmiotowego wniosku z dnia 5 listopada 2025 r., jak też nie był monitowany przez skarżącego w sprawie jego rozpatrzenia (zarazem wnioskodawca nie miał takiego obowiązku).Z tych wszystkich powodów Sąd zgodził się ze Spółką, że stwierdzona po stronie tego podmiotu bezczynność nie miała charakteru rażącego. Jednocześnie Sąd nie podzielił pierwotnego stanowiska skarżącego co do kwalifikowanego charakteru zwłoki organu w załatwieniu sprawy, w związku z czym orzekł, jak w pkt III sentencji.

Konsekwentnie, w związku z przypisaną organowi bezczynnością w załatwieniu sprawy, która nie nosiła znamion rażącego naruszania prawa, Sąd nie znalazł dostatecznych podstaw do zastosowania z urzędu środków prawnych w postaci zasądzenia sumy pieniężnej lub grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny jest bowiem wyłącznie wtedy możliwe i uzasadnione, gdy sąd stwierdzi wystąpienie najwyższego stopnia bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, tj. mającego cechy rażącego naruszenia prawa, co – jak już wyżej zostało wyjaśnione – finalnie nie miało miejsca w tej sprawie (patrz: wyrok NSA z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 2166/14, dostępny jw.). Poza tym podkreślić należy, że nawet w przypadku stwierdzenia, iż bezczynność organu miała postać kwalifikowaną ustawodawca nie zobowiązał sądu do automatycznego wymierzenia organowi grzywny czy przyznania każdemu skarżącemu sumy pieniężnej, lecz jedynie pozostawił to uznaniu sądu. Jest to zatem dyskrecjonalne uprawnienie sądu administracyjnego.

Tego rodzaju dodatkowe środki mogą być stosowane przez sąd w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi (por. np. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 642/15, dostępny jw.).

Oceny zasadności zastosowania tych środków sąd powinien w ramach sprawowanego wymiaru sprawiedliwości dokonywać każdorazowo z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności badanej sprawy. Decyzja sądu co do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej bądź też zastosowania obu tych środków, powinna być w pierwszym rzędzie uwarunkowana celem skargi na bezczynność lub przewlekłość, którym jest doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. To, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia, tj. zwalczenia stanu zawinionej zwłoki (bezczynności lub przewlekłości) organu oraz jego zdyscyplinowania (por. np. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1163/16, dostępny jw.).

Mając na uwadze cel, któremu służy przyznane sądowi administracyjnemu uprawnienie do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., jak też okoliczności sprawy, Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania tego rodzaju dodatkowych środków prawnych.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie IV wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wynik sprawy i poniesione przez stronę koszty, niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw w tej sprawie. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę zwrotu kosztów postępowania składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł.