Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie sędzia WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. L. na bezczynność Wójta Gminy Bielsk Podlaski w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.

W sprawie niniejszej zaskarżona została bezczynność Wójta Gminy Bielsk Podlaski w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

W piśmie z 9 stycznia 2026 r. A. L.wniosła o udostępnienie jej informacji publicznej w postaci kopii dokumentów dotyczących działań i zaniechań podejmowanych przez Gminę Bielsk Podlaski oraz Radę Gminy Bielsk Podlaski w sprawie wykluczenia komunikacyjnego na terenie gminy, w szczególności na trasie Bielsk Podlaski - Hajnówka, ze szczególnym uwzględnieniem wykluczenia komunikacyjnego wsi H. Zakres żądanych dokumentów obejmował:

1. Wnioski o dofinansowanie transportu publicznego:

- kopie wszystkich wniosków o dofinansowanie transportu publicznego, składanych przez Gminę Bielsk Podlaski od momentu ograniczenia lub likwidacji komunikacji publicznej na trasie Bielsk Podlaski- Hajnówka, w tym w szczególności: do Wojewody Podlaskiego, do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego, w ramach Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych lub innych programów wsparcia;

- kopie projektów wniosków o dofinansowanie, również tych: przygotowanych, lecz niezłożonych i pozostawionych bez dalszego procedowania;

- kopie dokumentów, analiz, notatek służbowych oraz korespondencji wewnętrznej, które: uzasadniały decyzję o niezłożeniu wniosków o dofinansowanie, dotyczyły braku ponownego złożenia wniosku o dofinansowanie na rok 2026;

- kopie pism skierowanych do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego, w tym pisma zawierającego zapytanie, dlaczego Gmina Bielsk Podlaski nie złożyła ponownie wniosku o dofinansowanie na rok 2026, wraz z udzielonymi odpowiedziami.

2. Korespondencję z instytucjami i przewoźnikami:

- kopie wszystkich pism przychodzących i wychodzących (wraz z załącznikami) kierowanych: do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego, do Wojewody Podlaskiego, do przewoźników publicznych i prywatnych, dotyczących ograniczenia, zawieszenia lub przywrócenia komunikacji publicznej na trasie Bielsk Podlaski - Hajnówka, ze szczególnym uwzględnieniem wsi H.

3. Petycje, skargi i odpowiedzi:

- kopie: petycji i skarg składanych przez mieszkańców, w tym mieszkańców wsi H., skarg dotyczących działań lub opieszałości Urzędu Gminy Bielsk Podlaski oraz Rady Gminy Bielsk Podlaski w sprawie komunikacji publicznej, odpowiedzi udzielonych na powyższe petycje i skargi.

4. Komisje i protokoły Rady Gminy:

- kopie: protokołów z posiedzeń Rady Gminy Bielsk Podlaski, protokołów komisji Rady Gminy, materiałów roboczych, notatek, stanowisk i opinii, na których omawiano: ograniczenie, zawieszenie lub likwidację komunikacji publicznej, problem wykluczenia komunikacyjnego, sytuację wsi H. w związku z trasą Bielsk Podlaski - Hajnówka.

5. Analizy frekwencji i opłacalności:

- kopie wszelkich analiz, zestawień, danych lub dokumentów, które: dotyczyły frekwencji pasażerów, stanowiły podstawę twierdzeń o braku zapotrzebowania na komunikację publiczną, uzasadniały decyzje o zawieszeniu lub likwidacji połączeń.

Skarżąca wskazała, że zakres czasowy wnioskowanych przez nią dokumentów ma obejmować okres od stycznia 2023 r., pierwszych zmian i ograniczeń komunikacji publicznej na wskazanej trasie do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszy wniosek, ze szczególnym uwzględnieniem ostatnich osiemnastu miesięcy. Skarżąca wyraźnie zastrzegła, że nie wyraża zgody na udostępnienie żądanych dokumentów drogą elektroniczną.

Wójt Gminy Bielsk Podlaski, w piśmie z 21 stycznia 2026 r. poinformował skarżącą, że ze względu na szeroki zakres zapytania oraz konieczność zgromadzenia żądanych dokumentów, ich udostępnienie nie nastąpi w terminie 14 dni. Termin udzielenia informacji został przedłużony do 9 marca 2026 r.

Wnioskowana informacja została udzielona skarżącej w piśmie z 6 marca 2026 r., Or.1431.1.2026.IR. Pismo to zostało wysłane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 9 marca 2026 r., a skarżąca otrzymała je w dniu 11 marca 2026 r.

W dniu 10 marca 2026 r. skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy Bielsk Podlaski w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarzuciła naruszenie:

1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie prawa do swobodnego otrzymywania informacji;

2. art. 61 ust 1 Konstytucji RP w zakresie prawa obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej;

3. art 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez niezrealizowanie wniosku w terminie wyznaczonym przez sam organ.

W związku z powyższym wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że 9 stycznia 2026 r. złożyła osobiście w Urzędzie Gminy Bielsk Podlaski wniosek o udostępnienie informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. Organ w piśmie z 21 stycznia 2026 r. poinformował ją o przedłużeniu terminu na udzielenie odpowiedzi. Mimo upływu wyznaczonego przez organ terminu, do momentu wniesienia niniejszej skargi nie otrzymała żądanych informacji ani żadnej innej merytorycznej odpowiedzi. Skarżąca podkreśliła, że postępowanie organu jest szczególnie naganne, gdyż sprawa dotyczy palącego problemu społecznego - wykluczenia transportowego mieszkańców wsi H., którzy od listopada 2024 r. są pozbawieni dostępu do komunikacji publicznej. Brak jawności w działaniach Gminy w tym zakresie budzi uzasadniony niepokój i uniemożliwia kontrolę społeczną.

W piśmie procesowym z 16 marca 2026 r. skarżąca uzupełniła i podtrzymała skargę. Wskazała, że w dniu 11 marca 2026 r. otrzymała od organu odpowiedź na swój wniosek. Zaznaczyła, że skarga opiera się na naruszeniu art. 61 Konstytucji RP oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ponadto wskazała na niedopełnienie przez organ obowiązków wynikających z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym w związku z zaniechaniem pozyskania środków z Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych (FRPA). Skarżąca podniosła także zarzut bezpodstawnego przedłużenia przez organ terminu na udzielenie jej informacji. Zaznaczyła, że analiza przekazanych dokumentów prowadzi do wniosku, że udostępnienie to było działaniem pozornym. Całość odpowiedzi stanowią dokumenty archiwalne, którymi organ dysponował w dacie wpływu wniosku. Ponadto organ przyznał, że nie posiada analiz ani zestawień, o które pytała. Oznacza to, że nie istniała żadna obiektywna przeszkoda, by udzielić odpowiedzi w ustawowym terminie 14 dni. W udzielonej odpowiedzi organ wprost przyznał, że od 2023 r. do dnia dzisiejszego nie złożył ani jednego wniosku o dofinansowanie transportu publicznego. Skarżąca wskazała, że brak było podstaw faktycznych dla decyzji o likwidacji połączenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że bezspornym jest, że odpowiedź na wniosek skarżącej o udzielenie informacji publicznej została nadana w placówce pocztowej w ostatnim dniu przedłużonego terminu na udzielenie informacji publicznej, tj. w dniu 9 marca 2026 r. Mimo że skarżąca odebrała tę odpowiedź w dniu 11 marca 2026 r., należy uznać, że żądana informacja publiczna została udzielona w terminie, w związku z czym skarga z 10 marca 2026 r. na bezczynność Wójta jest niezasadna. Nie jest również zasadna skarga w części uzupełnionej w piśmie skarżącej z 16 marca 2026 r. Przede wszystkim dlatego, że zarzut bezzasadnego przedłużenia terminu na udzielenie informacji został podniesiony już po doręczeniu żądanej informacji. W dodatku skarżąca nie zakwestionowała zakresu udzielonej jej informacji. Po drugie, w Urzędzie Gminy Bielsk Podlaski nie jest prowadzona osobna ewidencja dokumentów dotyczących działań i zaniechań podejmowanych przez Gminę Bielsk Podlaski oraz Radę Gminy Bielsk Podlaski w sprawie wykluczenia komunikacyjnego na terenie gminy, w szczególności na trasie Bielsk Podlaski - Hajnówka, ze szczególnym uwzględnieniem wykluczenia komunikacyjnego wsi H. Udzielenie informacji w tym zakresie wymagało przeglądu, w tym "ręcznego", korespondencji wychodzącej i przychodzącej w tym okresie do Urzędu Gminy Bielsk Podlaski, a ponadto korespondencji wewnętrznej dotyczącej różnych stanowisk pracy. Sam fakt ilości przekazanych skarżącej dokumentów nie może świadczyć o tym jak czasochłonne były czynności pracowników Urzędu Gminy. Nawet udzielenie informacji, że określone czynności nie były wykonywane, wymaga sprawdzenia w posiadanej dokumentacji.

Wójt wyjaśnił także, że w przypadku mieszkańców wsi H., jego dotychczasowe działania w zakresie zapewnienia im publicznego transportu zbiorowego zmierzały do zawarcia z miejską Gminą Bielsk Podlaski porozumienia, na mocy którego Miasto Bielsk Podlaski przejęłoby zadania Gminy Bielsk Podlaski w tym zakresie, w ramach wykonywanej komunikacji miejskiej. Niestety, do chwili obecnej nie udało się zawrzeć z Miastem Bielsk Podlaski takiego porozumienia.

W replice na odpowiedź na skargę skarżąca zaprzeczyła jakoby jej wniosek miał skomplikowany charakter. Nadto opisała swoje niezadowolenie wynikające z wykluczenia komunikacyjnego wsi H. Zaznaczyła także, że przygotowanie przez organ dokumentów nie mogło być pracochłonne, ponieważ wiele z nich nie istnieje. Odpowiedź udzielona przez organ jest lakoniczna.

W piśmie z 1 kwietnia 2026 r. Wójt poinformował, że skarga mieszkańców wsi H. na bierność Wójta w sprawie przywrócenia transportu zbiorowego została uznana za bezzasadną.

W kolejnym piśmie z 8 kwietnia 2026 r. skarżąca wskazała na sprzeczności pomiędzy dokumentacją urzędową udostępnioną w trybie dostępu do informacji publicznej a stanowiskiem prezentowanym przez organ. Zdaniem skarżącej decyzje dotyczące rezygnacji z organizacji transportu publicznego nie były oparte na analizach, danych ani dokumentach, lecz miały charakter uznaniowy, a następnie były wtórnie uzasadniane w dokumentach kierowanych do mieszkańców oraz do sądu. Okoliczności te mają, w opinii skarżącej, istotne znaczenie dla oceny, czy organ rzeczywiście podejmował realne działania w celu organizacji transportu publicznego, czy też ograniczał się do deklaracji i działań pozornych, co pozostaje istotne w sprawie dotyczącej bezczynności organu.

Przy kolejnym piśmie z 10 kwietnia 2026 r. skarżąca przedłożyła kopię odpowiedzi z Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego z 8 kwietnia 2026 r., z której wynika, że Gmina Bielsk Podlaski w latach 2022-2026 nie składała żadnych wniosków o dopłatę z Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych. Zdaniem skarżącej powyższe potwierdza, że informacja, o którą wnioskowała, była informacją istniejącą, konkretną i możliwą do niezwłocznego udostępnienia.

W następnym piśmie z 23 kwietnia 2026 r. skarżąca wskazała, że z porozumienia międzygminnego z 1 października 2025 r. wynika, że Gmina Bielsk Podlaski powierzyła Miastu Bielsk Podlaski realizację lokalnego transportu zbiorowego na terenie gminy. Miejscowość skarżącej nie została objęta żadną z przewidzianych linii komunikacyjnych. Zdaniem skarżącej świadczy to nie tylko o bezczynności organu, ale wskazuje na zaniechania. Działania organu mają charakter pozorny i nie prowadzą do zapewnienia mieszkańcom równego dostępu do usług publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taki przypadek ma miejsce w rozpoznawanej sprawie i dlatego orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 120 P.p.s.a.).

W dalszej kolejności należy stwierdzić, że przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest bezczynność Wójta Gminy Bielsk Podlaski w rozpoznaniu wniosku skarżącej A. L. z 9 stycznia 2026 r. złożonego w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.; dalej jako: u.d.i.p.). Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej nie jest bezczynność Wójta Gminy Bielsk Podlaski dotycząca wykluczenia transportowego mieszkańców wsi H. W konsekwencji sąd nie był uprawniony do odnoszenia się do stanowiska skarżącej dotyczącego jej niezadowolenia wynikającego z sytuacji braku skomunikowania wsi H. czy poczucia wykluczenia komunikacyjnego jej mieszkańców. Okoliczności te, niezależnie od ich znaczenia społecznego lub osobistego dla skarżącej, pozostają poza zakresem niniejszego postępowania, ponieważ nie dotyczą bezpośrednio przedmiotu sprawy, którym jest wyłącznie ocena sposobu rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z tych samych względów sąd nie mógł uwzględnić również kolejnych pism składanych przez skarżącą ani załączanych przez nią dokumentów, gdyż ich treść nie pozostawała w związku z przedmiotem niniejszego postępowania.

Przechodząc do oceny merytorycznej skargi wskazać należy, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

W sprawie niniejszej bezspornie Wójt Gminy Bielsk Podlaski jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.), a żądane informacje są informacjami publicznymi (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.).

W dalszej kolejności wskazać należy, że skarżąca w skardze (wniesionej 10 marca 2026 r.) zarzucała, że mimo upływu wyznaczonego przez organ terminu, do momentu wniesienia skargi nie otrzymała żądanych informacji. W piśmie z 16 marca 2026 r. przyznała, że w dniu 11 marca 2026 r. otrzymała od organu odpowiedź na swój wniosek, jednak mimo to podtrzymuje złożoną skargę, gdyż jej zdaniem, wnioskowane dokument mogły być udostępnione w ustawowym terminie.

Z powyższego wynika, że skarżąca nie kwestionuje, że organ udzielił żądanej informacji jak i treści udzielonej informacji. Spór w sprawie dotyczy terminu udzielenia wnioskowanej informacji. Organ przedłużył ustawowy termin udzielenia wnioskowanej informacji do 9 marca 2026 r., argumentując to szerokim zakresem zapytania oraz koniecznością zgromadzenia żądanych dokumentów. Z kolei zdaniem skarżącej zakres wnioskowanych przez nią informacji nie uzasadniał przedłużenia terminu na ich udostępnienie.

Odnosząc się do tego sporu wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W myśl ust. 2 ww. regulacji jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Z powołanej wyżej regulacji art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wynika jednoznacznie, że nie zostały w nim określone przesłanki uzasadniające opóźnienie w udostępnieniu informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Określono jedynie, że w takiej sytuacji organ ma obowiązek powiadomienia w terminie 14 dni od złożenia wniosku o powodach opóźnienia wraz z wyznaczeniem terminu, w jakim informacja zostanie udostępniona. W powiadomieniu wskazać należy, jakie są te konkretne powody opóźnienia w udostępnieniu żądanej we wniosku informacji publicznej. W orzecznictwie podnosi się, że podmiot zobowiązany nie może w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu załatwienia żądania. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej (vide: wyrok NSA z 4 Kwietnia 2017 r., I OSK 2351/16, pub. CBOSA). Drugim koniecznym elementem powiadomienia, o którym mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jest wyznaczenie nowego terminu udostępnienia informacji publicznej. Termin ten ma charakter urzędowy, powinien być wyznaczony poprzez wskazanie konkretnej daty przypadającej nie później niż w ciągu 2 miesięcy od złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącej o udzielenie informacji publicznej został złożony bezpośrednio do organu w dniu 9 stycznia 2026 r. W piśmie z 21 stycznia 2026 r., w terminie 12 dni od złożenia wniosku, organ poinformował skarżącą o powodach wydłużenia terminu na udzielenie informacji (szeroki zakres zapytania oraz konieczność zgromadzenia żądanych dokumentów), a także wskazał na dzień 9 marca 2026 r., jako nowy termin, do którego zostanie udzielona skarżącej wnioskowana informacja.

W tej sytuacji nie może mieć znaczenia ocena skarżącej wskazująca na brak potrzeby wydłużenia terminu, oceny tej bowiem dokonuje zobowiązany do udzielenia informacji publicznej organ. Jak wskazano wcześniej, ustawodawca nie skonkretyzował, jakie przyczyny opóźnienia uznaje za dopuszczalne, ale jak wynika z orzecznictwa muszą to być przyczyny bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Takimi bez wątpienia są szeroki zakres zapytania oraz konieczność zgromadzenia dokumentów. Jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę nie prowadzi on oddzielnej ewidencji dokumentów wnioskowanych przez skarżącą. W celu udzielenia skarżącej odpowiedzi pracownicy Urzędu Gminy Bielsk Podlaski musieli dokonać przeglądu dokumentów i korespondencji (wychodzącej, przychodzącej i wewnętrznej), co było bez wątpienia czasochłonnym zadaniem z uwagi na szeroki zakres wnioskowanych informacji. Wnioskowana informacja została skarżącej udostępniona w terminie – pismo organu zawierając wnioskowane przez skarżącą informacje opatrzonej jest datą 6 marca 2026 r., zostało nadane w placówce pocztowej w ostatnim dniu przedłużonego terminu na udzielenie informacji publicznej pocztowej - 9 marca 2026 r. W tym miejscu wskazać należy, że jeżeli odpowiedź na wniosek następuje w formie pisemnej, za pośrednictwem operatora pocztowego o dochowaniu (lub nie) terminu do udzielania informacji publicznej, w rozumieniu art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., rozstrzyga data nadania przez podmiot zobowiązany odpowiedzi zawierającej żądaną informację publiczną. Nie powinien to być dzień zapoznania się z odpowiedzią przez wnioskodawcę (czy też odebrania odpowiedzi przez wnioskodawcę), bo wówczas, z różnych powodów, podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie miałby żadnej kontroli nad terminem udostępnienia, który go obciąża (vide: wyrok powołany przez organ w odpowiedzi na skargę WSA w Rzeszowie z 22 lutego 2022 r., II SAB/Rz 185/21, pub. CBOSA). Skład orzekający w sprawie niniejszej stanowisko to w pełni podziela.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że po pierwsze istniały w sprawie podstawy do przedłużenia terminu ustawowego udzielenia informacji publicznej. Po drugie organ dochował wymaganego terminu, nadając do skarżącej pismo wraz z odpowiedzią na wniosek w dniu 9 marca 2026 r.

W sprawie nie doszło zatem do bezczynności organu i tym samym do naruszenia art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich, art. 61 ust 1 Konstytucji RP czy art 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p.

Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., sąd oddalił skargę.

Marta Joanna Czubkowska Elżbieta Lemańska Marek Leszczyński