Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2026 r. sprawy ze skargi D. N. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.

Pismem z dnia 15.10.2025r. D.N. – dalej skarżąca, strona zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie – dalej organ z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.

Wniosek dotyczył podejmowanych przez ZUS jako stronę w konkretnych postępowaniach sądowych o sygn. akt [...] i [...] działań .

Pytania dotyczyły wskazania;

1. czy ZUS działając jako strona postępowań przed Sądem Okręgowym w R. w sprawach o sygn. [...] , oraz [...] przedkładał jakiekolwiek dowody w toku tego postępowania

• Jeśli tak proszę o określenie rodzaju tych dowodów (np, dokumenty, opinie biegłych, zeznania świadków, inne)

• Jeśli nie proszę o potwierdzenie tej informacji

2. Wskazania, czy ZUS jako strona postępowania uczestnicząca w rozprawach i mająca dostęp do akt spraw posiada wiedzę na temat tego, jakie dowody zostały przeprowadzone przez sąd w sprawach o sygn. [...] , oraz [...]

• Jeśli tak proszę o ogóle określenie rodzaju tych dowodów (np. dokumenty znajdujące się w aktach, opinie biegłych, zeznania świadków, protokoły rozpraw)

• Jeśli nie proszę o wyjaśnienie, dlaczego ZUS będąc stroną ww. postępowań nie posiada takiej wiedzy,

3. Udzielenie informacji, czy w świadomości ZUS - jako strony postępowań - wyroki Sądu Okręgowego w R. zostały wydane w oparciu o dowody pozwalające na ustalenie stanu faktycznego, czy też ww. wyroki zostały wydane bez ustalenia stanu faktycznego

4. W przypadku, gdy ZUS stwierdzi, ze nie posiada wiedzy na temat dowodów przeprowadzonych w ww. postępowaniach - o wyjaśnienie, na jakich podstawach prawnych ZUS - jako strona postępowania - nie zapoznał się z dowodami przeprowadzonymi przez sąd oraz nie posiada wiedzy o podstawach faktycznych wydanych wyroków.

Jednocześnie strona podniosła, iż żądane informacje dotyczą informacji publicznej i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "u.d.i.p".

Organ w odpowiedzi na zapytanie pismem z dnia 04.11.2025r. poinformował stronę, iż żądane informacje nie dotyczą informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach u.d.i.p.

Organ wskazując na treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. definiującego informację publiczną stwierdził, iż jest nią każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która jest związana z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej - Państwa (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 października 2021 r. sygn. akt III OSK 3461/21, z 7 lipca 2021 r. sygn, akt III OSK 3195/21),

Organ wskazał, iż pojęcie informacji publicznej należy odnosić do sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego.

Odnosząc się do poszczególnych pyta, wyjaśnił organ, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, wnioski składane w sprawie indywidualnej nie mają charakteru informacji publicznej (wyrok NSA z 14 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2817/190). Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. Pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. U.d.i.p. nie może być nadużywane i wykorzystywane w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny a nie subiektywny.

Podobnie nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Celem ustawy nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych lecz przeznaczonych dla jego indywidualnych potrzeb.

Odnosząc się do punktów 1 i 2 przedmiotowego wniosku organ stwierdził, że ich przedmiotem nie jest kwestia służąca jakiemukolwiek interesowi społecznemu, dotyczą one jedynie realizacji indywidualnych interesów Wnioskodawcy. W tej sytuacji pytanie to nie dotyczy sprawy publicznej i żądane informacje nie mogą zostać udostępnione w trybie u.d.i.p.

Skoro żądanie dotyczy udostępnienia informacji zawartych w aktach indywidualnej sprawy sądowej strony oraz dotyczących postępowania sądowego prowadzonego w związku z odwołaniem, jakie złożono od decyzji Organu, wydanej w sprawie strony, zatem strona występuje z powyższym wnioskiem w celu ściśle prywatnym, związanym z interesem jedynie konkretnej osoby fizycznej, nie związanym natomiast z żadną, najszerzej nawet pojętą "sprawą publiczną".

Tym samym ww. żądanie dotyczy wyłącznie prywatnego interesu Wnioskodawcy, dlatego też nie stanowi informacji publicznej, a żądane informacje nie mogą zostać udostępnione w trybie dostępu do informacji publicznej.

Skoro wniosek złożony został we własnej sprawie wnioskodawcy, to powyższe determinuje po stronie organu obowiązek jego załatwienia poprzez jej pisemne poinformowanie, że wniosek nie stanowi informacji publicznej i jako taki nie może zostać rozpoznany zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia S lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 22S8/23).

Jednocześnie organ poinformował, że stronie postępowania służy jako jej prawo do uzyskania informacji na temat własnej sprawy oraz wglądu do akt administracyjnych na podstawie właściwych przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i możliwość dostępu do akt sądowych na podstawie odrębnych przepisów,

Odnosząc się do pytania zawartego w punkcie 3 wniosku organ wyjaśnił, że pytanie o stan świadomości Organu w danej sprawie nie stanowi żądania o udostępnienie informacji publicznej. Nie dotyczy to sfery faktów. Przedmiotem wniosku o udzielenie informacji publicznej nie może być stan «świadomości» organu, gdyż informacja publiczna dotyczy sfery faktów, czyli danych, jakimi konkretny organ dysponuje" (patrz wyroki WSA w Opolu z dnia 7 listopada 2024 r. I SAB/OP 87/24 i WSA w Gliwicach z 13 września 2017 r., sygn. IV SAB/GI 196/17).

Organ zaznaczył w ślad za postanowieniem NSA z 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11, że u.d.i.p., iż nie mają charakteru informacji publicznej wnioski w sprawie indywidualnej, tj. żądanie wyjaśnienia treści aktów. Tym samym nie można domagać się dokonywania przez organ wykładni prawa czy wytworzenia informacji w sprawie indywidualnej, a także formułowanie wypowiedzi ocennych poza przewidzianymi prawem procedurami kontroli lub nadzoru.

Odnosząc się do pytania zawartego w punkcie 4 organ wyjaśnił, że nie stanowi żądania o udostępnienie informacji publicznej, wniosek, w którym zainteresowany domaga się wyjaśnień dotyczących obowiązujących przepisów prawa. Także wykładnia przepisów prawa, jak też ocena ich zastosowania, czyli swego rodzaju opinia prawna, nie stanowi informacji publicznej. Wyjaśnianie podstawy prawnej działań organu nie jest informacją o sprawach publicznych, nie należy bowiem do sfery faktów, tylko do kwestii prawnych." Zatem zdaniem organu żądane przez stronę informacje co do wskazania podstawy prawnej działania lub zaniechania Organu w konkretnej, dotyczącej sprawy strony nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie przewidzianym w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W skardze do WSA w Gliwicach strona działaniu a w istocie zaniechaniu organu zarzuciła:

1. Naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w terminie ustawowym i udzielenie odpowiedzi wymijającej, pozornej, która nie odnosi się do sfery faktów wskazanych we wniosku.

2. Naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.i.p. poprzez błędne uznanie, źe informacja o działaniach procesowych organu (składanie wniosków dowodowych) nie stanowi informacji o działalności organu władzy publicznej.

3. Rażące naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa poprzez zastąpienie merytorycznej odpowiedzi na proste pytania faktyczne wielostronicowym wywodem teoretyczno-prawnym, niemającym związku z istotą zapytania.

W konsekwencji wniosła o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do załatwienia wniosku z dnia 15 października 2025 r. poprzez udzielenie żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi zaznaczyła, iż argumentacja ZUS, jakoby wniosek dotyczył jej "sprawy indywidualnej" i dlatego organ nie musi odpowiadać, jest sprzeczna z prawem. To, że jest stroną postępowania sądowego, nie odbiera jej praw obywatelskich wynikających z Konstytucji.

Zdaniem strony odpowiedź wymijająca jest bezczynnością. Organ, udzielając odpowiedzi nieadekwatnej do treści pytania, pozostaje w bezczynności. Działanie ZUS polegające na wysłaniu 7 stron rozważań doktrynalnych zamiast prostej listy dowodów, ma na celu zmęczenie obywatela i ukrycie niewygodnych faktów (np. bierności procesowej organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r., poz. 634 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Problematyka dostępu do informacji publicznej uregulowana została w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022r. poz. 902 z późn. zm.). W myśl art. 1 powołanej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Orzecznictwo sądów administracyjnych uszczegółowiło tę definicję, wskazując, iż informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swych kompetencji. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego.

Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Obowiązek zaś wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot, jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia. Jednocześnie należy zaznaczyć, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji.

W analizowanym stanie faktycznym ZUS jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Wedle art. 66 ust. 1 zd. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Jego przykładowe zadania wymienia art. 68 ust. 1 u.s.u.s. Niewątpliwie wykonuje on zadania publiczne .

Wnioskodawczyni pismem z dnia 15.10.2025r. które wpłynęło do ZUS w dniu 22.10.2025r. domagała się odpowiedzi na pytania związane z działaniami podejmowanymi przez ZUS jako stronę w konkretnych postępowaniach sądowych o sygn. akt [...] i [...] .

1. Czy ZUS przedkładał dowody w ww. sprawach,

2. Jeśli tak-jakie,

3. Czy ZUS posiada wiedzę o dowodach przeprowadzonych przez sąd,

4. Czy w świadomości organu wyrok oparto na materiale dowodowym,

Zdaniem Sądu organ zasadnie uznał, że żądane przez wnioskodawczynię informacje nie mają charakteru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Informacją publiczną jest zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Ponadto jak podaje się w literaturze, sprawą publiczną jest działalność zarówno organów władzy publicznej, organów samorządu gospodarczego i zawodowego oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Sprawami publicznymi nie są jednak konkretne indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz praktyczny" LexisNexis 2008 r., s. 15).

W niniejszej sprawie istotny jest zatem fakt, że strona zwracając się do ZUS . o udostępnienie informacji wskazanych we wniosku z 15.10.2025 r., nie kierowała się troską o sprawy publiczne. Wniosek w tym jego uzasadnienie w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że celem wnioskodawczyni było uzyskanie informacji w związku z toczącym się sporem pomiędzy wnioskodawczynią a ZUS.

Wnioskodawczyni zażądała udostępnienia informacji związanych z prowadzeniem postępowań sądowych o w/w sygnaturach i działaniach podejmowanych przez organ w tych sprawach. Pytała konkretnie o to czy ZUS przedkładał dowody w ww. sprawach, jaki to był rodzaj dowodów, czy posiada wiedzę o dowodach przeprowadzonych przez sąd w sprawach o w/w sygn.. czy w świadomości organu wyrok oparto o dowody pozwalające na ustalenie stanu faktycznego. Treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej w tym jego uzasadnienie, nawiązuje zatem wprost do sporów sądowych toczących się pomiędzy stroną i organem.

Nie może zatem ulegać wątpliwości, że wnioskodawczyni w ten sposób wykazała swój subiektywny interes w udostępnieniu informacji. Tymczasem u.d.i.p. nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego i jednostkowego. Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwala się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem wniosku strony jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów osoby, która pismo to złożyła. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej, a żądane w nim informacje nie powinny być udostępniane w trybie u.d.i.p. Nie można bowiem przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Taki pogląd wyrażono w wyrokach NSA: z 27.maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1601/19, z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 2794/19, z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3127/19, z 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1561/19, z 20 września 2018 r. sygn. akt I OSK 1359/18, z 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1696/12, z 9 października 2010 r., sygn. akt I OSK 173/09, z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2265/11, z 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2231/12, z 10 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1500/12 i z 24 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1284/11. To skład orzekający podziela w całości.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny a nie subiektywny. Skoro zatem treść wniosku, wprost odnosi się do informacji, które mają posłużyć do załatwiania indywidualnej sprawy osoby składającej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nie zaś do istotnej kontroli społeczeństwa nad organami władzy publicznej i podmiotami wykonującymi zadania publiczne, to organ zasadnie uznał stanowisko zawarte we wniosku jako nie dotyczący informacji publicznej o czym stronę poinformował 04.11.2025r.czyli w 14 dniowym terminie wymaganym regulacją art. 13 u.d.i.p.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.