Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant referent Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę

Decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] Dyrektor Generalny Służby Więziennej (dalej "Dyrektor Generalny SW" lub "organ I instancji") odmówił M. M. (dalej "skarżący") informacji publicznej w zakresie zarządzeń Dyrektora Generalnego SW za lata 2023-2024 - w formie nośnika cyfrowego (DVD) w ilości 2 sztuk oraz w formie papierowej w ilości 1 sztuki.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 16 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej "u.d.i.p.") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a.").

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że skarżący we wniosku z dnia [...] grudnia 2024 r. wystąpił o udostępnienie informacji publicznej we wskazanym wyżej zakresie. Dyrektor Generalny SW podał, że zakres czynności koniecznych do wykonania w celu udostępnienia skarżącemu informacji zgodnej z zakresem wniosku pozwolił na zakwalifikowanie wniosku jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej. W związku z tym skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. został wezwany do wykazania przesłanek wskazujących, że udostępnienie żądanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Następnie Dyrektor Generalny SW wskazał, że skarżący w piśmie z dnia [...] stycznia 2025 r. podał, iż nie jest jedyną osobą, która jest zainteresowana wyżej wymienionymi informacjami. Zdaniem skarżącego są naukowcy, prawnicy, działacze na rzecz praw człowieka, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejski Trybunał Praw Człowieka. Ponadto wskazał cyt. "Jestem więźniem. Chcę przestrzegać przepisów

i procedur - tylko muszę je znać. A tak są wyciągane wobec mnie konsekwencje bez zapoznania ze stosownymi aktami - a same słowo bez dokumentu - to z całym szacunkiem za mało."

Organ I instancji podkreślił, że wniosek skarżącego dotyczy jakościowo nowej informacji, której Centralny Zarząd Służby Więziennej nie posiada. W ocenie organu

I instancji, wnioskowana dokumentacja nie jest wprost dostępna w formie umożliwiającej jej udostępnienie, jej zakres jest obszerny, wymagający przeglądu dokumentacji obejmującej około 2000 stron, następnie ich przekształcenia (zanonimizowania)

i sporządzenia kserokopii określonych dokumentów, co wymaga podjęcia takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłócą normalny tok działania organu. Żądane dokumenty nie mogą zostać udostępnione wprost w formie znajdującej się w dyspozycji organu, albowiem wnioskowana dokumentacja zawiera różnorodne informacje, w tym dotyczące m.in. danych osobowych funkcjonariuszy Służby Więziennej.

W ocenie Dyrektora Generalnego SW powoduje to, że przygotowanie żądanej informacji publicznej wymagałoby przeprowadzenia analizy, zestawienia, wyciągów

z dokumentów o dużej objętości w celu wyselekcjonowania treści odnoszących się do przedmiotu wniosku oraz usunięcia danych chronionych prawem, przy czym chodzi tu

o wszelkie dane, których ujawnienie potencjalnie naruszyć mogłoby powszechnie obowiązujące przepisy prawa odnoszące się do ochrony danych osobowych, w tym art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i art. 24b ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, zgodnie z którym informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów.

Organ I instancji wyjaśnił, że dokumentacja w postaci zarządzeń Dyrektora Generalnego SW, o której udostępnienie wnosi skarżący, obejmuje około 2000 stron, które musiałby zostać poddane wnikliwej analizie i anonimizacji w kontekście danych osobowych oraz innych danych chronionych prawem. Zdaniem Dyrektora Generalnego SW, mając na uwadze fakt, iż działania w tym zakresie - z uwagi na objętość dokumentacji - wymagałyby poświęcenia dodatkowego czasu oraz zaangażowania dodatkowych sił w przygotowanie wnioskowanych kserokopii w formie opracowanej specjalnie dla wnioskodawcy, informacja taka winna była zostać zakwalifikowana jako informacja publiczna przetworzona. Organ I instancji podkreślił, że staranne opracowanie materiałów objętych zakresem wniosku wymagałoby zaangażowania co najmniej trzech funkcjonariuszy Biura Prawnego Centralnego Zarządu Służby Więziennej na okres około 2 tygodni, efektem czego byłoby zaniechanie wykonywania przez te osoby powierzonych jej obowiązków, co finalnie stanowiłoby znaczące zakłócenie realizacji zadań Biura Prawnego.

Zdaniem Dyrektora Generalnego SW należy uznać, że czas i koszt przygotowania takiego materiału w sposób istotny obciążałby organ, przekraczając bieżące możliwości kadrowe. Centralny Zarząd Służby Więziennej nie ma możliwości oddelegowania funkcjonariuszy wyłącznie do wykonywania czynności niezbędnych do przetworzenia informacji publicznej na rzecz skarżącego. Wszystkie wymienione czynności prowadzą do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej postaci, co związane jest z koniecznością zaangażowania funkcjonariusza Służby Więziennej w proces analityczny poprzedzający udostępnienie wnioskowanej dokumentacji. W ocenie organu I instancji, wszystkie te przesłanki powodują, że objęta wnioskiem informacja publiczna została potraktowana jako przetworzona.

Odwołując się do orzecznictwa organ I instancji przypomniał, że z informacją publiczną przetworzoną mamy do czynienia także wówczas, gdy uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiąże się z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od więżących się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, może być traktowana jako informacja przetworzona.

Następnie Dyrektor Generalny SW wyjaśnił, że w razie kwalifikacji żądanej informacji jako przetworzonej, rozpatrzenie wniosku każdorazowo wymaga uprzedniej weryfikacji istnienia po stronie wnioskodawcy szczególnego interesu publicznego, jako określonego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. warunku uzyskania dostępu do tego rodzaju informacji publicznej.

Organ I instancji podał, że w toku postępowania o udzielenie informacji publicznej nie stwierdzono szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uzyskanie przez wnioskodawcę żądanej informacji. W ocenie Dyrektora Generalnego SW tryb udostępniania informacji publicznych nie może prowadzić do zobowiązania organów administracji do wykonywania dla każdego, w każdej sytuacji, dużych analiz

i opracowywania odpowiedzi, angażowania się w czasochłonne i kosztowne działania na żądanie wnioskodawców, bez względu na fakt, jaki jest cel wnioskodawcy. Ustawa

o dostępie do informacji publicznej nie ma na celu zaspokojenia indywidualnych potrzeb obywateli. Korzystać z niej należy wtedy, gdy celem jest troska o dobro publiczne. Inny sposób korzystania z prawa dostępu do informacji publicznej może stanowić nadużycie przysługujących praw.

W ocenie Dyrektora Generalnego SW nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej będzie polegało na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego, aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów. Celem ustawy nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych potrzeb

w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Dla udostępnienia informacji publicznej tzw. przetworzonej znaczenie ma nie tylko wskazanie przez wnioskodawcę na interes publiczny uzasadniający przygotowanie żądanej dokumentacji, ale również realna możliwość wykorzystania tejże informacji dla celów publicznych. Jak wskazuje się

w orzecznictwie, charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji, mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku.

Organ I instancji wskazał, że w każdym indywidualnym przypadku zachowanie podmiotu wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być oceniane nie tylko

w kontekście uprawnienia do uzyskania tej informacji, ale w konkretnych sytuacjach należy również uwzględnić nadrzędne wobec niego zasady i wartości. W każdym przypadku indywidualnie powinny być oceniane okoliczności związane z wnioskiem

o udzielenie informacji publicznej. Ocena taka powinna uwzględniać szerszy kontekst sytuacyjny, a nie tylko samo uprawnienie do uzyskania informacji publicznej.

Dyrektor Generalny SW wyjaśnił, że skarżący obecnie przebywa w warunkach izolacji penitencjarnej. Zdaniem organu I instancji zakres przedmiotowy wniosku z dnia [...] grudnia 2024 r. oraz informacje zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2025 r. (stanowiącym ustosunkowanie się do wezwania do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego warunkującego udostępnienie wnioskowanych informacji) wskazywać mogą na wykorzystywanie prawa do informacji publicznej w celu realizacji indywidualnych interesów.

W ocenie organu I instancji w analizowanej sprawie zważywszy na przytoczone powyżej okoliczności z dużym prawdopodobieństwem przyjąć należy, że zainteresowanie skarżącego wnioskowaną dokumentacją jest związane bezpośrednio

z jego sytuacją osobistą. Na podstawie dostępnych źródeł brak jest jakichkolwiek przesłanek pozwalających uznać, że skarżący działa w interesie publicznym i jego intencją jest realne i konkretne wykorzystanie żądanych informacji dla dobra ogółu. Brak jest jakichkolwiek przesłanek uzasadniających, że skarżący działa w istocie w interesie publicznym, a nie prywatnym (co, jak wskazano powyżej, może być uznane za nadużycie prawa do dostępu do informacji publicznej). Zdaniem organu I instancji brak jest podstaw do sporządzania obszernych analiz i wyciągów wyłącznie na potrzeby skarżącego.

W odniesieniu do pisma skarżącego z dnia [...] stycznia 2025 r. Dyrektor Generalny SW wyjaśnił, że zgodnie z art. 101 oraz 210 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2024 r. poz. 706 i 1907), zwanej dalej "k.k.w.", osadzonych należy bezzwłocznie poinformować o przysługujących im prawach i ciążących na nich obowiązkach oraz o konsekwencjach wynikających z art. 139 § 1 Kodeksu postępowania karnego, a zwłaszcza umożliwić im zapoznanie się z przepisami niniejszego Kodeksu

i regulaminów organizacyjno-porządkowych wykonywania kary pozbawienia wolności

i tymczasowego aresztowania. Ponadto zgodnie z art. 79 b. § 1 k.k.w. skazanego przyjętego do aresztu śledczego umieszcza się w celi przejściowej, na okres niezbędny, nie dłużej jednak niż na 14 dni, m.in. dla zapoznania z podstawowymi aktami prawnymi dotyczącymi wykonywania kary pozbawienia wolności i porządkiem wewnętrznym aresztu śledczego. Wobec powyższego skarżący posiada niezbędną wiedzę w zakresie dotyczącym sposobu postępowania, który nie naraża jego osoby na poniesienie odpowiedzialności dyscyplinarnej ze strony dyrektora jednostki penitencjarnej.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Skarżący odstąpił od pozyskania informacji w formie papierowej, wniósł o sporządzenie pięciu kopii na nośniku optycznym DVD. Skarżący podkreślił, że w odróżnieniu od zarządzeń wydanych w latach 2023-2024, zarządzenia z lat wcześniejszych są publikowane w BIP Centralnego Zarządu Służby Więziennej. Zdaniem skarżącego realność możliwości wykorzystania pozyskanych informacji jest poza oceną organu będącego ich dysponentem. Możność kontaktów listownych, odmiennie od telefonicznych, nie została ograniczona. W opinii skarżącego wnioskowana dokumentacja zawiera niewygodne dla SW informacje. Skarżący wskazał, że jest jednym z kilkudziesięciu tysięcy osadzonych - trudno zatem wnioskować, że chodzi o jego "indywidualny interes". Chodzi o kolportowanie wiedzy celem podniesienia świadomości co do treści informacji wśród obywateli. Zatem nadinterpretacją jest pogląd, że to wyłącznie na potrzeby wnioskodawcy.

Minister Sprawiedliwości (dalej "Minister" lub organ II instancji") decyzją z dnia [...] marca 2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Minister podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji organu I instancji.

Ponadto Minister zwrócił uwagę, ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego, że na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Centralnego Zarządu Służby Więziennej publikowane są najważniejsze, wybrane akty prawne DG Służby Więziennej, dotyczące funkcjonowania Służby Więziennej, w tym wydane w latach 2023 i 2024.

Organ II instancji podniósł również, że zainteresowanie skarżącego wnioskowaną dokumentacją jest związane bezpośrednio z jego sytuacją osobistą. Na podstawie dostępnych źródeł brak jest jakichkolwiek przesłanek pozwalających uznać, że skarżący działa w interesie publicznym i jego intencją jest realne i konkretne wykorzystanie żądanych informacji dla dobra ogółu.

Zdaniem Ministra skarżący nie dysponuje szczególnym interesem publicznym

w uzyskaniu informacji. Chęć przesłania uzyskanej informacji w celu zapoznania się z nią przez inne osoby nie spełnia tej przesłanki. Nie sposób również uznać, że pozycja skarżącego pozwala na przyjęcie, iż istnieje szczególnie istotny interes publiczny przemawiający za udostępnieniem mu żądanych informacji. Wnioskowane informacje najprawdopodobniej mają bezpośredni związek z jego sytuacją osobistą, do której skarżący nawiązuje w odwołaniu, tj. do okoliczności, które miały miejsce w czasie jego pobytu w zakładzie karnym. Informacje zawarte we wnioskowanych zarządzeniach zdaniem skarżącego pozwoliłyby mu na właściwe odniesienie się do tych okoliczności

i poznanie podstaw ich zaistnienia, a także umożliwiłyby egzekwowanie swoich praw.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący podniósł, że argumentacja organu jest nie do przyjęcia. Wskazał, że organ powinien sam odseparować dokumenty niejawne od jawnych. Stwierdził również, że treść zarządzeń Dyrektora Generalnego SW nie jest mu znana i łączy się z tym niedogodność ich przestrzegania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że żądane informacje posłużyłyby szerszemu kręgowi osób niż tylko skarżącemu. W ocenie pełnomocnika nie sposób zaaprobować stwierdzenia organu o konieczności wyznaczenia trzech osób do przygotowania informacji publicznej jako merytorycznej podstawy odmowy uwzględnienia wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zwrócić uwagę, że zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo do informacji obejmuje dostęp do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych

w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust 1 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji RP, tryb udzielania informacji,

o których mowa w tym artykule, określają ustawy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie; przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Otwarty katalog desygnatów odnośnego pojęcia zawiera art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W niniejszej sprawie jest bezsporne, że Dyrektor Generalny SW jako organ władzy publicznej jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie było również sporne to, że żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną.

Powodem odmowy udostępnia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej było uznanie, że informacje te mają charakter informacji przetworzonej, a skarżący nie wykazał, iż jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Wskazać należy, że pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane.

W orzecznictwie wskazuje się, że informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją; informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych

i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r.; sygn. akt I OSK 863/14, z dnia 4 sierpnia 2015 r.; sygn. akt I OSK 1645/14 oraz z dnia 9 sierpnia 2011 r.; sygn. akt I OSK 977/11, wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazuje się również, że informacja przetworzona to tak informacja, która jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu – przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2013 r.; sygn. akt I OSK 953/13, sygn. akt I OSK 866/13 oraz sygn. akt I OSK 865/13); proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2010 r.; sygn. akt I OSK 1737/12);

Ponadto o przetworzonym charakterze informacji może świadczyć to, że jej przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów – informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy

o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych

i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących

w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem

o udostępnienie informacji publicznej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego:

z dnia 2 października 2014 r.; sygn. akt I OSK 140/14, z dnia 21 września 2012 r.; sygn. akt I OSK 1477/12, z dnia 9 sierpnia 2011 r.; sygn. akt I OSK 792/11, z dnia 8 czerwca 2011 r.; sygn. akt I OSK 426/11, z dnia 17 października 2006 r.; sygn. akt I OSK 1347/05).

W referowanym powyżej nurcie orzeczniczym przyjmuje się więc – ogólnie rzecz ujmując – że suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznana za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Podkreślić przy tym należy, na co zwraca się również uwagę w judykaturze, że

w każdym wypadku, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powołuje się na to, że ma ona charakter przetworzony i okoliczność ta stanowi podstawę decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, zobowiązany jest w uzasadnieniu tej decyzji podać fakty, które będą tę ocenę potwierdzać.

W ocenie Sądu organy w niniejszej sprawie wykazały, że żądane przez skarżącego dane mają charakter informacji przetworzonej.

Organy I instancji przede wszystkim zwrócił uwagę na szeroki zakres wniosku skarżącego. Dotyczył on bowiem zarządzeń tego organu z lat 2023-2024. Dyrektor Generalny SW podał, że zakresowi żądania skarżącego odpowiada około 2000 stron dokumentów. Zdaniem organu I instancji aby udostępnić skarżącemu te protokoły musiałby przeanalizować treści zawarte w tych dokumentach w celu usunięcia danych chronionych prawem. Dyrektor Generalny SW miał w tym zakresie na uwadze przepisy dotyczące ochrony danych osobowych w tym przepis art. 24b ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1869, z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów.

Ocena czy wnioskowane dokumenty zawierają dane prawem chronione może stanowić proces przetworzenia. Ocena taka wymaga bowiem podjęcia określonych działań analitycznych. Konieczne jest dokonanie skrupulatnej analizy ich treści, co w oczywisty sposób wiąże się z zaangażowaniem pracowników organu. Biorąc zaś pod uwagę szeroki zakres wniosku skarżącego obejmujący ok 2000 stron dokumentów niewątpliwie powyższe działania byłyby działaniami ponadstandardowymi, zakłócającymi pracę organu. Czas poświęcony tym działaniom nie byłby wykorzystany na realizację zadań wynikających z podstawowego celu funkcjonowania organu. O charakterze wnioskowanej informacji jako przetworzonej stanowi zatem w tym przypadku przede wszystkim szeroki zakresu wniosku powodujący konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów.

Zdaniem Sądu organ w wystarczający sposób uzasadnił swoje stanowisko dotyczące tego, że żądane przez skarżącego dane stanowią informację publiczną przetworzoną. Organ podał w tym zakresie, na czym polegałby proces przetworzenia informacji i jakie działania musiałby podjąć. Podał również, że te działania wymagają zaangażowania 3 pracowników na okres około dwóch tygodni. Organ nie wskazał wprawdzie sposobu wyliczenia tych wartości, niemniej jednak oczywistym jest, że przeanalizowanie około 2000 stron dokumentów wymaga poświęcenia znacznego czasu. Wartości podane przez organ należy uznać zatem za przybliżone. Ten brak precyzji nie można jednak udać za wadę wydanych w sprawie decyzji, która miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organ wskazał bowiem wystarczający w okolicznościach niniejszej sprawy zbiór informacji, który pozwala Sądowi na pozytywną weryfikację przyjętego w decyzji stanowiska, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną.

W ocenie Sądu prawidłowa jest również ocena, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nie wykazał, że udostępnienie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W tym zakresie skarżący podnosił, że zarządzenia Dyrektora Generalnego SW są mu potrzebne do tego aby mógł zapoznać się z ich treścią i ich przestrzegać. Wskazywał też, że wiedza na ten temat jest potrzebna także innym osadzonym jak również naukowcom, prawnikom, działaczom na rzecz praw człowieka. Trybunałowi Sprawiedliwości UE oraz Europejskiemu Trybunałowi Praw Człowieka.

Wyjaśnić należy, że art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dla skuteczności wniosku

o udostępnienie informacji wymaga wykazania po stronie podmiotu, który go złożył, szczególnie istotnego interesu publicznego. Pojęcie szczególnie istotnego interesu publicznego nie zostało zdefiniowane, a jego treść ukształtowała praktyka oraz orzecznictwo sądów administracyjnych. Przyjmuje się, że na to pojęcie składają się trzy przesłanki:

1) przesłanka działania wnioskodawcy dla szerszej grupy osób; wnioskodawca musi wskazać, że działanie organów i innych podmiotów realizujących zadania publiczne wywołało lub wywoła skutki dotyczące potencjalnie dużego kręgu adresatów (por. m.in. M. Jabłoński, K. Wygoda, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2002, s. 35),

2) przesłanka działania służącego społecznie akceptowalnym celom związanym

z naprawą istniejących struktur administracyjnych lub społecznych,

3) przesłanka związana z możliwością rzeczywistego wykorzystania przez wnioskodawcę informacji w taki sposób, aby miała ona wpływ na określone działania lub sytuację (por.m.in. wyrok NSA z 10 stycznia 2014 r., I OSK 2111/13; podobnie: (w:) wyroki NSA: z 3 sierpnia 2010 r., I OSK 787/10, z 7 grudnia 2011 r., I OSK 1737/11, z 5 marca 2013 r., I OSK 3097/12).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że nie wystarczy, aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być "szczególnie istotne", co stanowi dodatkowy kwalifikator przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania. Kwalifikowana forma interesu publicznego – "szczególnie istotnego" - oznacza, iż uzyskanie przez wnioskodawcę informacji przetworzonej przyczyni się do bardzo ważnych dla Państwa czy społeczeństwa działań i jest bardzo istotne dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców (zob. wyroki NSA z 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05 i z 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10). Brak jest podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie jest w stanie zapewnić, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa (zob. wyrok NSA z 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3097/12). Innymi słowy, wnioskodawca powinien posiadać obiektywne i autentyczne, a nie tylko potencjalne, możliwości posłużenia się informacją przetworzoną do podjęcia działań dla poprawy sytuacji określonej grupy społecznej lub naprawy instytucji publicznych (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2022 r., sygn. akt III OSK 5040/21).

Słusznie organ ocenił, że podane przez skarżącego okoliczności nie wskazują istnienia po jego stronie szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji publicznej przetworzonej. W przypadku skarżącego dominuje jego interes indywidualny przejawiający się chęcią zaznajomienia się z treścią żądanych dokumentów, a nie interes ogółu. Skarżący nie wykazał konkretnych możliwości wykorzystania wnioskowanej informacji dla dobra społeczeństwa. Podane przez skarżącego okoliczności w istocie wskazują na chęć wykorzystania wnioskowanych informacji dla własnych celów. Niejasne jest przy tym, w jaki sposób udostępnienie żądanych dokumentów miałoby się przysłużyć innym osadzonym, czy też naukowcom, prawnikom, działaczom na rzecz praw człowieka. Trybunałowi Sprawiedliwości UE oraz Europejskiemu Trybunałowi Praw Człowieka. Organy wyjaśniły przy tym, w jaki sposób osoby osadzone zaznajamiane są z obowiązującymi ich przepisami. Minister dodatkowo wskazał również, że najważniejsze zarządzenia Dyrektora Generalnego SW są publikowane w BIP.

W niniejszej sprawie nie można odnaleźć bezpośredniego związku pomiędzy żądanymi informacjami, a ich konkretnym wykorzystaniem dla interesu publicznego. Wyjaśnić należy, że na ocenę spełnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego ma wpływ realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji, a nie wyłącznie indywidualne przekonanie wnioskodawcy co do istnienia takiej możliwości. Przytoczne przez skarżącego okoliczności nie wskazują, że skarżący stworzy realną możliwość wykorzystania uzyskanej informacji dla interesu publicznego.

W tej sytuacji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa

a podniesione w skardze zarzuty są niezasadne.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 1685, z późn. zm.), orzekł jak sentencji wyroku.