Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w [...] na rzecz skarżącej J. B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

1. Wnioskiem z dnia [...] września 2025 r. (data wpływu do organu 30 września 2025r.) J. B., na podstawie art. 1, art. 2, art. 3 art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6, art. 10 ust. 1 oraz art. 13 ustawy z dnia 6 września 2021 r. o dostępnie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej jako "u.d.i.p.") zwróciła się do Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w [...] o podanie danych dla poszczególnych lat 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 i I poł. 2025 r. osobno dla pielęgniarek, a osobno dla położnych na temat:

1) ile wniosków/skarg o wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej położnej wpłynęło w danym roku?

2) w ilu sprawach spośród wniosków/skarg, o których mowa w punkcie I Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej PiP wszczął postępowanie?

3) w ilu sprawach spośród wniosków/skarg, o których mowa w punkcie I Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej PiP zawiesił postępowanie w związku z toczącym siępostępowaniem karnym?

4) w ilu sprawach Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej PiP umorzył postępowanie w danym roku na skutek ustania karalności?

5) ile wniosków o ukaranie skierował do Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej PIP w danym roku?

6) w ilu sprawach Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych zawiesił w danym roku postępowanie w związku z toczącym się postępowaniem karnym?

7) w ilu sprawach Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych umorzył postępowanie w danym roku na skutek ustania karalności przewinienia?

8) ile spraw w danym roku zostało merytorycznie zakończonych, także nieprawomocnie, przez Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych, w tym w ilu sprawach wydano orzeczenie o ukaraniu, a w ilu sprawach o uniewinnieniu?

9) spośród spraw, o których mowa w punkcie 8 o podanie jakie kary wymierzono i w ilu przypadkach?

We wniosku tym wskazano, że powyższe informacje należy przesłać drogą mailową na adres [...], ewentualnie pocztą na wskazany adres.

2. W piśmie z dnia [...] października 2025 r. organ poinformował wnioskodawczynię, że po wstępnym rozpoznaniu wniosku żądana informacja zakwalifikowana została jako informacja przetworzona.

Wskazano, że przygotowanie żądanej informacji wymaga przeanalizowania kilkudziesięciu postępowań i kilkuset stron akt dokumentacji, wyselekcjonowania żądanych informacji, ich zestawienia. Taki nakład pracy znacznie zdezorganizuje realizację bieżących zadań podmiotu zobowiązanego i może być wykonany jedynie w ponadwymiarowym czasie pracy pracowników. Zakres koniecznych do wykonania czynności pozwala zakwalifikować taką informację jako przetworzoną.

Wobec powyższego wezwano wnioskodawczynię, na podstawie art.3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p. do wykazania, w terminie 7 dni, że wnioskowana informacja ma szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego. Zaznaczono, że w przypadku niewykazania szczególnie istotnego znaczenia wnioskowanej informacji dla interesu publicznego we wskazanym terminie informacja nie zostanie udzielona

3. W odpowiedzi na wezwanie w e-mailu z dnia [...] września 2025 r. wnioskodawczyni wskazała, że udzielenie informacji wnioskowanych w pkt 1-9 leży w interesie publicznym ponieważ dotyczy wykonywania zawodu mającego bezpośredni wpływ na zdrowie i życie obywateli, umożliwia monitorowanie działań organów władzy publicznej (Rzecznika Odpowiedzialności zawodowej i sądów samorządu), wspiera realizację konstytucyjnego prawa obywateli do informacji, służy przejrzystości i jakości opieki zdrowotnej, dotyczy funkcjonowania organów samorządu zawodowego wykonującego zadania publiczne. Informacje będą wykorzystane w celach naukowych i edukacyjnych. Odnosząc się zaś do wskazanej opłaty wnioskodawczyni wniosła o przedstawienie szczegółowego zestawienia (kosztorysu) wskazującego z jakich przyczyn i w jakiej wysokości organ naliczył żądaną opłatę za udostępnienie informacji publicznej.

4. Decyzją z dnia [...] listopada 2025 r. organ - Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych w [...], na podstawie art. 16 ust. 1, art. 1 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2024, poz. 572 ze zm., dalej jako "k.p.a.") odmówiła udzielenia informacji publicznej na zapytanie z dnia [...] września 2025 r. zgłoszone przez J. B..

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że zebranie danych wskazanych we wniosku wymaga znacznego nakładu pracy oraz nadprogramowych czynności organizacyjnych, polegających na zgromadzeniu, zestawieniu do jednej formy, a także na ewentualnym zanonimizowaniu informacji zawartych w dokumentach, stanowiących dane osobowe, które nie mogą ulec ujawnieniu. Przy czym wyżej wymienione czynności niosą tym większy ciężar organizacyjny, że zaburzają prawidłowe funkcjonowanie biura Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych, wobec tego, że obsada administracyjna biura jest nieliczna i dostosowana jedynie do bieżącej działalności administracyjnej, a z kolei stanowiska rzecznika oraz zastępców rzecznika są pełnione społecznie, przez czynne zawodowo pielęgniarki, które nie mają w związku z tym możliwości dodatkowego poświęcenia czasu na sporządzenie i przetworzenie informacji we wnioskowanej postaci, tak ażeby była ona udzielona w przewidywalnym czasie. Tym samym żądane informacje należało zakwalifikować jako informacje przetworzone.

Organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie wykazała istotnej przesłanki, jaka uzasadniać miałaby udzielenie informacji przetworzonej, to jest okoliczności wystąpienia szczególnie istotnego interesu publicznego zachodzącego w sprawie zapytania i warunkującego udzielnie informacji publicznej. W opinii organu hasłowe powołanie się przez wnioskodawczynię na to, że zawody pielęgniarki i położnej i ich działalność oraz wiedza o tej działalności mają istotne znaczenie społeczne, jak również ogólnikowe stwierdzenie, że informacja będzie wykorzystana przez wnioskodawczynię w celach badawczych i edukacyjnych, nie czyni zadość wykazania zaistnienia w oparciu o te konkretne informacje orazpodmiot wnioskujący o ich udzielenie, że dane informacje będą mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności.

5. J. B., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę na ww. decyzję zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, a to

naruszenie art. 64 § 2 w zw. z art. 14 § 1a i 1d w zw. z art. 63 k.p.a., w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. przez brak zastosowania postępowania naprawczego, regulowanego w art. 64 § 2 k.p.a. i wydanie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek wykazuje cechy działania organu z urzędu i oznacza wydanie decyzji nieważnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a;

3) naruszenie art. 61 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez ograniczenie skarżącej dostępu do informacji publicznej dotyczącej wykonywania władztwa publicznego przezsamorząd zawodowy jakim jest Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w [...], pomimo braku jakichkolwiek podstaw do ograniczenia prawa do informacji wtym zakresie,

3) naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w zakresie, w jakim przepis ten normuje instytucję informacji przetworzonej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona,gdyby Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej co do błędnego uznania informacji zaprzetworzoną, zarzucam również:

4) naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim prawo do informacji obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej gdy jest to szczególnie istotne dla interesupublicznego, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego nie została spełniona w niniejszej sprawie.

Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2025 r. w całości,ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, że nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o uchylenie zaskarżonej decyzji w całościi przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Nadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7. Stosownie do treściart.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sprawa, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

8. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy samorządów gospodarczych i zawodowych. W świetle art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych, jednym z organów okręgowej izby pielęgniarek i położnych (będącej jednostką organizacyjną samorządu posiadającą osobowość prawną) jest okręgowa rada pielęgniarek i położnych. Organ uprawniony był zatem do rozpoznania wniosku skarżącej.

Powyższy wniosek oznaczony datą [...] września 2025 r., został wysłany przez skarżącą w dniu 30 września 2025 r. pocztą elektroniczną jako skan, w formacie "pdf". Nie został on opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym ani podpisem osobistym. Z uwagi na formę w jakiej został złożony nie zawierał on również własnoręcznego podpisu strony.

9. Ustawa o dostępnie do informacji publicznej co do zasady nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku, poza utrwaleniem go w formie pisemnej (możliwe jest zatem jego przesłanie także drogą elektroniczną, bez użycia podpisu elektronicznego). Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a.

Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą jednak obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, co uzasadnia przyjęcie, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Z tego też względu np. brak autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (por. wyroki NSA z 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08; z 30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12; NSA z dnia 27 marca 2018 r., I OSK 1701/16, wyrok NSA z dnia 13 września 2024 r., III OSK 3268/23, CBOSA).

10. Z powyższego wynika, że jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej i brak jest ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. W tych sytuacjach wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w k.p.a. Natomiast wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. w sytuacji, w której występują podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u.d.i.p.

Ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., uzasadnia wezwanie wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami, o jakich stanowi k.p.a. W takiej bowiem sytuacji - z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. - do decyzji, a w konsekwencji i postępowania poprzedzającego jej wydanie, znajdują zastosowanie przepisy kodeksowe, w tym art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15, oraz 2 sierpnia 2024 r., III OSK 3146/23, a także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 1 kwietnia 2026 r. II SAB/Po 23/26; CBOSA).

Podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji nieważnej - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 6 maja 2026 r., III OSK 2385/23;17 grudnia 2025 r., III OSK 19/23; 2 września 2025r., III OSK 113/25; 12 kwietnia 2023 r., III OSK 2093/21 oraz 16 grudnia 2009r., I OSK 1002/09; CBOSA).

11. Wobec powyższego wskazać należy, że gdy wniosek nie został podpisany, a organ na żadnym etapie postępowania nie wezwał skarżącej do uzupełnienia tego braku formalnego wydana w sprawie decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i jako taka winna być wyeliminowana z obrotu prawnego. W tej sytuacji odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi jest przedwczesne.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji (pkt I wyroku).

12. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną i wskazania wynikające z niniejszego uzasadnienia (art. 153 p.p.s.a.). W przypadku, gdy również zmierzać będzie do wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej, w pierwszej kolejności jego obowiązkiem będzie wezwanie skarżącej do usunięcia braku formalnego wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego podpisanie kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, ewentualnie podpisanie wniosku w formie papierowej podpisem własnoręcznym.

Wskazać jednak należy, że w każdym przypadku, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powołuje się na to, że ma ona charakter przetworzony i okoliczność ta stanowi podstawę decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, zobowiązany jest w uzasadnieniu tej decyzji podać fakty, które będą tę ocenę potwierdzać. Konieczne jest więc wykazanie, jakie konkretnie działania należy podjąć celem przetworzenia informacji, ilu pracowników i przez jaki czas będzie zaangażowanych w ten proces, czy żądane informacje składają się z informacji prostych, a jeżeli tak, to gdzie i w jakich kategoriach zbiorów się znajdują, w jakim zakresie i przez jaki okres praca organu będzie zakłócona, czy przetworzenie informacji będzie się wiązało z ponadstandardowymi nakładami finansowymi, etc. Chodzi więc o podanie takiego zbioru informacji, które pozwolą sądowi administracyjnemu na pozytywną weryfikację przyjętego w decyzji stanowiska, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną (por. wyroki NSA z dnia 16 czerwca 2023 r., III OSK 314/22 oraz 15 stycznia 2026 r., III OSK 2563/24, CBOSA).

13. O zwrocie kosztów postępowania (pkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 206 p.p.s.a. zasądzając kwotę wpisu, opłaty od pełnomocnictwa i połowę należnej pełnomocnikowi skarżącej stawki. Sąd miarkując zasądzone koszty miał tu na uwadze tak specyfikę sprawy (rozstrzygniecie opiera się poglądzie orzecznictwa), jak i szczególny charakter samorządu pielęgniarskiego, która nie jest administracją.